วิทยาศาสตร์เบื้องหลัง HIV/AIDS: บทเรียนภาษาอังกฤษ

HIV/AIDS has taken the lives of over 39 million people worldwide วลี

0:00

HIV/AIDS คร่าชีวิตผู้คนทั่วโลกไปแล้วกว่า 39 ล้านคน

วลี

taken the lives of: วิธีรายงานการเสียชีวิตอย่างเป็นทางการ

ในที่นี้ has taken the lives of หมายถึง “ทำให้เสียชีวิต” take ไม่ได้หมายถึงการเอาไปหรือเคลื่อนย้ายตามตัวอักษร และวลีนี้ก็ไม่ได้หมายถึงเพียงการทำลายคุณภาพชีวิตของผู้คน เนื่องจากมีผู้เสียชีวิตมากกว่าหนึ่งคน จึงใช้ lives ในรูปพหูพจน์ รูป present perfect คือ has taken แสดงจำนวน 39 ล้านคนว่าเป็นยอดผู้เสียชีวิตสะสมจนถึงเวลาที่พูด การใช้ถ้อยคำทางอ้อมนี้เน้นผลลัพธ์ที่ร้ายแรงมากกว่าการกระทำทางกายภาพที่ทำให้เสียชีวิต

แบบฝึกหัด

เติมรายงานโดยใช้สำนวนทางการจากบทเรียนในรูป present perfect: Over the past decade, the disease ____ thousands of people.

ดูคำตอบ

has taken the lives of

despite our efforts to prevent, ไวยากรณ์

0:04

แม้เราจะพยายามป้องกัน

treat and better understand it.

0:06

รักษา และทำความเข้าใจโรคนี้ให้ดียิ่งขึ้นก็ตาม

ไวยากรณ์

despite our efforts to + กริยา

Despite ใช้แสดงความขัดแย้งเชิงยอมรับ กล่าวคือ ยอดผู้เสียชีวิตเกิดขึ้นแม้ว่าผู้คนจะพยายามป้องกันผลลัพธ์นั้นแล้วก็ตาม ใน despite our efforts to ... คำว่า despite ตามด้วยนามวลี our efforts และไม่ได้ใช้เปิดอนุประโยคที่มีประธานกับกริยาโดยตรง รูป infinitive to prevent, treat and better understand it ระบุเป้าหมายของความพยายาม to เพียงคำเดียวสามารถควบคุมกริยารูปพื้นฐานหลายคำที่วางขนานกันได้ ดังนั้น prevent, treat และ understand จึงมีหน้าที่ทางไวยากรณ์เหมือนกัน ส่วน better ขยาย understand

แบบฝึกหัด

ประโยคใดใช้โครงสร้างแสดงความขัดแย้งได้ถูกต้อง?

Although the heavy rain, the match continued.
Despite it was raining heavily, the match continued.
Despite the heavy rain, the match continued.

ดูคำตอบ

Despite the heavy rain, the match continued.

But with 35 million people currently infected, ไวยากรณ์

0:08

แต่ปัจจุบันยังมีผู้ติดเชื้ออยู่ 35 ล้านคน

what exactly is it and are we close to a cure? ลำดับความ

0:11

แท้จริงแล้ว HIV/AIDS คืออะไร และเราใกล้จะพบวิธีรักษาให้หายขาดหรือยัง

ไวยากรณ์

with 35 million people currently infected: กรอบพื้นหลัง with + วลีคำนาม + past participle

ในประโยคนี้ with ใช้นำเสนอสถานการณ์เบื้องหลัง กล่าวคือ 35 million people อยู่ในสภาพที่คำว่า infected อธิบายไว้ วลีคำนาม 35 million people เป็นกรรมของ with และ past participle infected เป็นส่วนเติมเต็มของกรรม ส่วน currently ระบุว่าสภาพนี้เกิดขึ้นในปัจจุบัน วลี with ทั้งหมดไม่ใช่อนุประโยคที่สมบูรณ์ และไม่ได้หมายถึง «ไปกับ» หรือ «ใช้» วลีนี้วางสถิติเป็นข้อมูลพื้นหลังก่อนเข้าสู่คำถามหลัก โดยทั่วไป with + วลีคำนาม + past participle ใช้นำเสนอสภาพที่เกิดควบคู่กับหรือช่วยอธิบายอนุประโยคหลักอย่างกระชับได้

แบบฝึกหัด

เติมประโยคด้วยกรอบ with + วลีคำนาม + past participle โดยใช้ the road และ close: '____, the organizers moved the event online.'

ดูคำตอบ

With the road closed

ลำดับความ

what exactly is it ... are we close to a cure?: การวางหัวข้อด้วยคำถามสองข้อ

คำถามสองข้อที่เชื่อมกันทำหน้าที่กำหนดหัวข้อให้กับคำอธิบาย What exactly is it? ถามหาคำจำกัดความของ HIV ก่อน ส่วน are we close to a cure? เปลี่ยนไปถามถึงความคืบหน้าในการหาวิธีรักษา จากนั้น and ทำให้คำถามทั้งสองอยู่ในระดับเดียวกันพร้อมคงลำดับดังกล่าวไว้ ในฐานะประโยคเปิด ลำดับนี้เคลื่อนจากความเข้าใจพื้นฐานไปสู่แนวโน้มในอนาคต และบอกผู้ฟังว่าจะพบเนื้อหาส่วนใดบ้าง เทคนิคที่นำไปใช้ในบริบทอื่นได้คือแบ่งหัวข้อกว้าง ๆ ออกเป็นคำถามสั้น ๆ ที่เรียงลำดับ เพื่อให้คำอธิบายต่อจากนั้นตอบทีละข้อ

แบบฝึกหัด

ประโยคเปิดใดใช้รูปแบบวางหัวข้อด้วยคำถามสองข้อแบบเดียวกันเพื่อจัดระเบียบคำอธิบาย

The vaccine works by training the immune system.
How does the vaccine work, and who should receive it first?
Vaccines have a long and fascinating history.

ดูคำตอบ

How does the vaccine work, and who should receive it first?

To contract HIV, การใช้คำ

0:14

การจะติดเชื้อ HIV ได้นั้น

the virus must enter the bloodstream

0:15

ไวรัสต้องเข้าสู่กระแสเลือด

การใช้คำ

contract HIV: contract หมายถึงติดเชื้อ

ใน “contract HIV” คำว่า contract เป็นสกรรมกริยาแบบเป็นทางการ หมายถึง “ติดเชื้อ” หรือ “ได้รับเชื้อ” โดย HIV เป็นกรรมตรง ดังนั้นวลีนี้จึงกล่าวถึงคนที่ได้รับเชื้อ คำนี้ไม่ได้หมายถึงการแพร่ HIV ให้คนอื่น และในที่นี้ก็ไม่เกี่ยวข้องกับคำนาม contract ที่หมายถึงสัญญาทางกฎหมาย

แบบฝึกหัด

เติมคำกริยาแบบเป็นทางการที่หมายถึง “ติดเชื้อ” ลงในประโยค: Travelers can ____ malaria through bites from infected mosquitoes.

ดูคำตอบ

contract

and it's often transmitted from infected bodily fluids like blood, การใช้คำ

0:17

และมักแพร่ผ่านของเหลวในร่างกายที่มีเชื้อ เช่น เลือด

semen,

0:20

น้ำอสุจิ

vaginal fluids or breast milk.

0:21

สารคัดหลั่งจากช่องคลอด หรือน้ำนมแม่

การใช้คำ

Bodily fluids: คำรวมทางการแพทย์

Bodily fluids เป็นคำรวมทางการแพทย์และสาธารณสุข หมายถึงของเหลวที่ร่างกายมนุษย์ผลิต มีอยู่ภายในร่างกาย หรือปล่อยออกจากร่างกาย ในประโยคนี้ รายการที่ตามมา ได้แก่ เลือด น้ำอสุจิ สารคัดหลั่งจากช่องคลอด และน้ำนมแม่ เป็นตัวอย่างของหมวดนี้ bodily ในที่นี้หมายถึง “ของร่างกาย” คำนี้ใช้จัดสารหลายชนิดให้อยู่ในกลุ่มเดียวกันเพื่อการสนทนาด้านสุขภาพ แต่ตัวคำเองไม่ได้บอกว่าของเหลวในร่างกายทุกชนิดมี HIV หรือมีความเสี่ยงในการแพร่เชื้อเท่ากัน

แบบฝึกหัด

ในประกาศด้านความปลอดภัยของโรงพยาบาล “bodily fluids” หมายถึงอะไร?

ของเหลวที่ร่างกายมนุษย์ผลิต มีอยู่ภายในร่างกาย หรือปล่อยออกจากร่างกาย
กล้ามเนื้อและกระดูกที่กำหนดรูปร่างของมนุษย์
เฉพาะน้ำดื่มที่เข้าสู่ร่างกายแล้ว

ดูคำตอบ

ของเหลวที่ร่างกายมนุษย์ผลิต มีอยู่ภายในร่างกาย หรือปล่อยออกจากร่างกาย

Once inside the bloodstream,

0:23

เมื่อเข้าสู่กระแสเลือดแล้ว

HIV targets a variety of cells but most specifically the T helper cells, โน้ต

0:24

HIV จะโจมตีเซลล์หลายชนิด โดยเฉพาะอย่างยิ่งเซลล์ทีเฮลเปอร์

ลำดับความ

การจำกัดจุดเน้นด้วย but most specifically

ประโยคนี้เริ่มจากหมวดกว้าง a variety of cells แล้วใช้ but most specifically เพื่อจำกัดความสนใจของผู้ฟังไปยังจุดเน้นที่เฉพาะเจาะจงที่สุด คือ the T helper cells ในที่นี้ but ไม่ได้ปฏิเสธหรือแย้งข้อความกว้าง ๆ ก่อนหน้า แต่เป็นสัญญาณว่าข้อมูลกำลังถูกปรับจากภาพรวมไปสู่กลุ่มย่อยที่แม่นยำกว่า ส่วน most specifically ชี้ไปยังสิ่งที่ตามมาและได้รับการเน้นมากที่สุด

แบบฝึกหัด

ประโยคใดเปลี่ยนจากกลุ่มกว้างไปสู่จุดเน้นที่เฉพาะเจาะจงที่สุดได้ชัดเจนที่สุด

The report covers several climate risks, but most specifically coastal flooding.
The report covers only coastal flooding and no other climate risks.
The report covers several climate risks without giving any one of them special focus.

ดูคำตอบ

The report covers several climate risks, but most specifically coastal flooding.

which are a type of white blood cell

0:29

ซึ่งเป็นเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดหนึ่ง

that play an essential role in our immune system วลี

0:30

ที่มีบทบาทสำคัญต่อระบบภูมิคุ้มกันของเรา

and fighting infections.

0:33

และการต่อสู้กับการติดเชื้อ

วัฒนธรรม

T helper cells: ชนิดย่อยของ T cells

T helper cells เป็นชนิดย่อยของ T cell และ T cells ก็เป็น white blood cells ประเภทหนึ่ง เซลล์ทีเฮลเปอร์ประสานการตอบสนองทางภูมิคุ้มกันด้วยการส่งสัญญาณที่กระตุ้นหรือชี้นำเซลล์ภูมิคุ้มกันอื่น ๆ คำว่า helper จึงเป็นชื่อของหน้าที่นี้ ไม่ได้หมายถึงผู้ช่วยที่เป็นบุคคลในความหมายทั่วไป ในเนื้อหานี้ คำเรียกที่สั้นกว่าซึ่งปรากฏภายหลังคือ T-cells อ้างกลับไปถึง T helper cells ที่กำลังกล่าวถึง อย่างไรก็ตาม ในการใช้ทางวิทยาศาสตร์ทั่วไป T cell เป็นคำที่กว้างกว่าและอาจรวมชนิดย่อยอื่น ๆ ด้วย

แบบฝึกหัด

ข้อความใดอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างเซลล์ประเภทเหล่านี้ได้ถูกต้อง

white blood cell ทุกเซลล์เป็น T helper cell
T helper cells และ T cells เป็นเซลล์คนละประเภทที่ไม่เกี่ยวข้องกัน
T helper cells เป็น T cell ชนิดหนึ่ง จึงเป็น white blood cell ชนิดหนึ่งด้วย

ดูคำตอบ

T helper cells เป็น T cell ชนิดหนึ่ง จึงเป็น white blood cell ชนิดหนึ่งด้วย

วลี

play an essential role in: มีบทบาทสำคัญใน

ใน play an essential role in คำว่า play หมายถึง “ทำหน้าที่หรือมีบทบาท” ไม่ใช่ “เล่นสนุก” วลีนี้บอกว่าประธานมีส่วนสำคัญอย่างยิ่งต่อกระบวนการหรือผลลัพธ์หนึ่ง หลัง in ใช้ได้ทั้งนามวลีและรูป -ing ในประโยคนี้ our immune system และ fighting infections ระบุขอบเขตหรือกระบวนการที่ประธานมีบทบาทสำคัญ

แบบฝึกหัด

เติมประโยคด้วยคำที่ใช้ร่วมกันตามมาตรฐานซึ่งหมายถึง “เป็นส่วนที่สำคัญอย่างยิ่งของ”: Regular backups ____ preventing data loss.

ดูคำตอบ

play an essential role in

The outer envelope of HIV is covered in glycoproteins which mutate frequently,

0:34

เปลือกหุ้มชั้นนอกของ HIV ปกคลุมด้วยไกลโคโปรตีนที่กลายพันธุ์บ่อย

ultimately tricking the T-cell receptors to not recognize the virus. ไวยากรณ์

0:38

จนในที่สุดตัวรับของเซลล์ทีก็ถูกหลอกให้จดจำไวรัสไม่ได้

ไวยากรณ์

ใช้ trick ... into not recognizing ไม่ใช่ trick ... to not recognize

ข้อความที่เน้นต้องการสื่อว่าการกลายพันธุ์บ่อยครั้งหลอกตัวรับของเซลล์ T จนไม่สามารถระบุไวรัสได้ ในที่นี้มีการกล่าวถึงตัวรับเชิงอุปมาว่าเป็นสิ่งที่จดจำได้และอาจถูกหลอกได้ ในภาษาอังกฤษมาตรฐานที่นำไปใช้ซ้ำได้ ให้ใช้ trick + object + into + -ing: ultimately tricking the T-cell receptors into not recognizing the virus หากต้องการทำให้ผลเป็นปฏิเสธ ให้วาง not หน้า -ing รูปเดิม tricking ... to not recognize สื่อแนวคิดที่ต้องการได้ แต่ไม่ได้ใช้รูปแบบส่วนเติมเต็มมาตรฐาน

แบบฝึกหัด

เติมประโยคด้วยคำเชื่อมสองคำที่สร้างรูปปฏิเสธมาตรฐานของ trick: The misleading graph tricked readers ____ noticing the sudden drop.

ดูคำตอบ

into not

Once attached to specific proteins on the T-cell, ไวยากรณ์

0:42

เมื่อไวรัสเกาะกับโปรตีนเฉพาะบนเซลล์ทีแล้ว

it begins to fuse the membranes together

0:45

มันจะเริ่มหลอมรวมเยื่อหุ้มเข้าด้วยกัน

and eventually enters the cell

0:47

และเข้าสู่เซลล์ในที่สุด

ไวยากรณ์

Once attached: รูปย่อของ Once it is attached

Once attached เป็นอนุประโยคกรรมวาจกแบบย่อที่หมายถึง Once it is attached ประธานที่ละไว้เป็นประธานเดียวกับประโยคหลักคือ it ซึ่งในที่นี้หมายถึง HIV ส่วน attached เป็นกริยาช่องที่สาม ไม่ใช่กริยาหลักในรูป simple past วลีนี้วางไว้หน้าประโยคหลักเพื่อบอกเวลาหรือเงื่อนไขที่เสร็จสิ้นก่อนขั้นตอนถัดไปจะเริ่มขึ้น รูปแบบที่นำไปใช้ต่อได้คือ once + กริยาช่องที่สาม ซึ่งย่อมาจาก once + ประธาน + be + กริยาช่องที่สาม เมื่อประธานร่วมชัดเจน

แบบฝึกหัด

ย่ออนุประโยค “Once the sensor is attached to the wall” แล้วเติมประโยคให้สมบูรณ์: ____ to the wall, the sensor begins recording.

ดูคำตอบ

Once attached

where it releases two viral RNA strands

0:49

จากนั้นจึงปล่อยสาย RNA ของไวรัสสองสาย

and three essential replication enzymes.

0:51

และเอนไซม์สำคัญต่อการจำลองตัวอีกสามชนิด

Because HIV is a retrovirus,

0:54

เนื่องจาก HIV เป็นรีโทรไวรัส

the RNA is transcribed into DNA การใช้คำ

0:56

RNA จึงถูกถอดรหัสย้อนกลับเป็น DNA

การใช้คำ

is transcribed into DNA: ความหมายของ transcribe ในพันธุศาสตร์

ในพันธุศาสตร์ transcribe หมายถึงการสร้างสำเนากรดนิวคลีอิกจากแม่แบบ โครงสร้างกรรมวาจก be transcribed into + ผลผลิต นำเสนอสารตั้งต้นว่าเป็นสิ่งที่ผ่านกระบวนการ ดังนั้น is transcribed into DNA จึงหมายความว่า DNA ถูกสร้างขึ้นโดยใช้ RNA เป็นแม่แบบ เนื่องจากบริบทเป็นรีโทรไวรัส ทิศทางจึงเป็นจาก RNA ไปยัง DNA ซึ่งเป็นกระบวนการที่เรียกว่าการถอดรหัสย้อนกลับ นี่เป็นความหมายเชิงเทคนิคทางชีววิทยา ไม่ใช่ความหมายทั่วไปของการเขียนคำพูดออกมาเป็นข้อความ

แบบฝึกหัด

ใช้รูปกรรมวาจกที่ถูกต้องของ transcribe เพื่อเติมข้อความชีววิทยาให้สมบูรณ์: In a retrovirus, viral RNA ____ DNA before integration.

ดูคำตอบ

is transcribed into

represented here by a zipper of two RNA strands transcribing into DNA.

0:58

ในที่นี้ กระบวนการดังกล่าวแสดงด้วยภาพซิปของ RNA สองสายที่กำลังถอดรหัสเป็น DNA

This DNA is then integrated into the host cell's genome. การใช้คำ

1:02

จากนั้น DNA นี้จะถูกรวมเข้าไปในจีโนมของเซลล์เจ้าบ้าน

การใช้คำ

ถูกรวมเข้าไปในจีโนมของเซลล์เจ้าบ้าน

ในที่นี้ integrated into หมายความว่า DNA ของไวรัสถูกแทรกจนกลายเป็นส่วนหนึ่งของจีโนมของเซลล์เจ้าบ้าน ซึ่งก็คือสารพันธุกรรมทั้งหมดของเซลล์นั้น คำว่า into สื่อถึงการเปลี่ยนสถานะและผลลัพธ์ที่ไปอยู่ภายในโครงสร้างพันธุกรรมนั้น ไม่ใช่เพียงการเคลื่อนไปหาเซลล์หรืออยู่ข้างเซลล์ รูปถูกกระทำ is then integrated into เน้นสิ่งที่เกิดขึ้นกับ DNA มากกว่าผู้ที่ทำให้กระบวนการเกิดขึ้น รูปแบบที่นำไปใช้ต่อได้คือ be integrated into + ระบบหรือโครงสร้างที่ใหญ่กว่า

แบบฝึกหัด

เติมประโยคด้วยสำนวนเป้าหมายที่หมายถึงการกลายเป็นส่วนหนึ่งของจีโนม: The added DNA was successfully ____ the yeast genome.

ดูคำตอบ

integrated into

This makes the T-cells treat the viral genes like their own, ไวยากรณ์

1:06

ทำให้เซลล์ทีมองยีนของไวรัสเสมือนเป็นยีนของตัวเอง

which causes them to make more copies of the virus.

1:09

และผลิตสำเนาของไวรัสเพิ่มขึ้น

ไวยากรณ์

make + กรรม + กริยารูปพื้นฐาน เทียบกับ cause + กรรม + to-infinitive

ส่วนที่เน้นทั้งสองส่วนเป็นโครงสร้างแสดงเหตุให้เกิดการกระทำ โดยนำเสนอว่าเหตุการณ์หนึ่งทำให้เกิดอีกการกระทำหนึ่ง ใน makes the T-cells treat คำว่า make ในรูปประโยคกระทำใช้โครงสร้าง make + กรรม + กริยารูปพื้นฐาน ดังนั้น treat จึงไม่มี to ใน causes them to make คำว่า cause ใช้โครงสร้าง cause + กรรม + to-infinitive ดังนั้นต้องมี to ก่อน make ในที่นี้ them ย้อนกลับไปหมายถึง T-cells คู่เปรียบเทียบที่นำไปใช้ต่อได้คือ make someone do something กับ cause someone to do something

แบบฝึกหัด

เติมประโยคโดยใช้รูปที่ถูกต้องของ stop และ fasten: The warning made the driver ____, and it caused the passengers ____ their seat belts.

ดูคำตอบ

stop · to fasten

These then leave the host cell and mature,