Bu Virüs Var Olmamalıydı (Ama Var): İngilizce çalışma notları

Hidden in the microverse all around you, Anlatım akışı

Etrafınızdaki mikro evrende gizlenmiş,

there's a merciless war being fought by the true rulers of this planet, Dilbilgisi

bu gezegenin gerçek yöneticileri tarafından yürütülen acımasız bir savaş var:

microorganisms.

Mikroorganizmalar.

Amebae,

Amipler,

protists,

protistler,

bacteria,

bakteriler,

archaea,

arkeler

and fungi compete for resources and space.

ve mantarlar kaynaklar ve alan için rekabet eder.

And then there are the strange horrors that are viruses

Ve bir de virüsler gibi garip dehşetler var ki

hunting everyone else.

herkesi avlarlar.

Not even alive,

Canlı bile olmamalarına rağmen,

they are the tiniest, most abundant,

Dünya üzerindeki en küçük, en bol

and deadliest beings on Earth,

ve en ölümcül varlıklardır,

killing trillions every day.

her gün trilyonlarcasını öldürürler.

Not interested in resources, Anlatım akışı

Kaynaklarla ilgilenmezler,

only in living things to take over. Öbek fiiller

yalnızca ele geçirecekleri canlılarla ilgilenirler.

Or so we thought. Anlatım akışı

Ya da biz öyle sanıyorduk.

Turns out there are giant viruses Kalıp ifadeler

Meğer yaşamla ölüm arasındaki çizgiyi bulanıklaştıran

that blur the line between life and death, Deyimler

dev virüsler

and other viruses

ve onları avlayan

hunting them.

başka virüsler de varmış.

considerably smaller than your cells or even bacteria,

Hücrelerinizden veya bakterilerden bile çok daha küçük olan

viruses are nothing but a hull, Kalıp ifadeler

virüsler yalnızca bir kabuk,

a tiny bit of genetic material,

küçücük bir genetik materyal

and a few proteins.

ve birkaç proteinden ibarettir.

No metabolism,

Metabolizmaları yoktur,

no way to propel themselves, Dilbilgisi

kendilerini itme yolları yoktur,

no will or ambition.

iradeleri veya hırsları yoktur.

They float around aimlessly

Amaçsızca etrafta süzülürler

and hope to stumble upon a victim to infect and take over. Öbek fiiller

ve enfekte edip ele geçirecekleri bir kurbana rastlamayı umarlar.

Viruses are so simple Dilbilgisi

Virüsler o kadar basittir ki

that we're not sure if they should count as living things or not. Kalıp ifadeler

onların canlı sayılıp sayılmaması gerektiğinden emin değiliz.

Some scientists argue viruses are alive,

Bazı bilim insanları virüslerin canlı olduğunu savunurken,

others think that the cells they infect are the actual living viruses,

diğerleri ise enfekte ettikleri hücrelerin aslında yaşayan virüsler olduğunu,

hybrid organisms called virocells,

yani virocell adı verilen melez organizmalar olduklarını

and the viral particles are more like seeds or spores. Dilbilgisi

ve viral parçacıkların daha çok tohum veya sporlara benzediğini düşünüyor.

And many others think viruses are just dead material.

Pek çoğu da virüslerin sadece ölü madde olduğunu düşünüyor.

The origin of viruses is a mystery

Virüslerin kökeni bir sırdır,

because how can something that needs victims to make more of itself emerge in the first place? Kalıp ifadeler

çünkü kendisinden daha fazla üretmek için kurbanlara ihtiyaç duyan bir şey ilk başta nasıl ortaya çıkabilir?

There are many ideas.

Pek çok fikir var.

Viruses may have been essential steps in the emergence of life,

Virüsler yaşamın ortaya çıkışında temel adımlar olmuş olabilir

or maybe they started out as escaped DNA from cells Öbek fiiller

ya da belki de hücrelerden kaçan ve kendilerini kopyalama konusunda

that became really good at making copies of themselves. Kalıp ifadeler

gerçekten iyi hale gelen DNA'lar olarak yola çıktılar.

Maybe they are the descendants of truly lazy parasites

Belki de başkalarının tüm işi onlar adına yapmasına izin veren

that let others do all the work for them. Dilbilgisi

gerçekten tembel parazitlerin torunlarıdırlar.

The current thinking is that viruses probably emerged multiple times from different origins, Anlatım akışı

Mevcut düşünce, virüslerin muhtemelen farklı kökenlerden birden fazla kez ortaya çıktığı yönünde,

but we simply don't know for sure yet. Kalıp ifadeler

ancak henüz kesin olarak bilmiyoruz.

Whatever the truth is, Dilbilgisi

Gerçek ne olursa olsun,

viruses are the most successful beings on this planet.

virüsler bu gezegendeki en başarılı varlıklardır.

There's an estimated 10,000 billion billion billion viruses on Earth. Dilbilgisi

Dünya üzerinde tahminen 10.000 milyar kere milyar kere milyar virüs olduğu düşünülmektedir.

If we put them all next to each other, Dilbilgisi

Hepsini yan yana koysaydık,

they would stretch for 100 million light years,

100 milyon ışık yılı boyunca uzanırlardı;

500 Milky Way galaxies wide.

bu da Samanyolu Galaksisi'nin 500 katı bir genişlik demek.

Very recently,

Çok yakın zamanda,

viruses became even weirder when scientists found a completely new type,

bilim insanları tamamen yeni bir tür keşfettiğinde virüsler daha da tuhaf hale geldi:

giant viruses nicknamed GIRUS.

GIRUS lakaplı dev virüsler.

Not only did it break all sorts of records, Dilbilgisi

Sadece her türlü rekoru kırmakla kalmadı,

but questioned many assumptions we had about their nature.

aynı zamanda onların doğası hakkında sahip olduğumuz pek çok varsayımı da sorgulattı.

Giruses even come with their own parasites,

Dev virüsler kendi parazitleriyle bile gelirler,

virophages,

virofajlarla,

viruses that hunt other viruses,

yani diğer virüsleri avlayan virüslerle;

which seemingly makes no sense at all. Kalıp ifadeler

ki bu da görünüşte hiçbir mantığa sığmaz.

And since we identified the first one in 2003,

Ve 2003 yılında ilkini tanımladığımızdan beri,

it seems like these giants are everywhere we look. Dilbilgisi

görünüşe göre bu devler baktığımız her yerdeler.

In the oceans,

Okyanuslarda,

in water towers,

su kulelerinde,

in the guts of pigs,

domuzların bağırsaklarında

and the mouths of humans.

ve insanların ağızlarında.

And they're even weirder than we thought.

Ve sandığımızdan daha da tuhaflar.

Giruses look funny,

Dev virüsler komik görünürler,

like hairy geometric forms

tüylü geometrik şekillere

or mini pickles,

veya mini turşulara benzerler,

much larger than all viruses we knew before,

daha önce bildiğimiz tüm virüslerden çok daha büyüktürler,

which explains how they could hide in plain sight for centuries. Deyimler

bu da yüzyıllar boyunca nasıl göz önünde saklanabildiklerini açıklıyor.

Scientists saw them under their microscopes and just thought they had to be bacteria. Dilbilgisi

Bilim insanları onları mikroskoplarının altında gördüler ve sadece bakteri olmaları gerektiğini düşündüler.

It's like suddenly discovering there are elephant-sized ducks everywhere. Anlatım akışı

Bu, aniden her yerde fil büyüklüğünde ördekler olduğunu keşfetmek gibidir.

Most giruses we've found so far Kalıp ifadeler

Şimdiye kadar bulduğumuz çoğu dev virüs

hunt amebae and other single-celled beings.

amipleri ve diğer tek hücreli canlıları avlar.

When they find a victim,

Bir kurban bulduklarında,

they connect with it and use its natural processes to enter the cell.

onunla bağlantı kurarlar ve hücreye girmek için onun doğal süreçlerini kullanırlar.

Like all viruses,

Tüm virüsler gibi,

their goal is to misappropriate the victim's infrastructure and procreate. Kelime

amaçları kurbanın altyapısını gasp etmek ve üremektir.

Imagine a mouse crawling into your mouth and using your guts and bones and fat tissue to build a mouse factory. Anlatım akışı

Bir farenin ağzınıza girdiğini ve fare fabrikası kurmak için bağırsaklarınızı, kemiklerinizi ve yağ dokunuzu kullandığını hayal edin.

The girus unloads its attack proteins and genetic material and rearranges the cell from the inside.

Dev virüs, saldırı proteinlerini ve genetik materyalini boşaltır ve hücreyi içeriden yeniden düzenler.

Its structural elements,

Yapısal elemanları,

protein production machinery,

protein üretim mekanizması

and large amounts of mitochondria for energy are changed to become an actual factory called viroplasm.

ve enerji için gerekli olan büyük miktardaki mitokondriler, viroplazma adı verilen gerçek bir fabrikaya dönüşmek üzere değiştirilir.

Some giruses even construct a membrane to shield them from the cell's antiviral defenses. Kalıp ifadeler

Bazı dev virüsler kendilerini hücrenin antiviral savunmasından korumak için bir zar bile inşa ederler.

Once finished, Dilbilgisi

İşlem bittiğinde,

the viroplasm begins to assemble new giruses using the victim up from the inside until it's filled up. Notlar

viroplazma kurbanı içeriden kullanarak, hücre dolana kadar yeni dev virüsler birleştirmeye başlar.

Finally,

Son olarak,

the invader usually orders the cell to self-destruct Dilbilgisi

işgalci genellikle hücreye kendi kendini yok etme emri verir

and releases new giruses to look for new prey.

ve yeni avlar aramak üzere yeni dev virüsler salar.

But what makes giruses special is not their modus operandi or their size even, Dilbilgisi

Ancak dev virüsleri özel yapan şey onların çalışma yöntemleri ya da boyutları değil,

it's that they are much more complex than thought possible for a virus.

bir virüs için mümkün olduğu sanılandan çok daha karmaşık olmalarıdır.

Your cells have around 20,000 genes.

Hücrelerinizde yaklaşık 20.000 gen vardır.

A typical bacterium has a few thousand genes.

Tipik bir bakterinin birkaç bin geni vardır.

The coronavirus has around 15,

Koronavirüste yaklaşık 15,

HIV or the flu around 10.

HIV veya grip virüsünde ise 10 civarıdır.

The number of genes alone is certainly not everything. Kalıp ifadeler

Elbette genlerin sayısı her şey değildir.

The tomato,

Domates,

for example,

örneğin,

has 35,000 genes.

35.000 gene sahiptir.

But generally,

Ama genel olarak,

we think of life as a complex system. Kalıp ifadeler

hayatı karmaşık bir sistem olarak düşünürüz.

So below a certain complexity level,

Bu yüzden belirli bir karmaşıklık seviyesinin altındaki bir şey,

something may be closer to dead material rather than a living organism. Dilbilgisi

canlı bir organizmadan çok ölü bir maddeye daha yakın olabilir.

But giruses can have hundreds or even thousands of genes,

Ancak dev virüsler yüzlerce hatta binlerce gene sahip olabilir,

blurring the line between living and dead things.

canlı ve ölü şeyler arasındaki çizgiyi bulanıklaştırır.

And it's not just the numbers that are special, Dilbilgisi

Özel olan sadece sayılar değil,

but also what these genes do.

aynı zamanda bu genlerin ne işe yaradığıdır.

We used to think of viral genes as the simplest of instructions, Dilbilgisi

Eskiden viral genleri en basit talimatlar olarak düşünürdük;

just enough to overcome the defense of their victims and make new viruses. Dilbilgisi

kurbanlarının savunmasını aşıp yeni virüsler yapmak için tam olarak yeterli olanlar.

But many girus genes are completely unique,

Fakat birçok dev virüs geni tamamen benzersizdir,

basically mystery genes.

temelde gizemli genlerdir.

Even more confusing,

Daha da kafa karıştırıcı olanı,

a huge selection of their genes that are actually hallmarks of living things, Kalıp ifadeler

genlerinin büyük bir kısmının aslında canlıların özelliklerini taşımasıdır:

genes that regulate nutrient intake,

Besin alımını,

energy production,

enerji üretimini,

light harvesting,

ışık hasadını,

replication,

replikasyonu düzenleyen genler,

or are just necessary to keep cells alive.

ya da sadece hücreleri hayatta tutmak için gerekli olan genler.

Some recent studies have even suggested that some giruses with very complex genomes

Hatta bazı yeni çalışmalar, çok karmaşık genomlara sahip kimi dev virüslerin

may be able to maintain a basic level of metabolism on their own, Kalıp ifadeler

kendi başlarına temel düzeyde bir metabolizmayı sürdürebileceğini öne sürüyor,

which if true, Dilbilgisi

ki bu doğruysa,

will shake up what we thought of viruses even more. Öbek fiiller

virüsler hakkındaki düşüncelerimizi daha da temelden sarsacaktır.

We still don't know anything for sure,

Hâlâ hiçbir şeyi kesin olarak bilmiyoruz,

but one idea about girus genes is that they might fundamentally alter the physiology and evolution of their victims

ancak dev virüs genleriyle ilgili bir fikir, kurbanlarının fizyolojisini ve evrimini,

by integrating their own genomes and merging with them into chimeric organisms. Dilbilgisi

kendi genomlarını entegre edip onlarla birleşerek kimerik organizmalara dönüşmeleri yoluyla kökten değiştirebilecekleridir.

Or the other way. around,

Ya da tam tersi,

take some host genes with them,

bazı konak genlerini de yanlarına alıp

and be changed themselves.

kendileri de değişime uğrayabilirler.

For billions of years,

Milyarlarca yıldır,

giruses may have been existing alongside and infecting cells,

dev virüsler hücrelerle birlikte var oluyor ve onları enfekte ediyor,

exerting an unseen influence on the development of life. Kalıp ifadeler

yaşamın gelişimi üzerinde görünmez bir etki yaratıyor olabilir.

Not just as a parasite, Anlatım akışı

Sadece bir parazit olarak değil,

but jerking evolution in different directions by mixing genes around in all directions.

aynı zamanda genleri her yöne karıştırarak evrimi farklı yönlere çekerek.

Which brings us to another unique thing about them, Anlatım akışı

Bu da bizi onlar hakkındaki bir başka benzersiz şeye getiriyor,

virophages,

virofajlara,

the viruses hunting giruses.

dev virüsleri avlayan virüslere.

The concept itself is a bit mind-boggling.

Konseptin kendisi bile biraz akıl almaz.

How can a thing that might be dead

Ölü olabilecek bir şey,

hunt another thing that might be dead too?

yine ölü olabilecek başka bir şeyi nasıl avlayabilir?

Let's look at one of them.

Onlardan birine bakalım.

The virophage Sputnik is hunting a girus called Mamavirus that itself is hunting amebae.

Virofaj Sputnik, kendisi amipleri avlayan Mamavirus adlı bir dev virüsü avlıyor.

Sputnik is a tiny minimalistic virus that doesn't even have the genes and tools to replicate itself.

Sputnik, kendini çoğaltacak genlere ve araçlara bile sahip olmayan minicik, minimalist bir virüstür.

What it does have is the ability to hijack the viroplasm factories of Mamaviruses. Dilbilgisi

Sahip olduğu şey, Mamavirüslerin viroplazma fabrikalarını ele geçirme yeteneğidir.

So virophages need their victim, Dilbilgisi

Yani virofajların, kurbanları olan

the girus,

dev virüsün,

to infect their victim,

kendi kurbanı olan

an ameba,

bir amibi

first,

öncelikle enfekte etmesine,

and then they can parasitize it.

ihtiyacı vardır; ardından dev virüse parazitlik yapabilirler.

A Mamavirus viroplasm infected by Sputnik can only produce very few new giruses,

Sputnik ile enfekte olmuş bir Mamavirüs viroplazması yalnızca çok az sayıda yeni dev virüs üretebilir

and among these, many are deformed and broken, Anlatım akışı

ve bunların arasında pek çoğu deforme olmuş, bozuktur;

unable to infect further cells. Dilbilgisi

daha fazla hücreyi enfekte edemezler.

Instead, Anlatım akışı

Bunun yerine,

it makes loads of new Sputnik virophages.

çok sayıda yeni Sputnik virofajı üretir.

Other virophages are even more subtle.

Diğer virofajlar ise daha da sinsi davranır.

When they infect a viroplasm,

Bir viroplazmayı enfekte ettiklerinde,

they just integrate their genetic code into the newly produced giruses, Kalıp ifadeler

tıpkı uyuyan ajanlar gibi

like sleeper agents. Deyimler

genetik kodlarını yeni üretilen dev virüslere entegre ederler.

The next time one of these infiltrated giruses successfully infects a Dilbilgisi

Sızmış bu dev virüslerden biri bir sonraki sefer başarıyla bir

cell, it produces mostly virophages instead of giruses. Dilbilgisi

hücreyi enfekte ettiğinde, dev virüsler yerine çoğunlukla virofajlar üretir.

Giruses are not completely defenseless, Ton ve niyet

Dev virüsler tamamen savunmasız değildir

though.

ama.

A few years ago,

Birkaç yıl önce,

the world was in awe when scientists discovered CRISPR, Kalıp ifadeler

bilim insanları CRISPR'ı keşfettiğinde dünya hayrete düşmüştü;

a bacteria defense system against viruses.

bu, bakterilerin virüslere karşı bir savunma sistemiydi.

It turns out some giruses have a system that might be similar,

Görünüşe göre bazı dev virüslerin de buna benzer olabilecek bir sistemi,

a sort of girus immune system against virophages. Kalıp ifadeler

virofajlara karşı bir tür dev virüs bağışıklık sistemi var.

In turn, Anlatım akışı

Buna karşılık,

virophages can also be used as an anti-girus defense mechanism by living cells. Dilbilgisi

virofajlar canlı hücreler tarafından anti-dev virüs savunma mekanizması olarak da kullanılabilir.

Some protists have been found that integrated the genetic code of virophages into their genome and kept it.

Virofajların genetik kodunu kendi genomuna entegre edip saklayan bazı protistler bulunmuştur.

When the protists were infected by giruses,

Protistler dev virüsler tarafından enfekte edildiklerinde,

they used the code to create virophages themselves to take over the girus factories.

dev virüs fabrikalarını ele geçirmek için kendileri virofaj üretmek üzere bu kodu kullandılar.

In the end,

Sonuçta,

the protist would still be killed by the girus infection,

protist dev virüs enfeksiyonu tarafından yine de öldürülecekti,

but instead of releasing giruses to kill its buddies, Dilbilgisi

ancak dostlarını öldürmek için dev virüsler salmak yerine,

it released virophages to hunt them.

onları avlamak için virofajlar saldı.

The amazing thing about everything we've told you in this video is that we're still very much at the beginning. Deyimler

Bu videoda anlattığımız her şeyin şaşırtıcı yanı, henüz çok yolun başında olmamızdır.

It's not even been 20 years since the discovery of giruses and virophages. Dilbilgisi

Dev virüslerin ve virofajların keşfinden bu yana 20 yıl bile geçmedi.

There is so much going on in the microverse.

Mikro evrende olup biten o kadar çok şey var ki.

Life is not an isolated event, Deyimler

Yaşam izole bir olay değil,

but a ping-pong game of trillions of organisms and viruses.

trilyonlarca organizma ve virüsün oluşturduğu bir pinpon oyunudur.

So when you feel down and like there's not that much new to discover, Dilbilgisi

Bu yüzden moraliniz bozulduğunda ve keşfedilecek pek yeni bir şey yokmuş gibi hissettiğinizde,

think of giruses and all the other elephant-sized ducks all around us,

dev virüsleri ve etrafımızdaki fil boyutundaki diğer ördekleri düşünün;

invisible until we look more closely. Anlatım akışı

daha yakından bakana kadar görünmezler.