Her Şeyin Tarihi ve Geleceği -- Zaman: İngilizce çalışma notları

Time makes sense in small pieces. Kalıp ifadeler

Zaman, küçük dilimlerde anlam ifade eder.

But when you look at huge stretches of time,

Ancak çok geniş zaman dilimlerine baktığınızda,

it's almost impossible to wrap your head around things. Deyimler

bazı şeyleri kavramak neredeyse imkansızdır.

So, let's start small with minutes, hours, days. Anlatım akışı

O yüzden, dakikalar, saatler ve günlerle küçükten başlayalım.

You probably spent the last 24 hours mostly sleeping and working

Muhtemelen son 24 saatinizi daha çok uyuyarak ve çalışarak geçirdiniz

with some coffee in there somewhere.

ve arada bir yerlerde biraz kahve içtiniz.

Please watch less TV.

Lütfen daha az TV izleyin.

Now, let's look at 2013.

Şimdi 2013 yılına bir bakalım.

Relatively unnoticed, Hitler's bodyguard died at the age of 96,

Nispeten pek fark edilmese de, Hitler'in koruması 96 yaşında öldü,

while in June, Edward Snowden started the NSA scandal.

Haziran ayında ise Edward Snowden NSA skandalını başlattı.

Moving back a bit, the 21st century is still pretty young Anlatım akışı

Biraz geriye gidersek, 21. yüzyıl hala oldukça genç

and largely shaped by the attacks on 9/11

ve büyük ölçüde 9/11 saldırıları tarafından şekillendirildi

that ultimately led to the third Iraq War. Kalıp ifadeler

ki bu en sonunda üçüncü Irak Savaşı'na yol açtı.

Oh, and Facebook and smartphones took over our lives. Öbek fiiller

Oh, bir de Facebook ve akıllı telefonlar hayatlarımızı ele geçirdi.

But we're just getting started. Kalıp ifadeler

Ancak daha yeni başlıyoruz.

Let's back up further. Öbek fiiller

Biraz daha geriye gidelim.

The 20th century has seen its share of conflicts too. Deyimler

20. yüzyıl da payına düşen çatışmaları gördü.

After two devastating World Wars,

Yıkıcı iki Dünya Savaşı'ndan sonra,

the Cold War lasted for almost the whole second half of it.

Soğuk Savaş, yüzyılın neredeyse tüm ikinci yarısı boyunca sürdü.

An average human lifespan covers most of this stuff

Ortalama bir insan ömrü bu olayların çoğunu,

as well as the birth of the Internet and the beginning of the information age. Kalıp ifadeler

aynı zamanda İnternetin doğuşunu ve bilgi çağının başlangıcını da kapsar.

The oldest living person on Earth is currently Misao Okawa,

Dünyada şu an yaşayan en yaşlı kişi Misao Okawa'dır,

who was born in 1898,

1898 doğumludur,

which means that her birth was closer to Napoleon ruling Europe Dilbilgisi

bu da onun doğumunun Napolyon'un Avrupa'yı yönettiği döneme

than to the current day.

günümüzden daha yakın olduğu anlamına gelir.

The last 500 years of human history brought enormous changes to our lifestyles.

İnsanlık tarihinin son 500 yılı yaşam tarzlarımıza muazzam değişiklikler getirdi.

Industrialization gave rise to new ideas like communism. Kalıp ifadeler

Sanayileşme, komünizm gibi yeni fikirlerin doğmasına yol açtı.

Farmers became workers and knowledge became easier to distribute.

Çiftçiler işçi oldu ve bilginin yayılması daha da kolaylaştı.

The theory of evolution changed how we saw ourselves and the world we live in, Dilbilgisi

Evrim teorisi, kendimizi ve içinde yaşadığımız dünyayı görme şeklimizi değiştirdi,

all in a few hundred years.

hepsi birkaç yüz yıl içinde oldu.

The 15th century was very eventful.

15. yüzyıl çok olaylıydı.

Columbus's discovery of America

Kolomb'un Amerika'yı keşfi

and the fall of Constantinople marked the end of the Middle Ages. Kalıp ifadeler

ve Konstantinopolis'in düşüşü Orta Çağ'ın sonunu işaret etti.

People in the Middle Ages were super into war over territory and religion, Kelime

Orta Çağ'daki insanlar bölge ve din uğruna savaşmaya çok meraklıydı,

but the Black Death was far more efficient than war, Dilbilgisi

ancak Kara Veba savaştan çok daha etkiliydi,

killing every third European in 6 years. Dilbilgisi

6 yıl içinde her üç Avrupalıdan birini öldürdü.

Arriving in the Common Era, Kültür

Ortak Çağ'a (Miladi takvime) vardığımızda,

let's take a look where we came from.

nereden geldiğimize bir göz atalım.

Our current century is tiny

Şu anki yüzyılımız ufacıktır

and 2013 is barely visible.

ve 2013 zar zor görünür haldedir.

This is recorded human history.

Bu kaydedilmiş insanlık tarihidir.

The pyramids were constructed 4,500 years ago.

Piramitler 4.500 yıl önce inşa edildi.

The peak of the Roman Empire was 2,000 years ago.

Roma İmparatorluğu'nun zirvesi 2.000 yıl önceydi.

So, to the Romans,

Yani, Romalılar için,

the pyramids were as old as the Romans are to us today. Dilbilgisi

piramitler Romalıların bugün bize olduğu kadar eskiydi.

History starts with writing.

Tarih yazıyla başlar.

But what happened before that?

Peki ondan önce ne oldu?

About 12,000 years ago,

Yaklaşık 12.000 yıl önce,

the agricultural revolution took place. Kalıp ifadeler

tarım devrimi gerçekleşti.

Mankind began farming,

İnsanoğlu tarım yapmaya başladı,

which gave rise to the existence of cities and larger communities.

bu da şehirlerin ve daha büyük toplulukların var olmasına zemin hazırladı.

The dominance of the human species over planet Earth really started here.

İnsan türünün Dünya gezegeni üzerindeki hakimiyeti asıl burada başladı.

90,000 years ago,

90.000 yıl önce,

Neanderthals and humans coexisted in Europe.

Neandertaller ve insanlar Avrupa'da bir arada yaşıyordu.

Fun fact,

İlginç bir bilgi,

this is roughly the time period a modern spacecraft would need to reach the nearest star.

bu, modern bir uzay aracının en yakın yıldıza ulaşması için ihtiyaç duyacağı süreyle kabaca aynıdır.

Homo sapiens, the modern human,

Modern insan Homo sapiens,

evolved 200,000 years ago.

200.000 yıl önce evrimleşti.

Looking at all of human history, Dilbilgisi

Tüm insanlık tarihine baktığımızda,

what we call A.D. seems pretty small, doesn't it? Notlar

M.S. (Milattan Sonra) dediğimiz şey oldukça küçük görünüyor, değil mi?

6 million years ago,

6 milyon yıl önce,

our ancestors and the modern chimpanzee shared a common ancestor for the last time. Kalıp ifadeler

atalarımız ve modern şempanze son kez ortak bir atayı paylaştı.

And for 2.75 million years,

Ve 2,75 milyon yıl boyunca,

stone tools were all the rage. Deyimler

taş aletler çok modaydı.

A mere 65 million years ago, Kelime

Sadece 65 milyon yıl önce,

the age of the dinosaurs ended in an enormous explosion,

dinozorların çağı devasa bir patlamayla sona erdi,

which paved the way for the rise of mammals. Deyimler

bu da memelilerin yükselişine zemin hazırladı.

But the dinosaurs ruled the Earth for an incredibly long time,

Fakat dinozorlar dünyayı inanılmaz derecede uzun bir süre yönetti,

over 165 million years.

165 milyon yıldan fazla.

That's so long that it means a T-Rex that lived 65 million years ago

Bu o kadar uzun bir süre ki, 65 milyon yıl önce yaşamış bir T-Rex'in

is closer to seeing a live Miley Cyrus concert

canlı bir Miley Cyrus konserini görmesi,

than to seeing a live Stegosaurus.

canlı bir Stegosaurus görmesinden daha olasıydı demektir.

Animal life on this planet started 600 million years ago.

Bu gezegendeki hayvan yaşamı 600 milyon yıl önce başladı.

The earliest animals were fish and other small simple sea creatures.

En eski hayvanlar balıklar ve diğer küçük, basit deniz canlılarıydı.

Then came insects,

Sonra böcekler geldi,

then reptiles,

ardından sürüngenler,

and finally, around 200 million years ago,

ve nihayet, yaklaşık 200 milyon yıl önce,

mammals joined the party. Deyimler

memeliler de partiye katıldı.

Life itself began much farther back,

Yaşamın kendisi çok daha gerilerde başladı,

3.6 billion years ago.

3,6 milyar yıl önce.

Before any animals appeared,

Herhangi bir hayvan ortaya çıkmadan önce,

there were 2.4 billion years when life consisted only of tiny microbes, Kalıp ifadeler

yaşamın sadece minik mikroplardan oluştuğu 2,4 milyar yıl vardı,

countless single-celled bacteria.

sayısız tek hücreli bakteri.

For 3 billion years,

3 milyar yıl boyunca,

all life on Earth was invisible to the naked eye. Kalıp ifadeler

dünyadaki tüm yaşam çıplak gözle görülemezdi.

It's hard to understand how single-celled organisms

Tek hücreli organizmaların,

could develop into complex life forms like fish or sloths.

balıklar veya tembel hayvanlar gibi karmaşık yaşam formlarına nasıl dönüşebildiğini anlamak zor.

The answer is time,

Cevap zaman,

a whole lot of time. Kelime

fazlasıyla çok zaman.

2.4 billion years is a lot of time to work with.

2,4 milyar yıl, işin yapılması için çok büyük bir zamandır.

4.6 billion years ago,

4,6 milyar yıl önce,

the Sun was born from the remnants of a giant explosion.

Güneş dev bir patlamanın kalıntılarından doğdu.

60 million years later,

60 milyon yıl sonra,

Earth formed.

Dünya oluştu.

In those early years,

O ilk yıllarda,

frequent bombardment by comets and asteroids supplied the Earth with large oceans Kalıp ifadeler

kuyruklu yıldızların ve asteroitlerin sık sık bombardımana tutması Dünya'ya geniş okyanuslar

and a moon to send spaceships to. Dilbilgisi

ve uzay gemilerini gönderebileceğimiz bir ay sağladı.

But as far as the whole universe goes, Kalıp ifadeler

Ancak tüm evren söz konusu olduğunda,

our solar system is pretty new. Kelime

güneş sistemimiz oldukça yenidir.

13.75 billion years ago,

13,75 milyar yıl önce,

the universe was born and 600 million years later,

evren doğdu ve 600 milyon yıl sonra,

our own galaxy formed from billions of stars.

kendi galaksimiz milyarlarca yıldızdan oluştu.

But what was before the Big Bang?

Peki Big Bang'den (Büyük Patlama) önce ne vardı?

The truth is, Anlatım akışı

İşin aslı şu ki,

we don't know that yet and maybe we never will. Dilbilgisi

bunu henüz bilmiyoruz ve belki de hiçbir zaman bilmeyeceğiz.

But we gave it some color, Deyimler

Ama biz ona biraz renk kattık,

so at least we have that. Anlatım akışı

en azından o kadarına sahibiz.

And there you have it, the past. Anlatım akışı

İşte geçmiş böyleydi.

Now, let's take a look at what we know about the future.

Şimdi, gelecek hakkında bildiklerimize bir göz atalım.

In roughly 1 billion years,

Kabaca 1 milyar yıl içinde,

the Sun will be so hot that life on Earth becomes impossible. Dilbilgisi

Güneş o kadar sıcak olacak ki Dünya'daki yaşam imkansız hale gelecek.

The death of the Sun 4 billion years later

4 milyar yıl sonra Güneş'in ölümü

marks the end of the solar system.

güneş sisteminin sonunu işaret edecek.

Okay, so no more solar system.

Tamam, yani artık güneş sistemi yok.

And what happens after that?

Peki ondan sonra ne olacak?

A few trillion years from now, Kalıp ifadeler

Şu andan birkaç trilyon yıl sonra,

star production will cease.

yıldız üretimi duracak.

And one day,

Ve bir gün,

the last star in the universe will die.

evrendeki son yıldız ölecek.

The universe will turn dark,

Evren karanlığa bürünecek,

inhabited only by black holes. Dilbilgisi

sadece kara deliklerin yaşadığı bir yer haline gelecek.

Long after the last black hole has evaporated, Dilbilgisi

Son kara delik buharlaştıktan çok sonra,

our universe reaches its final stage,

evrenimiz son aşamasına ulaşacak,

something called heat death. Kültür

ısıl ölüm denilen bir şeye.

Nothing changes anymore,

Artık hiçbir şey değişmeyecek,

the universe is dead, forever.

evren sonsuza dek ölü olacak.

Now, you're feeling some pretty weird feelings right now,

Şu an, oldukça tuhaf hisler içindesiniz,

aren't you? Ton ve niyet

değil mi?

We are too.

Biz de öyle.

It's only natural. Kalıp ifadeler

Bu çok doğal.

The good news is, Anlatım akışı

İyi haber şu ki,

this is all far, far away. Anlatım akışı

bunların hepsi çok, çok uzakta.

The only time that actually matters is now. Dilbilgisi

Aslında önemli olan tek zaman şimdidir.

That cute girl you like,

Hoşlandığın o tatlı kıza,

ask her out. Öbek fiiller

çıkma teklif et.

Time is precious.

Zaman değerlidir.

Make it count. Deyimler

Onu iyi değerlendir.