Neden Rüya Görürüz?: İngilizce çalışma notları

Hey, Vsauce, Michael here

Selam, Vsauce. Michael burada.

and today we are going to talk about why we dream. Anlatım akışı

Ve bugün neden rüya gördüğümüzü konuşacağız.

What's going on inside our brains?

Beynimizin içinde neler oluyor?

The scientific study of dreaming is called oneirology, Dilbilgisi

Rüyaların bilimsel olarak incelenmesine oneiroloji denir,

and for most of history it didn't really exist Kalıp ifadeler

ve tarihin büyük bir bölümünde aslında böyle bir alan yoktu,

because you can't hold a dream.

çünkü bir rüyayı elinize alamazsınız.

It's difficult to measure a dream. Dilbilgisi

Bir rüyayı ölçmek zordur.

You can't taste it.

Tadına bakamazsınız.

You can't see other people's dreams.

Başkalarının rüyalarını göremezsiniz.

And if you ask them to tell you what they dreamt, Dilbilgisi

Onlardan gördükleri rüyayı anlatmalarını isterseniz de,

the results are almost always unreliable.

sonuçlar neredeyse her zaman güvenilmez olur.

In fact,

Hatta,

it's estimated that we forget 95% of the dreams we have, Dilbilgisi

gördüğümüz rüyaların %95'ini unuttuğumuz tahmin ediliyor;

especially within the first 10 minutes of having them.

özellikle de onları gördükten sonraki ilk 10 dakika içinde.

But then, in 1952 something amazing happened. Anlatım akışı

Ama sonra 1952'de inanılmaz bir şey oldu.

Researchers at the University of Chicago found this.

Chicago Üniversitesindeki araştırmacılar bunu keşfetti.

It's a unique type of electrical activity

Bu, kendine özgü bir elektriksel aktivite türüdür

that occurs during a certain stage of a person's sleeping.

ve uykunun belirli bir evresinde ortaya çıkar.

When researchers awoke people during this stage,

Araştırmacılar insanları bu evrede uyandırdıklarında,

they almost always reported that they had been dreaming. Dilbilgisi

neredeyse her seferinde rüya gördüklerini söylediler.

Also, at the same time,

Üstelik aynı anda,

during this stage people's eyeballs are going crazy, Deyimler

bu evrede insanların gözleri çılgınca hareket eder,

rapidly darting all over the place underneath their eyelids.

göz kapaklarının altında hızla bir o yana bir bu yana kayar.

You can actually see this happening if you watch people sleep, Dilbilgisi

İnsanları uyurken izlerseniz bunun gerçekleştiğini gerçekten görebilirsiniz,

like I usually do.

benim genelde yaptığım gibi.

During REM sleep,

REM uykusu sırasında

some pretty bizarre stuff happens. Kelime

oldukça tuhaf şeyler olur.

If you look at the electrical activity of a brain that is in REM sleep,

REM uykusundaki bir beynin elektriksel aktivitesine bakarsanız,

it almost exactly mimics the way the brain acts when it's awake. Dilbilgisi

uyanıkkenki çalışma biçimini neredeyse birebir taklit ettiğini görürsünüz.

The biggest difference being that the production of chemicals inside the brain, Dilbilgisi

En büyük fark, beyindeki kimyasal maddelerin üretimiyle ilgilidir.

like norepinephrine, serotonin, and histamine,

Norepinefrin, serotonin ve histamin gibi maddelerin üretimi

is almost completely blocked.

neredeyse tamamen engellenir.

And that causes the muscles to stop moving, Dilbilgisi

Bu da kasların hareket etmesini engeller,

which is why you can dream about flying or running around or fighting ninjas, Anlatım akışı

bu yüzden rüyanızda uçabilir, etrafta koşabilir veya ninjalarla dövüşebilirsiniz,

but your body doesn't move.

ama bedeniniz hareket etmez.

People who have a disorder achieving complete REM atonia

REM sırasında tam kas atonisine ulaşamayan kişiler

move around in their sleep and act out their dreams. Öbek fiiller

uykularında hareket eder ve rüyalarını gerçek hareketlerle canlandırırlar.

They can even get out of bed and sleepwalk.

Hatta yataktan kalkıp uykularında yürüyebilirler.

Oh, before you move forward, Anlatım akışı

Ah, devam etmeden önce

I should say two things.

iki şey söylemeliyim.

One is that it's possible to wake up

İlk olarak, uyanabilirsiniz

and not be able to move your body because you're still in REM atonia. Dilbilgisi

ama hâlâ REM atonisinde olduğunuz için bedeninizi hareket ettiremeyebilirsiniz.

You're completely conscious and you know that you're awake,

Bilinciniz tamamen açıktır ve uyanık olduğunuzu bilirsiniz,

but your body is not ready to move.

ama bedeniniz henüz hareket etmeye hazır değildir.

On the flip side, Deyimler

Öte yandan,

you can also be inside a dream and know that you're dreaming.

rüyanın içinde olup rüya gördüğünüzü bilmeniz de mümkündür.

This phenomenon is known as lucid dreaming, Kelime

Bu olgu bilinçli rüya olarak bilinir,

and it's particularly attractive because while I'm in a lucid dream,

ve özellikle ilgi çekicidir, çünkü bilinçli bir rüya gördüğümde

I can make conscious decisions about what I do. Kalıp ifadeler

ne yapacağıma bilinçli olarak karar verebilirim.

I can go fly to wherever I want, Dilbilgisi

İstediğim her yere uçabilirim

or I can have a tea party with Abraham Lincoln.

ya da Abraham Lincoln ile çay partisi verebilirim.

I'm in control. Kalıp ifadeler

Kontrol bendedir.

But achieving a lucid dream is quite elusive. Kelime

Ancak bilinçli rüya görmeyi başarmak oldukça zordur.

Howcast has a great video, which I've put in the description,

Açıklama kısmına eklediğim harika bir Howcast videosu var;

that gives some tips and tricks on how to achieve one. Kalıp ifadeler

bilinçli rüya görmek için bazı ipuçları ve püf noktaları veriyor.

Researchers were able to deprive mice of REM sleep by using this: Kalıp ifadeler

Araştırmacılar fareleri REM uykusundan mahrum bırakmak için şunu kullandılar:

inverted inside a tub of water,

bunu su dolu bir kabın içine ters çevirdiler,

way up to the tippy top,

suyu en tepesine kadar doldurdular,

meaning that the mouse was only able to sit right on top of this little tiny surface.

böylece fare yalnızca bu küçücük yüzeyin üstünde oturabildi.

When that happens,

Bu durumda

the mouse can still fall into non-REM sleep,

fare yine de REM dışı uykuya dalabilir,

but as soon as they reach REM sleep and their muscles relax, Dilbilgisi

ama REM uykusuna geçip kasları gevşediği anda

they fall off the platform into the water,

platformdan suya düşer

waking up.

ve uyanır.

What they found was that when mice are not allowed to achieve REM sleep, Dilbilgisi

Araştırmacılar, farelerin REM uykusuna geçmesine izin verilmediğinde,

they have an incredible amount of trouble remembering things. Dilbilgisi

bir şeyleri hatırlamakta inanılmaz derecede zorlandıklarını gördüler.

This happens in humans too.

Aynı şey insanlarda da olur.

If you have people remember word pairs and then you don't allow them to sleep, Dilbilgisi

İnsanlara kelime çiftleri ezberletip sonra uyumalarına izin vermezseniz,

the next day their memory for that stuff is incredibly terrible.

ertesi gün bu bilgileri neredeyse hiç hatırlayamazlar.

But memory and REM does not stop there. Anlatım akışı

Ancak hafıza ile REM uykusu arasındaki ilişki bununla sınırlı değildir.

If a person learns a difficult new task during the day,

Bir kişi gün içinde yeni ve zor bir şey öğrenirse,

say a new instrument or a new type of difficult puzzle,

örneğin yeni bir enstrüman çalmayı ya da yeni türde zor bir bulmacayı çözmeyi,

you can measure the electrical activity in their brain while they do that.

bunu yaparken beynindeki elektriksel aktiviteyi ölçebilirsiniz.

And then, while they sleep that night,

Sonra o gece uyurken,

whether they know it or not, Kalıp ifadeler

kendisi fark etse de etmese de

their brain replays those electronic impulses.

beyni bu elektriksel uyarıları yeniden oynatır.

Many popular theories about why we dream are variations on the idea that while we sleep, Kalıp ifadeler

Neden rüya gördüğümüze dair yaygın teorilerin çoğu, biz uyurken

the unconscious part of our brain is busy organizing memories Dilbilgisi

beynimizin bilinçdışı kısmının anıları düzenlemekle meşgul olduğu,

and strengthening connections from the day before that we need in the future,

gelecekte ihtiyaç duyacağımız, önceki günden kalan bağlantıları güçlendirdiği

while getting rid of the junk that would otherwise clog the brain. Notlar

ve aksi hâlde beyni tıkayacak gereksiz bilgileri attığı fikrinin farklı biçimleridir.

Now, so the theory goes, Anlatım akışı

Teoriye göre,

these electrical impulses are detected by our conscious brain,

bu elektriksel uyarıları beynimizin bilinçli kısmı algılar,

and our cortex freaks out and doesn't know what it means, Öbek fiiller

beyin korteksimiz paniğe kapılır ve bunların ne anlama geldiğini bilemez,

and so it tries its best to create a cohesive story, Kalıp ifadeler

bu yüzden tutarlı bir hikâye oluşturmak için elinden geleni yapar

creating a dream.

ve böylece bir rüya yaratır.

This would explain why dreams are often so fantastic and seemingly random. Notlar

Bu, rüyaların neden çoğu zaman fantastik ve görünüşte rastgele olduğunu açıklayabilir.

They're not supposed to make sense. Dilbilgisi

Zaten anlamlı olmaları beklenmez.

They're not an actual message from our brain.

Beynimizden gelen gerçek bir mesaj değillerdir.

It's just the results of our cortex is trying to synthesize the noise

Bu sadece korteksimizin bütün o gürültüyü bir araya getirmeye çalışmasının sonucudur;

coming from all the work being done back in the unconscious.

o gürültü de bilinçdışında yapılan tüm işlerden gelir.

Under this way of thinking, Anlatım akışı

Bu bakış açısına göre,

dreams are an epiphenomenon. Kelime

rüyalar ikincil bir olgudur.

They're not a primary process that has a purpose.

Belirli bir amacı olan birincil bir süreç değildirler.

Instead,

Aksine,

they're the accidental result of a more important Kalıp ifadeler

daha önemli bir sürecin tesadüfi sonucudurlar

process going on behind the conscious brain. Öbek fiiller

ve bu süreç bilinçli beynin arka planında işler.

But some researchers don't believe that.

Ancak bazı araştırmacılar buna inanmıyor.

They believe that dreams serve a primary purpose, Kalıp ifadeler

Onlar rüyaların birincil bir amaca hizmet ettiğine,

and that purpose is to prepare us for threats. Kalıp ifadeler

bu amacın da bizi tehditlere hazırlamak olduğuna inanıyor.

They think this because the most prevalent emotions felt during dreams are negative: Kelime

Böyle düşünmelerinin nedeni, rüyalarda en yaygın hissedilen duyguların olumsuz olmasıdır:

abandonment, anger, and the most common of all,

terk edilmişlik, öfke ve hepsinden daha yaygın olan

anxiety.

kaygı.

The theory goes like this: Anlatım akışı

Teori şöyledir:

Back when we were early humans especially, Dilbilgisi

Özellikle insanlığın ilk dönemlerinde,

we had no idea what kind of threats we might encounter during the day. Dilbilgisi

gün içinde ne tür tehditlerle karşılaşabileceğimize dair hiçbir fikrimiz yoktu.

And so, to prepare us,

Bu yüzden bizi hazırlamak amacıyla

our brain would simulate anxieties while we slept to make us better prepared Dilbilgisi

beynimiz, biz uyurken kaygılı durumları canlandırır ve bizi

for that feeling in the real world.

gerçek dünyada bu duyguya karşı daha hazırlıklı hâle getirirdi.

So people who had terrifying dreams

Böylece korkunç rüyalar gören insanlar

were better at dealing with anxiety in the real world Öbek fiiller

gerçek dünyadaki kaygıyla daha iyi başa çıkıyorlardı

and had stronger genes.

ve daha güçlü genler taşıyorlardı.

All right, so the theories we discussed today are quite popular,

Pekâlâ, bugün ele aldığımız teoriler oldukça popüler,

but they don't really enjoy a consensus. Kelime

ancak bunlar üzerinde gerçek bir fikir birliği yok.

Not everyone agrees on them, Dilbilgisi

Herkes bu teorilere katılmıyor

and they barely scratch the surface of scientific thought about dreams. Deyimler

ve bunlar, rüyalar hakkındaki bilimsel düşüncenin yalnızca yüzeyine dokunuyor.

But that's kind of the cool thing about dreams.

Ama rüyaların ilginç yanı da bu.

Think of it like this. Anlatım akışı

Şöyle düşünün.

Here is the Eagle Nebula,

İşte Kartal Bulutsusu,

a giant structure in outer space 6,500 light-years away.

uzayda 6.500 ışık yılı uzakta bulunan devasa bir yapı.

But despite its distance, Dilbilgisi

Ancak bu kadar uzakta olmasına rağmen,

we pretty much know what it's made out of. Notlar

neyden oluştuğunu büyük ölçüde biliyoruz.

We know that it's 100 trillion km tall. Anlatım akışı

Yüksekliğinin 100 trilyon km olduğunu biliyoruz.

We know what caused it,

Ona neyin yol açtığını

and we know where it's going to be in 750 million years.

ve 750 milyon yıl sonra nerede olacağını biliyoruz.

But last night,

Oysa dün gece,

I had dreams,

rüyalar gördüm,

and no one really knows why or for what reason.

ve hiç kimse bunun nedenini ya da amacını gerçekten bilmiyor.

And that's pretty cool.

Bu da oldukça ilginç.

And that's why

İşte bu yüzden...

thanks for watching.

izlediğiniz için teşekkürler.

If you want to learn more about the world,

Dünya hakkında daha fazla şey öğrenmek istiyorsanız,

I highly recommend Smarter Every Day. Ton ve niyet

Smarter Every Day'i kesinlikle tavsiye ederim.

It's a show here on YouTube by a guy named Destin,

Bu, Destin adlı birinin YouTube'da yaptığı bir program;

who I've met.

onunla tanıştım.

He's awesome.

O harika biri.

I've learned a lot from him.

Ondan çok şey öğrendim.

He's the guy who did the chicken thing from the Leanback.

Leanback'teki şu tavuk olayını yapan kişi de o.

He's also studied what causes poop splash,

Kaka yaparken suyun neden sıçradığını da araştırdı,

slow-motion water balloons,

su balonlarını ağır çekimde inceledi,

and has a lot of guns and explosions.

ve videolarında bol bol silah ve patlama var.

What more could you ask for? Ton ve niyet

Daha ne isteyebilirsiniz ki?

So do me a favor and go check it out Notlar

O yüzden bana bir iyilik yapıp kanalına göz atın

and subscribe if you like it.

ve beğenirseniz abone olun.

And if you haven't seen it yet,

Henüz izlemediyseniz,

go check out WhatsUpHow's review of my beard.

WhatsUpHow'un sakalım hakkındaki incelemesine de göz atın.

I've got that in the description.

Onu da açıklamaya ekledim.

And as always, thanks for watching.

Ve her zamanki gibi, izlediğiniz için teşekkürler.