Çeviri teknolojisi - 6 Minute English: İngilizce çalışma notları

Six Minute English from the BBC.

BBC'den Six Minute English.

Hello, this is Six Minute English from BBC Learning English.

Merhaba, bu BBC Learning English'ten Six Minute English.

I'm Rob.

Ben Rob.

And I'm Sam.

Ve ben Sam.

Rob, I'm writing a letter to a friend in Spain

Rob, İspanya'daki bir arkadaşıma mektup yazıyorum

and I need some help.

ve biraz yardıma ihtiyacım var.

Do you know the Spanish for it's raining? Kalıp ifadeler

İspanyolca 'yağmur yağıyor' ne demek biliyor musun?

Don't worry, I have this new app.

Merak etme, bende bu yeni uygulama var.

I just hold up my phone, scan the word I want translated, Öbek fiiller

Sadece telefonumu kaldırıyorum, çevrilmesini istediğim kelimeyi tarıyorum,

"Está lloviendo" is the Spanish for it's raining.

"Está lloviendo", yağmur yağıyor'un İspanyolcasıdır.

Amazing.

İnanılmaz.

In this program, we're discussing language technologies, Anlatım akışı

Bu programda, dil teknolojilerini tartışıyoruz,

computers that can translate between languages. Kalıp ifadeler

diller arasında çeviri yapabilen bilgisayarları.

Modern software like Google Translate has transformed how we learn foreign languages, Dilbilgisi

Google Çeviri gibi modern yazılımlar yabancı dil öğrenme şeklimizi değiştirdi,

bringing us closer to a world where language is no longer a barrier to communication. Kalıp ifadeler

bizi dilin artık iletişimde bir engel olmadığı bir dünyaya daha da yakınlaştırıyor.

But how well do these computers know what we really mean to say? Kalıp ifadeler

Ancak bu bilgisayarlar gerçekten ne söylemek istediğimizi ne kadar iyi biliyor?

Well, later we'll find out exactly what machines can and can't translate. Öbek fiiller

Pekala, daha sonra makinelerin tam olarak neleri çevirip neleri çeviremeyeceğini öğreneceğiz.

And as usual, we'll be learning some new vocabulary as well.

Ve her zamanki gibi, biraz yeni kelimeler de öğreniyor olacağız.

But first, I have a question for you, Sam.

Ama önce, sana bir sorum var Sam.

The translation app I used just now is very recent,

Az önce kullandığım çeviri uygulaması çok yeni,

but there's a long history of computer mistranslations, Kalıp ifadeler

ancak bilgisayarların yanlış çevirilerinin uzun bir geçmişi var,

times when computers got it badly wrong. Kalıp ifadeler

bilgisayarların her şeyi fena halde yanlış anladığı zamanların.

In 1987, the American Airline Braniff ran television adverts Kelime

1987 yılında Amerikan havayolu şirketi Braniff televizyon reklamları yayınladı

promoting the all-leather seats installed on their flights to Mexico.

Meksika uçuşlarında kurulan tamamı deri koltukları tanıtıyordu.

But how was its "Fly in Leather" advertising slogan mistranslated into Spanish? Kalıp ifadeler

Ancak "Fly in Leather" reklam sloganı İspanyolcaya nasıl yanlış çevrildi?

Did the ad say

Reklamda şunlardan hangisi söylendi

A, fly in lava,

A, lavların içinde uçun,

B, fly on a cow,

B, bir ineğin üstünde uçun,

or C, fly naked?

ya da C, çıplak uçun?

Hmm.

Hmm.

I have a feeling it might be C, fly naked. Ton ve niyet

Bana C, çıplak uçun olabilir gibi geliyor.

Okay, Sam, I'll reveal the correct answer later in the program.

Pekala Sam, doğru cevabı programın ilerleyen bölümlerinde açıklayacağım.

Computer software used to rely on rules-based translation, Notlar

Bilgisayar yazılımı eskiden kurallara dayalı çeviriye bel bağlardı,

applying the grammar rules of one language to another. Kalıp ifadeler

bir dilin dilbilgisi kurallarını başka bir dile uygulayarak.

That worked fine for simple words and phrases,

Bu, basit kelimeler ve ifadeler için işe yarıyordu,

but what happens when a translator comes across more complex language? Öbek fiiller

ancak bir çevirmen daha karmaşık bir dille karşılaştığında ne olur?

For example, metaphors,

Örneğin, metaforlar,

expressions used to describe one thing by comparing it to another. Dilbilgisi

bir şeyi başka bir şeyle karşılaştırarak tanımlamak için kullanılan ifadeler.

Lane Greene is a language journalist

Lane Greene bir dil gazetecisidir

and the author of the book Talk on the Wild Side.

ve Talk on the Wild Side adlı kitabın yazarıdır.

Here, he explains to BBC Radio 4 program Word of Mouth

Burada, BBC Radio 4 programı Word of Mouth'a açıklıyor

how apps like Google Translate allow users to manually translate metaphors. Dilbilgisi

Google Çeviri gibi uygulamaların kullanıcıların metaforları manuel olarak çevirmesine nasıl olanak tanıdığını.

If I say it's raining cats and dogs, Deyimler

Eğer "it's raining cats and dogs" dersem,

um and it literally translates "Está lloviendo perros y gatos" Kelime

ıı ve bu harfi harfine "Está lloviendo perros y gatos" olarak çevrilirse

those in Spanish, that won't make any sense. Kalıp ifadeler

İspanyolcadaki bu kelimeler, hiçbir anlam ifade etmeyecektir.

But I think somebody at Google will have inputted the phrase Dilbilgisi

Ancak sanırım Google'daki biri şu ifadeyi girmiş olacaktır

"llueve a cántaros",

"llueve a cántaros",

which is the phrase "It's raining pitchers" or "It's raining jugs of water".

ki bu da "Sürahiler yağıyor" veya "Su testileri yağıyor" ifadesidir.

So that uh the whole chunk, "raining cats and dogs", Kelime

Böylece, ee bütün bu kelime öbeği, "raining cats and dogs",

is translated into the equivalent metaphor in Spanish. Kelime

İspanyolcadaki eşdeğer metafora çevrilir.

Lane wants to translate the phrase "It's raining cats and dogs",

Lane, "It's raining cats and dogs" ifadesini çevirmek istiyor,

something that people sometimes say when it's raining heavily.

insanların bazen çok yağmur yağdığında söyledikleri bir şeyi.

It wouldn't make sense to translate this phrase into another language literally, Kalıp ifadeler

Bu ifadeyi başka bir dile harfi harfine çevirmek mantıklı olmazdı,

word by word.

kelimesi kelimesine.

One solution is to translate the whole idiom as a chunk Kelime

Bunun bir çözümü de tüm deyimi bir bütün (chunk) olarak çevirmektir

or a large piece of text or language.

ya da büyük bir metin veya dil parçası olarak.

This works for phrases and idioms that people regularly use in the same way Kalıp ifadeler

Bu, insanların aynı şekilde düzenli olarak kullandığı deyimler ve tabirler için işe yarar

because they can be taught to a computer. Dilbilgisi

çünkü bunlar bir bilgisayara öğretilebilir.

But what happens when someone like a poet writes a completely new sentence

Ancak bir şair gibi biri tamamen yeni bir cümle yazdığında ne olur

which has never been written before? Dilbilgisi

daha önce hiç yazılmamış olan?

Lane Greene thinks that even the smartest software couldn't deal with that, Öbek fiiller

Lane Greene en akıllı yazılımın bile bununla başa çıkamayacağını düşünüyor,

as he told Michael Rosen,

Michael Rosen'a söylediği gibi,

poet and presenter of BBC Radio 4's Word of Mouth.

şair ve BBC Radio 4'ün Word of Mouth programının sunucusu.

But if a poet writes a new one, Dilbilgisi

Ancak bir şair yeni bir tane yazarsa,

then the machine is not going to pick it up Öbek fiiller

o zaman makine onu algılayamayacak

and it's going to have a struggle, isn't it? Ton ve niyet

ve zorlanacak, öyle değil mi?

Sorry, I'm I'm yeah, I'm sticking up for poetry here Öbek fiiller

Üzgünüm, ben, ben, evet, burada şiiri savunuyorum

and trying to claim that it's untranslatable.

ve onun çevrilemez olduğunu iddia etmeye çalışıyorum.

Can you hear what I'm doing? Ton ve niyet

Ne yaptığımı duyabiliyor musun?

I I hear you and and and you know, in in our war against the machines, Deyimler

Ben, ben seni duyuyorum ve, ve, ve biliyorsun ki, makinelere karşı savaşımızda,

our our advantage is novelty and creativity.

bizim, bizim avantajımız yenilik ve yaratıcılıktır.

So you're right that machines will be great at anything that is rote, Notlar

Yani makinelerin ezbere dayalı (rote) olan her şeyde harika olacağı konusunda haklısın,

anything that's already been done a million times Deyimler

zaten bir milyon kez yapılmış olan herhangi bir şey

can be automated.

otomatikleştirilebilir.

So you and I with our with our prefrontal cortexes

Bu yüzden sen ve ben, bizim, bizim prefrontal kortekslerimizle

can can try to come up with phrases that'll flummox the computer Notlar

bilgisayarı şaşırtacak ifadeler bulmaya çalışabilir

and so keep our jobs.

ve böylece işlerimizi koruyabiliriz.

When we say machines learn a language, Anlatım akışı

Makinelerin bir dil öğrendiğini söylediğimizde,

we really mean they have been trained to identify patterns Dilbilgisi

aslında milyonlarca ve milyonlarca çevirideki

in millions and millions of translations. Kalıp ifadeler

kalıpları tespit etmek üzere eğitildiklerini kastediyoruz.

Computers can only learn by rote, by memory, Kelime

Bilgisayarlar yalnızca ezbere, belleğe dayalı olarak öğrenebilir,

in order to repeat information Dilbilgisi

bilgiyi uygun şekilde anlamaktansa

rather than to properly understand it. Dilbilgisi

tekrarlamak amacıyla.

This kind of rote learning can be easily automated, Dilbilgisi

Bu tür ezbere dayalı öğrenme kolayca otomatikleştirilebilir,

done by machines instead of humans.

insanlar yerine makineler tarafından yapılabilir.

But it's completely different from human learning, Kalıp ifadeler

Ancak bu insan öğrenmesinden tamamen farklıdır,

requiring creative thinking, Dilbilgisi

yaratıcı düşünce gerektirir,

which would flummox or confuse even the most sophisticated machine.

ki bu en karmaşık makineyi bile şaşırtır veya aklını karıştırır.

Bad news for translation software, Anlatım akışı

Çeviri yazılımları için kötü bir haber,

but good news for humans who use different languages in their jobs,

ama işlerinde farklı diller kullanan insanlar için iyi bir haber,

like us.

bizim gibi.

Yes, if only Braniff Airlines had relied on human translators, Dilbilgisi

Evet, keşke Braniff Airlines insan çevirmenlere güvenseydi,

they might have avoided an embarrassing situation.

utanç verici bir durumu önleyebilirlerdi.

Ah, in your question, you asked how Braniff's television advertisement

Ah, sorunda, Braniff'in televizyon reklamı

"Fly in Leather" was translated into Spanish.

"Fly in Leather"ın İspanyolcaya nasıl çevrildiğini sormuştun.

I guessed it was mistranslated as "Fly naked".

Bunun "Çıplak uçun" olarak yanlış çevrildiğini tahmin ettim.

Which was the correct answer.

Ki bu doğru cevaptı.

Hmm.

Hmm.

Braniff translated its "Fly in Leather" slogan as "Fly in cuero", Kültür

Braniff, "Fly in Leather" sloganını "Fly en cuero" olarak çevirmiş,

which sounds like Spanish slang for "Fly naked". Kelime

bu da kulağa İspanyolca argosunda "Çıplak uçun" gibi geliyor.

Okay, let's recap the vocabulary from this program about language translations, Anlatım akışı

Pekala, bu programdaki dil çevirileri hakkındaki kelimeleri özetleyelim,

which are automated,

ki bunlar otomatiktir,

done by machines instead of humans.

insanlar yerine makineler tarafından yapılır.

Often found in poetry, a metaphor is a way of describing something Kelime

Genellikle şiirde bulunan metafor (metaphor), bir şeyi başka bir şeye

by reference to something else. Kalıp ifadeler

atıfta bulunarak açıklama yöntemidir.

When it's raining heavily,

Çok yağmur yağdığında,

you might use the idiom

şu deyimi kullanabilirsin:

"It's raining cats and dogs".

"It's raining cats and dogs".

A chunk is a large part of something.

Bir bütün (chunk), bir şeyin büyük bir kısmıdır.

Rote learning involves memorizing information which you repeat

Ezbere dayalı öğrenme (rote learning), tekrar ettiğiniz ama

but don't really understand.

gerçekte anlamadığınız bilgileri ezberlemeyi içerir.

And finally, if someone is flummoxed,

Ve son olarak, eğer birinin kafası karışmışsa (flummoxed),

they're so confused that they don't know what to do.

ne yapacağını bilemeyecek kadar şaşkındır.

Once again, our six minutes are up. Kalıp ifadeler

Altı dakikamız yine doldu.

Join us again soon for more trending topics and useful vocabulary Ton ve niyet

Daha trend olan konular ve yararlı kelimeler için yakında tekrar bize katılın

here at Six Minute English.

burada Six Minute English'te.

But goodbye for now.

Ama şimdilik hoşça kalın.

Bye.

Hoşça kalın.

Six Minute English from bbclearningenglish.com.

bbclearningenglish.com'dan Six Minute English.