Bir Asteroidi Durdurabilir miyiz? (Bill Nye ile): İngilizce çalışma notları

We've all witnessed the beauty of a shooting star,

Hepimiz kayan bir yıldızın güzelliğine tanık olmuşuzdur,

but what would happen if an asteroid was on a collision course for Earth? Kalıp ifadeler

ama bir asteroit Dünya'yla çarpışma rotasında olsaydı ne olurdu?

Could we detect it ahead of time? Kalıp ifadeler

Onu önceden tespit edebilir miydik?

And more importantly, Anlatım akışı

Daha da önemlisi,

could we stop it?

onu durdurabilir miydik?

I believe I have an answer.

Sanırım bunun cevabı bende.

Now, you see,

Şimdi, bakın,

asteroid impacts are serious business. Deyimler

asteroit çarpmaları ciddi iştir.

When I was in second grade,

Ben ikinci sınıftayken,

Ms. McGonigal told us that the dinosaurs,

Bayan McGonigal bize dinozorların,

the ancient dinosaurs,

o kadim dinozorların,

died out because they had small brains, Öbek fiiller

küçük beyinli oldukları için yok olduğunu söylemişti,

maybe like my old boss.

belki eski patronum gibi.

But even she knew that was kind of lame,

Ama o bile bu açıklamanın biraz zayıf kaldığını biliyordu,

with that theory was nothing.

çünkü bu teorinin hiçbir dayanağı yoktu.

It turns out in my lifetime people found this crater Anlatım akışı

Meğer ben hayattayken insanlar bu krateri keşfetmiş,

off Chicxulub, Mexico.

Meksika'daki Chicxulub açıklarında.

This crater was so big.

Bu krater inanılmaz büyüktü.

How big was it?

Ne kadar mı büyüktü?

It was so big

O kadar büyüktü ki

that an asteroid hit the Earth or impactors

bir asteroit ya da çarpan gök cisimleri

hit the Earth,

Dünya'ya çarpmış,

threw so much stuff into the Earth's sky.

gökyüzüne muazzam miktarda madde savrulmuştu.

It was bigger in diameter than the Earth itself.

Çapı Dünya'nın kendisinden bile büyüktü.

So the Earth was surrounded by red-hot rock for weeks at a time. Kalıp ifadeler

Böylece Dünya haftalar boyunca kor hâlindeki kayalarla çevrili kaldı.

Cooked everything.

Her şeyi kavurdu.

And just the animals that lived in burrows and caves,

Yalnızca oyuklarda ve mağaralarda yaşayan hayvanlar,

our ancestors led to us.

yani atalarımız, hayatta kalıp bize uzanan yolu açtı.

So,

Yani,

serious business.

ciddi bir mesele.

You may recall Valentine's Day 2013,

2013 Sevgililer Günü'nü hatırlayabilirsiniz,

Chelyabinsk, Russia air burst. Kültür

Rusya'nın Çelyabinsk kentindeki hava patlamasını.

See, if you're an asteroid and you're going 10 km a second,

Bakın, bir asteroitseniz ve saniyede 10 km,

20 km a second,

saniyede 20 km hızla gidiyorsanız,

and you hit the Earth's atmosphere,

sonra da Dünya'nın atmosferine çarparsanız,

the atmosphere is like concrete. Anlatım akışı

atmosfer beton gibidir.

Then it can't get out of the way. Deyimler

Önünüzden çekilecek vakti olmaz.

So the asteroid just explodes in air burst. Kelime

Bu yüzden asteroit havada patlayıverir.

So these asteroids are serious.

Yani bu asteroitler ciddi bir tehdittir.

Most of them are very small.

Çoğu çok küçüktür.

If you're under 10 m in diameter,

Çapınız 10 metreden küçükse,

you hit the Earth's atmosphere,

Dünya'nın atmosferine girer,

you burn up Öbek fiiller

yanıp yok olur,

big blue streak,

kocaman mavi bir iz,

bl- green streak,

ma- yeşil bir iz,

white streak,

beyaz bir iz bırakırsınız,

and then humans make wishes upon you. Kültür

sonra insanlar size bakıp dilek tutar.

I don't know how efficacious those wishes are, Kelime

Bu dileklerin ne kadar işe yaradığını bilmiyorum,

but people do that.

ama insanlar bunu yapıyor.

All right.

Pekâlâ.

So,

Şimdi,

if the asteroid starts to get bigger,

asteroit büyümeye başlar,

starts to get into the 25 m and the 45 m in diameter,

çapı 25 ya da 45 metreye ulaşırsa,

then you get Meteor Crater, Arizona.

Arizona'daki Meteor Krateri gibi bir şey oluşur.

Wham, a huge thing.

Güm! Devasa bir krater.

That would be like a s- city killer or a county killer.

Bu, şe- şehir ya da ilçe yok edecek çapta olurdu.

And then when they get to be 100 m,

Çapları 100 metreye,

140 m,

140 metreye ulaştığında,

now you're into a country killer.

artık bir ülkeyi yok edecek düzeye gelirler.

And then they get bigger than that,

Daha da büyürlerse,

it's a continent killer.

bir kıtayı yok ederler.

Much bigger than that and you're taking out whole races of ancient species.

Bundan çok daha büyükleri, kadim türlerin bütün soylarını silip süpürür.

So,

Peki,

what if we found an asteroid that was headed our way? Kalıp ifadeler

bize doğru gelen bir asteroit bulsaydık ne olurdu?

How would we find it?

Onu nasıl bulurduk?

How would we find an asteroid headed our way?

Bize doğru gelen bir asteroidi nasıl buluruz?

That's a good question.

Bu iyi bir soru.

Well,

Şöyle ki,

you can use telescopes,

teleskoplardan yararlanabilirsiniz;

skilled people can point their cameras at the sky and look for fast-moving objects,

uzman kişiler kameralarını gökyüzüne çevirip hızla hareket eden cisimleri,

objects that are crossing the Earth's orbit.

Dünya'nın yörüngesini kesen cisimleri arayabilir.

But we're missing perhaps a 100,000 of these things, Kelime

Ama bunlardan belki 100.000 tanesini hâlâ gözden kaçırıyoruz:

of these county killers, Kelime

ilçe yok edecek olanları,

city killers,

şehir yok edecek olanları,

country killers.

ülke yok edecek olanları.

So what we want to do is build a spacecraft called the Sentinel. Dilbilgisi

Bu yüzden Sentinel adlı bir uzay aracı yapmak istiyoruz.

And as we say,

Bizim de dediğimiz gibi,

it's like looking for a charcoal briquette in the dark. Anlatım akışı

bu, karanlıkta bir kömür briketi aramaya benzer.

These things are hard to find.

Bunları bulmak zordur.

They're tiny compared to the vastness of space.

Uzayın enginliğiyle kıyaslandıklarında küçücük kalırlar.

But infrared light bounces off of them. Öbek fiiller

Ama kızılötesi ışık üzerlerinden yansır.

So what you'll do,

Bu yüzden şöyle yapacaksınız:

you're a satellite,

bir uydu,

you're a surveying spacecraft,

bir tarama uzay aracı olduğunuzu düşünün;

you'll get your back to the Sun

Güneş'i arkanıza alacak,

and look out from about the orbit of Venus

Venüs'ün yörüngesi civarından dışarı bakacak

and try to find all these asteroids.

ve tüm bu asteroitleri bulmaya çalışacaksınız.

And then you find one, what do you do?

Sonra bir tane bulunca ne yapacaksınız?

Do you run in circles screaming? Deyimler

Çığlık atarak daireler mi çizeceksiniz?

No, no, no.

Hayır, hayır, hayır.

We've got to deflect it Dilbilgisi

Onun yönünü değiştirmeliyiz,

just a little, Anlatım akışı

yalnızca biraz,

just a tiny amount.

minicik bir miktar.

Asteroid might be going 10 km a second,

Asteroit saniyede 10 km hızla gidiyor olabilir;

we want to change its speed about 2 mm a second.

biz hızını saniyede yaklaşık 2 mm değiştirmek istiyoruz.

So 10 km,

Şimdi, 10 km,

that's 10 times a 1,000 m,

1.000 metrenin 10 katıdır,

that's 10,000 m.

yani 10.000 metredir.

A millimeter,

Bir milimetre,

that's a thousandth of a meter.

metrenin binde biridir.

So that you take the one over the thousandth,

Dolayısıyla binde birin tersini alırsanız,

it's a thousand times 10,000,

1.000 çarpı 10.000 eder,

that's 10 million.

o da 10 milyondur.

You want to change its speed a 10 millionth of its total.

Hızını toplam hızının 10 milyonda biri kadar değiştirmek istiyoruz.

That's not very much.

Bu pek fazla değil.

But if you're an asteroid that comes in at 10,000 tons,

Ama ağırlığı 10.000 ton,

100,000 tons,

hatta 100.000 ton olan bir asteroitin,

it does take quite a bit of force to change it a 10 millionth of its speed.

hızını 10 milyonda biri kadar değiştirmek bile epey kuvvet gerektirir.

Okay,

Peki,

how do we do that?

bunu nasıl yapacağız?

Well, the b- easiest way is to get a rocket,

En ko- kolay yol bir roket edinmek,

a big rocket.

hem de büyük bir roket.

Just go out there and just smack into it. Kelime

Gidip asteroide bodoslama çarparsınız.

Except it's in outer space,

Ama uzayda olduğu için,

so it just goes like that.

sadece şöyle hareket eder.

Okay,

Tamam,

and that would change its speed a little.

bu da hızını biraz değiştirir.

Now, notice everybody,

Şimdi herkes dikkat etsin:

what if it's not just a rock? Dilbilgisi

Ya bu tek bir kaya değilse?

What if it's what if it's a pile of rocks?

Ya bu... ya bu bir kaya yığınıysa?

just loosely held together by primordial gravity. Öbek fiiller

İlkel kütle çekimiyle yalnızca gevşekçe bir arada duruyorsa?

And so if you hit them,

O zaman onlara çarparsanız,

they'll just spread out and you'll have a shower of rocks.

dağılıverirler ve ortaya bir kaya yağmuru çıkar.

That would be bad.

Bu kötü olurdu.

So,

Peki,

how about this? Ton ve niyet

şuna ne dersiniz?

We'll get a big spacecraft that's massive,

Çok ağır, büyük bir uzay aracı,

a massive spacecraft,

devasa kütleli bir uzay aracı edinip,

and we'll go out there and just get near the asteroid,

oraya gider ve asteroide yaklaşırız,

just get near it.

yalnızca yakınına gideriz.

And then the mutual gravity of you,

Sonra siz,

the asteroid,

yani asteroit ile,

and me, the spacecraft,

ben, yani uzay aracı arasındaki karşılıklı kütle çekimi,

will tug the asteroid speed just a little bit,

asteroidi hafifçe çekerek hızını biraz değiştirir,

just a tiny bit.

yalnızca minicik bir miktar.

Or maybe get on the other side and tug this way.

Ya da diğer tarafına geçip bu yöne doğru çekebiliriz.

That might work, but here's the problem. Anlatım akışı

Bu işe yarayabilir, ama şöyle bir sorun var:

I need a huge amount of fuel

çok büyük miktarda yakıta ihtiyacım olur,

for days and weeks and months and years. Anlatım akışı

günler, haftalar, aylar ve yıllar boyunca.

And what if it stops working?

Peki ya çalışmayı bırakırsa?

You can't go out there and fix it.

Oraya gidip tamir edemezsiniz.

Okay,

Tamam,

how about this?

şuna ne dersiniz?

The laser bees, Deyimler

Lazer arıları:

a swarm of sunlight-powered lasers

güneş ışığıyla çalışan bir lazer sürüsü,

that are zapping the surface of the asteroid Kelime

asteroit yüzeyini ışınlayacak,

for days and weeks and months and years.

günler, haftalar, aylar ve yıllar boyunca.

So some asteroid, some rock is vaporized

Böylece asteroitin, kayanın bir kısmı buharlaşır

and the ejecta, Kelime

ve püsküren madde,

the stuff ejected,

yani dışarı atılan şey,

has momentum just like rocket fuel,

tıpkı roket yakıtı gibi momentuma sahip olur;

just like just like standing on a skateboard and playing catch with a bowling ball, Anlatım akışı

tıpkı kaykayın üzerinde durup bir bowling topuyla paslaşmak gibi,

the way you do. Ton ve niyet

hani hep yaptığınız şey.

And so it would then cause the asteroid to change its speed. Dilbilgisi

Böylece bu, asteroitin hızının değişmesini sağlar.

And so you send a swarm of these laser spacecraft

Bu nedenle bu lazerli uzay araçlarından bir sürü gönderirsiniz;

so that if one of them stops working, Dilbilgisi

biri çalışmayı bırakırsa,

you can use the other one.

diğerini kullanabilirsiniz.

Or and you can you can have them come in from all different angles.

Ayrıca hepsini farklı açılardan yaklaştırabilirsiniz.

And what if the asteroid is irregularly shaped like this?

Peki ya asteroit bunun gibi düzensiz bir şekle sahipse?

You could beam it when the thing is smooth Kelime

Yüzeyi düzgünken ona ışın gönderebilir,

and then when there's a pit or an inefficient place to be beaming,

bir çukur ya da ışın göndermenin verimsiz olduğu bir bölge geldiğinde,

you turn off,

sistemi kapatır,

you wait for the asteroid to turn,

asteroitin dönmesini bekler,

then you turn it back on.

sonra yeniden açarsınız.

See, everybody,

Bakın millet,

just 'cause it's unlikely doesn't mean it's not a big deal. Notlar

bir şeyin düşük ihtimalli olması, önemsiz olduğu anlamına gelmez.

You know,

Bilirsiniz,

if it only happens once every few thousand years.

birkaç bin yılda yalnızca bir kez olsa bile.

Well, if it happens during on my watch, Deyimler

Ama benim nöbetimde gerçekleşirse,

it would, as the kids say, suck. Ton ve niyet

gençlerin deyişiyle berbat olur.

Okay,

Pekâlâ,

so we don't want that to happen.

bunun olmasını istemiyoruz.

We want to avoid that.

Bunu önlemek istiyoruz.

Asteroids are serious business,

Asteroitler ciddi bir mesele,

but they're exciting.

ama aynı zamanda heyecan vericiler.

Except we're in space,

Gelgelelim uzaydayız,

so it's just

yani sadece...

Got a burning question?

Yakıcı bir sorunuz mu var?

Well, be sure to subscribe to AsapSCIENCE.

Öyleyse AsapSCIENCE'a abone olmayı unutmayın.

Follow us on Twitter and Facebook.

Bizi Twitter ve Facebook'ta takip edin.

That's what all the kids are doing.

Bütün gençler bunu yapıyor.

And if it's an asteroid,

Konu bir asteroitse,

it may not be a burning question, Anlatım akışı

bu yakıcı bir soru olmayabilir;

it might be an impacting question

çarpıcı bir soru olabilir,

or even an ablating question.

hatta aşındırıcı bir soru bile olabilir.