Kiplik fiilleri (Modal verbs) açıklaması - Mini İngilizce Dersi: İngilizce çalışma notları
British Council | English
Video açıklaması: Bu mini ders, must, have to, mustn't ve don't have to yapılarını karşılaştırarak İngilizcede zorunluluk ve yasakların, kişinin seçim yapabildiği durumlardan nasıl ayrıldığını anlatır. Başlıca İngilizce öğrenme noktaları: 1. Mustn't, ve are forbidden or not allowed. — Dil bilgisi ve cümle kalıpları: mustn't yapısının bir yükümlülüğün bulunmadığını değil, bir eylemin yasak olduğunu belirttiğini anlayarak kuralları doğru yorumlayabilir ve bir şeye izin verilmediğini ifade edebilirsiniz. 2. don't have to wear a tie — Dil bilgisi ve cümle kalıpları: don't have to ifadesinin kravat takmanın isteğe bağlı olduğunu, yasaklanmadığını gösterdiğini ayırt edebilir; bu kalıbı iş yeri, okul ve etkinlik kurallarındaki seçenekleri anlatmak için kullanabilirsiniz. 3. You don't have to, but it is highly recommended. — Konuşma edimbilimi ve tutum: Dinleyicinin seçim özgürlüğünü korurken güçlü bir öneri sunmayı öğrenebilir, böylece istek veya tavsiyelerinizi baskıcı olmadan iletebilirsiniz.
Bu derste
must, have to, mustn't ve don't have to
Bu cümle dört yaygın yapıyı birlikte tanıtıyor, ancak bunların hepsi “zorunda olmak” anlamına gelmez. must ve have to zorunluluk bildirir: bir eylemin yapılması gerekir. mustn't yasak bildirir: bir eyleme izin verilmez. don't have to ise zorunluluk olmadığını bildirir: kişi eylemi yapabilir veya yapmamayı seçebilir. Olumsuzluktaki en önemli fark şudur: mustn't eylemin yasak olduğunu, don't have to ise eylemin isteğe bağlı olduğunu anlatır. İlki eylemi engeller; ikincisi yalnızca zorunluluğu kaldırır.
Alıştırma
Eylemin isteğe bağlı olduğunu hangi ifade anlatır? Öğretmenin fazladan kalemleri var, bu yüzden bir tane getirmen ___ .
- must
- mustn't
- don't have to
Cevabı göster
don't have to
Three of them talk about rules and obligation, Anlatım akışı
0:13Bunlardan üçü kurallar ve zorunluluklardan bahseder,
Three of them ... but one of them ... sınıflandırma kalıbı
“Three of them ... but one of them ...” kalıbı, ögeleri gruplandırarak bilgiyi düzenler. Burada them, önceki cümlede geçen dört ifadeye gönderme yapar: üçü bir gruba alınır, biri ise ayrı tutulur. but kelimesi karşıtlığı gösterir. Bu anlatım biçimi, dinleyiciyi istisnayı bulmaya hazırlar ve sıradaki ögenin neden önemli olduğunu açıklar; yalnızca bir sayı bildirmez.
Alıştırma
Bu açıklamada Three of them ... but one of them ... kalıbının temel görevi nedir?
- Kaç ögenin seçileceğiyle ilgili bir kural verir.
- Bütün ögelerin tamamen aynı anlama geldiğini söyler.
- Ögelerin çoğunu bir grupta toplar ve farklı olan bir ögeyi belirtir.
Cevabı göster
Ögelerin çoğunu bir grupta toplar ve farklı olan bir ögeyi belirtir.
Must and have to can be used in a similar way. Dilbilgisi
0:21"Must" ve "have to" benzer şekilde kullanılabilir.
Must ve have to: zorunluluğu ifade etmenin benzer yolları
Must ve have to zorunluluk ifade edebilir; bir eylemin gerekli olduğunu belirtirler. Bu nedenle benzer şekilde kullanılabilirler. Benzer olmak tamamen aynı olmak demek değildir. Must çoğu zaman daha güçlü duyulur veya konuşanın kendi değerlendirmesini gösterir. Have to ise çoğu zaman bir kuraldan, plandan ya da durumdan kaynaklanan gerekliliği belirtir.
Alıştırma
Cümleyi en iyi açıklayan ifade hangisidir?
- Must ve have to her cümlede ve her zamanda birbirinin yerine kullanılabilir.
- Must ve have to zorunluluk ifade edebilir, ancak ton ve kullanım bakımından her zaman tamamen aynı değildir.
- Must zorunluluk ifade eder, ancak have to yalnızca izin ifade eder.
Cevabı göster
Must ve have to zorunluluk ifade edebilir, ancak ton ve kullanım bakımından her zaman tamamen aynı değildir.
must complete ... by: must + fiilin yalın hâli ve son tarih
Must sözcüğünden sonra fiilin yalın hâli doğrudan gelir: must complete. Must'tan sonra to getirmeyin. By Friday bir son tarih belirtir. Projenin en geç cuma günü tamamlanması gerektiği anlamına gelir; daha erken tamamlanması da mümkündür. Yeniden kullanılabilecek kalıp must + fiilin yalın hâli + ... + by + son tarih şeklindedir.
Alıştırma
Boşluğu must ve complete ile doldurun: I ____ this form by noon.
Cevabı göster
must complete
have to call the client: have to + fiilin yalın hâli
Have to + fiilin yalın hâli, bir zorunluluğu veya pratik gerekliliği ifade eder. have to call the client ifadesinde call fiilin yalın hâlidir ve ifadenin tamamı aramanın gerekli olduğu anlamına gelir. Burada have to, aramanın bir program veya iş durumundan dolayı gerekli olduğunu gösterir. Have tek başına “sahip olmak” anlamında kullanılmamıştır.
Alıştırma
Cümleyi have to yapısının doğru biçimiyle tamamlayın: I ____ call the dentist tomorrow.
Cevabı göster
have to
Mustn't, we can use for a negative. Dilbilgisi
0:30"Mustn't" ifadesini olumsuz durumlarda kullanabiliriz.
So, to talk about things that are forbidden or not allowed.
0:33Yani, yasaklanmış veya izin verilmeyen şeylerden bahsetmek için.
mustn't: forbidden veya not allowed anlamı
Mustn't, must not ifadesinin kısaltmasıdır. Bir yasak bildirir: bir eylem yasaktır veya o eyleme izin verilmez. Are forbidden or not allowed sözleri burada amaçlanan anlamı açıklar. Mustn't, bir eylemin isteğe bağlı olduğu anlamına gelmez; o eylemin gerçekleşmemesi gerektiğini belirtir.
Alıştırma
Bir tabelada içeri girmenin yasak olduğu yazıyor. Bu kuralı hangi cümle ifade eder?
- You have to enter this room.
- You don't have to enter this room.
- You mustn't enter this room.
Cevabı göster
You mustn't enter this room.
mustn't smoke: yasak bildirme
Mustn't + fiilin yalın hâli, bir eyleme izin verilmediğini belirtir. mustn't smoke ifadesinde smoke yalın hâlde kalır ve ifadenin bütünü bir yasak bildirir. Burada on public transport; otobüs, tren ve metro gibi toplu taşıma araçlarında anlamına gelir. Cümle bir öneri değil, bir kural bildirir.
Alıştırma
Kuralı must not ifadesinin kısaltmasıyla tamamlayın: You ____ smoke on public transport.
Cevabı göster
mustn't
don't have to is used to show a choice. Dilbilgisi
0:40"don't have to" bir seçeneği belirtmek için kullanılır.
However: karşıtlık sinyali
Cümlenin başındaki However, dinleyiciye sıradaki düşüncenin önceki düşünceyle karşıtlık oluşturduğunu bildirir. Burada açıklama, yasak bildiren mustn't ifadesinden seçim bildiren don't have to ifadesine geçer. However sözünü duyduğunuzda ardından bir fark, sınırlama veya karşıt düşünce gelmesini bekleyin. Bu söz, düşünceler arasındaki ilişkiyi düzenler; yalnızca bir duraklama değildir.
Alıştırma
Bu cümlede However neyi gösterir?
- Sıradaki düşünce önceki düşünceyi tekrarlar.
- Sıradaki düşünce önceki düşünceyle karşıtlık oluşturur.
- Konuşmacı konuyu bitiriyordur.
Cevabı göster
Sıradaki düşünce önceki düşünceyle karşıtlık oluşturur.
don't have to ... show a choice: seçim olduğunu göstermek
Bu cümlede don't have to, kişinin eylemi yapmasının gerekmediğini anlatır. Kişi eylemi yapmayı da yapmamayı da seçebilir. Olumsuz biçim eylemin gerekliliğini ortadan kaldırır; eylemi yasaklamaz. Bu nedenle don't have to, zorunluluk olmadığını ifade eder, yasak anlamına gelmez.
Alıştırma
'You don't have to come early' ne anlama gelir?
- Erken gelmek yasaktır.
- Erken gelmek isteğe bağlıdır.
- Erken gelmek zorunludur.
Cevabı göster
Erken gelmek isteğe bağlıdır.
You don't have to wear a tie in the office. Dilbilgisi
0:45Ofiste kravat takmak zorunda değilsiniz.
don't have to wear a tie: kravat takmak zorunlu değil
don't have to wear a tie, ofiste kravat takmayı zorunlu kılan bir kural olmadığını anlatır. Kişi kravat takabilir ama takmamayı da seçebilir. Bu ifade bir zorunluluğu kaldırır; kravat takmayı yasaklamaz.
Alıştırma
Doğru mu, yanlış mı? You don't have to wear a tie, kravat takmanın yasak olduğu anlamına gelir.
- Yanlış
- Doğru
Cevabı göster
Yanlış
It's up to you: kararı karşıdaki kişiye bırakmak
It's up to you, kararı karşıdaki kişinin verebileceği anlamına gelir. Buradaki up to someone, seçme yetkisinin veya sorumluluğunun kimde olduğunu anlatan kalıplaşmış bir ifadedir; bir şeyin fiziksel olarak o kişinin üstünde olduğu anlamına gelmez. Seçenekler sunup son kararı karşıdaki kişiye bıraktığınızda kullanılır. Tek başına da tam bir cevap olabilir.
Alıştırma
Arkadaşın oyunu seçebilir. Tamamla: We can play tag or hide-and-seek. It's ____ you.
Cevabı göster
up to
are all used to talk about rules and obligations. Kalıp ifadeler
0:54kurallar ve zorunluluklardan bahsetmek için kullanılır.
are all used to talk about ...: amaç ve işlev açıklamak
Are all used to talk about ... ifadesinde edilgen bir yapı vardır: be used to + fiilin yalın hâli. Bu yapı must, have to ve mustn't ifadelerinin ne amaçla kullanıldığını açıklar. All, aynı açıklamanın listedeki her öğe için geçerli olduğunu gösterir. Burada to, amacı belirten talk fiilini getirir; bu, geçmişteki alışkanlıkları anlatan used to yapısı değildir. Bu ifade biçimi derslerde ve açıklamalarda bir sözcüğün, biçimin veya aracın ne işe yaradığını anlatırken yaygındır.
Alıştırma
Amaç belirtmek için be used to + fiilin yalın hâli yapısını kullanın. Tamamlayın: These signs ____ warn drivers about danger.
Cevabı göster
are used to
Don't have to is used to show choice. Dilbilgisi
0:57"Don't have to" ise seçenek belirtmek için kullanılır.
Don't have to is used to show choice: don't have to seçim hakkını belirtir
Don't have to, bir eylemin gerekli olmadığı anlamına gelir. Kişi eylemi yapabilir ya da yapmamayı seçebilir. is used to show kalıbı, ifadenin görevini açıklar. Buradaki ana fikir choice, yani seçimdir: don't have to zorunluluğu kaldırır; eylemi yasaklamaz.
Alıştırma
You don't have to finish the puzzle tonight. cümlesi ne anlama gelir?
- Bu gece bitirmek yasaktır.
- Bu gece bitirmek zorunludur.
- Bu gece bitirmek isteğe bağlıdır.
Cevabı göster
Bu gece bitirmek isteğe bağlıdır.
Click on the button below to subscribe to our channel Ton ve niyet
1:04Kanalımıza abone olmak için aşağıdaki butona tıklayın
Eylem çağrısı olarak Click on the button below to subscribe to our channel
Click on the button below, izleyiciye hangi eylemi yapacağını doğrudan söyler. Özne olan you söylenmemiştir; bu bir emir cümlesidir. To subscribe to our channel, tıklamanın amacını belirtir: izleyicinin abone olmasını sağlayan adım tıklamaktır. Bir videoda tüm cümle bir eylem çağrısı görevi görür.
Alıştırma
Click on the button below to subscribe to our channel cümlesinde to subscribe to our channel neyi açıklar?
- izleyicinin ne zaman tıklaması gerektiğini
- izleyicinin neden tıklaması gerektiğini
- düğmenin nerede olduğunu
Cevabı göster
izleyicinin neden tıklaması gerektiğini
and keep up to date with the rest of our upcoming videos. Notlar
1:06ve yaklaşan diğer videolarımızdan haberdar olun.
keep up to date with: … hakkındaki güncel gelişmeleri takip etmek
Keep up to date with, “bir konu hakkındaki en yeni bilgileri almaya devam etmek” demektir. with sözcüğünden sonra takip edilen konu gelir; bu cümlede konu, konuşanın yakında yayımlayacağı videolardır. keep, up ve date sözcüklerinin gerçek anlamlarını ayrı ayrı birleştirmek yerine keep up to date ifadesini bir bütün olarak anlayın.
Alıştırma
Cümleyi keep up to date with ile tamamlayın: I check the class page to ____ school news.
Cevabı göster
keep up to date with
upcoming videos: yakında yayımlanacak videolar
Upcoming, bir isimden önce kullanılan bir sıfattır. Bir şeyin genellikle önceden planlandığı için yakında gerçekleşmesinin, ortaya çıkmasının veya yayımlanmasının beklendiğini anlatır. Bu nedenle upcoming videos, yakında yayımlanması beklenen videolardır. Upcoming yukarı doğru hareketi anlatmaz. Bu cümlede up, upcoming sözcüğünün tamamının bir parçasıdır.
Alıştırma
Genellikle bir plan kapsamında yakında yayımlanması beklenen videoları en açık biçimde hangi ifade anlatır?
- future videos
- upcoming videos
- recent videos
Cevabı göster
upcoming videos
You don't have to ... but it is highly recommended: zorunlu değil, ama güçlü bir tavsiye
Burada You don't have to, dinleyicinin söz konusu eylemi yapmamakta özgür olduğu anlamına gelir; eylemin yasak olduğu anlamına gelmez. have to ifadesinden sonraki eylem, önceki bağlamdan zaten anlaşıldığı için söylenmemiştir ve it sözcüğü de aynı eyleme gönderme yapar. İkinci bölüm olan but it is highly recommended, bu seçme özgürlüğü belirtildikten sonra güçlü bir tavsiye ekler. Bu kalıp baskıyı azaltırken konuşanın tercihini yine de açıkça gösterir: Eylem isteğe bağlıdır, ancak konuşan bunu yapmanın çok iyi bir fikir olduğunu düşünür.
Alıştırma
Bu cümle ne anlatıyor?
- Eylem yasaktır ve dinleyici bunu yapmamalıdır.
- Eylem zorunludur ve dinleyicinin seçme hakkı yoktur.
- Eylem isteğe bağlıdır, ancak konuşan bunu güçlü biçimde tavsiye eder.
Cevabı göster
Eylem isteğe bağlıdır, ancak konuşan bunu güçlü biçimde tavsiye eder.