MSG nedir ve gerçekten sizin için zararlı mı? - Sarah E. Tracy: İngilizce çalışma notları
TED-Ed
Video özeti: Bu video MSG’nin kimyasal yapısından ve umami çeşnisi olarak icat edilmesinden başlayarak bir doktorun mektubu, ırksal önyargılar, kesin sonuca varmayan araştırmalar ve sansasyonel habercilik yüzünden onlarca yıl süren korkuya uzanan tarihini anlatıyor. Sonuç olarak ölçülü tüketimin çoğu insan için güvenli göründüğünü, ancak sağlıkla ilgili bazı olası bağlantıların hâlâ araştırıldığını belirtiyor. Başlıca İngilizce öğrenme noktaları: 1. Chasing this rich flavor is what led to — Dil Bilgisi ve Cümle Kalıpları: X is what led to Y yapısını kullanarak olayları yalnızca tarih sırasıyla dizmek yerine, bir icadın veya tarihsel gelişmenin arkasındaki asıl itici gücü öne çıkarmayı öğrenin. 2. stigmas fueled — Deyimler ve Mecazlı İfadeler: fuel sözcüğünü, toplumsal damgalamanın zararlı bir süreci güçlendirdiğini veya ileri taşıdığını gösteren mecazlı bir fiil olarak tanıyın; önyargının korkuyu, haberciliği ya da kamusal tartışmaları nasıl körüklediğini açıklarken kullanın. 3. could be linked — Kalıplaşmış Söz Öbekleri ve Eşdizimler: Kanıtlanmış bir neden-sonuç ilişkisi iddia etmeden olası bir bağlantıyı aktaran bu temkinli bilimsel ifadeyi, özellikle sağlık riskleri veya henüz belirsiz olan başka araştırma bulgularını özetlerken kullanın.
Bu derste
In 1968, Dr. Robert Ho Man Kwok felt ill after dinner at a Chinese restaurant.
0:071968 yılında Dr. Robert Ho Man Kwok bir Çin restoranında akşam yemeği yedikten sonra hastalandı.
He wrote a letter detailing his symptoms to a prestigious medical journal, pondering whether his illness had resulted from eating monosodium glutamate, Notlar
0:14Saygın bir tıp dergisine semptomlarını detaylandıran bir mektup yazarak, rahatsızlığının monosodyum glutamat yemekten kaynaklanıp kaynaklanmadığını sordu,
detailing his symptoms: fiil olarak detail
Burada detail, “bir şey hakkında belirli ve kapsamlı bilgiler vermek” anlamına gelen bir fiildir. detailing his symptoms şeklindeki -ing yan cümlesi a letter ifadesini niteler ve mektubun hangi bilgileri içerdiğini gösterir. Detail fiil olarak kullanıldığında genellikle doğrudan nesne alır: detail the symptoms, detail the evidence veya detail the plan. About kullanılmaz.
Alıştırma
Cümleyi, detail kullanarak “maliyetler hakkında belirli bilgiler veren” anlamında bir -ing ifadesiyle tamamlayın: They submitted a proposal ____.
Cevabı göster
detailing the costs
pondering whether: çözülmemiş bir konuyu dikkatle düşünmek
Burada pondering whether, onun yazarken aklından geçirdiği ve henüz yanıtlanmamış düşünceyi ekler: Bir şeyin doğru olup olmadığını dikkatle düşünüyordu. Ponder, wonder fiiline göre daha yavaş ve bilinçli bir düşünme süreci anlatır; çoğu zaman daha resmî veya edebî duyulur. Whether, evet ya da hayır biçiminde değerlendirilebilen his illness had resulted from eating monosodium glutamate önermesini başlatır. Whether sonrasında düz cümle söz dizimi kullanılır ve bu ifade bir sonuç değil, olasılık sunar.
Alıştırma
Hangi cümle pondering whether ifadesini henüz çözülmemiş bir soruyu belirtmek için doğru ve doğal biçimde kullanıyor?
- Sam is pondering whether will the plan work.
- Sam is pondering the plan will work.
- Sam is pondering whether the plan will work.
Cevabı göster
Sam is pondering whether the plan will work.
had resulted from: geçmişteki bir anlatımda daha önceki neden
whether his illness had resulted from... ifadesinde result from, “……den kaynaklanmak” anlamına gelir. his illness sonuç, eating MSG ise olası nedendir. Yan cümle whether sözcüğünden sonra geldiği için doğrulanmış bir gerçeği değil, üzerinde düşünülen bir olasılığı anlatır. Had resulted, had + past participle yapısındaki past perfect biçimidir. Hastalığı ve olası nedenini, daha sonraki düşünme anından önceye yerleştirir. Bu yapı, geçmişteki bir anlatımın içinde daha önceki bir duruma dönüp bakmayı sağlar.
Alıştırma
Cümleyi result from ifadesinin past perfect biçimiyle tamamlayın: The technician discovered that the error ____ an outdated setting.
Cevabı göster
had resulted from
also known as MSG: bir kısaltmayı tanıtma
Also known as, “……olarak da bilinen” veya “……olarak da adlandırılan” anlamına gelir. Aynı kişi ya da şey için başka bir ad, kısaltma veya yaygın bir isim tanıtır. Burada MSG, monosodium glutamate ifadesinin kısaltmasıdır. Yaygın kalıp A, also known as B biçimindedir. Known burada edilgen anlam taşır: A, B olarak adlandırılır. A’nın ayrıca bir şeyi bildiği anlamına gelmez.
Alıştırma
Cümleyi, bu nottaki “……olarak da adlandırılan” anlamına gelen üç sözcüklü ifadeyle tamamlayın: Mars, ____ the Red Planet, can look bright in the night sky.
Cevabı göster
also known as
Kwok's connection between his headache and this common seasoning in American Chinese cuisine Kalıp ifadeler
0:25Kwok'un, Amerikan Çin mutfağındaki bu yaygın baharat ile baş ağrısı arasında kurduğu bağlantı
connection between A and B: bağlantı var, ancak neden kanıtlanmış değil
connection between A and B, iki şeyi birbirine bağlayan bir ilişkiyi veya olası bağlantıyı ifade eder. Burada A, his headache; B ise this common seasoning ifadesidir. Bu ifade tek başına B'nin A'ya yol açtığını söylemez. İki düşünceyi bağlantılı olarak düzenler, ancak ilişkinin türünü ve gücünü açık bırakır.
Alıştırma
Bu ifadenin doğru mu yanlış mı olduğuna karar verin: A connection between A and B her zaman birinin diğerine neden olduğu anlamına gelir.
- Doğru
- Yanlış
Cevabı göster
Yanlış
just a hunch: yalnızca bir duyguya dayanan tahmin
just a hunch, “yalnızca bir duyguya dayanan tahmin” anlamına gelir. hunch, açık kanıtınız olmasa da bir şeyin doğru olabileceğini hissetmenizdir. Just, ifadenin kesinliğini azaltır. Burada dinleyiciye bu düşünceyi kanıtlanmış bir sonuç olarak görmemesini söyler.
Alıştırma
Cümleyi “yalnızca bir duyguya dayanan tahmin” anlamındaki hedef ifadeyle tamamlayın: I think Nora left her keys at school, but it's ____.
Cevabı göster
just a hunch
but his letter would dramatically change the world's relationship with MSG, Anlatım akışı
0:32ancak mektubu dünyanın MSG ile olan ilişkisini dramatik bir şekilde değiştirecek,
would dramatically change: geçmişten sonraki sonucu haber vermek
Buradaki would dramatically change, geçmişteki bir noktadan ileriye bakar. Mektubun yazıldığı anda değişim henüz gelecekteydi; anlatıcı bunun daha sonra gerçekleştiğini artık bilir. Would burada istek bildirmez ve ifadeyi varsayımsal hâle getirmez. Bu kalıp tarih, biyografi veya belgesel anlatımında sık sık bir dönüm noktasını işaretler. Dramatically, değişimin büyük ve önemli olduğunu vurgular; the world's relationship with MSG ise insanların dünya genelinde MSG'yi nasıl gördüğü ve ona nasıl yaklaştığı anlamına gelir.
Alıştırma
“His letter would dramatically change the world's relationship with MSG” cümlesinde would sözcüğünün temel işlevi nedir?
- Mektubun bir değişiklik yapmaya istekli olduğunu söyler.
- Okuyucuya nazik bir ricada bulunur.
- Geçmişteki bir noktadan, daha sonra gerçekten gerçekleşen bir sonucu haber verir.
Cevabı göster
Geçmişteki bir noktadan, daha sonra gerçekten gerçekleşen bir sonucu haber verir.
and sensationalist journalism for the next 40 years. Kelime
0:41ve önümüzdeki 40 yıl boyunca sürecek sansasyonel haberciliğe ilham verecekti.
inspiring ...: bir sonuç zinciri eklemek
Virgülden sonraki inspiring ... biçimindeki -ing öbeği, ana cümledeki olayın sonuçlarını ekler. Mektubun etkisini üç sonuçla ilişkilendirir: uluslararası panik, taraflı bilim ve sansasyonel gazetecilik. MSG'nin kendisini betimlemez. Burada inspire yalnızca olumlu anlamda “cesaretlendirmek” değil, “neden olmak veya yol açmak” anlamına gelir. Inspiring sözcüğünden sonra birkaç isim öbeği sıralamak, bir etki zincirini tek bir cümlede yoğunlaştırır.
Alıştırma
Hangi cümle, ana olayın yol açtığı sonuçları eklemek için bir -ing öbeğini doğru kullanıyor?
- The documentary reached millions, inspired debate and further research.
- The documentary reached millions, inspiring debate and further research.
- The documentary reached millions, inspire debate and further research.
Cevabı göster
The documentary reached millions, inspiring debate and further research.
sensationalist journalism: dikkat çekmek için abartan habercilik
Sensationalist journalism, dikkat çekmek için gerçekleri, tehlikeyi veya duyguları abartan habercilik anlamına gelir. Doğruluk, denge veya bağlamdan önce dramatik etkiyi öne çıkardığı için olumsuz bir tanımlamadır. Bu cümlede ifade, habercilik tarzını eleştirir. Sensationalist yalnızca heyecan verici veya ilginç anlamına gelmez.
Alıştırma
Sensationalist journalism ifadesine en uygun açıklama hangisidir?
- Dikkat çekmek için gerçekleri veya duyguları abartan habercilik
- Eğlenceli ve canlı olduğu hâlde tamamen dengeli olan bir hikâye
- Sınırlamaları ve karşıt kanıtları dikkatle sunan habercilik
Cevabı göster
Dikkat çekmek için gerçekleri veya duyguları abartan habercilik
Where does it come from, and is it actually bad for you? Kalıp ifadeler
0:48Nereden gelir ve gerçekten sizin için kötü müdür?
Is it actually bad for you? — Bir sağlık iddiasını sorgulamak
Is it actually bad for you?, bir yiyeceğin, alışkanlığın, maddenin veya ürünün sağlığa zarar verip vermediğini sormanın doğal ve günlük bir yoludur. Bad for you içinde for, etkilenen kişiyi gösterir; yön bildirmez. Actually, insanların zaten sahip olabileceği bir inancı sorgular. “Bu gerçekten doğru mu?” anlamını ekler ve cevabın beklenenden daha az açık olabileceğini gösterebilir.
Alıştırma
Soruyu, derste öğrenilen ve “sağlığa zararlı” anlamına gelen üç sözcüklü ifadeyle tamamlayın: Is sitting all day actually ____?
Cevabı göster
bad for you
MSG is a mixture of two common substances, Kalıp ifadeler
0:53MSG, iki yaygın maddenin karışımıdır:
a mixture of two common substances: bileşimi açıklama
a mixture of + bileşenler kalıbı, bir bütünün içinde hangi maddelerin birlikte bulunduğunu belirtir. Bu cümlede two common substances, bileşenlerin adlarını vermeden sayılarını ve genel türünü bildirir. Bilimsel İngilizcede substances, fiziksel veya kimyasal madde türleri anlamına gelir. Bir mesajın ya da metnin içeriği anlamına gelmez.
Alıştırma
Birlikte bulunan maddeleri anlatan dersteki isim kalıbıyla cümleyi tamamlayın: Air is ____ nitrogen, oxygen, and other gases.
Cevabı göster
a mixture of
sodium, which is well-established as an essential part of our diet, Kelime
0:57beslenmemizin vazgeçilmez bir parçası olduğu iyi bilinen sodyum,
well-established as an essential part: kabul görmüş bir rolü sunma
be well-established as + rol veya statü kalıbı, güçlü kanıtların ya da geniş bir görüş birliğinin bu rolü kesin biçimde doğruladığını belirtir. Burada sodyumun beslenmemizin vazgeçilmez bir parçası olması, yeni bir tahmin veya kişisel görüş değil, kabul edilmiş bilgi olarak sunulur. An essential part of, bir şeyin gerekli ve vazgeçilmez bir bileşeni anlamına gelir.
Alıştırma
Güçlü kanıtlarla desteklenen bir rolü anlatan dersteki tam kalıpla cümleyi tamamlayın: Regular exercise is ____ of a healthy lifestyle.
Cevabı göster
well-established as an essential part
a very common amino acid found in numerous plant and animal proteins. Kelime
1:02sayısız bitki ve hayvan proteininde bulunan çok yaygın bir amino asit.
amino acid: proteinlerin yapı taşı
Bir amino asit, canlıların protein oluşturmak için kullandığı küçük bir moleküldür. Bu cümlede amino acid ad öbeği, glutamatı gıda ve vücut kimyasının olağan bağlamında sınıflandırır. Buradaki acid, bilimsel adın bir parçasıdır. Bir amino asidin kendiliğinden tehlikeli ya da aşındırıcı bir madde olduğu anlamına gelmez.
Alıştırma
Bu cümlede amino acid ne anlama geliyor?
- Proteinlerin yapı taşı olabilen bir molekül
- Bilim haberlerini sunma yöntemi
- Tehlikeli ve aşındırıcı bir sıvı
Cevabı göster
Proteinlerin yapı taşı olabilen bir molekül
muscle function, and immune system.
1:11kas işlevimizde ve bağışıklık sistemimizde kilit bir rol oynar.
plays a key role in: önemli bir işlevi anlatmak
plays a key role in, bir şeyin bir süreç ya da sistemin işleyişi için çok önemli olduğunu belirtir. Burada glutamatı sindirim, kas işlevi ve bağışıklık sistemi için önemli bir etken olarak sunar. Kalıp, play a key role in + isim veya -ing biçimidir. Glutamate plays örneğinde olduğu gibi üçüncü tekil şahıs öznesiyle plays kullanılır. Role işlevi adlandırır, in ise bu işlevin gerçekleştiği alanı veya süreci belirtir.
Alıştırma
Vurgulanan ifadeyi doğru biçimde kullanarak cümleyi tamamlayın: Good sleep ____ keeping your brain healthy.
Cevabı göster
plays a key role in
Around the time of: bir olayın yakınındaki yaklaşık dönem
Around the time of + isim öbeği, bir olayı başka bir olayla veya zaman noktasıyla yaklaşık olarak aynı döneme yerleştirir. Kesin bir tarih vermez; referans olayın biraz öncesini, gerçekleştiği zamanı veya biraz sonrasını anlatabilir. Buradaki around, konum bakımından “çevresinde” değil, zaman bakımından “yaklaşık” anlamındadır. Bu ifade, ardından gelen bilgi için zaman çerçevesi kurar.
Alıştırma
İngilizce cümleyi “seçime yakın yaklaşık dönemde” anlamına gelen hedef ifadeyle tamamlayın: ____ the election, the town opened a new clinic.
Cevabı göster
Around the time of
it had been identified as an important part of our brain chemistry. Dilbilgisi
1:16beyin kimyamızın önemli bir parçası olarak tanımlanmıştı.
had been identified as: daha önce tamamlanmış edilgen sınıflandırma
Had been identified as, past perfect edilgen yapıdır: had been + geçmiş zaman ortacı. Öznenin başka bir geçmiş zamandan önce belirli bir kimliğe, role veya öneme sahip olarak zaten sınıflandırılmış ya da tanımlanmış olduğunu anlatır. Identify X as Y, “X'i Y olarak sınıflandırmak veya tanımlamak” demektir. Edilgen yapıda X özne konumuna geçer; böylece cümle, tanımlamayı yapan kişilere değil nesneye ve sonuca odaklanır.
Alıştırma
İngilizce cümleyi “daha önce ... olarak sınıflandırılmıştı” anlamındaki past perfect edilgen yapıyla tamamlayın: By the time the trial began, the compound ____ a possible treatment.
Cevabı göster
had been identified as
Our body produces enough glutamate for all these processes,
1:21Vücudumuz tüm bu süreçler için yeterli glutamatı üretir,
but the molecule is also present in our diet. Kalıp ifadeler
1:24ancak bu molekül aynı zamanda beslenmemizde de mevcuttur.
is also present in our diet: bulunmayı anlatan be present in
Bu cümlede is present in, “...de bulunur” veya “...de bulunabilir” anlamına gelir. Present, is sözcüğünden sonra gelen bir sıfattır; in our diet ise molekülün bulunduğu kaynağı veya ortamı gösterir. Present burada “hediye” anlamında değildir. Also, beslenmenin molekülün bulunduğu bir başka yer olduğunu ekler. be present in + yer, malzeme, yiyecek veya sistem yapısı; bileşenleri, maddeleri, özellikleri ve riskleri anlatmak için kullanılabilir.
Alıştırma
Cümleyi, present ile kurulan ve “...de bulunur” anlamına gelen iki sözcüklük ifadeyle tamamlayın: Vitamin C is naturally ____ many fruits.
Cevabı göster
present in
signature savory flavor: kendine özgü, tatlı olmayan yoğun lezzet
Signature, “bir kişi, yer, marka veya ürünle güçlü biçimde özdeşleşen ayırt edici” anlamına gelir. Burada savory flavor ifadesini niteler; dolayısıyla tüm ifade, bu maddeye özgü ve kolayca tanınan bir lezzeti anlatır. Savory; çoğu zaman tuzlu, etsi veya umami nitelikler içeren, yoğun ve tatlı olmayan yiyecek tadını anlatır. Yalnızca salty anlamına gelmez; signature da burada “el yazısıyla atılan imza” anlamındaki isim değildir.
Alıştırma
Bir yiyecek açıklamasında signature savory flavor en doğal olarak ne anlama gelir?
- Ayırt edici, kolay tanınan ve tatlı olmayan bir lezzet
- Bir yiyecek etiketine elle yazılmış ad
- Daha az malzeme kullanılarak oluşturulmuş bir lezzet
Cevabı göster
Ayırt edici, kolay tanınan ve tatlı olmayan bir lezzet
in foods like mushrooms, cheese, tomatoes, and broth.
1:30mantar, peynir, domates ve et suyu gibi gıdalarda alabilirsiniz.
Chasing this rich flavor is what led to MSG's invention in 1908. Dilbilgisi
1:36Bu zengin tadın peşine düşülmesi, MSG'nin 1908'de icat edilmesine yol açtı.
Chasing this rich flavor is what led to...: temel nedeni vurgulamak
X is what led to Y kalıbında X, Y'nin temel nedeni olarak vurgulanan eylem ya da olaydır. Burada Chasing this rich flavor X, MSG's invention in 1908 ise Y'dir. Bu yapı X'i belirleyici etken olarak öne çıkarır; ancak başka hiçbir neden olmadığı anlamına gelmez. Led to, “neden oldu veya ortaya çıkmasına katkı sağladı” demektir; birini fiziksel olarak bir yere götürmek anlamında değildir. led to ifadesinden sonra sonucu belirten bir isim öbeği ya da -ing biçimi gelir.
Alıştırma
Cümleyi şimdiki zaman kalıbı X is what led to Y ile tamamlayın: One helpful question ____ the solution.
Cevabı göster
is what led to
was trying to isolate the molecule responsible for a unique flavor he called umami, Notlar
1:44hoş ve iştah açıcı bir tat anlamına gelen ve "umami" adını verdiği,
was trying to isolate: geçmişte devam eden bir ayırma girişimi
Was trying to isolate, geçmişte devam eden was trying yapısı ile to isolate mastarını birleştirir. Geçmişte belirli bir anda sürmekte olan bir denemeyi anlatır; denemenin başarılı olup olmadığını belirtmez. Bu bilimsel bağlamda isolate, belirli bir molekülü diğer maddelerden ayırıp elde etmek demektir. Burada bir kişiyi sosyal olarak dışlamak anlamına gelmez.
Alıştırma
Geçmişte devam eden bir ayırma girişimini gösteren dört sözcüklük ifadeyi kullanın: The scientist ____ a useful compound from the plant.
Cevabı göster
was trying to isolate
molecule responsible for: bir nedeni belirtmek
“the molecule responsible for a unique flavor” ifadesinde responsible for, “neden olan” veya “üreten” anlamındadır. Molekül, tadın kaynağı olarak gösterilir; burada ahlaki bir suç veya kusur söz konusu değildir. İsim + responsible for + sonuç kalıbı, bir etkinin nedenini belirtebilir. Özne bir kişi olduğunda aynı ifade bir görevi de anlatabilir; bu yüzden anlamı belirlemek için özneye ve sonuca bakın.
Alıştırma
Nedeni belirtmek için burada öğrenilen iki sözcüklü ifadeyle cümleyi tamamlayın: A software bug was ____ the missing data.
Cevabı göster
responsible for
umami, meaning a pleasant savory taste: yeni bir terimi tanımlamak
Umami, Japoncadan İngilizceye alınmış bir gıda bilimi terimidir. Beş temel tattan birini, örneğin et suyu veya pişmiş mantarda hissedilen dolgun umami tadını adlandırır. Yalnızca “lezzetli” demek değildir; tatlı ve tuzludan farklıdır. Virgülden sonraki meaning a pleasant savory taste bölümü, bilinmeyen sözcüğü hemen açıklar. X, meaning Y kalıbında Y, dinleyiciye X’in nasıl anlaşılması gerektiğini söyler.
Alıştırma
Bu cümlede umami sözcüğünü en iyi hangi ifade açıklar?
- Tatlılık ve tuzluluğun karışımı anlamına gelir.
- Konuşanın sevdiği her türlü yiyecek anlamına gelir.
- Dolgun ve iştah açıcı temel tadı adlandırır.
Cevabı göster
Dolgun ve iştah açıcı temel tadı adlandırır.
Today, umami is recognized as one of the five basic tastes in food science. Kalıp ifadeler
1:53Günümüzde umami, gıda biliminde beş temel tattan biri olarak kabul edilmektedir.
is recognized as one of ...: kabul edilmiş bir sınıflandırma
Burada is recognized as, bir şeyin resmî olarak veya geniş ölçüde belirli bir konumda kabul edildiğini anlatır. Bu cümlede recognized, görünce tanımak anlamına gelmez; umaminin gıda bilimindeki kabul edilmiş statüsünü belirtir. Kalıp A + be recognized as + rol, statü veya kategori şeklindedir. one of the five basic tastes ise umamiyi bu kabul edilmiş grubun bir üyesi olarak gösterir.
Alıştırma
Cümleyi şimdiki zamanda, recognize fiilinin edilgen biçimini ve as sözcüğünü kullanarak tamamlayın: The building ____ a national landmark.
Cevabı göster
is recognized as
that can't be replicated by combining other known tastes. Dilbilgisi
2:03bilinen diğer tatların birleştirilmesiyle kopyalanamayan, benzersiz moleküler mekanizmalar tarafından üretilir.
can't be replicated by combining: sonuç ve denenen yöntem
Can't be replicated, can + not + edilgen be + geçmiş zaman ortacı yapısından oluşur. Özne, birinin yeniden oluşturamadığı sonuç, etki veya mekanizmadır; bunu yeniden oluşturmaya çalışan kişi değildir. By combining, denenen yöntemi belirtir. by sonrasında -ing biçimi olan combining kullanılır. Buradaki replicate yalnızca bir dosyayı kopyalamak değil, aynı etkiyi veya mekanizmayı yeniden oluşturmak demektir. Kullanılabilir kalıp sonuç + can't be replicated by + -ing eylemi şeklindedir.
Alıştırma
Cümleyi can't, replicate, by ve combine sözcüklerini doğru biçimlerde kullanarak tamamlayın: This texture ____ the two materials.
Cevabı göster
can't be replicated by combining
In the case of umami: konuyu belirli bir duruma daraltma
In the case of umami ifadesi, genel bir açıklamadan belirli bir konuya, yani umamiye geçiş yapar. Buradaki case, hukuki bir dava değil, belirli bir durum veya örnek demektir. In the case of + isim öbeği yapısı, ardından gelen açıklamanın kapsamını belirler. Şimdi bu özel durumun ele alınacağını bildirir.
Alıştırma
Belirli bir araç türüne odaklanmak için vurgulanan düzenleyici ifadeyi kullanın: ____ electric cars, battery range remains an important issue.
Cevabı göster
In the case of
those mechanisms arise when we cook or ferment certain foods, Kelime
2:08bu mekanizmalar belirli yiyecekleri pişirdiğimizde veya fermente ettiğimizde,
those mechanisms arise when: belirli bir koşulda ortaya çıkma
those mechanisms arise when ifadesinde arise, var olmaya başlamak veya fark edilir hâle gelmek demektir. Mekanizmalar, sorunlar, ihtiyaçlar veya sorular gibi soyut şeyler için sık kullanılan nötr ve biraz resmî bir fiildir. Soyut şeyin kendisi arises: arise geçişsizdir ve doğrudan nesne almaz. when yan cümlesi, onun hangi koşulda ortaya çıktığını belirtir.
Alıştırma
“Bu koşulda ortaya çıkmak” anlamını vermek için cümleyi vurgulanan fiil ve bağlaçla tamamlayın: Difficulties may ____ the instructions are unclear.
Cevabı göster
arise when
and releasing amino acids like glutamate.
2:14ve glutamat gibi amino asitleri açığa çıkararak ortaya çıkar.
breaking down ... and releasing ...: paralel -ing yapıları
Vurgulanan sözler, breaking down ... ve releasing ... biçimindeki iki paralel -ing yapısıdır. Yiyecekler pişirildiğinde veya fermente edildiğinde ne olduğunu eklerler. Başka bir deyişle, pişirme ya da fermantasyon proteinleri parçalar ve amino asitleri açığa çıkarır. Bunlar birbirinden bağımsız iki emir değildir. Bu yapı ana bilgiyi önce verir, ardından ona eşlik eden süreci veya sonucu kısa biçimde ekler. -ing biçiminin tekrarlanması, breaking down ve releasing ifadelerinin aynı destekleyici görevi üstlendiğini gösterir.
Alıştırma
Cümleyi identify ve group fiillerinin -ing biçimleriyle, bu sırada tamamlayın: The app reviews each photo, ____ faces and ____ similar images.
Cevabı göster
identifying · grouping
But Ikeda found a savory shortcut to producing this chemical reaction. Deyimler
2:18Ancak Ikeda bu kimyasal reaksiyonu üretmek için lezzetli bir kısayol buldu.
a savory shortcut to producing: sonuca götüren mecazi bir kestirme yol
Shortcut sözcüğü gerçek anlamda daha kısa bir yol demektir, ancak burada mecazdır: Ikeda kimyasal tepkimeyi meydana getirmenin daha hızlı veya daha basit bir yolunu buldu. Savory bu yöntemi yiyecek ve tatla ilişkilendirerek anlatımı canlı kılar; yolun kendisinin yenebileceği anlamına gelmez. shortcut to producing ifadesinde to, shortcut to + isim veya -ing biçimi kalıbındaki bir edattır. Producing, kestirme yolun ulaştırdığı süreci adlandırır.
Alıştırma
Cümleyi learn fiilinin -ing biçimiyle tamamlayın: There is no shortcut to ____ a new language well.
Cevabı göster
learning
By isolating high quantities of glutamate from a bowl of noodle broth Dilbilgisi
2:23Bir kase noodle suyundan yüksek miktarda glutamatı izole ederek
and combining them with another flavor enhancer like sodium, Kelime
2:28ve bunları sodyum gibi başka bir lezzet arttırıcıyla birleştirerek,
By isolating ... and combining: yöntemi gösteren paralel -ing biçimleri
By isolating ... and combining ... ifadesinde by, “bu yöntemle” anlamına gelir. Cümlenin ilerleyen kısmında belirtilen bir sonucun nasıl elde edildiğini gösterir; olayın ne zaman gerçekleştiğini göstermez. isolating ve combining, and ile bağlanan paralel -ing biçimleridir. Tek bir by iki eylem için de geçerlidir: by doing A and doing B, bir kişinin bu iki eylem yoluyla sonuca ulaştığını anlatır.
Alıştırma
Cümleyi tamamlamak için check ve repeat fiillerini by + iki paralel -ing biçimi yapısında kullanın: ____ the measurements ____ the test, the team found the error.
Cevabı göster
By checking · and repeating
flavor enhancer: tadı güçlendiren bir bileşen
Gıda bağlamında flavor enhancer, yiyecekte zaten bulunan tatları daha güçlü veya daha kolay fark edilir hâle getirmek için kullanılan bir bileşen ya da katkı maddesidir. Enhancer, bir etkiyi artıran şey anlamına gelen bir isimdir. Bu ifade belirli bir tadın veya kimyasal maddenin adını değil, bileşenin işlevini belirtir. Gıda biliminde, ürün açıklamalarında ve içindekiler listeleriyle ilgili konuşmalarda yaygındır.
Alıştırma
Bir içindekiler listesinde flavor enhancer en doğru şekilde neyi tanımlar?
- Baharatları saklamak için kullanılan bir kap
- Var olan tatları daha güçlü veya daha fark edilir hâle getirmek için kullanılan bir bileşen
- Bir tarifi geliştiren kişi
Cevabı göster
Var olan tatları daha güçlü veya daha fark edilir hâle getirmek için kullanılan bir bileşen
he created a seasoning that instantly increased the umami of any dish. Kalıp ifadeler
2:32herhangi bir yemeğin umamisini anında artıran bir baharat yarattı.
instantly increased the umami of any dish: herhangi bir yemeğin umami tadını anında artırdı
Burada instantly increased the umami of any dish, çeşninin bir yemeğin umami tadını hemen güçlendirdiği anlamına gelir. Umami bir tat niteliğini adlandıran isimdir; bu yüzden increased fiilinin artırdığı şey olabilir. increase the + quality + of + thing kalıbı, hangi niteliğin güçlendiğini ve bu niteliğin neye ait olduğunu gösterir. Instantly hız anlamı eklerken any dish, etkinin her tür yemek için geçerli olduğuna dair geniş bir iddia belirtir.
Alıştırma
Hangi cümle increase + nitelik + of + etkilenen şey yapısını doğal biçimde kullanıyor?
- The new filter instantly increased the photo of the clarity.
- The new filter instantly increased the clarity of the photo.
- The new filter instantly increased clearly of the photo.
Cevabı göster
The new filter instantly increased the clarity of the photo.
By the 1930s, MSG was a kitchen staple across most of Asia, Notlar
2:411930'lara gelindiğinde MSG, Asya'nın büyük bir kısmında mutfakların vazgeçilmezi olmuştu
Son tarih çerçevesi olarak By the 1930s
By the 1930s bir zaman sınırı belirler: o döneme gelindiğinde sonraki ifade zaten doğruydu. Bu cümlede MSG, o zamana kadar Asya'nın büyük bölümünde mutfaklarda sık kullanılan bir ürün hâline gelmişti. Bu by + time point çerçevesi, tarihî bilgiyi en geç o zamana kadar ulaşılmış bir sonuç veya durum etrafında düzenler. Buradaki by, "en geç ... zamanına kadar" anlamındadır; "aracılığıyla" veya "kullanarak" anlamında değildir.
Alıştırma
"En geç 2010 yılına kadar" anlamına gelen iki ögeli zaman ifadesiyle cümleyi tamamlayın: ____, the method was widely used.
Cevabı göster
By 2010
a kitchen staple: mutfakta sürekli bulunan temel malzeme
Bu cümlede a kitchen staple, insanların mutfakta düzenli olarak bulundurduğu ve kullandığı bir şeyi ifade eder. MSG, o dönemde Asya'nın büyük bölümünde günlük yemeklerin sıradan bir parçası hâline gelmişti. Buradaki staple, zımbada kullanılan küçük metal zımba teli anlamına gelmez. a/an + yer veya etkinlik + staple kalıbında, o yerde ya da etkinlikte temel, tanıdık veya düzenli kullanılan bir şeyi ifade eder.
Alıştırma
Derste öğrendiğiniz, mutfakta düzenli olarak bulundurulan ve kullanılan bir eşya anlamındaki ifadeyle cümleyi tamamlayın: Olive oil is ____ in many homes.
Cevabı göster
a kitchen staple
and by the mid-20th century, it could be found in commercial food production worldwide. Dilbilgisi
2:45ve 20. yüzyılın ortalarında dünya çapında ticari gıda üretiminde bulunabiliyordu.
could be found in ile dağılımı anlatmak
Could be found in, could + edilgen biçim be found + in yapısından oluşur. Burada found, bir şeyin mevcut veya görülebilir olduğu anlamına gelir; dolayısıyla ifade bir şeyin nerede var olduğunu ya da görüldüğünü anlatır. Tarihî bir cümlede could, çoğu zaman o dönemde bir şeyi görmenin veya onunla karşılaşmanın mümkün olduğunu belirtir. Mutlaka şüphe ifade etmez ve bir kişinin tek seferlik keşfini anlatmaz.
Alıştırma
'By 1950, this design could be found in homes across the country,' cümlesinde could be found in ne anlama gelir?
- Ülke genelindeki evlerde mevcut veya görülebilir durumdaydı.
- 1950'de bir kişi onu bir evin içinde keşfetti.
- Var olmuş olabilir, ancak konuşanın elinde kanıt yoktur.
Cevabı göster
Ülke genelindeki evlerde mevcut veya görülebilir durumdaydı.
So when Dr. Kwok's letter was published, Anlatım akışı
2:51Bu nedenle Dr. Kwok'un mektubu yayınlandığında,
when Dr. Kwok's letter was published, the outrage was immediate: olay ile anlık tepkiyi bağlama
when yan cümlesi, sonraki gelişmeyi tetikleyen olayı belirtir: Dr. Kwok'un mektubu kamuoyuna açıklanmıştır. Ana cümle daha sonra tepkiyi verir: yoğun öfke neredeyse hiç gecikmeden ortaya çıkmıştır. When + event, reaction was immediate kalıbı; haber, tarih veya iş dünyası anlatılarında tetikleyici bir olayla hızlı sonucunu birbirine bağlar. Burada immediate fiziksel mesafeyi değil, zamanı anlatır.
Alıştırma
Vurgulanan yapı hangi ilişkiyi ifade ediyor?
- Mektubun yayımlanması çok hızlı bir öfke tepkisini tetikledi.
- Mektup, insanlar zaten öfkeli olduğu için yayımlandı.
- Öfke, mektubun yayımlandığı yere yakın bir yerde ortaya çıktı.
Cevabı göster
Mektubun yayımlanması çok hızlı bir öfke tepkisini tetikledi.
Researchers and citizens demanded a scientific inquiry into the popular additive. Kalıp ifadeler
2:55Araştırmacılar ve vatandaşlar bu popüler katkı maddesi hakkında bilimsel bir araştırma yapılmasını talep etti.
demanded a scientific inquiry into: bir konu hakkında bilimsel inceleme talep etmek
demanded a scientific inquiry into ifadesinde demanded, harekete geçilmesi için güçlü ve kararlı bir talebi anlatır. A scientific inquiry, bilimsel yöntemlere veya kanıtlara dayanan resmî ve sistemli bir incelemedir; into ise incelenen konuyu belirtir. Başka durumlarda da kullanılabilen kalıp demand an inquiry into + sorun veya olay biçimindedir. Bu ifade, ask a question about something yapısından çok daha resmîdir.
Alıştırma
Cümleyi dersteki resmî ifadeyi aynen kullanarak tamamlayın: After the chemical spill, residents ____ its effects on local wildlife.
Cevabı göster
demanded a scientific inquiry into
On one hand: karşıtlıktan önce bir yönü sunmak
On one hand bir konunun bir yönünü tanıtır. Bu cümlede this wasn't unreasonable ifadesini, bir ölçüde kabul edilmeyi hak eden bir nokta olarak sunar. Bu ifade düşünceleri düzenler ve ardından bir sınırlama ya da karşıt bir yönün gelmesinin beklendiğini gösterir. Bu karşıtlık çoğu zaman however veya on the other hand ile başlar. İfade tek başına konuşanın bütün sonucunu belirtmez.
Alıştırma
On one hand, this wasn't unreasonable cümlesinde On one hand ne işe yarar?
- Daha sonra gelecek bir karşıtlıktan önce konunun bir yönünü sunar.
- Konuşanın nihai sonucunu açıklar.
- Düşünceyi kanıtlayan bir örnek verir.
Cevabı göster
Daha sonra gelecek bir karşıtlıktan önce konunun bir yönünü sunar.
The substance hadn't been tested for toxicity, Kelime
3:04Madde toksisite açısından test edilmemişti
tested for toxicity: belirli bir tehlikeyi kontrol etmek
Test something for toxicity, bir şeyin zehirli veya başka türlü zararlı etkilere yol açıp açmadığını öğrenmek için incelenmesi anlamına gelir. Edilgen tested for toxicity yapısında incelenen şey öznedir; for toxicity ise kontrol edilen tehlikeyi belirtir. Hadn't been tested, bu güvenlik kontrolünün söz konusu geçmiş zamandan önce yapılmamış olduğunu gösterir. Toxicity, zarar verme kapasitesini belirten özel bir bilimsel terimdir; genel anlamda kötülük veya düşük kalite demek değildir.
Alıştırma
Zararlı etkiler açısından incelendi anlamına gelen ders ifadesiyle tamamlayın: The new material was ____ before it was used in toys.
Cevabı göster
tested for toxicity
and its health impacts were largely unknown. Kalıp ifadeler
3:07ve sağlık üzerindeki etkileri büyük ölçüde bilinmiyordu.
health impacts were largely unknown: sağlık üzerindeki etkiler büyük ölçüde bilinmiyordu
Health impacts, insanların sağlığı üzerindeki etkiler anlamına gelir. Bu cümlede were largely unknown, bu etkilerin çoğunun henüz anlaşılmadığını veya bunlar hakkında yeterli kanıt bulunmadığını belirtir. Largely, unknown ifadesini daha az kesin hâle getirir: bazı bilgiler mevcut olabilir, ancak genel tablo hâlâ belirsizdir. Unknown bilginin durumunu anlatır; tek başına bir şeyin zararlı ya da güvenli olduğu anlamına gelmez.
Alıştırma
health impacts were largely unknown ifadesine en uygun yorum hangisidir?
- Sağlık üzerindeki etkilerin tehlikeli olduğu kanıtlanmıştı.
- Sağlık üzerindeki etkilerin çoğu henüz net değildi.
- Sağlık üzerindeki etkiler boyut olarak büyüktü.
Cevabı göster
Sağlık üzerindeki etkilerin çoğu henüz net değildi.
it's likely many people weren't responding to a lack of food safety regulation, Dilbilgisi
3:11muhtemelen pek çok insan gıda güvenliği düzenlemelerinin eksikliğine değil,
weren't responding to ... but rather ...: ... unsuruna değil, ... unsuruna tepki vermek
not responding to A, but rather B kalıbında olumsuz bölüm önce en iyi açıklama olarak A'yı reddeder; but rather ise onun yerine B'yi koyar. Burada konuşmacı, birçok kişinin gıda güvenliği düzenlemelerinin eksikliğine değil, mektubun başlığına tepki verdiğini savunur. but rather sonrasında tekrar eden were responding to sözleri söylenmez; tam anlam but rather [were responding to] the letter's title şeklindedir. Bu kalıbı bir nedeni, nesneyi, tanımı ya da yorumu düzeltmek için kullanın; ikinci bir unsur eklemek için değil.
Alıştırma
Dersteki düzeltme kalıbını tamamlayın: The outage was not caused by weather, ____ by a damaged cable.
Cevabı göster
but rather
Chinese restaurant syndrome: eskimiş ve ayrımcı bir etiket
“Chinese restaurant syndrome” etiketi, geçmişte bir dizi rahatsızlık belirtisini Çin restoranlarındaki yemeklere bağlamak için kullanılmış ve çoğu zaman MSG ile ilişkilendirilmiştir. Tarafsız ve güncel bir tıp terimi değildir; bu ad, rahatsızlığı Çin yemekleriyle ilişkilendirmiş ve Asya'nın yeme alışkanlıklarına yönelik önyargıyı yansıtmıştır. Bu geçmişi bilmek, önyargının medya iddialarını ve bilimsel kanıtların yorumlanmasını nasıl etkileyebileceğine ilişkin tartışmayı anlamaya yardımcı olur.
Alıştırma
Bu bağlamda Chinese restaurant syndrome en doğru biçimde neyi temsil eder?
- Güncel bir tıp terimi olarak kabul edilen tarafsız bir tanı
- Belirli bir Çin restoranının adı
- Çin ve Asya yemeklerine yönelik önyargının şekillendirdiği eskimiş bir etiket
Cevabı göster
Çin ve Asya yemeklerine yönelik önyargının şekillendirdiği eskimiş bir etiket
While MSG was commonly used in numerous cuisines, Dilbilgisi
3:20MSG birçok mutfakta yaygın olarak kullanılmasına rağmen,
many Americans had long-standing prejudices against Asian eating customs, Kalıp ifadeler
3:24pek çok Amerikalının Asya yeme alışkanlıklarına karşı uzun süredir devam eden önyargıları vardı
While MSG was commonly used: karşıtlık bildiren while
Burada While, karşıtlık bildiren bir arka plan gerçeğini sunar: MSG birçok mutfakta yaygın olarak kullanılıyordu. Ana cümle daha sonra bu arka planın oluşturabileceği beklentiye aykırı bir gerçeği verir: birçok Amerikalı Asya'nın yeme alışkanlıklarına karşı yine de önyargılıydı. Bu yapıda while, during the time that gibi “-dığı sırada” değil, although veya even though gibi “-mesine rağmen” anlamına gelir. Önce bir gerçeği kabul edip ardından onunla karşıtlık oluşturan ana noktayı sunarak bir savı düzenler.
Alıştırma
Hangi cümlede while, altyazıdakiyle aynı karşıtlık anlamında kullanılmıştır?
- I checked the map while I waited for the bus.
- Please stay inside while the storm passes.
- While the instructions are clear, some people still make this mistake.
Cevabı göster
While the instructions are clear, some people still make this mistake.
long-standing prejudices against: bir hedefe yönelik uzun süredir var olan önyargılar
Long-standing prejudices against, uzun süredir var olan ve belirli bir gruba, uygulamaya ya da şeye yöneltilen haksız ve olumsuz düşünceler anlamına gelir. Long-standing, prejudices sözcüğünü niteler ve önyargıların süresini vurgular; against ise bu önyargıların hedefini belirtir. Bu cümlede ifade, Asya yemek yeme geleneklerine karşı geçici bir kişisel hoşnutsuzluğu değil, kalıcı bir toplumsal tutumu anlatır. Başka durumlarda kullanılabilecek kalıp long-standing prejudices against + hedef şeklindedir.
Alıştırma
Bir gruba yöneltilen kalıcı ve haksız düşünceler anlamındaki hedef ifadeyi aynen kullanarak cümleyi tamamlayın: The exhibit examines ____ nomadic communities.
Cevabı göster
long-standing prejudices against
labeling them as exotic or dangerous. Anlatım akışı
3:29ve bunları egzotik veya tehlikeli olarak etiketliyorlardı.
labeling them as exotic or dangerous: etiketlerle çerçeveleme
Labeling them as exotic or dangerous, label + nesne + as + etiket ya da özellik kalıbını kullanır. Them, Asya yemek yeme geleneklerini; exotic or dangerous ise bunlara dışarıdan yüklenen sınıfları ifade eder. -ing yapısı, önyargının nasıl ifade edildiğini ekler: bu gelenekler söz konusu etiketlerle belirli bir çerçeveye sokulur. Burada exotic, yalnızca sıra dışı olduğu için övgü değildir; dangerous ile birlikte kullanıldığında başka bir kültürü garip ve normun dışında gösterir.
Alıştırma
label + nesne + as + özellik kalıbını eksik olan doğru sözcükle tamamlayın: The headline unfairly labeled the dish ____ dangerous.
Cevabı göster
as
These stigmas fueled racially biased journalism Deyimler
3:32Bu damgalamalar, ırksal olarak önyargılı haberciliği körükledi
stigmas fueled: mecazlı bir fiil olarak fuel
Burada stigmas zararlı etiketleri ya da inançları anlatır; fueled ise “güçlendirdi veya sürmesine yardım etti” demektir. Cümle, bu damgalamaları ırksal önyargı taşıyan gazeteciliği ileri iten bir güç olarak sunar. Bu, fuel fiilinin mecazlı kullanımıdır. Yakıtın bir ateşi ya da makineyi çalışır durumda tutması gibi, bir fikir, olay veya koşul da fuel fear, fuel conflict ve fuel anger gibi ifadelerde bir duyguyu ya da eğilimi güçlendirebilir.
Alıştırma
Fuel fiilinin geçmiş zaman biçimini mecazlı anlamıyla kullanın: The angry comments ____ a larger conflict.
Cevabı göster
fueled
and spread fear that eating at Chinese restaurants could make you sick. Kalıp ifadeler
3:35ve Çin restoranlarında yemek yemenin sizi hasta edebileceği korkusunu yaydı.
spread fear that: korkunun içeriğini belirtmek
Spread fear, korkunun insanlar arasında yayılmasını sağlamak demektir. That ile başlayan yan cümle, insanların tam olarak neden korkmaya yöneltildiğini belirtir: Çin restoranlarında yemek yemenin onları hasta edebileceğinden. Yeniden kullanılabilir yapı spread fear that + özne + fiil şeklindedir. That sonrasındaki sözcükler kendi öznesi ve fiili olan tam bir düşünce oluşturur.
Alıştırma
Korkunun içeriğini tanıtan ders ifadesiyle tamamlayın: The rumor ____ the medicine was dangerous.
Cevabı göster
spread fear that
This prejudiced reporting extended to numerous studies about MSG and umami. Kalıp ifadeler
3:40Bu önyargılı habercilik, MSG ve umami hakkındaki sayısız araştırmaya da uzandı.
extended to: kapsamın başka bir alana ulaşması
extended to numerous studies ifadesindeki extended to, “ulaştı” ya da “kapsamına almaya başladı” anlamındadır. Özne bir sorun veya örüntüdür; to’dan sonraki öge ise etkilenen ya da kapsanan ek alanı belirtir. Bir etkinin, kuralın, hizmetin veya sorunun kapsamı önceki sınırını aşıp B’yi de içine aldığında A extends/extended to B kullanılır. Burada fiziksel olarak el uzatmak değil, kapsam anlatılır.
Alıştırma
Cümleyi extend to ifadesinin geçmiş zaman biçimiyle tamamlayın: The rule first covered classrooms, but it later ____ school buses.
Cevabı göster
extended to
The results of which were much less conclusive than the headlines suggested. Notlar
3:45Bu çalışmaların sonuçları, atılan başlıkların ima ettiğinden çok daha az kesinlik taşıyordu.
much less conclusive than: kesinlikte büyük bir fark
Much less conclusive than, “... ile karşılaştırıldığında kesin bir sonucu destekleme gücü çok daha düşük” demektir. Conclusive, bir sorunu kesin biçimde sonuçlandıracak kadar güçlü sonuçları veya kanıtları anlatır; much ise less sözcüğünü güçlendirir. A is much less + adjective + than B suggested/claimed kalıbı, gerçeği bir izlenim veya iddiayla karşılaştırır. Burada gerçek sonuçların sunduğu kesinlik, manşetlerin okuyuculara beklettiğinden çok daha düşüktür.
Alıştırma
Bu cümle ne anlama geliyor? The test results were much less conclusive than the advertisement implied.
- Sonuçlar ile reklam tam olarak aynı kesinlik düzeyini destekliyordu.
- Sonuçlar, reklamın insanlarda oluşturduğu beklentiden çok daha az kesinlik sağladı.
- Sonuçlar, reklamın ima ettiğinden çok daha kesindi.
Cevabı göster
Sonuçlar, reklamın insanlarda oluşturduğu beklentiden çok daha az kesinlik sağladı.
the headlines suggested: haber manşetlerinin yarattığı izlenim
much less conclusive than the headlines suggested karşılaştırmasında the headlines suggested bölümü, daha kesin bir izlenimi karşılaştırma noktası olarak sunar. Headlines yalnızca başlıkta yazan sözcükleri değil, haberlerin bulguları sunuş biçimini de temsil eder. Buradaki suggested, 'işaret etti' veya 'okuyuculara bu izlenimi verdi' anlamındadır; 'önerdi' anlamında değildir. Cümle, belirsiz sonuçlarla bu sonuçları daha kesinmiş gibi gösteren medya sunumunu karşı karşıya getirir.
Alıştırma
Örnekte the headlines suggested ne anlama geliyor?
- Manşetler sonucun kesinlikle doğru olduğunu kanıtladı.
- Manşetler okuyuculara, kanıtların desteklediğinden daha güçlü ve kesin bir izlenim verdi.
- Manşetler araştırmacılara ne yapmaları gerektiğini kibarca önerdi.
Cevabı göster
Manşetler okuyuculara, kanıtların desteklediğinden daha güçlü ve kesin bir izlenim verdi.
when a 1969 study found that injecting mice with MSG caused severe damage to their retina and brain,
3:501969'da yapılan bir araştırma farelere MSG enjekte etmenin retinalarında ve beyinlerinde ciddi hasara yol açtığını bulduğunda,
some news outlets jumped to proclaim that eating MSG could cause brain damage. Kalıp ifadeler
3:58bazı haber kuruluşları MSG yemenin beyin hasarına neden olabileceğini ilan etmek için adeta sıraya girdi.
jumped to proclaim: aceleci bir şekilde kamuya açık iddiada bulunmak
Jumped to proclaim, 'hızla ve hevesle kamuya açık bir iddiada bulunmak' anlamına gelir. Jumped to burada mecazidir; yeterince durup düşünmeden veya dikkatli davranmadan bir sonuca ya da eyleme geçildiğini gösterir. Proclaim, say fiilinden daha güçlü ve daha kamusaldır. Bu sözcükler birlikte, haber kuruluşlarını kanıtlar desteklemeden önce ciddi bir sonucu ilan ettikleri için eleştirir.
Alıştırma
'Aceleci bir şekilde kamuya açık iddiada bulundu' anlamındaki vurgulanan ifadeyle cümleyi tamamlayın: Several websites ____ that the mystery had been solved.
Cevabı göster
jumped to proclaim
while some studies reported that excess glutamate could lead to problems like Alzheimer's, Kalıp ifadeler
4:05bazı çalışmalar aşırı glutamatın Alzheimer gibi sorunlara yol açabileceğini bildirse de,
could lead to problems like: olası sonuçlar ve örnekler
Could lead to problems like olası olumsuz sonuçları belirtir. Could, neden-sonuç ilişkisinin kesinlik değil olasılık olduğunu gösterirken lead to neden olmak veya yol açmak anlamına gelir. Problems like bir ya da daha fazla örnek verir; listenin eksiksiz olduğu anlamına gelmez. Bu kalıp, sonucun kesinlikle gerçekleşeceğini iddia etmeden bir riski anlatmak için kullanılır.
Alıştırma
Olası bir riski ifade eden hedef kalıpla cümleyi tamamlayın: Poor ventilation ____ headaches and fatigue.
Cevabı göster
could lead to problems like
these conditions were later found to be caused by internal glutamate imbalances Dilbilgisi
4:09daha sonra bu koşullara yediğimiz MSG ile ilgisi olmayan
were later found to be caused by: sonradan belirlenen bir nedeni bildirmek
Were later found to be caused by, öznenin nedeninin daha sonraki kanıtlarla belirlendiği anlamına gelir. Yapıda iki edilgen biçim bulunur: were found to be daha sonra varılan sonucu bildirir, caused by ise nedeni tanıtır. Later, bu anlayışın önceki bir görüşten veya ek bir araştırmadan sonra ortaya çıktığını gösterir. Cümle, keşfi kimin yaptığından çok güncellenen bulguya odaklanır.
Alıştırma
Nedenin daha sonra belirlendiğini gösteren edilgen kalıpla raporu tamamlayın: The damaged leaves ____ a fungal infection.
Cevabı göster
were later found to be caused by
unrelated to the MSG we eat. Kalıp ifadeler
4:14dahili glutamat dengesizliklerinin neden olduğu anlaşıldı.
unrelated to: bağlantıyı reddetmek
Unrelated to, “... ile ilgisi olmayan” anlamına gelir. Bu parçada, söz konusu meseleyle insanların tükettiği MSG arasında bir bağlantı olmadığı belirtilir. Başka durumlara aktarılabilen kalıp be unrelated to + isim veya isim öbeğidir. Şüphelenilen bir bağlantıyı reddeder, ancak gerçek nedeni tek başına açıklamaz.
Alıştırma
Cümleyi kalıptaki edatla tamamlayın: The delay was unrelated ____ the weather.
Cevabı göster
to
These headlines weren't just a product of prejudiced reporters. Kalıp ifadeler
4:18Bu başlıklar sadece önyargılı muhabirlerin ürünü değildi.
weren't just a product of: birden fazla neden
Burada a product of, “bir şey tarafından oluşturulan veya şekillendirilen sonuç” anlamındadır; satılan fiziksel bir ürün anlamına gelmez. Weren't just a product of, önyargılı muhabirlerin katkıda bulunmuş olabileceğini kabul ederken onların tek neden olmadığını söyler. not just a product of X kalıbı ek nedenlere yer bırakır; “X bunu hiç etkilemedi” anlamına gelmez.
Alıştırma
Cümle, önyargılı muhabirlerin rolü hakkında ne söylüyor?
- Manşetleri etkilemiş olabilirler, ancak tek neden onlar değildi.
- Manşetleri fiziksel ürünler olarak imal ettiler.
- Manşetler üzerinde hiçbir etkileri yoktu.
Cevabı göster
Manşetleri etkilemiş olabilirler, ancak tek neden onlar değildi.
Throughout the late '60s and early '70s,
4:2160'lı yılların sonları ve 70'li yılların başları boyunca,
many doctors also considered Chinese restaurant syndrome to be a legitimate ailment. Notlar
4:24birçok doktor da Çin restoranı sendromunu meşru bir rahatsızlık olarak kabul etti.
considered ... to be: resmî bir değerlendirmeyi aktarmak
consider + nesne + to be + tümleç yapısı, nesnenin belirli bir kimliğe, niteliğe veya duruma sahip olduğuna hükmetmek anlamına gelir. Burada Chinese restaurant syndrome nesnedir; a legitimate ailment ise doktorların değerlendirmesini belirten isim öbeği biçimindeki tümleçtir. many doctors öznesi, değerlendirmeyi kimin yaptığını gösterir. Bu yapı onların görüşünü aktarır; anlatıcının da bu görüşe katıldığını veya görüşün kanıtlanmış bir gerçek olduğunu kendiliğinden göstermez.
Alıştırma
Cümleyi consider fiilinin resmî yapısıyla tamamlayın: The review panel considered the proposal ____ too risky.
Cevabı göster
to be
legitimate ailment: gerçek kabul edilen bir rahatsızlık
legitimate ailment ifadesindeki legitimate, gerçek, güvenilir veya gerçek olarak kabul edilmeye değer anlamındadır. Burada sözcüğün yaygın hukuk anlamı olan “yasal” kastedilmez. Ailment, hastalık veya sağlık sorunu için kullanılan genel bir sözcüktür. considered ... to be yapısında bu ifade, doktorların sendroma verdiği niteliği belirten tümleçtir. Cümle onların görüşünü aktarır; kullanılan ifade tek başına bu etiketin resmî veya günümüzde kabul edilen bir tanı olduğunu kanıtlamaz.
Alıştırma
Bu cümlede legitimate ailment ne anlama gelir?
- Gerçek ve tıbben güvenilir kabul edilen bir rahatsızlık
- Hafif ve kolay tedavi edilen bir rahatsızlık
- Yasaların izin verdiği bir rahatsızlık
Cevabı göster
Gerçek ve tıbben güvenilir kabul edilen bir rahatsızlık
Fortunately, today's MSG researchers no longer see the additive in this discriminatory way. Kalıp ifadeler
4:29Neyse ki günümüzün MSG araştırmacıları artık katkı maddesini bu ayrımcı şekilde görmüyor.
no longer see ... in this discriminatory way: değişen bir bakış açısı
Burada see, gözle görmek değil, bir şeyi belirli bir şekilde değerlendirmek veya anlamak demektir. see the additive in this discriminatory way, katkı maddesini adaletsiz ve önyargılı bir çerçeveden değerlendirmek anlamına gelir. no longer, bu bakış açısının geçmişte var olduğunu ancak artık sona erdiğini belirtir. İfade bir bütün olarak araştırmacıların katkı maddesine yönelik tutumunun değiştiğini anlatır.
Alıştırma
“Many doctors no longer see the condition in this negative way,” cümlesinde no longer see ... in this ... way ne anlama gelir?
- Artık rahatsızlığı gözleriyle göremiyorlar.
- Eskiden bu görüşe sahiptiler, ancak görüşleri değişti.
- Rahatsızlık hakkında hiçbir zaman fikirleri olmadı.
Cevabı göster
Eskiden bu görüşe sahiptiler, ancak görüşleri değişti.
Recent studies have established the vital role glutamate plays in our metabolism, Kalıp ifadeler
4:36Son çalışmalar glutamatın metabolizmamızda oynadığı hayati rolü ortaya koymuştur
establish the vital role X plays in Y: X’in Y’deki hayati rolünü kanıtlamak
Bilimsel yazılarda establish, bir şeyin doğru olduğunu sağlam kanıtlarla göstermek anlamına gelir. Burada araştırmalar, glutamatın metabolizmada temel bir işlevi olduğunu doğrulamıştır. Yeniden kullanılabilecek kalıp establish the role X plays in Y şeklindedir. X plays in Y bölümü role sözcüğünü açıklar; yapı the role that X plays in Y olarak anlaşılabilir. vital, ifadeyi yalnızca important veya relevant demekten daha güçlü hâle getirir.
Alıştırma
play a role in kalıbında eksik olan edatı tamamlayın: The report established the vital role clean water plays ____ public health.
Cevabı göster
in
and some researchers even think MSG is a healthier alternative to added fat and sodium. Kalıp ifadeler
4:41ve bazı araştırmacılar MSG'nin eklenen yağ ve sodyuma daha sağlıklı bir alternatif olduğunu bile düşünüyor.
healthier alternative to: daha sağlıklı bir alternatif
Bu cümlede a healthier alternative to X, X'in yerine geçebilen ve X'ten daha sağlıklı bir seçenek demektir. Healthier karşılaştırma biçimidir; seçenekleri her açıdan değil, sağlık açısından karşılaştırır. İsim kalıbı an alternative to something şeklindedir. İfade, eklenmiş yağ ve sodyumu MSG'nin yerini alabileceği şeyler olarak sunar; sağlık iddiasını tek başına kanıtlamaz.
Alıştırma
Cümleyi alternative sonrasında kullanılan edatla tamamlayın: Water is a healthier alternative ____ soda.
Cevabı göster
to
Others are investigating whether regular consumption of MSG could be linked to obesity, Notlar
4:47Diğerleri ise düzenli MSG tüketiminin obezite ile bağlantılı olup olamayacağını araştırıyor
are investigating whether: devam eden ve henüz yanıtlanmamış bir soru
Are investigating şimdiki zamanda devam eden bir yapıdır ve araştırmanın şu anda sürdüğünü gösterir. Whether, araştırmacıların yanıtlamaya çalıştığı evet-hayır sorusunu başlatır. Cümle olası bağlantıyı kesinleşmiş bir sonuç olarak değil, bir araştırma sorusu olarak aktarır. Tekrar kullanılabilen be investigating whether + yan cümle kalıbı, yanıtı açık bırakarak etkin bir araştırmayı anlatmanızı sağlar.
Alıştırma
Bu cümle ne anlama geliyor? Researchers are investigating whether the new filter removes the chemical.
- Filtrenin kimyasal maddeyi giderip gidermediğini hâlâ araştırıyorlar.
- Filtrenin kimyasal maddeyi giderdiğini kanıtladılar.
- Filtreyi araştırmamaya karar verdiler.
Cevabı göster
Filtrenin kimyasal maddeyi giderip gidermediğini hâlâ araştırıyorlar.
could be linked: olası bir bağlantıyı temkinli biçimde belirtmek
Could be linked, A could be linked to B edilgen yapısında kullanılır. Could olasılık bildirirken be linked bir bağlantıyı anlatır. Burada ilişki hâlâ araştırılmaktadır; cümle MSG'nin obeziteye kesinlikle neden olduğunu söylemez. Bilim ve risk haberlerinde bu ifade, olası bir ilişkiyi kanıtlanmış nedensellikten ayırır. İfadeyi definitely causes olarak değil, may be associated with anlamında değerlendirin.
Alıştırma
Bir raporda Late-night screen use could be linked to poor sleep. deniyor. Rapor neyi iddia ediyor?
- Gece geç saatlerde ekran kullanımı kötü uykuyla ilişkili olabilir, ancak nedensellik kesin değildir.
- Gece geç saatlerde ekran kullanımının kötü uykuyla hiçbir ilişkisi olamaz.
- Gece geç saatlerde ekran kullanımının her durumda kötü uykuya neden olduğu kanıtlanmıştır.
Cevabı göster
Gece geç saatlerde ekran kullanımı kötü uykuyla ilişkili olabilir, ancak nedensellik kesin değildir.
and it is possible that binging MSG produces headaches, Kelime
4:53ve MSG'yi aşırı tüketmenin bazı insanlarda baş ağrılarına,
binging MSG: aşırı ve kontrolsüz tüketim
Binging MSG ifadesinde binge, kısa sürede ve çok az denetimle büyük miktarda tüketmek anlamında fiil olarak kullanılır. Dolayısıyla ifade, yalnızca MSG içeren yiyecekler yemek değil, aşırı miktarda MSG almak anlamına gelir. Binge, aşırılık veya kontrol kaybı gibi olumsuz bir anlam katar. Eylem değişse de binge on snacks ve binge-watch a series ifadelerinde de aynı temel anlam bulunur.
Alıştırma
binging MSG ifadesinde binging anlama ne katıyor?
- Kısa sürede, çok az denetimle büyük miktarda tüketmek
- Ölçülmüş küçük bir miktar kullanmak
- M-S-G harflerini sesli söylemek
Cevabı göster
Kısa sürede, çok az denetimle büyük miktarda tüketmek
chest pains, or heart palpitations for some people.
4:57göğüs ağrılarına veya kalp çarpıntısına neden olması muhtemeldir.
a moderate amount of this savory seasoning Kalıp ifadeler
5:02bu lezzetli baharattan makul miktarda tüketmek
a moderate amount of: ortalama değil, aşırı olmayan bir miktar
A moderate amount of, ne çok büyük ne de çok küçük olan bir miktarı ifade eder. Cümlede çeşni miktarını sınırsızca kullanılabilecek bir şey olarak değil, sınırlı ve aşırı olmayan bir miktar olarak sunar. Kalıp, a moderate amount of + sayılamayan isim veya bir bütün olarak görülen etkinlik şeklindedir. Örneğin a moderate amount of salt ve a moderate amount of exercise.
Alıştırma
Cümleyi, bu derste geçen ve “ne çok büyük ne de çok küçük bir miktar” anlamına gelen dört sözcüklü ifadeyle tamamlayın: The recipe works best with ____ olive oil.
Cevabı göster
a moderate amount of
seems like a safe way to make life a little tastier. Notlar
5:05hayatı biraz daha lezzetli hale getirmenin güvenli bir yolu gibi görünüyor.
But for most diners, ile çoğunluğun durumuna geçmek
But, anlatımı daha önce belirtilen bir kaygıdan veya istisnadan olağan durumla ilgili farklı bir sonuca yöneltir. Önceki riski yok saymaz; dengeli bir geçişe işaret eder. For most diners, yeni sonucun kapsamını yemeği tüketen kişilerin çoğuyla sınırlar. Buradaki for, “onların durumunda” veya “onlar açısından” anlamına gelir; “onlar için hazırlanmış ya da servis edilmiş” demek değildir. But for most diners, birlikte şu düzeni kurar: önce riski kabul etmek, ardından grubun çoğu için genellikle geçerli olan durumu belirtmek.
Alıştırma
But for most diners, cümlede ne işe yarar?
- Önceki bir kaygıdan geçiş yapmak ve yeni sonucu yemek yiyenlerin çoğuyla sınırlamak
- Çeşninin yemek yiyenlerin çoğu için üretildiğini söylemek
- Önceki bütün kaygıların yanlış olduğunu kanıtlamak
Cevabı göster
Önceki bir kaygıdan geçiş yapmak ve yeni sonucu yemek yiyenlerin çoğuyla sınırlamak
seems like a safe way to: güvenlik hakkında temkinli bir yargı
seems like a safe way to ifadesinde seems like, güvenlikle ilgili yargıyı mevcut bilgilere dayanan bir izlenim olarak sunar. Konuşan kişi yöntemin muhtemelen güvenli olduğunu düşünür, ancak güvenli olduğunu garanti etmez. Kalıp seems like + isim öbeği veya yan cümledir. Burada a safe way to + fiilin yalın hâli, sonraki eylemi gerçekleştirmenin bir yolunu belirtir.
Alıştırma
Hangi cümle garanti vermeden, kanıta dayalı ve temkinli bir sonuç ifade eder?
- It is definitely a safe way to begin.
- It seems like a safe way to begin.
- There is no reason to think it is safe.
Cevabı göster
It seems like a safe way to begin.
make life a little tastier: yemeğe dayalı bir benzetme
make + nesne + karşılaştırma sıfatı kalıbı, “bir şeyin o özelliğini daha fazla kazanmasını sağlamak” anlamına gelir. make life a little tastier ifadesinde life nesnedir, tastier ise değişimi anlatır. Tastier sözcüğü gerçek anlamıyla “daha lezzetli” demektir; ancak burada hayatı biraz daha keyifli veya ilginç hâle getirmek anlamını da taşır. Tat sözcüğü yemek konusunu çağrıştırdığı için cümle hafif ve eğlenceli bir benzetmeyle biter.
Alıştırma
Burada make life a little tastier ne anlama geliyor?
- Her tür yemeği daha tatlı yapmak
- Yemekle eğlenceli bir bağ kurarak hayatı biraz daha keyifli hâle getirmek
- Hayatı gerçekten yenebilecek bir şeye dönüştürmek
Cevabı göster
Yemekle eğlenceli bir bağ kurarak hayatı biraz daha keyifli hâle getirmek
From restless nights to afternoon sluggishness, Anlatım akışı
5:10Huzursuz gecelerden öğleden sonraki halsizliğe kadar,
the food you eat has a pretty big impact on your life. Kalıp ifadeler
5:13yediğiniz yemeğin hayatınız üzerinde oldukça büyük bir etkisi vardır.
From restless nights to afternoon sluggishness: from X to Y ile bir aralık belirtmek
Bu cümlede From restless nights to afternoon sluggishness bir yolculuğu anlatmaz. Yiyeceklerin etkileyebileceği çeşitli sorunların iki ucuna iki örnek yerleştirir: gece iyi uyuyamamak ve öğleden sonra enerjisiz hissetmek. from X to Y kalıbı, bir konunun ne kadar geniş olduğunu göstererek bilgiyi düzenleyebilir. X ve Y temsili uç noktalardır; bu nedenle ifade, hepsini sıralamadan başka ilgili durumları da düşündürebilir.
Alıştırma
Aralık bildiren kalıbı from ve to ile tamamlayın: This guide covers ____ simple snacks ____ full meals.
Cevabı göster
from · to
has a pretty big impact on: güçlü bir etkiyi ifade etmek
Has a pretty big impact on, “bir şeyi oldukça güçlü biçimde etkiler” anlamına gelir. Özne etkiye neden olur; impact isim olarak kullanıldığında ardından on ve etkilenen kişi, şey ya da alan gelir. Burada pretty, “oldukça” anlamına gelen günlük bir derece zarfıdır; “güzel” anlamına gelmez. big sözcüğünün derecesini artırır ve ifadenin tamamı, etkinin önemli olduğunu günlük ve konuşma diline yakın bir biçimde anlatır.
Alıştırma
Cümleyi bu derste geçen ve “oldukça güçlü biçimde etkiler” anlamına gelen tam ifadeyle tamamlayın: Getting enough sleep ____ your mood.
Cevabı göster
has a pretty big impact on
Learn what food is doing to your brain with this video.
5:16Bu videoyla yiyeceklerin beyninize ne yaptığını öğrenin.