Fiyatlar neden artıyor? 6 Minute English: İngilizce çalışma notları

Six Minute English from bbclearningenglish.com.

bbclearningenglish.com'dan Six Minute English.

Hello, this is Six Minute English from BBC Learning English.

Merhaba, bu BBC Learning English'ten Six Minute English.

I'm Rob.

Ben Rob.

And I'm Beth.

Ben de Beth.

In this program,

Bu programda,

we're talking about money.

para hakkında konuşuyoruz.

And Beth, as the old saying goes, Anlatım akışı

Ve Beth, eski bir deyişin söylediği gibi,

money makes the world go round. Deyimler

para dünyayı döndürür.

You mean it's very important

Yani çok önemli olduğunu

and lots of things couldn't happen without it.

ve o olmadan birçok şeyin gerçekleşemeyeceğini kastediyorsun.

Well,

Şey,

we all need money.

hepimizin paraya ihtiyacı var.

But have you noticed how our money Dilbilgisi

Ama paramızın bugünlerde

doesn't seem to buy so much these days? Kalıp ifadeler

eskisi kadar çok şey satın alamadığını fark ettin mi?

Yes, I have, Beth.

Evet, fark ettim Beth.

It seems like consumers like us Notlar

Görünüşe göre bizim gibi tüketiciler

are being hit in the pocket at the moment. Deyimler

şu sıralar cüzdandan vuruluyor.

And by that, Anlatım akışı

Bununla kastettiğim,

I mean we have less money to spend.

harcayacak daha az paramızın olması.

Now, I'm no economist, Ton ve niyet

Şimdi, ben bir ekonomist değilim,

but I know this has a lot to do with inflation, Notlar

ama bunun enflasyonla,

the increase in prices of things over time.

yani zamanla eşyaların fiyatlarındaki artışla büyük bir ilgisi olduğunu biliyorum.

It's a big problem globally.

Bu küresel çapta büyük bir sorun.

And Beth,

Ve Beth,

my question for you is about inflation.

sana sorum enflasyon hakkında.

According to one report, Kalıp ifadeler

Bir rapora göre,

what was the annual inflation rate in Venezuela Kelime

Venezuela'da Kasım 2017 ile 2018 arasındaki

between November 2017 and 2018?

yıllık enflasyon oranı neydi?

Was it A, 130%,

A) %130 mu,

B, 1,300%,

B) %1.300 mü,

or C, 1,300,000%?

yoksa C) %1.300.000 miydi?

I'll say B, 1,300%.

Ben B, %1.300 diyorum.

Okay,

Tamam,

we'll find out if you're right later on. Öbek fiiller

haklı olup olmadığını daha sonra öğreneceğiz.

But let's talk more about money and inflation now.

Ancak şimdi para ve enflasyon hakkında daha fazla konuşalım.

Around the world,

Dünya çapında,

prices of things are rising more than normal. Kalıp ifadeler

eşyaların fiyatları normalden daha fazla yükseliyor.

And more worrying

Ve daha endişe verici olan

is that prices keep going up. Dilbilgisi

fiyatların artmaya devam etmesidir.

Two things in particular are increasing in price, Kalıp ifadeler

Özellikle iki şeyin fiyatı artıyor:

energy,

gaz ve elektrik gibi

like gas and electricity,

enerji,

and food.

ve yiyecek.

These are things we need and depend on. Kalıp ifadeler

Bunlar ihtiyacımız olan ve bağımlı olduğumuz şeyler.

So, what's causing the rises?

Peki bu artışlara ne sebep oluyor?

There seem to be two main reasons, Dilbilgisi

Görünüşe göre iki ana neden var,

the COVID pandemic and the war in Ukraine,

COVID pandemisi ve Ukrayna'daki savaş,

which has reduced the supply in things we need.

bu durum ihtiyacımız olan şeylerin tedarikini azalttı.

And when things are in short supply, Notlar

Ve malların tedariki yetersiz olduğunda,

available in limited quantities,

yani sınırlı miktarlarda bulunduğunda,

prices go up.

fiyatlar artar.

The BBC World Service program The Real Story

BBC Dünya Servisi'nin The Real Story adlı programı

discussed this in much more detail.

bunu çok daha ayrıntılı bir şekilde tartıştı.

One expert economist,

Uzman bir ekonomist,

writer, and broadcaster Linda Yueh

yazar ve yayıncı olan Linda Yueh,

explained how price rises could be around for a while. Kalıp ifadeler

fiyat artışlarının bir süre daha nasıl devam edebileceğini açıkladı.

Even if you take out some of these volatile items like food and energy, Notlar

Gıda ve enerji gibi bu dalgalı (volatil) kalemlerden bazılarını çıkarsanız bile,

the sustained price increases that we've had, Kelime

yaşadığımız bu sürekli (sustained) fiyat artışları,

it is actually getting passed through into how companies price their goods and services. Notlar

aslında şirketlerin mal ve hizmetlerini nasıl fiyatlandırdığına doğrudan yansıyor.

And that's where it gets extremely worrying Anlatım akışı

İşte burası son derece endişe verici bir nokta

because that suggests that even if energy prices, food prices come down, Öbek fiiller

çünkü bu, enerji ve gıda fiyatları düşse bile,

we could have inflation now in the system. Kelime

artık sistemin içinde bir enflasyona sahip olabileceğimizi gösteriyor.

And I think that for advanced economies is worrying,

Ve bence bu gelişmiş ekonomiler için endişe verici,

for developing countries,

gelişmekte olan ülkeler içinse

that's hugely worrying.

çok büyük bir endişe kaynağı.

Linda Yueh used some interesting language there.

Linda Yueh orada ilginç bir dil kullandı.

She talked about food and energy being volatile items.

Gıda ve enerjinin dalgalı kalemler olduğundan bahsetti.

Something that's volatile is unpredictable

Dalgalı (volatile) olan bir şey öngörülemezdir

and can change suddenly.

ve aniden değişebilir.

And that's what we've experienced with food and energy prices.

Gıda ve enerji fiyatlarında deneyimlediğimiz şey de tam olarak bu.

Yes,

Evet,

and she said these price increases have been sustained.

ve bu fiyat artışlarının sürekli (sustained) olduğunu söyledi.

So, continuing at the same level for a long period of time.

Yani, uzun bir süre aynı seviyede devam ettiğini.

But Linda Yueh says that even if energy and food prices eventually come down,

Ancak Linda Yueh, enerji ve gıda fiyatları eninde sonunda düşse bile,

companies will pass on the extra costs they've already faced Öbek fiiller

şirketlerin zaten karşılaştıkları ekstra maliyetleri

by charging more for their goods and services. Dilbilgisi

mal ve hizmetleri için daha fazla ücret talep ederek yansıtacaklarını söylüyor.

And this could cause inflation.

Ve bu durum enflasyona neden olabilir.

There's that word again.

İşte bu kelime yine karşımıza çıktı.

Continuing price rises aren't good for anyone, Kalıp ifadeler

Süregelen fiyat artışları kimse için iyi değildir,

but especially for people in developing economies, Kelime

ancak özellikle gelişmekte olan ekonomilerdeki insanlar için,

countries which have industry that's less developed

sanayisi daha az gelişmiş

and have lower living standards. Kelime

ve yaşam standartları daha düşük olan ülkeler için hiç iyi değildir.

Another possible consequence of inflation is recession. Notlar

Enflasyonun olası bir diğer sonucu da resesyondur.

This economic term describes a situation where a country's production starts going down, Öbek fiiller

Bu ekonomik terim, bir ülkenin üretiminin düşmeye başladığı,

people's incomes go down,

insanların gelirlerinin azaldığı

and unemployment goes up. Öbek fiiller

ve işsizliğin arttığı bir durumu tanımlar.

This all sounds like a very bleak economic outlook. Kelime

Bütün bunlar kulağa çok kasvetli bir ekonomik görünüm gibi geliyor.

So, what can be done? Dilbilgisi

Peki, ne yapılabilir?

Well, that's the million-dollar question, Deyimler

İşte bu bir milyon dolarlık soru,

and economists are trying to work it out. Öbek fiiller

ve ekonomistler bunu çözmeye çalışıyor.

Speaking on the Real Story program,

The Real Story programında konuşan

economist Vicky Pryce gave an overview of how to control inflation. Kalıp ifadeler

ekonomist Vicky Pryce, enflasyonun nasıl kontrol altına alınabileceğine dair genel bir değerlendirme yaptı.

One of the things that actually is most effective is by slowing down demand. Dilbilgisi

Gerçekte en etkili (effective) olan şeylerden biri talebi yavaşlatmaktır.

And if you increase interest rates, Kalıp ifadeler

Ve eğer faiz oranlarını artırırsanız,

what you do is you discourage people from borrowing, Kalıp ifadeler

yaptığınız şey, ister birey ister şirket olsunlar,

whether they're individuals or whether they are businesses. Dilbilgisi

insanları borçlanmaktan caydırmaktır.

And of course,

Ve elbette,

the economy starts slowing down. Kalıp ifadeler

ekonomi yavaşlamaya başlar.

So, she says what is most effective,

Dolayısıyla, o en etkili olan şeyin,

meaning what works well and gets the best results,

yani işe yarayan ve en iyi sonuçları veren şeyin,

is slowing down demand.

talebi yavaşlatmak olduğunu söylüyor.

Increasing interest rates can do this because it causes people will borrow less money.

Faiz oranlarını artırmak bunu sağlayabilir, çünkü insanların daha az borç para almasına neden olur.

Interest rates are fees banks and financial institutions charge you for borrowing money. Notlar

Faiz oranları, bankaların ve finans kuruluşlarının borç para almak için sizden talep ettiği ücretlerdir.

And if we borrow less money, Dilbilgisi

Ve daha az borç alırsak,

we buy fewer things,

daha az şey satın alırız,

which can reduce inflation.

bu da enflasyonu azaltabilir.

I think it makes sense now. Kalıp ifadeler

Sanırım şimdi mantıklı geldi.

And if you were in Venezuela in 2018, Dilbilgisi

Eğer 2018'de Venezuela'da olsaydın,

you would really want inflation to go down,

enflasyonun düşmesini gerçekten isterdin,

wouldn't you? Ton ve niyet

öyle değil mi?

Oh, yes.

Oh, evet.

Now, earlier,

Şimdi, daha önce,

I asked you what one report said the inflation rate was there Dilbilgisi

sana bir raporun Kasım 2017 ile 2018 arasında

between November 2017 and 2018.

oradaki enflasyon oranının ne olduğunu sordum.

And I said a very high 1,300%.

Ben de %1.300 gibi çok yüksek bir rakam söyledim.

Well, it was even higher, Beth.

Şey, çok daha yüksekti, Beth.

According to a study by the opposition-controlled National Assembly, Kültür

Muhalefetin kontrolündeki Ulusal Meclis'in yaptığı bir araştırmaya göre,

the annual inflation rate reached 1,300,000% Kalıp ifadeler

Kasım 2018'e kadarki 12 ay içinde

in the 12 months to November 2018. Kelime

yıllık enflasyon oranı %1.300.000'e ulaştı.

This extreme financial situation was known as hyperinflation. Kelime

Bu aşırı finansal durum hiperenflasyon olarak biliniyordu.

That's not good at all.

Bu hiç de iyi bir şey değil.

In this program,

Bu programda,

we have been talking about inflation.

enflasyon hakkında konuştuk.

That's the increase in prices over time.

Bu, fiyatların zaman içindeki artışıdır.

Other vocabulary we used included the expression

Kullandığımız diğer kelimeler arasında şu ifade de vardı:

hit in the pocket,

cüzdandan vurulmak (hit in the pocket),

which means you have less money to spend.

harcayacak daha az paranız olduğu anlamına gelir.

Volatile describes something that is unpredictable

Dalgalı (volatile) öngörülemeyen bir şeyi tanımlar

and can change suddenly.

ve aniden değişebilir.

Something that is sustained

Sürekli (sustained) olan bir şey

continues at the same level for a long period of time.

uzun bir süre boyunca aynı seviyede devam eder.

And something that is effective

Ve etkili (effective) olan bir şey

works well and gets the best results.

iyi çalışır ve en iyi sonuçları verir.

And interest rates are fees

Ve faiz oranları,

banks and financial institutions charge you for borrowing money.

bankaların ve finans kuruluşlarının borç para almak için sizden talep ettiği ücretlerdir.

Well,

Şey,

we hope you found our brief lesson about the economy useful. Dilbilgisi

umarız ekonomi hakkındaki kısa dersimizi faydalı bulmuşsunuzdur.

Thanks for listening.

Dinlediğiniz için teşekkürler.

Goodbye for now.

Şimdilik hoşça kalın.

Bye-bye.

Hoşça kalın.

Six Minute English from the BBC.

BBC'den Six Minute English.