Dünya Gezegeni Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey: İngilizce çalışma notları

Planet Earth is the home of every life form known to us in the universe. Kalıp ifadeler

Dünya gezegeni, evrende bildiğimiz tüm yaşam formlarının yuvasıdır.

Its age is about a third of the age of the universe Dilbilgisi

Yaşı evrenin yaşının yaklaşık üçte biri kadardır

and admit it it is a thing of beauty. Ton ve niyet

ve kabul edelim ki o tam bir güzellik abidesidir.

A slightly squashed sphere with a heavy metal core and a lighter surface crust

Ağır bir metal çekirdeği ve daha hafif bir yüzey kabuğu olan, hafifçe ezilmiş bir küre

wrapped in a thin sliver of sweet air to breathe Notlar

solumak için tatlı, ince bir hava tabakasıyla sarılmış,

with vast oceans, fertile plains, magnificent mountains,

uçsuz bucaksız okyanusları, verimli ovaları, muhteşem dağları,

fresh water rivers, streams, lakes and aquifers

tatlı su nehirleri, dereleri, gölleri ve akiferleri olan,

orbiting a star which warms us and gives us energy.

bizi ısıtan ve bize enerji veren bir yıldızın yörüngesinde dönmektedir.

But how did our home come into existence Kalıp ifadeler

Peki ama yuvamız nasıl var oldu

and what's it made of? Kalıp ifadeler

ve neden yapıldı?

4.6 billion years ago,

4,6 milyar yıl önce,

Earth was created from the remnants of dead stars Kelime

Dünya, ölü yıldızların kalıntılarından meydana geldi,

that collected in a giant dirty gas cloud.

ki bunlar devasa, kirli bir gaz bulutu içinde birikmişti.

The gas cloud became denser in its center and formed an accretion disk. Kelime

Gaz bulutunun merkezi giderek yoğunlaştı ve bir yığılım diski oluşturdu.

Small particles started clumping together and building larger and larger objects Dilbilgisi

Küçük parçacıklar bir araya toplanmaya ve giderek daha büyük cisimler oluşturmaya başladı

until they formed the objects we call planets today.

ta ki bugün gezegen dediğimiz nesneleri oluşturana kadar.

This process took 10 to 20 million years and is still not very well understood. Dilbilgisi

Bu süreç 10 ila 20 milyon yıl sürdü ve hâlâ çok iyi anlaşılabilmiş değil.

At about this time when the solar system was young and chaotic,

Güneş sisteminin genç ve kaotik olduğu bu sıralarda,

a giant object about as big as Mars collided with our home. Dilbilgisi

Mars büyüklüğünde devasa bir cisim yuvamıza çarptı.

The impact was violent

Çarpışma çok şiddetliydi

and if the object had been more massive, Dilbilgisi

ve eğer cisim daha büyük kütleli olsaydı,

it might have destroyed Earth.

Dünya'yı yok edebilirdi.

Material from Earth was smashed out into orbit and formed the Moon,

Dünya'dan kopan malzemeler yörüngeye fırlayarak Ay'ı oluşturdu;

which is the biggest satellite in relation to its planet in the solar system. Kalıp ifadeler

o da güneş sisteminde gezegenine oranla en büyük uydudur.

At this time, Earth was a hot hell,

O zamanlar Dünya, sıcak bir cehennemdi,

constantly being hit by asteroids with seas of lava and a toxic atmosphere.

lav denizleri ve zehirli bir atmosferiyle sürekli asteroitlerin çarptığı bir yerdi.

But something was about to change drastically. Dilbilgisi

Ancak bir şeyler kökten değişmek üzereydi.

Earth cooled down.

Dünya soğudu.

Water from the inside of the Earth wandered to the surface and rained down on Earth,

Dünya'nın içindeki su yüzeye çıktı ve Dünya'ya yağmur olarak yağdı,

only to vaporize again and become clouds. Dilbilgisi

ardından tekrar buharlaşıp bulutlara dönüştü.

Millions of asteroids brought more and more water to our planet.

Milyonlarca asteroit gezegenimize daha da fazla su getirdi.

All the water on Earth has about this volume compared to Earth.

Dünya'daki tüm suyun, Dünya'ya kıyasla hacmi yaklaşık bu kadardır.

Today, the surface of Earth is 71% water and 29% land.

Bugün, Dünya yüzeyinin %71'i su ve %29'u karadır.

97.5% is saline water,

%97,5'i tuzlu su iken

while only 2.5% is fresh water.

sadece %2,5'i tatlı sudur.

The fresh water is 69% ice and snow,

Tatlı suyun %69'u buz ve kar,

30% are ground waters,

%30'u yeraltı sularıdır

and only about 1% make up the remaining ground waters. Öbek fiiller

ve geriye kalan yeraltı sularını sadece yaklaşık %1'i oluşturur.

But even this small part is mostly frozen.

Ancak bu küçük kısmın bile çoğu donmuş haldedir.

Only a tiny part of our water is actually lakes and rivers,

Suyumuzun sadece çok küçük bir kısmı gerçekte gölleri ve nehirleri oluşturur,

and an even tinier part is bound in living things.

ve daha da küçük bir kısmı ise canlıların içinde bulunur.

So, gradually the Earth cooled down

Böylece, Dünya yavaş yavaş soğudu

and the surface formed a thin crust.

ve yüzeyde ince bir kabuk oluştu.

But inside the Earth,

Ancak Dünya'nın içinde,

hot rock continued to swirl about, moving the crust from below and breaking it apart. Öbek fiiller

sıcak kayalar girdap gibi dönmeye devam ederek kabuğu aşağıdan hareket ettirip parçaladı.

This process is called plate tectonics and is happening right now. Kelime

Bu sürece levha tektoniği denir ve şu anda da gerçekleşmektedir.

We'll make a whole video about it in the future.

İleride bununla ilgili ayrıntılı bir video yapacağız.

For now, let's just say that the crust of Earth Anlatım akışı

Şimdilik sadece Dünya'nın kabuğunun

consists of separate giant plates that move around. Kalıp ifadeler

etrafta hareket eden ayrı devasa levhalardan oluştuğunu söyleyelim.

As they meet, they crumble and create mighty mountains

Karşılaştıklarında ufalanarak devasa dağlar oluştururlar

or violently plunge back down deeper into Earth,

veya şiddetle Dünya'nın daha derinlerine geri dalarak

creating deep trenches.

derin hendekler yaratırlar.

That's the way the highest place on Earth was formed,

Dünya üzerindeki en yüksek yer olan Everest Dağı

Mount Everest, and the deepest, the Mariana Trench. Dilbilgisi

ve en derin yer olan Mariana Çukuru işte böyle oluştu.

From our perspective, Earth's mountains and trenches are mighty indeed, Anlatım akışı

Bizim bakış açımıza göre, Dünya'nın dağları ve çukurları gerçekten de çok büyük,

but when you look at the Earth in cross-section,

ama Dünya'ya enine bir kesitten baktığınızda,

you can see how tiny they actually are.

aslında ne kadar küçük olduklarını görebilirsiniz.

The part we stand on is the crust,

Üzerinde durduğumuz kısım kabuktur,

which is about 50 km thick,

yaklaşık 50 km kalınlığındadır,

though it can vary between 5 and 70 km.

ancak bu 5 ile 70 km arasında değişebilir.

By the way, the deepest hole ever drilled by man is 12.262 km deep.

Bu arada, insan tarafından şimdiye kadar açılan en derin delik 12,262 km derinliğindedir.

After the crust comes the mantle. Dilbilgisi

Kabuktan sonra manto gelir.

It's a silicate rocky shell and about 2,900 km thick.

Silikat kayalık bir kabuktur ve yaklaşık 2.900 km kalınlığındadır.

The mantle consists of the upper mantle and the lower mantle.

Manto, üst manto ve alt mantodan oluşur.

The upper mantle has different regions too.

Üst mantonun da farklı bölgeleri vardır.

Its upper part,

Üst kısmı,

which is viscous and carries the crust,

yapışkan olan ve kabuğu taşıyan bu kısım,

is called the lithosphere.

litosfer olarak adlandırılır.

After that, there comes the asthenosphere,

Bundan sonra astenosfer gelir,

which consists of less mobile, mostly solid material.

o da daha az hareketli, çoğunlukla katı maddeden oluşur.

The lower mantle reaches deep down to the outer core of Earth.

Alt manto, Dünya'nın dış çekirdeğine kadar derinlere uzanır.

Earth's outer core is a liquid layer of iron and nickel

Dünya'nın dış çekirdeği, demir ve nikelden oluşan sıvı bir tabakadır

about 2,266 km thick.

ve yaklaşık 2.266 km kalınlığındadır.

Temperatures vary from 4,000 °C to 5,700°C. Kalıp ifadeler

Sıcaklıklar 4.000 °C ile 5.700 °C arasında değişir.

And in the center is the inner core.

Ve merkezde iç çekirdek bulunur.

It's mostly solid,

Çoğunluğu katıdır,

a ball made of an iron-nickel alloy with a radius of about 1,200 km,

yarıçapı yaklaşık 1.200 km olan demir-nikel alaşımından yapılmış bir toptur,

70% of the size of the Moon,

Ay'ın boyutunun %70'i kadardır,

and about the temperature of the surface of the Sun.

ve yaklaşık olarak Güneş'in yüzey sıcaklığındadır.

It is slowly growing at an estimated rate of about 1 mm per year. Kalıp ifadeler

Yılda yaklaşık 1 mm gibi tahmini bir hızla yavaşça büyümektedir.

Now, for some perspective. Anlatım akışı

Şimdi, biraz perspektif kazanalım.

This small layer of crust

Bu küçük kabuk tabakası,

crystallized melt products of former molten mantle

önceden erimiş mantonun kristalize olmuş eriyik ürünleri,

is where we live.

bizim yaşadığımız yerdir.

Then, there's Earth's magnetic field.

Bir de Dünya'nın manyetik alanı var.

It's an invisible phenomenon that diverts high energy particles coming from the Sun and other sources,

Güneş'ten ve diğer kaynaklardan gelen yüksek enerjili parçacıkları saptıran görünmez bir olaydır,

allowing for a stable environment Öbek fiiller

kararlı bir ortam sağlayarak

with comparatively little radiation impact on Earth.

Dünya üzerinde nispeten daha az radyasyon etkisi olmasını mümkün kılar.

But why is it there?

Peki ama neden orada?

Actually, we don't really know a terrible lot about that. Ton ve niyet

Aslında, bu konuda pek fazla bir şey bilmiyoruz.

We know it has something to do with the core of the Earth. Kalıp ifadeler

Dünya'nın çekirdeğiyle bir ilgisi olduğunu biliyoruz.

Inside this metal sphere,

Bu metal kürenin içinde,

large electrical currents flow in complicated patterns.

büyük elektrik akımları karmaşık desenler halinde akar.

They cause a magnetic field that sort of stabilizes itself Ton ve niyet

Bunlar, bir nevi kendini dengeleyen bir manyetik alana neden olurlar;

according to the laws of electrodynamics.

elektrodinamik yasalarına göre.

This entire system is called the dynamo.

Bu sistemin tamamına dinamo denir.

But don't let us fool you into thinking we have it all figured out. Notlar

Ama sizi her şeyi çözdüğümüzü düşünmeniz için kandırmayalım.

Speaking of breathtaking information, what about the airy stuff that surrounds us? Notlar

Nefes kesici bilgilerden bahsetmişken, bizi çevreleyen havamsı şeye ne demeli?

By volume, dry air consists mostly of nitrogen, Kelime

Hacim olarak, kuru hava çoğunlukla azottan,

oxygen, argon, carbon,

oksijen, argon, karbondan,

a variable amount of water vapor, Kalıp ifadeler

değişken miktarda su buharından

and small amounts of other gases.

ve küçük miktarlarda diğer gazlardan oluşur.

Humans are very dependent on the lowest layer of the atmosphere,

İnsanlar atmosferin en alt tabakasına çok bağımlıdırlar,

the troposphere, where the weather is.

yani hava olaylarının olduğu troposfere.

It's 12 km thick on average. Kalıp ifadeler

Ortalama 12 km kalınlığındadır.

Above that is the stratosphere, Dilbilgisi

Onun üzerinde stratosfer yer alır,

which is where the ozone layer protects

burası, ozon tabakasının

us from the Sun's most aggressive type of light.

bizi Güneş'in en agresif ışık türünden koruduğu yerdir.

Above that is the mesosphere,

Bunun üzerinde mezosfer bulunur,

the coldest place on Earth with an average temperature around -85°C.

ortalama -85°C sıcaklıkla Dünya üzerindeki en soğuk yerdir.

At about 80 km up, the thermosphere starts.

Yaklaşık 80 km yukarıda, termosfer başlar.

The transition to space is a fluent one without clear borders,

Uzaya geçiş, net sınırları olmayan akıcı bir geçiştir,

but humans decided that space starts here. Anlatım akışı

ancak insanlar uzayın burada başladığına karar verdiler.

At about 100 km,

Yaklaşık 100 km'de,

Earth stops and space begins, Deyimler

Dünya biter ve uzay başlar,

though the atmosphere extends a bit further.

atmosfer biraz daha öteye uzansa da.

In this region,

Bu bölgede,

we find the ionosphere, the aurora borealis, and the ISS.

iyonosfer, kuzey ışıkları ve ISS'i (Uluslararası Uzay İstasyonu) buluruz.

And the outermost layer is the exosphere,

Ve en dış tabaka ise egzosferdir,

stretching up to 10,000 km. It merges fluently with outer space,

10.000 km'ye kadar uzanır. Dış uzayla akıcı bir şekilde birleşir,

where there's no atmosphere at all.

ki orada hiçbir atmosfer yoktur.

The atoms and molecules in this area are so far apart Dilbilgisi

Bu alandaki atomlar ve moleküller birbirlerinden o kadar uzaktır ki

that they can travel hundreds of kilometers

yüzlerce kilometre seyahat edebilirler

without colliding with each other.

birbirleriyle çarpışmadan.

Okay.

Pekâlâ.

Humans in their present form have only been around for 200,000 years. Dilbilgisi

İnsanlar bugünkü halleriyle sadece 200.000 yıldır varlar.

That's 0.004% of Earth's history.

Bu, Dünya tarihinin %0,004'ü demektir.

Not long really. Anlatım akışı

Gerçekten de pek uzun değil.

And here we are now,

Ve işte şimdi buradayız,

living in a thin moist layer on a small wet rock. Deyimler

küçük ıslak bir kayanın üzerinde ince, nemli bir tabakada yaşıyoruz.

We call this rock Earth.

Bu kayaya Dünya diyoruz.

It is the product of the universe's deepest workings, Anlatım akışı

O, evrenin en derin işleyişinin bir ürünü,

the result of a constant process of creation and destruction

sürekli bir yaratım ve yıkım sürecinin sonucudur;

happening all over the universe all the time,

evrenin her yerinde her an gerçekleşen,

helped by chance, the laws of the universe, and random events.

şansın, evrenin yasalarının ve rastgele olayların yardımıyla.

We are really lucky.

Biz gerçekten çok şanslıyız.