Sayılar ve tarihler hakkında nasıl konuşulur - Mini İngilizce Dersi: İngilizce çalışma notları
British Council | English
Video özeti: Sayma sayıları ile sıra sayıları arasındaki farkı; sıralama, tarihler, telaffuz ve takvim günlerinde kullanılan doğru ekler üzerinden açıklayan uygulamalı bir anlatım. Başlıca İngilizce öğrenme noktaları: 1. speaker number five, ve the fifth speaker. — Dil Bilgisi ve Cümle Kalıpları: Kimlik belirten bir etiket olarak kullanılan sayma sayısıyla, bir kişinin dizideki konumunu gösteren sıra sayısı arasındaki farkı öğrenin. Böylece konuşmacıları, yarışmacıları ve numaralandırılmış diğer katılımcıları anlatırken kişinin numarasıyla sırasını birbirine karıştırmazsınız. 2. we've been doing since a very young age. — Dil Bilgisi ve Cümle Kalıpları: Present perfect continuous yapısının since ile birleşerek geçmişte belirli bir noktada başlayan ve günümüze kadar süren bir eylemi nasıl anlattığını fark edin. Bu kalıbı uzun süreli alışkanlıklar, öğrenme deneyimleri ve tekrarlanan etkinlikler için kullanabilirsiniz. 3. the 21st of June, — Sözcük Anlamı ve Kullanım Düzeyi: Tarihteki günün sıra sayısıyla ifade edildiğini ve bu nedenle 21 sayısının st eki aldığını anlayın. Böylece tarihleri doğru okuyup yazabilir, sıra sayısı ekini atlayan 21 of June gibi biçimlerden kaçınabilirsiniz.
Bu derste
to the power of five: üslü bir ifadeyi okuma
y to the power of five ifadesinde to the power of five, üssün beş olduğunu belirtir. Beş tane y’nin birbiriyle çarpılması anlamına gelir ve y⁵ şeklinde yazılabilir. Genellenebilir kalıp taban + to the power of + üs biçimindedir. Buradaki power matematiksel bir terimdir; günlük dildeki güç veya denetim anlamında değildir.
Alıştırma
Dersteki kalıpla matematiksel okumayı tamamlayın: Two ____ three equals eight.
Cevabı göster
to the power of
Let's talk about: bir konuyu başlatma
Let's talk about + konu, bir konuşmayı başlatmanın veya yeni bir konuya geçmenin yaygın bir yoludur. Örnekte dinleyicinin dikkatini numbers konusuna yöneltir. Let's, let us ifadesinin kısaltılmış biçimidir; ancak burada izin istemez. Birlikte konuya odaklanmaya yönelik samimi bir davettir.
Alıştırma
Derste öğrendiğiniz konu açma ifadesiyle cümleyi tamamlayın: ____ your favourite animals.
Cevabı göster
Let's talk about
Don't worry, I'm not here to give you a math lesson, Ton ve niyet
0:09Merak etmeyin, size matematik dersi vermeye gelmedim,
I'm not here to + fiil: amacı açıklığa kavuşturmak
“I'm not here to + fiilin yalın hâli”, bir eylemin konuşanın amacı olmadığını belirtir. Bu cümlede dinleyenleri rahatlatır: sayılardan söz edilmesi, onlara matematik dersi verileceği anlamına gelmez. Buradaki here, esas olarak yer bildirmez; amaç belirten bir kalıbın parçasıdır. Bu kalıp, konuşanın gerçekte ne yapmak istediğini açıklamadan önce bir varsayımı düzeltmek için sıkça kullanılır.
Alıştırma
Cümleyi amacı açıklayan hedef kalıpla tamamlayın: I'm ____ argue; I want us to solve the problem.
Cevabı göster
not here to
do want to: vurgulu do kullanımı
“Do want to” ifadesinde do sözcüğü vurgu ekler ve konuşanın isteğine “gerçekten istiyorum” anlamı kazandırır. Dil bilgisi bakımından do, vurgu yardımcı fiilidir. Temel ifade “I want to...” şeklindedir; vurgulu do ise bu isteği daha açık hâle getirir. Kalıp, olumlu bir cümlede do/does/did + fiilin yalın hâli biçimindedir. Genellikle bir varsayımı düzeltir veya önceki ifadeyle karşıtlık kurar. Burada “do want”, matematik dersi vermemekle sayılar hakkında gerçekten konuşmak istemeyi karşılaştırır.
Alıştırma
Cümleyi hedef vurgulu ifadeyle tamamlayın: I ____ hear your opinion, even if we disagree.
Cevabı göster
do want to
It's something we've been doing since a very young age. Dilbilgisi
0:15Bu, çok genç yaşlardan beri yaptığımız bir şey.
we've been doing ... since ...: geçmişten şimdiye süren bir etkinlik
“We've been doing”, have/has been + fiil-ing biçimindeki present perfect continuous yapısıdır. Geçmişte başlayan ve şimdiye kadar devam eden ya da hâlâ şimdiki zamanla bağlantılı olan bir etkinliği anlatır. “Since a very young age” başlangıç noktasını verir. Buradaki since, “o zamandan şimdiye kadar” anlamındadır; “çünkü” anlamında değildir. Bu yapıyla uzun süren bir etkinliği başladığı zamanla ilişkilendirebilirsin.
Alıştırma
Cümleyi “play” fiilinin present perfect continuous biçimi ve başlangıç noktası bildiren sözcükle tamamla: Maya ____ the piano ____ she was five.
Cevabı göster
has been playing · since
But what about ...?: ilgili başka bir noktaya geçmek
“But what about + isim veya konu?” konuşmayı mevcut noktadan, henüz ele alınmamış başka bir ilgili noktaya taşır. Örnekte konu, saymak için kullanılan sayılardan sıra sayılarına geçer. Burada soru, sözlük tanımı istemekten çok bilgileri düzenler. “But”, yeni noktanın bir karşıtlık, eksik kalan bir yön veya ek bir değerlendirme sunduğunu gösterir.
Alıştırma
Bir grup, bir etkinliğin nerede yapılacağını konuştu. Hangi cümle konuşmayı doğal biçimde maliyete taşır?
- But what does cost mean?
- But what about the cost?
- But the cost is what?
Cevabı göster
But what about the cost?
ordinal numbers: first, second ve third
Ordinal numbers, bir sıralamadaki konumları belirtir. First, second ve third bir şeyin birinci, ikinci veya üçüncü yerde olduğunu gösterir. Bunlar miktarı belirten one, two ve three gibi cardinal numbers ifadelerinden farklıdır. Sıra sayıları sıralamalarda, tarihlerde, katlarda ve adımlarda sık kullanılır.
Alıştırma
Sayı sözcüğü türünü yazın: First, second, and third are ____.
Cevabı göster
ordinal numbers
come first: birinci gelmek
Bir yarışta veya müsabakada come first, birinci sırada bitirmek, yani kazanmak demektir. Buradaki come, konuşan kişiye doğru hareket etmeyi anlatmaz. Aynı kalıp diğer sonuçları da belirtir: come second ve come third. Tamamlanmış bir olay için come, came biçimine dönüşür: She came first.
Alıştırma
Sonucu come first ifadesinin geçmiş zamanıyla tamamlayın: Zara was the fastest runner and ____ in the race.
Cevabı göster
came first
speaker number five ... the fifth speaker: numara ve sıra
speaker number five ifadesinde five, number sözcüğünden sonra gelen bir asıl sayıdır ve etiket görevi görür: kişiye 5 numarası verilmiştir. the fifth speaker ifadesinde fifth bir sıra sayısıdır ve kişinin bir dizideki yerini gösterir. Burada iki ifade aynı kişiyi gösterir çünkü numara ile sıra tesadüfen aynıdır. Bunlar her zaman aynı olmak zorunda değildir. Bu yapılarda etiket için isim + number + asıl sayı, sıra konumu için the + sıra sayısı + isim kullanılır.
Alıştırma
Six sözcüğünü önce oda numarası, sonra sıra konumu olarak kullanın: Room ____ is the ____ room in the row.
Cevabı göster
number six · sixth
Some of my students struggle with this. Kalıp ifadeler
0:40Öğrencilerimden bazıları bunda zorlanıyor.
struggle with this: bir konuda zorlanmak
Struggle with + isim veya zamir, bir şeyi anlamayı, yapmayı ya da onunla başa çıkmayı zor bulmak demektir. Buradaki this, daha önce sözü edilen iki sayı biçimi arasındaki farkı gösterir. Struggle başka bağlamlarda fiziksel bir mücadele anlamına da gelebilir, ancak burada bu anlamda değildir. Bir konu veya sorunla kullanıldığında genellikle aşmak için ciddi çaba gerektiren bir zorluğu anlatır.
Alıştırma
Cümleyi struggle with ifadesinin doğru biçimiyle tamamlayın: Maya still ____ spelling.
Cevabı göster
struggles with
Fifth has a short I sound for the ordinal numbers.
0:46Sıra sayısı olan "Fifth", kısa bir "i" sesiyle okunur.
to talk about the order: bir sıralamayı anlatmak
Burada to talk about the order, hangi kişi ya da şeyin birinci, ikinci, üçüncü vb. geldiğini söylemek demektir. this, sıra sayılarını ifade eder. Use this to talk about... kalıbı, bir şeyin ne amaçla kullanıldığını açıklar. Burada order, sıralama ya da konum anlamındadır; emir veya restoranda verilen sipariş anlamında değildir.
Alıştırma
“Let's talk about the order of the activities.” cümlesinde order ne anlama gelir?
- Yiyecek veya içecek isteme
- Birinin uyması gereken bir emir
- Etkinliklerin gerçekleşme sırası
Cevabı göster
Etkinliklerin gerçekleşme sırası
the 5th of May: Britanya İngilizcesinde tarih kalıbı
the 5th of May ifadesinde 5th, fifth sıra sayısıdır. Mayıs ayının beşinci gününü belirtir; dolayısıyla ifadenin tamamı “5 Mayıs” anlamına gelir. Kalıp the + ordinal number + of + month şeklindedir. 5th bir rakam ve th ile yazılsa da sesli okunurken five değil, fifth denir.
Alıştırma
5 May tarihini belirtmek için cümleyi the + ordinal number + of + month kalıbıyla tamamlayın: The meeting is on ____.
Cevabı göster
the fifth of May
make sure to + fiil: açık bir hatırlatma
Make sure to + fiilin yalın hâli, bir kişiye bir eylemi unutmamasını hatırlatır. Buradaki make sure to add, kolayca atlanabilecek bir adımı, yani st eklemeyi vurgular. Bu açık bir yönergedir, ancak çoğu zaman doğrudan bir emirden çok yardımcı bir hatırlatma gibi duyulur. Yeniden kullanılabilen kalıp make sure to do something şeklindedir.
Alıştırma
Hedef hatırlatma ifadesini kullanarak cümleyi tamamlayın: Before you leave, ____ lock the back door.
Cevabı göster
make sure to
the 21st of June: tarihlerde günün sıra sayısıyla yazılması
the 21st of June ifadesinde 21st, 21 sayısının sıra sayı biçimidir. Gün, ay içindeki sırasını gösterdiği için 21st, twenty-one değil twenty-first diye okunur. Tam kalıp the + sıra sayısıyla gün + of + ay şeklindedir: the twenty-first of June. -st eki, yazılı sıra sayısı 21st’nin bir parçasıdır; süs ya da ay adının bir parçası değildir.
Alıştırma
21 Haziran tarihi için doğru sıra sayısını yazarak cümleyi tamamlayın: The event is on the ____ of June.
Cevabı göster
21st
Same with: aynı kuralı yeni bir örneğe uygulama
Same with + bir kişi, şey veya örnek, az önce belirtilen kuralın ya da durumun bu yeni durum için de geçerli olduğunu anlatır. Burada 22nd of March, aynı genel noktanın kapsadığı yeni örnektir. Bu, kuralın tamamını tekrar etmek yerine kullanılan kısa bir sözlü bağlantıdır. Dinleyici, same sözcüğünün neye gönderme yaptığını anlamak için önceki açıklamaya bakar.
Alıştırma
Bu bağlamda Same with the second example. ne anlama gelir?
- İkinci örnek kaldırılmıştır.
- İkinci örnek için farklı bir kural gerekir.
- Aynı kural ikinci örnek için de geçerlidir.
Cevabı göster
Aynı kural ikinci örnek için de geçerlidir.
And finally: son maddeyi tanıtma
And finally, sıralı bir açıklamadaki son maddeyi, örneği veya adımı tanıtan bir geçiş ifadesidir. Burada 23rd ifadesinin dizideki son örnek olduğunu gösterir. Bu kullanımda finally bilgiyi düzenler. Bir şeyin yalnızca uzun bir bekleyişten veya gecikmeden sonra gerçekleştiği anlamına gelmek zorunda değildir.
Alıştırma
Bir dizi talimattaki son adımı doğal biçimde tanıtan cümle hangisidir?
- And at finally, check your answer.
- And final, check your answer.
- And finally, check your answer.
Cevabı göster
And finally, check your answer.
we need to add that rd. the 23rd of July.
1:23o "rd" takısını eklemeliyiz. 23 Temmuz (the 23rd of July).
There you go: bir işin tamamlandığını belirtmek
Bu cümlede “There you go”, açıklamanın tamamlandığını ve sonucun verildiğini gösterir. “İşte bu kadar” veya “Tamamdır” gibi işleyerek konuşmayı samimi bir biçimde bitirir. Buradaki go hareket etmeyi anlatmaz. İfadenin tamamını, az önce neyin tamamlandığına veya verildiğine göre kesin anlam kazanan bir konuşma işareti olarak anlayın.
Alıştırma
Bir teknisyen tabletinizin kurulumunu bitirip “There you go.” diyor. İfade burada ne anlama gelir?
- Teknisyen henüz başlamamıştır.
- Tablet kullanıma hazırdır.
- Tableti başka bir yere götürmelisiniz.
Cevabı göster
Tablet kullanıma hazırdır.
Counting numbers ve ordinal numbers: miktar ve sıra
one, two ve three gibi counting numbers kaç tane olduğunu bildirir. Dil bilgisinde bunlara yaygın olarak cardinal numbers da denir. first, second ve third gibi ordinal numbers ise bir sıralamadaki konumu bildirir. Yanıtladığınız soruya göre biçimi seçin: “Kaç tane?” sorusu counting number, “Kaçıncı sırada?” sorusu ordinal number gerektirir. Örneğin six runners bir miktarı, the sixth runner ise bir konumu belirtir.
Alıştırma
Cümleyi önce 6'nın sayma biçimiyle, ardından sıra biçimiyle tamamlayın: There are ____ runners, and Leo finished ____.
Cevabı göster
six · sixth