Faiz oranlarını artırmak enflasyonu nasıl kontrol eder?: İngilizce çalışma notları

When central banks raise interest rates,

Merkez bankaları faiz oranlarını artırdığında,

it's big news.

bu büyük bir haberdir.

The bank is judging that the only way they can try to pull down inflation Notlar

Banka, enflasyonu aşağı çekmeye çalışmanın tek yolunun

is to carry on raising interest rates. Öbek fiiller

faiz oranlarını artırmaya devam etmek olduğuna karar veriyor.

We're going to see rising rates,

Oranların yükseldiğini göreceğiz,

rising interest rates that will make the cost of borrowing go up. Kalıp ifadeler

borçlanma maliyetini artıracak yükselen faiz oranları.

It can send ripples across the whole economy. Deyimler

Bu tüm ekonomi boyunca dalgalanmalara neden olabilir.

It can sink consumer confidence, Kalıp ifadeler

Tüketici güvenini batırabilir,

result in fewer jobs and lower wages,

daha az işe ve daha düşük ücretlere yol açabilir

and cause stock prices to fall.

ve hisse senedi fiyatlarının düşmesine neden olabilir.

If they go too far too fast, Kalıp ifadeler

Çok hızlı ve çok ileri giderlerse,

it can tip economies into recession. Kalıp ifadeler

ekonomileri resesyona sürükleyebilir.

So, why do central banks raise interest rates?

Peki, merkez bankaları neden faiz oranlarını artırır?

Let's start with the basics.

Temel bilgilerle başlayalım.

If you borrow money,

Eğer borç para alırsanız,

you'll have to pay back a little extra Öbek fiiller

biraz fazlasını geri ödemek zorundasınızdır

to make it worthwhile for the lender. Kalıp ifadeler

böylece borç veren için buna değsin.

Well, I think we can make you this loan.

Şey, sanırım size bu krediyi verebiliriz.

You have a good reputation.

İyi bir itibarınız var.

We know you're reliable.

Güvenilir olduğunuzu biliyoruz.

I'm glad you think so.

Böyle düşünmenize sevindim.

This is the interest rate.

Bu faiz oranı.

So, if you are taking out a loan, Öbek fiiller

Yani, eğer bir kredi çekiyorsanız,

you want the interest rate to be as low as possible, Dilbilgisi

faiz oranının mümkün olduğunca düşük olmasını istersiniz,

so you don't have to pay that much back.

böylece o kadar çok geri ödemek zorunda kalmazsınız.

On the flip side, if you want to save money, Anlatım akışı

Öte yandan, eğer para biriktirmek istiyorsanız,

then a high interest rate means you can earn more on your savings. Kalıp ifadeler

yüksek bir faiz oranı tasarruflarınızdan daha fazla kazanabileceğiniz anlamına gelir.

See it as a reward for leaving money in your account.

Bunu hesabınızda para bırakmanın bir ödülü olarak görün.

But the size of your reward depends on the circumstances. Kalıp ifadeler

Ancak ödülünüzün büyüklüğü koşullara bağlıdır.

There's no single interest rate in the economy.

Ekonomide tek bir faiz oranı yoktur.

You've got thousands of banks setting their own commercial rates. Kelime

Kendi ticari oranlarını belirleyen binlerce banka vardır.

That's all influenced though by the interest rate that the central bank sets.

Ancak bunların hepsi merkez bankasının belirlediği faiz oranından etkilenir.

A central bank is like a bank for banks. Anlatım akışı

Merkez bankası, bankalar için bir banka gibidir.

Just like you and your savings account,

Tıpkı sizin ve tasarruf hesabınız gibi,

banks also earn interest when they leave money with the central bank.

bankalar da merkez bankasında para bıraktıklarında faiz kazanırlar.

Commercial banks have these things called reserves.

Ticari bankaların rezerv adı verilen bu şeyleri vardır.

So, that's a bit like their cash on hand. Kalıp ifadeler

Yani, bu biraz onların elindeki nakit gibidir.

Commercial banks lend those excess reserves to each other at an interest rate, Kalıp ifadeler

Ticari bankalar bu fazla rezervleri belirli bir faiz oranıyla birbirlerine borç verirler

and they also can deposit their excess reserves at the central bank.

ve fazla rezervlerini merkez bankasına da yatırabilirler.

And when they do that, they can earn an interest rate.

Ve bunu yaptıklarında, bir faiz oranı kazanabilirler.

Ordinary people can't access the interest rate on the excess reserves,

Sıradan insanların fazla rezervlerdeki faiz oranına erişimi yoktur,

but it still affects them.

ancak bu onları yine de etkiler.

And that's the idea.

Fikir de budur.

When central banks raise interest rates,

Merkez bankaları faiz oranlarını artırdığında,

they're trying to control inflation.

enflasyonu kontrol etmeye çalışıyorlardır.

How fast prices rise for everyone.

Herkes için fiyatların ne kadar hızlı arttığını.

They were £1.29,

1,29 sterlindi,

now they're £1.39 on that in the space of 4 weeks.

şimdi 4 hafta gibi bir sürede bunun üzerinden 1,39 sterlin oldular.

Central banks like the Fed or the Bank of England Kültür

Fed, İngiltere Merkez Bankası

or the European Central Bank are all trying to hit an inflation target of 2%. Kalıp ifadeler

veya Avrupa Merkez Bankası gibi merkez bankalarının tümü %2'lik bir enflasyon hedefini tutturmaya çalışıyor.

Interest rates are a really powerful tool that they have to do that.

Faiz oranları, bunu yapmak için sahip oldukları gerçekten güçlü bir araçtır.

If inflation is seen as too high, Dilbilgisi

Enflasyon çok yüksek görülürse,

that's when banks raise interest rates.

işte o zaman bankalar faiz oranlarını artırır.

The change spreads through the financial system

Değişiklik finansal sisteme yayılır

and slows down the rate of inflation.

ve enflasyon oranını yavaşlatır.

Here's how.

İşte böyle oluyor.

A rise in interest rates from a central bank

Bir merkez bankasından gelen faiz oranı artışı,

means that a commercial bank will earn more on their reserves.

ticari bir bankanın rezervlerinden daha fazla kazanacağı anlamına gelir.

They might make more from keeping their money in a central bank

Paralarını merkez bankasında tutmaktan,

than lending it out.

onu ödünç vermekten daha fazla kazanabilirler.

So, if they do lend it out,

Yani, eğer gerçekten ödünç verirlerse,

they'll raise their interest rates to make it worth their while. Deyimler

bunu yapmaya değmesi için faiz oranlarını artıracaklardır.

How that affects consumers depends on the economy.

Bunun tüketicileri nasıl etkileyeceği ekonomiye bağlıdır.

Take mortgages. Anlatım akışı

İpotekli konut kredilerini ele alalım.

In places like Finland or Australia,

Finlandiya veya Avustralya gibi yerlerde,

lots of people have mortgages with variable interest rates.

pek çok kişinin değişken faiz oranlı konut kredisi vardır.

If you've got a variable rate mortgage where the interest rate that you pay is linked to the central bank's interest rate, Kelime

Ödediğiniz faiz oranının merkez bankasının faiz oranına bağlı olduğu değişken oranlı bir konut krediniz varsa,

then higher interest rates mean that

o zaman daha yüksek faiz oranları,

essentially immediately the higher rate will translate into less cash to spend on other things. Öbek fiiller

esasen anında daha yüksek oranın, başka şeylere harcayacak daha az nakit anlamına geleceği anlamına gelir.

Less spare cash means households will spend less. Kalıp ifadeler

Daha az yedek nakit, hanelerin daha az harcayacağı anlamına gelir.

And less spending means businesses will be warier of raising prices. Kelime

Ve daha az harcama, işletmelerin fiyatları artırma konusunda daha temkinli olacağı anlamına gelir.

This should lower inflation.

Bu da enflasyonu düşürmelidir.

In other countries like America or Canada,

Amerika veya Kanada gibi diğer ülkelerde,

a bigger share of mortgages are set at fixed rates. Kelime

konut kredilerinin daha büyük bir kısmı sabit oranlarda belirlenmektedir.

People with fixed rates are protected against the direct effects of an interest rate rise, Kalıp ifadeler

Sabit oranlara sahip kişiler, faiz artışının doğrudan etkilerine karşı korunur,

but will still feel an indirect impact.

ancak yine de dolaylı bir etki hissederler.

Higher interest rates mean that mortgages will become more expensive.

Daha yüksek faiz oranları, konut kredilerinin daha pahalı hale geleceği anlamına gelir.

If that is affecting all new buyers,

Eğer bu tüm yeni alıcıları etkiliyorsa,

then house prices will begin to fall,

o zaman ev fiyatları düşmeye başlayacaktır,

and that will make everyone who owns a home feel poorer, Dilbilgisi

ve bu da ev sahibi olan herkesin kendini daha yoksul hissetmesine neden olacaktır

and therefore they might spend less.

ve bu nedenle daha az harcayabilirler.

Lower spending will translate into lower inflation.

Daha düşük harcama, daha düşük enflasyon anlamına gelecektir.

And it's not just consumers who will tighten the purse strings. Deyimler

Ve kemerleri sıkacak olanlar sadece tüketiciler değildir.

When interest rates rise,

Faiz oranları yükseldiğinde,

then businesses will find it more expensive to borrow and invest. Dilbilgisi

işletmeler borç almanın ve yatırım yapmanın daha pahalı olduğunu görecektir.

That generally means less economic activity.

Bu genellikle daha az ekonomik faaliyet anlamına gelir.

It might mean fewer jobs are created.

Daha az iş yaratıldığı anlamına gelebilir.

Fewer jobs and lower wages could mean less money for households,

Daha az iş ve daha düşük ücret, haneler için daha az para anlamına gelebilir

and consumer confidence might suffer, Kalıp ifadeler

ve tüketici güveni zedelenebilir,

which also means less spending.

bu da yine daha az harcama anlamına gelir.

People are grappling with a decline in real wages, Notlar

İnsanlar, reel ücretlerdeki düşüşle boğuşuyorlar,

meaning their money buys less.

bu da paralarının daha az şey satın aldığı anlamına geliyor.

When interest rates rise,

Faiz oranları yükseldiğinde,

that will tend to slow down spending, investment,

bu harcamaları, yatırımları yavaşlatma eğiliminde olacak

and generally depress economic activity. Kelime

ve genel olarak ekonomik faaliyeti baskılayacaktır.

Overall, that will make businesses more reluctant to raise their prices,

Genel olarak bu, işletmeleri fiyatlarını artırma konusunda daha isteksiz hale getirecek

and that will tend to pull back inflation.

ve enflasyonu geri çekme eğiliminde olacaktır.

It sounds straightforward, right?

Kulağa basit geliyor, değil mi?

But the trick is judging how far to go. Anlatım akışı

Ancak işin püf noktası, ne kadar ileri gidileceğine karar vermektir.

In 1981, the Federal Reserve,

1981'de Federal Rezerv,

America's central bank,

Amerika'nın merkez bankası,

allowed interest rates to rise to a whopping 19%. Kelime

faiz oranlarının %19 gibi şaşırtıcı bir orana yükselmesine izin verdi.

The move curbed inflation, Kelime

Bu hamle enflasyonu dizginledi,

but it led to widespread economic pain.

ancak yaygın bir ekonomik acıya yol açtı.

I regret to say Ton ve niyet

Üzülerek söylüyorum ki

that we're in the worst economic mess since the Great Depression.

Büyük Buhran'dan bu yana en kötü ekonomik karmaşanın içindeyiz.

It is very difficult to get inflation under control Kalıp ifadeler

Ekonomik faaliyeti ciddi şekilde sekteye uğratmadan

without severely denting economic activity. Deyimler

enflasyonu kontrol altına almak çok zordur.

In America,

Amerika'da,

it's been over 70 years since they've managed to get inflation down from over 5% Dilbilgisi

bir durgunluğa neden olmadan %5'in üzerindeki enflasyonu düşürmeyi başarmalarının üzerinden

without causing a recession.

70 yıldan fazla zaman geçti.

A little inflation is okay.

Biraz enflasyon iyidir.

It keeps the economy moving at a sensible speed.

Ekonominin makul bir hızda ilerlemesini sağlar.

But inflation staying high for too long is a problem. Dilbilgisi

Ancak enflasyonun çok uzun süre yüksek kalması bir sorundur.

Higher prices means employees will need higher wages,

Daha yüksek fiyatlar, çalışanların daha yüksek ücretlere ihtiyaç duyacağı anlamına gelir,

pushing up costs for businesses.

bu da işletmelerin maliyetlerini artırır.

That could drive up prices further, Öbek fiiller

Bu, fiyatları daha da yukarı çekebilir,

potentially leading to an upward spiral of wages and prices. Deyimler

potansiyel olarak ücretlerin ve fiyatların sarmal bir şekilde yükselmesine yol açabilir.

Retail inflation in India has surged to 7.8%.

Hindistan'da perakende enflasyonu %7,8'e fırladı.

The combination of tepid economic activity and high inflation Kelime

Ilımlı ekonomik faaliyet ve yüksek enflasyonun birleşimi,

poses serious challenges for the Indian economy going forward. Kalıp ifadeler

ileriye dönük olarak Hindistan ekonomisi için ciddi zorluklar teşkil ediyor.

Central bankers are really concerned about setting expectations of inflation. Kelime

Merkez bankacıları, enflasyon beklentilerini belirleme konusunda gerçekten endişeliler.

The idea is that if it can show that it is credible,

Buradaki fikir, eğer inandırıcı olduğunu,

that it will always act to get inflation back down to 2%,

enflasyonu tekrar %2'ye düşürmek için her zaman harekete geçeceğini gösterebilirse,

then maybe it won't have to, you know,

o zaman belki de, bilirsiniz,

raise interest rates and then lower them in this kind of seesaw fashion. Deyimler

faiz oranlarını artırıp sonra bu tahterevalli tarzında düşürmek zorunda kalmayacağıdır.

Raising interest rates can slow an economy right down. Öbek fiiller

Faiz oranlarını artırmak bir ekonomiyi oldukça yavaşlatabilir.

The trouble is, the brake pedal has a delay. Deyimler

Sorun şu ki, fren pedalının bir gecikmesi var.

It can take as long as 2 years Dilbilgisi

Faiz oranı değişikliklerinin tam sonuçlarını görmek

to see the full results from interest rate changes.

2 yılı bulabilir.

Central banks know this.

Merkez bankaları bunu biliyor.

So, when they set interest rates,

Bu yüzden, faiz oranlarını belirlerken,

they're actually trying to read the road ahead. Deyimler

aslında önlerindeki yolu okumaya çalışıyorlar.

But predicting the future isn't easy.

Ancak geleceği tahmin etmek kolay değildir.

The problem is, it's difficult for the central bank to work out Öbek fiiller

Sorun şu ki, merkez bankasının enflasyonun

whether the inflation will fall back on its own. Notlar

kendiliğinden düşüp düşmeyeceğini anlaması zor.

And even when central banks do get it right, Dilbilgisi

Merkez bankaları doğru karar verdiklerinde bile

they might still cause a crash.

yine de bir çöküşe neden olabilirler.

It may be a blunt instrument, Deyimler

Kör bir araç olabilir,

but raising interest rates is still central banks' main tool

ancak faiz oranlarını artırmak, enflasyonu evcilleştirmek için

for taming inflation. Deyimler

merkez bankalarının hala ana aracıdır.

Central bankers would say that yes,

Merkez bankacıları evet derlerdi,

raising interest rates can be painful.

faiz oranlarını artırmak acı verici olabilir.

Slowing down the economy is not fun.

Ekonomiyi yavaşlatmak eğlenceli değildir.

But it's worth it.

Ama buna değer.

It's worth it to get low and steady inflation, Dilbilgisi

Düşük ve istikrarlı bir enflasyon elde etmeye değer,

so that in the long run, Kalıp ifadeler

böylece uzun vadede

you don't have to think about it.

bunu düşünmek zorunda kalmazsınız.

Thank you for watching.

İzlediğiniz için teşekkürler.

To read more of our coverage on interest rates, Kelime

Faiz oranlarıyla ilgili yayınlarımızı daha fazla okumak için,

click the link.

bağlantıya tıklayın.

And don't forget to subscribe.

Ve abone olmayı unutmayın.