Buraya Nasıl Geldin?: İngilizce çalışma notları

You just clicked on this video, Anlatım akışı

Bu videoya az önce tıkladın,

so you're alive.

yani hayattasın.

And interestingly,

İşin ilginç yanı,

in order to understand exactly where you came from, Dilbilgisi

tam olarak nereden geldiğini anlayabilmek için,

we must first understand what it means to be alive. Dilbilgisi

önce hayatta olmanın ne anlama geldiğini anlamamız gerekiyor.

Life is an organized genetic unit capable of metabolism, Kalıp ifadeler

Yaşam; metabolizma,

reproduction,

üreme

and evolution.

ve evrim yeteneğine sahip, düzenli bir genetik birimdir.

It's important to remember this as we go way back in history to figure out exactly how you got here. Notlar

Buraya tam olarak nasıl geldiğini çözmek için tarihte çok eskilere giderken bunu akılda tutmak önemli.

Astronomers believe our solar system began to form 4.6 billion years ago when a star exploded and then collapsed to form the sun

Gökbilimciler, Güneş Sistemimizin 4,6 milyar yıl önce bir yıldızın patlayıp ardından çökerek Güneş'i oluşturmasıyla şekillenmeye başladığına inanıyor

and around 500 smaller planets collided with each other to form the inner planets we know today,

ve yaklaşık 500 daha küçük gezegen de birbiriyle çarpışarak bugün bildiğimiz iç gezegenleri oluşturdu,

including your home,

bunlardan biri de evin olan

Earth.

Dünya'ydı.

For about 600 million years,

Yaklaşık 600 milyon yıl boyunca,

Earth was too hot for life. Dilbilgisi

Dünya yaşam için fazla sıcaktı.

Most of the water was evaporating into space,

Suyun çoğu buharlaşıp uzaya kaçıyordu,

and even if some simple chemical reactions began to take place creating life, Notlar

ve yaşamı meydana getiren bazı basit kimyasal tepkimeler başlamış olsa bile,

the comets and meteorites hitting Earth at the time

o dönemde Dünya'ya çarpan kuyruklu yıldızlar ve göktaşları

would have brought enough heat to make the developing oceans boil, Dilbilgisi

gelişmekte olan okyanusları kaynatacak kadar ısı getirip

destroying all potential life.

ortaya çıkabilecek tüm yaşamı yok ederdi.

As comets and meteorites subsided,

Kuyruklu yıldız ve göktaşı yağmuru dindikçe,

Earth cooled and it became possible for water to remain on the surface. Dilbilgisi

Dünya soğudu ve suyun yüzeyde kalması mümkün hâle geldi.

And so,

Ve böylece,

life begins around 3.7 billion years ago.

yaşam yaklaşık 3,7 milyar yıl önce başladı.

There are many theories about how exactly it began.

Tam olarak nasıl başladığına dair birçok teori var.

Some believe simple life arrived from a meteorite, Anlatım akışı

Bazıları basit yaşamın bir göktaşıyla geldiğine inanırken,

while others think chemical evolution started with compounds reacting to heat,

bazıları da kimyasal evrimin bileşiklerin ısıya tepki vermesiyle başladığını düşünüyor

or perhaps they were struck by lightning.

ya da belki bu bileşiklere yıldırım çarpmıştı.

And while the exact date is difficult to pinpoint, Kalıp ifadeler

Kesin tarihi saptamak zor olsa da,

a new study claims to have found the oldest fossil ever Dilbilgisi

yeni bir araştırma şimdiye kadarki en eski fosili bulduğunu öne sürüyor:

at 3.77 billion years old,

3,77 milyar yıllık,

an ancient microbe that flourished around a hydrothermal vent on the ocean floor.

okyanus tabanındaki bir hidrotermal bacanın çevresinde gelişmiş kadim bir mikrop.

It's around this time that the first simple cells began to evolve on Earth. Dilbilgisi

Dünya'daki ilk basit hücreler de yaklaşık bu dönemde evrimleşmeye başladı.

They were able to capture energy,

Enerjiyi yakalayabiliyor,

replicate themselves,

kendilerini kopyalayabiliyor

and evolve,

ve evrimleşebiliyorlardı;

and became the single unit on which all life will be built, Dilbilgisi

böylece tüm yaşamın üzerine kurulacağı temel birim hâline geldiler,

including you.

sen de dâhil.

For 2 billion years,

2 milyar yıl boyunca,

all organisms on Earth are unicellular,

Dünya'daki tüm organizmalar tek hücreliydi

and they likely lived in the oceans shielded from the hard ultraviolet light of the sun,

ve büyük olasılıkla Güneş'in şiddetli morötesi ışınlarından korunarak okyanuslarda yaşıyorlardı,

but then something remarkable happened. Anlatım akışı

ama sonra olağanüstü bir şey oldu.

Photosynthesis.

Fotosentez.

Around 2.5 billion years ago,

Yaklaşık 2,5 milyar yıl önce,

a random mutation occurred that was advantageous to cells,

hücrelere avantaj sağlayan rastgele bir mutasyon meydana geldi

and they began using the energy of the sun to power their metabolism. Kelime

ve hücreler metabolizmalarına güç sağlamak için Güneş enerjisini kullanmaya başladı.

And since oxygen or O2 is the product of photosynthesis,

Fotosentezin ürünü oksijen, yani O2 olduğu için,

our atmosphere changed,

atmosferimiz değişti

eventually creating the ozone layer,

ve sonunda ozon tabakası oluştu;

which acted to shield the Earth from the sun's deadly light.

bu tabaka Dünya'yı Güneş'in ölümcül ışınlarından koruyordu.

Of course,

Elbette,

at this point O2 is poisonous to most organisms,

bu aşamada O2 çoğu organizma için zehirliydi,

but over time cells evolved to tolerate it,

ama zamanla hücreler ona dayanacak şekilde evrimleşti

and because metabolic reactions using O2 were more efficient,

ve O2 kullanan metabolik tepkimeler daha verimli olduğundan,

cells could grow larger.

hücreler daha fazla büyüyebildi.

Around 1 billion years later,

Yaklaşık 1 milyar yıl sonra,

cells began to engulf and co-opt smaller cells, Kelime

hücreler daha küçük hücreleri yutup kendi yararlarına kullanmaya başladı

increasing their abilities to live in diverse environments.

ve farklı ortamlarda yaşama becerilerini artırdı.

This selective advantage led to cells sticking together in a coordinated manner even after dividing. Dilbilgisi

Bu seçilim avantajı, hücrelerin bölündükten sonra bile uyum içinde birbirine yapışık kalmasına yol açtı.

And these cells eventually began exchanging genetic material,

Bu hücreler sonunda genetik madde alışverişinde bulunmaya başladı;

aka, Kelime

diğer bir deyişle,

they had sex.

seks yaptılar.

Single-celled organisms would divide by mitosis or simple nuclear division,

Tek hücreli organizmalar mitozla ya da basit çekirdek bölünmesiyle bölünürdü,

but once meiosis evolved, Dilbilgisi

ancak mayoz evrimleşince,

genetic reorganization began to occur,

genetik yeniden düzenlenme yaşanmaya başladı

and the rate of evolution increased as offspring were now more genetically variable,

ve yavrular artık genetik açıdan daha çeşitli hâle geldiğinden evrimin hızı arttı;

and some of these offspring were more likely to survive and reproduce. Dilbilgisi

bu yavruların bazılarının hayatta kalıp üreme olasılığı daha yüksekti.

And so,

Ve böylece,

the tree of life began to explode. Deyimler

yaşam ağacı hızla dallanıp budaklanmaya başladı.

First, Anlatım akışı

Önce

there were plants,

bitkiler ortaya çıktı,

and then fungi,

ardından mantarlar,

corals,

mercanlar,

and then protostomes like crabs,

sonra yengeçler gibi ilkin ağızlılar,

echinoderms like sea urchins,

deniz kestaneleri gibi derisidikenliler,

and then fish like sharks and cod,

ardından köpekbalıkları ve morinalar gibi balıklar,

and then tetrapods evolved from fish and began adapting to living outside of the water part-time, Kalıp ifadeler

sonra dört uzuvlu canlılar balıklardan evrimleşti ve zamanlarının bir kısmını su dışında geçirmeye uyum sağlamaya başladı,

initially gulping air and absorbing oxygen in the gut.

başlangıçta havayı yutuyor ve oksijeni bağırsaklarında emiyorlardı.

As time passes,

Zaman geçtikçe,

species would evolve lungs separate from the gut for absorbing air,

türler havadaki oksijeni almak için bağırsaktan ayrı akciğerler geliştirdi,

as well as a new way to walk on land.

ayrıca karada yürümek için yeni bir yöntem de geliştirdi.

In come amphibians, Dilbilgisi

Ardından amfibiler,

reptiles,

sürüngenler,

dinosaurs,

dinozorlar

and finally,

ve son olarak

mammals.

memeliler sahneye çıktı.

In fact,

Aslında,

our entire ancestry stems from a cute furry-tailed rat-like mammal, Kalıp ifadeler

bütün soyumuz, kuyruğu tüylü, sevimli ve sıçana benzeyen bir memeliden geliyor;

which survived and thrived around 66 million years ago, Kalıp ifadeler

bu memeli yaklaşık 66 milyon yıl önce hayatta kalıp gelişti,

just after an asteroid wiped out the dinosaurs. Öbek fiiller

yani bir asteroidin dinozorları yok etmesinin hemen ardından.

And after tens of millions of years of evolution and new species emerging, Kalıp ifadeler

On milyonlarca yıl süren evrimin ve yeni türlerin ortaya çıkmasının ardından,

one branch of the Protungulatum family tree evolved into our ape and monkey ancestors.

Protungulatum soy ağacının bir dalı, insansı maymun ve diğer maymun atalarımıza evrimleşti.

And nearly 4 million years ago,

Yaklaşık 4 milyon yıl önce de,

one of the first human-like creatures arrives,

ilk insansı canlılardan biri ortaya çıktı:

Australopithecus afarensis,

Australopithecus afarensis.

the most famous discovered remains being that of Lucy,

Keşfedilen kalıntıların en ünlüsü Lucy'ye aitti;

who stood upright.

Lucy iki ayağı üzerinde dik duruyordu.

100,000 generations later,

100.000 nesil sonra,

or 2 to 3 million years ago,

yani 2 ila 3 milyon yıl önce,

the species group Homo began,

Homo adı verilen tür grubu ortaya çıktı;

which had a bigger brain and started using their hands for more complex activities like creating and wielding tools.

bu grubun üyeleri daha büyük beyinlere sahipti ve ellerini alet yapıp kullanmak gibi daha karmaşık işler için kullanmaya başladılar.

This was the first step of transforming our environment to improve our lives.

Bu, yaşamımızı iyileştirmek için çevremizi dönüştürmenin ilk adımıydı.

It was also a catalyst to switch from a vegetarian diet to one containing meat, Notlar

Ayrıca vejetaryen beslenmeden et içeren bir beslenme düzenine geçişi de tetikledi;

which is a more concentrated form of nutrition and less affected by seasonal shortages.

çünkü et daha yoğun bir besin kaynağıdır ve mevsimsel kıtlıklardan daha az etkilenir.

These simple stone tools allowed us to rip through meat and would become the tool of choice for 2 million years. Notlar

Bu basit taş aletler eti parçalamamızı sağladı ve 2 milyon yıl boyunca tercih ettiğimiz araçlar oldu.

And around 1.8 million years ago,

Ve yaklaşık 1,8 milyon yıl önce,

Homo erectus emerged,

Homo erectus ortaya çıktı;

the direct ancestor to our species.

türümüzün doğrudan atasıydı.

Finally,

Nihayet,

a few hundred thousand years ago,

birkaç yüz bin yıl önce,

modern humans or Homo sapiens step into the light, Deyimler

modern insanlar, yani Homo sapiens gün yüzüne çıktı:

larger,

daha iri,

smarter,

daha zeki

and more capable than their predecessors.

ve kendilerinden öncekilerden daha yetenekliydiler.

Interestingly,

İşin ilginç yanı,

we almost didn't make it. Deyimler

az kalsın yok oluyorduk.

A climate change event around 140,000 years ago plummeted the human population to only hundreds of people,

Yaklaşık 140.000 yıl önce yaşanan bir iklim değişikliği, insan nüfusunu yalnızca birkaç yüz kişiye kadar düşürdü;

an endangered species.

nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan bir türdük.

But we survived.

Ama hayatta kaldık.

As recently as 60,000 years ago,

Bundan yalnızca 60.000 yıl önce,

three different species of the family Homo coexisted:

Homo ailesinden üç farklı tür bir arada yaşıyordu:

Homo neanderthalensis,

Homo neanderthalensis,

Homo denisova,

Homo denisova

and we Homo sapiens,

ve biz Homo sapiens;

which all lived on this planet together.

üçü de bu gezegende birlikte yaşıyordu.

In fact,

Aslında,

sapiens and neanderthals mated quite often,

Homo sapiensler ve Neandertaller oldukça sık çiftleşiyordu;

which is why most contemporary humans, Dilbilgisi

bu yüzden günümüzde yaşayan insanların çoğu,

including you,

sen de dâhil,

have neanderthal DNA.

Neandertal DNA'sı taşıyor.

The neanderthals died out around 30,000 years ago when Homo sapiens were arriving in what is now Europe. Notlar

Neandertaller, yaklaşık 30.000 yıl önce Homo sapiens bugün Avrupa dediğimiz yere ulaşırken yok oldu.

And from this point on,

Ve o andan itibaren,

the Homo sapiens were the only living humans left on Earth.

Dünya'da kalan tek insan türü Homo sapiens oldu.

Unlike our primate relatives, Dilbilgisi

Primat akrabalarımızdan farklı olarak,

whose evolution favored strength,

onların evrimi gücü öne çıkarırken,

ours chose brain power.

bizim evrimimiz beyin gücünü seçti.

In fact,

Aslında,

your brain weighs 2% of your body weight, Anlatım akışı

beynin vücut ağırlığının %2'sini oluşturur,

but uses 20% of your caloric intake.

ama aldığın kalorilerin %20'sini kullanır.

And this brain power allowed us to survive in a variety of environments as we began to migrate around the entire world.

Bu beyin gücü, dünyanın dört bir yanına göç etmeye başlarken çok çeşitli ortamlarda hayatta kalmamızı sağladı.

Where we started as small wandering groups of less than 100,

Sayıları 100'den az olan küçük göçebe gruplar hâlinde başladık,

we began to settle in groups of thousands,

sonra binlerce kişilik topluluklar hâlinde yerleşmeye başladık,

then millions, Anlatım akışı

ardından milyonlara,

and now billions.

şimdiyse milyarlara ulaştık.

You were born a Homo sapiens,

Bir Homo sapiens olarak doğdun

and that is how you got here. Anlatım akışı

ve buraya işte böyle geldin.