Bağlaç öbekleri nasıl kullanılır - Mini İngilizce Dersi: İngilizce çalışma notları
British Council | English
Video özeti: Enerjik bir dil bilgisi dersi, eş görevli bağlaçların denk fikirleri nasıl birleştirdiğini açıklar; yaygın bağlaç çiftlerinden paralel yapıya ve özne-yüklem uyumuna geçerek both...and için geçerli özel çoğul fiil kuralını da ele alır. Başlıca İngilizce öğrenme noktaları: 1. Correlative conjunctions — Sözcük anlamı ve kullanım düzeyi: both...and, either...or, neither...nor ve whether...or gibi çift hâlinde çalışan bağlaçları adlandıran bu temel dil bilgisi terimini anlayın; böylece karşılık gelen ögelerin nasıl bağlandığını anlatan açıklamaları rahatça takip edebilirsiniz. 2. use both parts of the correlative conjunctions. / so both elements have to be present in the sentence. — Dil bilgisi ve cümle kalıpları: Her eş görevli bağlacın iki parçasının da bulunması gerektiğini fark edin ve and, or ya da nor parçasının atıldığı eksik yapılardan kaçının; ayrıca bağlanan sözcük, söz öbeği veya yan cümleleri biçim bakımından paralel tutmayı öğrenin. 3. When using both and, the verb is always going to be in the plural form, regardless whether the nouns in the sentence are in the plural or the singular form. — Dil bilgisi ve cümle kalıpları: Yakınlık kuralının önemli istisnasını uygulayın: both...and ile bağlanan özneler, tek tek adlar tekil olsa bile çoğul fiil alır; böylece konuşurken ve yazarken özne-yüklem uyumunu doğru kurabilirsiniz.
Bu derste
I'm not going to teach you how to rap today, Anlatım akışı
0:11bugün size nasıl rap yapılacağını öğretmeyeceğim,
but we are going to talk about correlative conjunctions.
0:13ancak denkleştirici bağlaçlar hakkında konuşacağız.
I'm not going to... but we are going to...: beklentiyi düzeltip asıl konuyu tanıtma
İlk bölüm olası bir beklentiyi ortadan kaldırır: konuşmacının rap öğreteceği beklentisini. Ardından but, dikkati dersin asıl içeriğine, yani bağıntılı bağlaçlara yöneltir. Buradaki but yalnızca genel bir karşıtlık kurmaz; açılıştaki bilgiyi düzenler ve dinleyicinin beklentisini düzeltir. Başka durumlarda da kullanılabilen kalıp not A, but B şeklindedir: önce konuşmanın ya da dersin A hakkında olmadığı söylenir, sonra gerçek konu B belirtilir. A ve B karşılaştırılabilir seçenekler olmalıdır.
Alıştırma
Bu açılışta but ne işe yarıyor?
- Bir beklentiyi düzeltir ve asıl konuyu tanıtır.
- Ayrıca öğretilecek ikinci bir konu ekler.
- Konuşmacının neden rap yapamadığını açıklar.
Cevabı göster
Bir beklentiyi düzeltir ve asıl konuyu tanıtır.
Correlative conjunctions are great tools that will help you link two similar elements together. Notlar
0:23Denkleştirici bağlaçlar, iki benzer unsuru birbirine bağlamanıza yardımcı olan harika araçlardır.
Correlative conjunctions: paralel ögeleri bağlayan eşleşmiş bağlaçlar
Correlative conjunctions, both...and, either...or ve neither...nor gibi eşleşen çiftler hâlinde kullanılan bağlaçlardır. İki bölüm birlikte çalışır; bu dil bilgisi teriminde correlative, birbirleriyle eşleşmiş anlamına gelir. Bu çift, cümlede aynı görevi yapan sözcük, sözcük grubu veya yan cümle gibi paralel ögeleri bağlar. Bu nedenle two similar elements, yalnızca anlamları benzer iki düşünceyi değil, dil bilgisi bakımından birbiriyle eşleşen ögeleri belirtir.
Alıştırma
Correlative conjunctions terimini en iyi hangi tanım açıklar?
- Paralel ögeleri bağlayan, birbiriyle eşleşmiş bağlaç çifti
- Anlamları ilişkili herhangi iki sözcük
- Yalnızca tam cümleleri bağlayan tek bir bağlaç
Cevabı göster
Paralel ögeleri bağlayan, birbiriyle eşleşmiş bağlaç çifti
that will help you...: bir aracın amacını açıklayan ilgi cümleciği
Örnekte that will help you link two similar elements together, tools sözcüğünü niteleyen bir ilgi cümleciğidir. Bu araçların ne yapmanıza yardımcı olacağını açıklar. That, tools sözcüğüne geri gönderme yapar ve will help yapısının öznesidir; yeni bir cümle başlatan bağımsız bir zamir değildir. Bir aracı, yöntemi veya kuralı tanıtıp amacını hemen açıklamak için isim + that will help you + fiilin yalın hâli kalıbını yeniden kullanabilirsiniz.
Alıştırma
Örnekte that will help you... ne işe yarar?
- Dinleyici hakkında ayrı bir yorum başlatır.
- Correlative conjunctions ifadesinin yerine yeni bir isim getirir.
- Tools sözcüğünü niteler ve araçların ne yapmanıza yardımcı olacağını açıklar.
Cevabı göster
Tools sözcüğünü niteler ve araçların ne yapmanıza yardımcı olacağını açıklar.
dynamic duos of English: birlikte iyi çalışan ikililer
Dynamic duo, iki üyesi birlikte özellikle iyi çalışan bir ikilidir. Burada dynamic duos, bağıntılı bağlaçlar için kullanılan eğlenceli bir benzetmedir: iki parçalı her bağlaç, güçlü bir takım gibi çalışır. Bu ifade gerçek anlamda hareket veya değişimden söz etmez. Of English, bu çiftlerin İngilizceye ait olduğunu gösterir; yani konuşmacı onları İngilizcenin etkili ortakları olarak tanımlar.
Alıştırma
Burada dynamic duos of English ne anlama geliyor?
- Fiziksel hareketi anlatan İngilizce ifadelerdir.
- İki parçası birlikte özellikle iyi çalışan çiftlerdir.
- Üyeleri sürekli değişen çiftlerdir.
Cevabı göster
İki parçası birlikte özellikle iyi çalışan çiftlerdir.
Just think of: tanıdık bir benzetme sunmak
Just think of, sonraki fikri anlamayı kolaylaştıran tanıdık bir örnek sunar. Bu cümlede konuşmacı tuz ve karabiber gibi bilinen eşleşmeleri gösterir; ifade yalnızca “unuttuğun bir şeyi hatırla” değil, “bunu bir benzetme olarak kullan” anlamına gelir. Just, daveti kolay ve yumuşak gösterir. Dinleyicinin bir benzerliği fark etmesini istediğinde Just think of + tanıdık örnek kalıbını yeniden kullanabilirsin.
Alıştırma
Benzetmeyi sunmak için dersteki Just ile başlayan üç sözcüklü ifadeyi kullan: ____ a key and a lock; they are made to work together.
Cevabı göster
Just think of
perfect to link two similar or positive elements together.
0:46iki benzer veya olumlu unsuru birbirine bağlamak için mükemmeldir.
First, let's talk about both and: ilk bölümü açmak
First, bir açıklamanın ilk bölümünü işaretler. Let's talk about o bölümün konusunu sunar; burada konu, eşli both ... and yapısıdır. Bu sözcükler birlikte, hangi olayın daha önce gerçekleştiğini bildirmek yerine dinleyiciyi dersin düzeni içinde yönlendirir. Bir dersin, sunumun ya da adım adım açıklamanın ilk maddesine başlarken First, let's talk about + konu kalıbını yeniden kullanabilirsin.
Alıştırma
İlk bölümü açmak için First sözcüğünden sonra dersteki üç sözcüklü ifadeyi kullan: First, ____ the setting of the story.
Cevabı göster
let's talk about
İki paralel ögeyi bağlamak için both...and
Buradaki both and, genellikle both...and biçiminde yazılan ikili yapının adıdır. both ilk ögeden önce gelir, and ise ikinci ögeyi getirir; ikisi birlikte iki ögenin de kapsandığını gösterir. İki öge paralel olmalıdır; örneğin iki isim, iki sıfat veya iki fiil öbeği bağlanabilir.
Alıştırma
Cümleyi both...and ile tamamlayın: ____ the red team ____ the blue team played well.
Cevabı göster
Both · and
both SZA and Macklemore are great singers. Dilbilgisi
0:52both SZA and Macklemore are great singers. (Hem SZA hem de Macklemore harika şarkıcılardır.)
Çoğul özne olarak both SZA and Macklemore
Both SZA and Macklemore ifadesi, iki ismi both...and ile bağlar. Ardından gelen açıklama her bir şarkıcı için geçerlidir; yani iki isim de kapsanır. İki kişi birlikte özneyi oluşturduğu için özne çoğuldur. Bu nedenle cümlede is değil, are kullanılır.
Alıştırma
be fiilinin doğru geniş zaman biçimini kullanın: Both the doctor and the nurse ____ ready.
Cevabı göster
are
Why choose one when you can enjoy both of their music. Ton ve niyet
0:57İkisinin de müziğinden keyif almak varken neden birini seçesiniz ki.
Why choose one when you can enjoy both...?: retorik bir öneri
Why choose one when you can enjoy both...? görünüşte bir gerekçe sorusudur, ancak burada retorik bir sorudur. Konuşan kişi, ikisinden de yararlanmak mümkün olduğu için yalnızca birini seçmenin gereksiz olduğunu anlatır. Why + fiil...? when you can...? kalıbı, sınırlı bir seçimle daha iyi ve uygulanabilir bir seçeneği karşılaştırır. Burada when yalnızca zamanı değil, “madem” anlamını da taşır.
Alıştırma
Konuşan kişi “Why choose one when you can enjoy both?” derken gerçekte ne demek istiyor?
- Konuşan kişi ikisinden de yararlanmanın imkânsız olduğunu düşünüyor.
- Yalnızca birini seçmeye gerek yoktur; ikisinden de yararlanmak daha iyidir.
- Konuşan kişi neden birinin seçildiğine dair ayrıntılı bir gerekçe istiyor.
Cevabı göster
Yalnızca birini seçmeye gerek yoktur; ikisinden de yararlanmak daha iyidir.
either...or: iki alternatif arasında seçim yapmak
Either...or iki alternatif sunar ve genellikle “bu ikisinden biri” anlamına gelir. either ilk alternatifi, or ise ikinci alternatifi başlatır. İki alternatifi dil bilgisi bakımından paralel tutun: either tea or coffee, either at home or at school ya da either call me or send a message. Altyazıdaki either or, iki somut alternatifi vermek yerine bu ikili yapının adını söylüyor.
Alıştırma
Cümleyi either...or ikili seçim yapısıyla tamamlayın: We can ____ walk ____ take the bus.
Cevabı göster
either · or
this is all about decisions and choices. Anlatım akışı
1:04bu tamamen kararlar ve seçimlerle ilgilidir.
This is all about...: ana odağı belirtmek
Bu cümlede this, daha önce geçen either...or yapısına gönderme yapar. This is all about decisions and choices, kararların ve seçimlerin ana fikir olduğu anlamına gelir. Bunlar hakkındaki “tüm bilgiler” demek değildir. X is all about Y kalıbı, X’in ana odağını kısa bir cümleyle belirterek bilgiyi düzenlemeye yardımcı olur. Bir dersin, hikâyenin, etkinliğin veya tartışmanın temel olarak ne hakkında olduğunu söylemek için kullanılabilir.
Alıştırma
Şimdiki zaman cümlesini all about kalıbıyla tamamlayın: This activity ____ teamwork.
Cevabı göster
is all about
İki varış noktası seçeneği için either...or
Either...or iki alternatifi gösterir. Burada ortak eylem vacation, iki hedef seçeneği ise in the Bahamas ve in Hawaii ifadeleridir. Konuşan kişi bunlardan birini seçebilir. İki tarafı paralel tutun: yer ifadelerini yer ifadeleriyle, eylemleri de eylemlerle eşleştirin. Daha dengeli bir biçim We can vacation either in the Bahamas or in Hawaii olur; burada iki seçenek de in + yer yapısındadır. vacation her iki hedef için de geçerli olduğundan özgün cümle de anlaşılırdır.
Alıştırma
Cümleyi either...or çiftiyle tamamlayın: We can meet ____ in the library ____ in the park.
Cevabı göster
either · or
neither ... nor: iki seçeneği de olumsuzlama
Neither A nor B iki seçeneği birbirine bağlar ve ikisini de dışlar: A doğru değildir ya da seçilmez; B de doğru değildir ya da seçilmez. Altyazıdaki neither nor, bu ikili kalıbın adıdır. Neither kalıbı zaten olumsuz yapar, bu nedenle normalde ayrıca not eklenmez. A ve B, neither tea nor coffee veya neither tired nor hungry örneklerinde olduğu gibi aynı tür yapıda olmalıdır.
Alıştırma
İki anahtarın da çalışmadığını göstermek için cümleyi neither...nor ile tamamlayın: ____ the red key ____ the blue key works.
Cevabı göster
Neither · nor
Just think of it as the complete opposite of either or. Anlatım akışı
1:16Bunu either or'un tam tersi olarak düşünebilirsiniz.
Just think of it as...: basit bir zihinsel model kurma
Just think of it as... dinleyiciye yeni bir şeyi tanıdık bir fikir üzerinden anlamasını söyler. Burada it, neither...nor yapısını gösterir; as sonrasındaki ifade ise anlama modelini verir: either...or yapısının tam tersi. Yapı think of + nesne + as + açıklama şeklindedir. Just, karşılaştırmayı ana fikri kavramanın kolay bir yolu gibi sunar. Böylece cümle, rastgele bir düşünce istemek yerine açıklamayı düzenler.
Alıştırma
Bu açıklamada Just think of it as... ne işe yarıyor?
- Dinleyiciden ilgisiz bir fikir üretmesini ister.
- Dinleyiciye yeni bir fikri anlamak için tanıdık bir model verir.
- İki ifadenin her zaman birbirinin yerine kullanılabileceğini söyler.
Cevabı göster
Dinleyiciye yeni bir fikri anlamak için tanıdık bir model verir.
Here, we're linking two negative elements or items together.
1:21Burada iki olumsuz unsuru veya öğeyi birbirine bağlıyoruz.
neither cute nor funny: iki özelliği de olumsuzlama
neither cute nor funny ifadesinde neither...nor, cute ve funny sıfatlarını bağlar ve iki tanımın da doğru olmadığını belirtir. Yani o ne sevimlidir ne de komiktir. Bağlanan iki bölüm aynı yapıda olmalıdır. Burada neither sözcüğünden sonra bir sıfat, nor sözcüğünden sonra da başka bir sıfat gelir; bütün ifade is sözcüğünden sonra gelerek onu tanımlar.
Alıştırma
İki tanımın da doğru olmadığını söylemek için neither...nor kullan: The puppy is ____ noisy ____ messy.
Cevabı göster
neither · nor
go out with someone: biriyle çıkmak
Burada go out with him, “onunla romantik olarak çıkmak” veya “onunla flört etmek” anlamına gelir. İki soru da yalnızca birlikte evden çıkmayı değil, romantik bir ilişki olasılığını anlatır. go out with someone ifadesini anlamak için konuşmanın konusuna ve with sözcüğünden sonra gelen kişiye bak. Konu hoşlanma, buluşma veya ilişkilerse ifade genellikle romantik anlam taşır.
Alıştırma
Romantik anlamdaki go out with ifadesini kullanarak cümleyi tamamla: Lena is going ____ Noah.
Cevabı göster
out with
İki olası cevap için whether...or
whether A or B kalıbında A ve B, iki olası cevap veya durumdur. Bu kalıp sık sık know, wonder ya da decide gibi fiillerden sonra gelir: I don't know whether to stay or leave. Kalıp, sonucun her iki durumda da aynı olduğunu da anlatabilir: Whether it rains or not, we will go. Burada whether or kalıbın adı olarak söyleniyor; bu nedenle kalıbın kullanıldığı tam bir cümle değil, yalnızca kısa bir etikettir.
Alıştırma
Cümleyi whether...or ile tamamlayın: I can't decide ____ to wear the blue shirt ____ the green one.
Cevabı göster
whether · or
you can use it in decision making process. Kalıp ifadeler
1:38karar verme sürecinde kullanabilirsiniz.
in decision making process ifadesinden in the decision-making process ifadesine
Bu ifadede decision making seçim yapma eylemini adlandırır, process ise ana isimdir. İfadenin tamamı, bir karar vermek için kullanılan adımlar sırasında anlamına gelir. Standart yazılı İngilizcede belirli veya bilinen bir süreç için in the decision-making process, belirli olmayan tek bir süreç için in a decision-making process yazılır. Tekil process normalde bir tanımlık gerektirir ve decision-making, process önünde genellikle kısa çizgiyle yazılır.
Alıştırma
Cümleyi hedef ifadenin standart biçimiyle tamamlayın: Good information helps us ____.
Cevabı göster
in the decision-making process
Okay, let's review a couple of rules that you need to know
1:40Pekâlâ, bilmeniz gereken birkaç kuralı gözden geçirelim
in order to use correlative conjunctions correctly. Dilbilgisi
1:43böylece denkleştirici bağlaçları doğru kullanabilirsiniz.
in order to use correlative conjunctions correctly: amaç belirtmek
Burada in order to use ... correctly, kuralları bilmenin amacını belirtir: Kurallar, bağıntılı bağlaçları doğru kullanmaya yardımcı olur. in order to ifadesini amaç bildiren tek bir kalıp olarak düşünün; ardından yalın fiil use gelir. Başka durumlara aktarılabilecek kalıp in order to + yalın fiildir. Bu kalıp “Hangi amaçla?” sorusuna cevap verir; eylemlerin sırasını anlatmaz.
Alıştırma
Cümleyi derste öğrendiğiniz amaç ifadesiyle tamamlayın: Wear gloves ____ protect your hands.
Cevabı göster
in order to
balance similar elements: dil bilgisel biçimleri eşleştirmek
Bu dil bilgisi yönergesinde balance, bağlanan bölümlerin dil bilgisel tür ve biçim açısından birbiriyle eşleşmesini sağlamak demektir. Similar elements, iki isim, iki sıfat veya iki fiil öbeği gibi birbirine karşılık gelen ögelerdir. both ... and veya either ... or gibi bağıntılı bağlaçlarda yapıların eşleşmesi ilişkiyi daha açık hâle getirir. Örneğin reading books ve watching films ifadelerinin ikisi de -ing biçimli fiil öbeği olduğu için dengelidir.
Alıştırma
Hangi cümle “balance similar elements” yönergesine uyar?
- She enjoys both reading novels and writing stories.
- She enjoys both novels and writing stories.
- She enjoys both reading novels and to write stories.
Cevabı göster
She enjoys both reading novels and writing stories.
you're going to link two similar elements together,
1:51iki benzer unsuru birbirine bağlayacaksınız,
whether they're nouns, adjectives ...: listelenen her türü kapsama
Burada whether, ögelerin olası birkaç türünü tanıtır: isimler, sıfatlar veya yan cümleler. Konuşan kişi bunların hangi tür olduğunu sormaz; anlatılmak istenen, önceki kuralın listelenen türlerden hangisi olursa olsun geçerli olduğudur. whether A, B, or C kalıbı, ana ifadenin ardından gelerek bu ifadenin listelenen bütün seçenekler için geçerli olduğunu gösterebilir. Son seçenekten önce genellikle or kullanılır; etc. daha başka türler de olabileceğini gösterir.
Alıştırma
Bu cümlede whether ne işe yarıyor?
- Dinleyiciden tek doğru türü belirlemesini ister.
- Kuralın listelenen olası türlerin tümüne uygulandığını gösterir.
- Yalnızca isimlerin bağlanabileceğini söyler.
Cevabı göster
Kuralın listelenen olası türlerin tümüne uygulandığını gösterir.
Ensure that the elements you're connecting are parallel in structure. Dilbilgisi
1:59Bağladığınız unsurların yapısal olarak paralel olduğundan emin olun.
are parallel in structure: birbiriyle eşleşen dil bilgisi biçimleri
Dil bilgisinde are parallel in structure, bağlanan ögelerin aynı veya birbiriyle eşleşen dil bilgisi biçimlerini kullanması demektir. Örneğin bir isim öbeği başka bir isim öbeğiyle, bir -ing biçimi de başka bir -ing biçimiyle eşleşmelidir. Buradaki parallel, geometrideki çizgileri anlatmaz. Cümlenin dengeli ve kolay anlaşılır olması için eşleştirilmiş bilgilerin nasıl düzenleneceğini gösterir.
Alıştırma
both ... and sonrasında paralel yapı kullanan cümle hangisidir?
- Both read books and watching films are relaxing.
- Both reading books and watching films are relaxing.
- Both reading books and to watch films are relaxing.
Cevabı göster
Both reading books and watching films are relaxing.
because the elements here are not parallel in structure.
2:07çünkü buradaki unsurlar yapısal olarak paralel değil.
either call me or sending a text: paralel olmayan bir either...or yapısı
Bu cümlede either...or, call me ve sending a text adlı iki olası eylemi birbirine bağlar. Örnek kasıtlı olarak yanlıştır: call fiilin yalın biçimindeyken sending -ing biçimindedir; bu nedenle fiil biçimleri birbiriyle uyuşmaz. Kip fiili can’den sonra iki seçenek de fiilin yalın biçimiyle başlamalıdır: You can either call me or send me a text. Genellenebilir kural şudur: either...or ile bağlanan sözcük veya ifadeler aynı dil bilgisel biçime ve göreve sahip olmalıdır.
Alıştırma
İki seçenek paralel olacak şekilde cümleyi send fiilinin doğru biçimiyle tamamlayın: You can either call me or ____ me a text.
Cevabı göster
send
and then sending and that's in the gerund form.
2:14ardından sending kelimesi ulaç (gerund) halinde.
in the infinitive form ... in the gerund form: iki fiil biçiminin adı
in the infinitive form ve in the gerund form ifadeleri, iki farklı fiil biçiminin dil bilgisi adlarıdır. can call yapısındaki call, to almayan mastardır ve fiilin yalın biçimi olarak da adlandırılır; önünde to ya da çekim eki yoktur. Sending, konuşmacının gerund form olarak adlandırdığı -ing biçimidir. Gerund, Sending a text is easy. örneğindeki gibi isim benzeri bir konumda kullanılan -ing biçimidir. -ing ile biten her sözcük gerund değildir; -ing biçimi present participle da olabilir. Burada bu terimler, önceki either...or örneğinde call ve sending biçimlerinin uyuşmadığını gösterir.
Alıştırma
Can you call me instead of sending a text? cümlesindeki fiil biçimlerini doğru tanımlayan seçenek hangisidir?
- call gerund biçimidir; sending ise to almayan mastar/yalın fiil biçimidir.
- call, to almayan mastar/yalın fiil biçimidir; sending ise gerund biçimidir.
- call ve sending sözcüklerinin ikisi de to almayan mastardır.
Cevabı göster
call, to almayan mastar/yalın fiil biçimidir; sending ise gerund biçimidir.
either call or send a text: can'den sonra paralel seçenekler
either...or iki seçeneği birbirine bağlar. Buradaki seçenekler call ve send a text ifadeleridir. İkisi de can'den sonra geldiği için fiiller yalın hâlde kullanılır: call ve send. İki tarafı aynı biçimde tutmak paralel bir yapı oluşturur. either ilk seçeneğin, or ise ikinci seçeneğin önüne gelir. Şu kalıbı yeniden kullanabilirsin: can either + yalın fiil öbeği + or + yalın fiil öbeği.
Alıştırma
Hangi cümlede can'den sonraki iki seçenek paralel yapıdadır?
- You can either call the office or sending an email.
- You can either calling the office or send an email.
- You can either call the office or send an email.
Cevabı göster
You can either call the office or send an email.
Number two, use both parts of the correlative conjunctions. Dilbilgisi
2:26İki numara, denkleştirici bağlaçların her iki kısmını da kullanın.
so both elements have to be present in the sentence.
2:33bu yüzden her iki unsurun da cümlede bulunması gerekir.
use both parts: eşli bağlaç çiftlerini tam kullanma
Eşli bağlaçlar, both...and, either...or, neither...nor ve whether...or gibi sabit çiftler hâlinde çalışan bağlayıcı ifadelerdir. Use both parts, cümlede ilk işaretin ve onun doğru eşinin bulunması gerektiği anlamına gelir. both elements ifadesindeki both, yalnızca birbirine bağlanan iki kişiyi, nesneyi veya eylemi değil, bağlaç çiftinin iki parçasını anlatır. Eşlerden birini çıkarmak veya yanlış bir eş kullanmak yapıyı eksik bırakır ya da ilişkiyi değiştirir.
Alıştırma
Hangi cümlede eşli bağlacın iki bölümü de doğru kullanılmıştır?
- Neither Mia arrived late.
- Neither Mia nor Ben arrived late.
- Neither Mia and Ben arrived late.
Cevabı göster
Neither Mia nor Ben arrived late.
both the book and the movie were excellent Dilbilgisi
2:37both the book and the movie were excellent (hem kitap hem de film mükemmeldi)
and neither the book nor the movie were any good.
2:40ve neither the book nor the movie were any good (ne kitap ne de film iyiydi).
both A and B ile neither A nor B karşılaştırması
Both A and B, A ile B’yi olumlu bir ifadede bir araya getirir: yüklem her ikisi için de doğrudur. Neither A nor B ise onları olumsuz bir ifadede birleştirir: yüklem ikisi için de doğru değildir. Neither...nor zaten olumsuz anlam verdiği için aynı yükleme normalde not eklenmez. Buradaki iki zıt değerlendirme, dil bilgisi yapılarını karşılaştırmak için yan yana verilmiştir. Kitap ve film hakkında tek ve tutarlı bir görüş oluşturmazlar.
Alıştırma
İngilizce cümleyi önce olumlu eşli yapıyla, sonra olumsuz eşli yapıyla tamamlayın: ____ the red team ____ the blue team scored, and ____ the red team ____ the blue team broke a rule.
Cevabı göster
Both · and · neither · nor
Number three, ensure subject-verb agreement. Dilbilgisi
2:43Üç numara, özne-yüklem uyumunu sağlayın.
ensure subject-verb agreement: özne ve fiilleri uyumlu yapmak
Dil bilgisinde subject-verb agreement, fiil biçiminin sayı ve kişi bakımından özneyle eşleşmesi demektir. Örneğin The student is ready cümlesindeki tekil özne is alırken, The students are ready cümlesindeki çoğul özne are alır. Ensure, emin olmak veya sağlamak anlamına gelir. Bu nedenle ensure subject-verb agreement, her özne ile fiilinin biçimlerinin uyumlu olup olmadığını kontrol etme talimatıdır. Buradaki agreement, insanların aynı görüşte olması değil, dil bilgisel uyum anlamındadır.
Alıştırma
ensure subject-verb agreement ifadesi bir yazardan ne yapmasını ister?
- Her özneyi çoğul yapmak.
- Özne ile fiilin aynı anlama gelmesini sağlamak.
- Fiil biçimini özneyle eşleştirmek.
Cevabı göster
Fiil biçimini özneyle eşleştirmek.
Verbs in correlative conjunctions typically agree with the nouns closest to the verb. Dilbilgisi
2:46Denkleştirici bağlaçlardaki fiiller genellikle fiile en yakın olan isimle uyumludur.
agree with the nouns closest to the verb: yakınlık kuralı
Burada agree with, fiil biçiminin öznenin tekil veya çoğul oluşuna uyması anlamına gelir. either...or, neither...nor ve whether...or gibi bağıntılı çiftlerde fiil genellikle kendisine en yakın isimle veya isim grubuyla uyum gösterir. Typically, bunun genel kullanım olduğunu ancak her bağıntılı bağlaç için geçerli bir kural olmadığını belirtir.
Alıştırma
En yakın özne kuralını kullanarak cümleyi be fiilinin doğru geniş zaman biçimiyle tamamlayın: Neither the coach nor the players ____ ready.
Cevabı göster
are
This is also known as the rule of proximity. Kelime
2:52Bu aynı zamanda yakınlık kuralı olarak da bilinir.
known as the rule of proximity: bir terimi tanıtma
Be known as..., “...olarak adlandırılmak” veya “...adını taşımak” anlamına gelir. Edilgen yapı be + known + as + bir addır. Burada This, az önce açıklanan uyum biçimine gönderme yapar; verilen ad ise the rule of proximity olur. Proximity, yakınlık anlamına gelir. Bu dil bilgisi teriminde cümle içindeki konum yakınlığını anlatır: fiil kendisine en yakın özneyle uyum gösterir.
Alıştırma
Cümleyi “adlandırılan” anlamındaki iki kelimelik ifadeyle tamamlayın: This method is ____ spaced practice.
Cevabı göster
known as
because the correlative conjunction both and does not follow that rule.
2:57çünkü both and denkleştirici bağlacı bu kurala uymaz.
I said typically because...: bir sınırı açıklayıp istisna sunmak
Now, dinleyiciyi önceki açıklamada kullanılan bir sözcüğe geri götürür. I said typically ifadesi typically sözcüğüne gönderme yapar; because ise bu temkinli sözcüğün neden seçildiğini açıklar: kuralın bir istisnası vardır. Bilgi iki adımda düzenlenir: önce typically gibi sınırlayıcı bir sözcükle genel kural verilir, sonra sınır açıklanıp istisna tanıtılır. Cümle kuralı iptal etmez; kuralın neden her zaman geçerli olmadığını gösterir.
Alıştırma
Bu cümle açıklamada hangi işlevi görüyor?
- Önceki kuralın yerine ilgisiz bir konu getirir.
- typically sözcüğüne gönderme yapar ve önceki kuralın neden kesin olmadığını açıklar.
- Önceki kuralın her zaman doğru olduğunu söyler.
Cevabı göster
typically sözcüğüne gönderme yapar ve önceki kuralın neden kesin olmadığını açıklar.
Both the cat and the dog are cute. Dilbilgisi
3:03Both the cat and the dog are cute. (Kedi de köpek de sevimli.)
Both the cat and the dog are: both...and ile çoğul özne-fiil uyumu
Both A and B iki kişi ya da şeyi tek bir birleşik özne hâlinde bağlar ve yüklemdeki durumun ikisi için de geçerli olduğunu belirtir. cat ve dog tek başlarına tekil olsa da birlikte çoğul bir özne oluşturur; bu yüzden be fiili are biçiminde kullanılır. the dog fiile en yakın unsur diye is seçmeyin. both...and ile bağlanan bir özne çoğul kabul edilir ve çoğul fiil alır.
Alıştırma
Cümleyi be fiilinin geniş zaman biçimiyle tamamlayın: Both the chef and the waiter ____ ready.
Cevabı göster
are
however, we're going to use the verb are: karşıt bir sonucu belirtmek
Burada however, önceki bilginin oluşturabileceği beklentiye ters düşen bir sonucu sunar. Cat ve dog sözcüklerinin her biri tekildir, ancak sonuç is değil are kullanmaktır. Açıklamalarda however bilgiyi düzenlemeye yardım eder: önce bir gerçek ya da beklenti verilir, ardından however ile buna karşıt sonuç veya kural belirtilir.
Alıştırma
Örnekte however neyi belirtir?
- Konuşan kişi birbiriyle ilgisiz iki gerçek verir.
- İkinci fikir, ilk fikri farklı sözcüklerle tekrar eder.
- İkinci fikir, ilk fikrin oluşturduğu beklentiyle karşıtlık gösterir.
Cevabı göster
İkinci fikir, ilk fikrin oluşturduğu beklentiyle karşıtlık gösterir.
regardless whether the nouns in the sentence are in the plural or the singular form.
3:17cümledeki isimlerin çoğul veya tekil olmasına bakılmaksızın.
both A and B: fiilin çoğul özneyle uyumu
both A and B özneyi birlikte oluşturduğunda her iki öge de kapsanır; bu nedenle öznenin tamamı çoğuldur. Dolayısıyla fiil çoğul biçimde olmalıdır: Both the cat and the dog are here. A ve B'nin ayrı ayrı tekil veya çoğul olması bu kuralı değiştirmez. Yalnızca fiilin yanındaki isme değil, both...and yapısının tamamına odaklanın.
Alıştırma
Cümleyi be fiilinin doğru biçimiyle tamamlayın: Both the library and the cafe ____ open today.
Cevabı göster
are
Now that we're done with ..., let's talk about ...: yeni bir konuya geçiş
Now that we're done with X, ilk konunun tamamlanmış olmasını ilerleme nedeni olarak sunar. Buradaki now that yalnızca şu anda demek değil, artık yeni bir durum geçerli olduğuna göre anlamındadır. Ardından Let's talk about Y bir sonraki konuyu belirtir ve grubu ona odaklanmaya çağırır. Bu iki bölüm birlikte bir kısmı açıkça kapatıp yenisini başlatır.
Alıştırma
Hangi cümle bir gündem maddesini doğal biçimde kapatıp sonrakini açar?
- The schedule is important because the budget is finished.
- We still need to finish the budget, so let's keep discussing the budget.
- Now that we're done with the budget, let's talk about the schedule.
Cevabı göster
Now that we're done with the budget, let's talk about the schedule.
It's when the verb in the sentence agrees with the subject closest to it. Dilbilgisi
3:27Cümledeki fiilin kendisine en yakın özneyle uyumlu olması durumudur.
agrees with the subject closest to it: yakınlık uyumu
agrees with the subject ifadesindeki agrees, fiilin biçiminin özneyle sayı ve gerektiğinde kişi bakımından uyuşması anlamına gelir. Closest to it, yakınlık kuralına göre fiili hangi öznenin belirlediğini gösterir; it fiile gönderme yapar. Closest, anlam bakımından en önemli özne değil, cümlenin sözcük dizilişinde en yakın özne demektir. Örneğin Either the teachers or the principal is speaking cümlesinde principal fiile en yakındır; bu yüzden tekil biçim olan is kullanılır.
Alıştırma
Yakınlık uyumunu kullanarak cümleyi tamamlayın: Either the teachers or the principal ____ speaking at noon.
Cevabı göster
is
Either the cat or the dog is going to get adopted today. Dilbilgisi
3:32Either the cat or the dog is going to get adopted today. (Bugün ya kedi ya da köpek sahiplenilecek.)
Either the cat or the dog is: fiilin en yakın özneyle uyumu
either...or yapısında iki isim grubu alternatif öznedir. Fiil, özellikle seçeneklerden biri tekil diğeri çoğulsa, genellikle kendisine daha yakın olan özneyle sayı bakımından uyum gösterir. Burada daha yakın özne olan the dog tekildir, bu yüzden is kullanılır; the cat de tekil olduğu için bu cümlede sayı çatışması yoktur. Cümlede hem cat hem dog geçiyor diye fiili otomatik olarak çoğul yapmayın. or tek bir seçeneği gösterir; and ise ikisini çoğul bir özne olarak birleştirir.
Alıştırma
Fiili daha yakın olan özneyle uyumlu hâle getirerek cümleyi is veya are ile tamamlayın: Either the players or the captain ____ speaking first.
Cevabı göster
is
Neither the teacher nor the student is available for the meeting. Dilbilgisi
3:35Neither the teacher nor the student is available for the meeting. (Toplantı için ne öğretmen ne de öğrenci müsait.)
Neither the teacher nor the student is: fiilin en yakın özneyle uyumu
neither...nor yapısında iki isim grubu tek bir olumsuz ifadede alternatif öznelerdir; devamındaki durum ikisi için de geçerli değildir. Fiil, özellikle öznelerin sayıları farklıysa, genellikle kendisine daha yakın olan özneyle sayı bakımından uyum gösterir. Burada daha yakın özne the student tekildir, bu yüzden is kullanılır; the teacher da tekil olduğu için sayı çatışması yoktur. Cümlede hem teacher hem student geçiyor diye fiili otomatik olarak çoğul yapmayın. nor, seçenekleri aynı olumsuz anlam altında bağlar; and gibi ikisini çoğul bir özneye dönüştürmez.
Alıştırma
Fiili daha yakın olan özneyle uyumlu hâle getirerek cümleyi is veya are ile tamamlayın: Neither the assistants nor the manager ____ available today.
Cevabı göster
is
Whether the manager or the employee is responsible for that mistake remains unclear. Dilbilgisi
3:39Whether the manager or the employee is responsible for that mistake remains unclear. (O hatadan müdürün mü yoksa çalışanın mı sorumlu olduğu henüz belli değil.)
Whether ... or ... remains unclear: tüm yan cümlenin özne olması
Whether the manager or the employee is responsible for that mistake, whether...or yapısında bir yan cümledir. Henüz yanıtlanmamış tek bir soru içinde iki seçeneği sunar: Hangi kişi sorumludur? is fiili bu yan cümlenin içindedir. remains unclear ifadesinin öznesi whether yan cümlesinin tamamıdır. employee sözcüğü tek başına remains fiilinin öznesi değildir; bütün soru tek bir birim olarak ele alınır, bu yüzden ana fiil tekil biçim olan remains olur. Bu kalıp, resmî açıklamalarda belirsiz bir konuyu önce sunup ardından onun hakkında yorum yapmayı sağlar.
Alıştırma
Belirsizlik bildiren resmî kalıbı tamamlayın: ____ the lock or the alarm failed ____ unclear.
Cevabı göster
Whether · remains
Correlative conjunctions add structure and pizazz to your sentences. Kalıp ifadeler
3:44Denkleştirici bağlaçlar cümlelerinize yapı ve canlılık katar.
add structure and pizazz: add X to Y ile nitelik eklemek
Add X to Y, “Y'ye X niteliğini, özelliğini veya etkisini kazandırmak” anlamına gelir. Burada structure daha açık bir düzeni, pizazz ise ek enerji, tarz veya çekiciliği ifade eder. Pizazz bir dil bilgisi terimi değil, neşeli ve gündelik bir sözcüktür. Structure ve pizazz birlikte, bağıntılı bağlaçların cümleleri hem düzenleyebildiğini hem de daha canlı hâle getirebildiğini anlatır.
Alıştırma
Hangi cümlede add X to Y ve pizazz doğal biçimde kullanılmıştır?
- The gold border explains pizazz to the invitation.
- Pizazz is the formal grammar name for a gold border.
- The gold border adds a little pizazz to the invitation.
Cevabı göster
The gold border adds a little pizazz to the invitation.
They're tools for clearer and more effective communication. Anlatım akışı
3:51Daha net ve daha etkili iletişim için kullanılan araçlardır.
They're tools for...: pratik değeri özetlemek
Buradaki they, daha önce anlatılan correlative conjunctions, yani bağlaşık bağlaçları belirtir. Tools sözcüğü mecaz anlamdadır: Bu dil kalıpları bir amaca ulaşmaya yarayan kullanışlı araçlardır, fiziksel nesneler değildir. Cümle, dil bilgisini onun pratik sonucuna, yani daha açık ve daha etkili iletişime bağlayarak açıklamayı bitirir. X is/are tools for + bir amaç veya sonuç kalıbı, bir yöntem, beceri ya da kaynağın neden önemli olduğunu açıklamanın sonunda göstermek için kullanılabilir.
Alıştırma
Hangi cümle, bazı örneklerin pratik değerini özetlemek için tools for... ifadesini mecaz anlamda kullanır?
- These examples are tools for clearer explanations.
- These examples explain where the tools are kept.
- These examples are stored beside the tools.
Cevabı göster
These examples are tools for clearer explanations.
Whether...or not, that's up to you: seçimi karşıdaki kişiye bırakmak
Whether you choose to use them or not, iki olasılığı da sunar: onları kullanmak ve kullanmamak. That's up to you, dinleyicinin karar vereceği anlamına gelir; fiziksel bir yönle ilgisi yoktur. İki bölüm birlikte kullanıldığında seçimi açıkça dinleyiciye bırakır ve bitişi zorlayıcı değil, rahat bir hale getirir. Bu bağlamda hemen sonraki But please do sözü, konuşanın tercihini gösterir: Dinleyici seçim yapmakta özgürdür ama konuşan yine de onları kullanmasını umar.
Alıştırma
Şu cümleyi okuyun: "Whether you join us or not, that's up to you—but we'd love to have you." Konuşan kişi ne demek istiyor?
- Konuşan kişi katılıp katılmamanı önemsemiyor.
- Konuşan kişi katılmak zorunda olduğuna çoktan karar vermiş.
- Karar sana ait, ancak konuşan kişi katılmanı umuyor.
Cevabı göster
Karar sana ait, ancak konuşan kişi katılmanı umuyor.
please do. Please do.: do ile önceki bir eylemin yerini tutmak
please do ifadesindeki do, daha önce sözü edilen eylemin, yani bağıntılı bağlaçları kullanmayı seçmenin yerini tutar. Böylece fiil öbeğinin tamamı tekrarlanmaz. do sözcüğünün anlamı önceki bağlamdan gelir; burada yalnızca “belirtilmemiş bir eylemi yapmak” anlamına gelmez. Please do. ifadesinin tekrarlanması isteği daha vurgulu ve içten yapar. Konuşan kişi seçimi karşı tarafa bıraksa da bu tekrar, onları kullanmasını gerçekten istediğini açıkça gösterir.
Alıştırma
Bir arkadaşınız “I'm thinking of applying for the scholarship.” diyor. Eylemin tamamını tekrarlamadan onu başvurmaya teşvik etmek istiyorsunuz. En doğal yanıt hangisidir?
- Please do.
- Please don't.
- I haven't applied.
Cevabı göster
Please do.