OSURUK BİLİMİ: İngilizce çalışma notları

Hey, Vsauce. Michael here.

Selam, Vsauce. Ben Michael.

And today we are going to talk about farts.

Bugün de osuruklardan bahsedeceğiz.

What are they?

Nedir bunlar?

How do they define us?

Bizi nasıl tanımlarlar?

And how much weight do we lose every time we fart?

Peki her osurduğumuzda ne kadar kilo kaybederiz?

Now, it's easy to think that talking about farts is immature, Dilbilgisi

Osuruklar hakkında konuşmanın çocukça olduğunu düşünmek kolaydır,

but they are incredibly complicated.

ama aslında inanılmaz derecede karmaşıktırlar.

And by analyzing them because they're funny, Dilbilgisi

Komik oldukları için onları incelerken,

you can accidentally learn a lot of science.

farkında olmadan pek çok bilimsel bilgi öğrenebilirsiniz.

Plus, we are in great company. Deyimler

Üstelik bu konuda oldukça seçkin isimlerle beraberiz.

Mozart wrote songs and poems about flatulence,

Mozart gaz çıkarma üzerine şarkılar ve şiirler yazdı,

and even Benjamin Franklin once wrote an essay titled Fart Proudly.

hatta Benjamin Franklin bir zamanlar Gururla Osurun başlıklı bir makale yazdı.

So, first things first, Kalıp ifadeler

O hâlde önce en temel sorudan başlayalım:

where do farts come from?

Osuruklar nereden gelir?

A lot of the gas that makes up a fart comes from the outside Öbek fiiller

Osuruğu oluşturan gazın büyük bir kısmı dışarıdan gelir,

because you swallowed it.

çünkü onu siz yutmuşsunuzdur.

That's right.

Evet, doğru.

You swallow a lot of air when swallowing spit or food or beverage.

Tükürüğünüzü, yiyecekleri veya içecekleri yutarken bolca hava da yutarsınız.

Now, some of this will come back up as a burp.

Bu havanın bir kısmı geğirme yoluyla geri çıkar.

But if it doesn't soon enough, Kalıp ifadeler

Ama yeterince çabuk geri çıkmazsa,

it will go deeper into your digestive system.

sindirim sisteminizin daha derinlerine iner.

But it's where the other portion of the gas

Fakat osuruğu oluşturan gazın diğer kısmının

that makes up a fart comes from that makes farts so unique.

nereden geldiği, osurukları bu kadar eşsiz yapan şeydir.

No two people's farts smell alike. Dilbilgisi

İki insanın osuruğu asla aynı kokmaz.

The pungent part of a fart is unique to you,

Osuruğun keskin kokulu kısmı size özgüdür

and it comes from things that are inside you and are not you.

ve içinizde bulunan ama siz olmayan şeylerden gelir.

Inside your intestines are completely separate organisms, Dilbilgisi

Bağırsaklarınızın içinde sizden tamamen ayrı organizmalar,

bacteria and microbes that digest food you haven't or can't.

sizin sindirmediğiniz ya da sindiremediğiniz yiyecekleri sindiren bakteri ve mikroplar yaşar.

Now, these little guys have a great collective name,

Bu küçük canlıların harika bir ortak adı vardır:

gut flora. Kelime

bağırsak florası.

And because they are so much smaller than the average human cell, Dilbilgisi

Ortalama bir insan hücresinden çok daha küçük oldukları için,

their numbers are staggering. Kelime

sayıları akıl almaz boyuttadır.

Believe it or not, your body contains about 10 trillion cells. Ton ve niyet

İster inanın ister inanmayın, vücudunuzda yaklaşık 10 trilyon hücre bulunur.

But the number of bacteria and microorganisms inside your intestines

Ama bağırsaklarınızdaki bakteri ve mikroorganizmaların sayısı

is nearly 100 trillion.

neredeyse 100 trilyondur.

As these microorganisms digest food that you haven't or can't,

Bu mikroorganizmalar sizin sindirmediğiniz ya da sindiremediğiniz yiyecekleri sindirirken,

they produce helpful things like vitamin K.

K vitamini gibi yararlı maddeler üretir.

But they also produce chemicals

Ancak aynı zamanda kimyasallar da üretirler;

that lead to the reason that farts smell. Kalıp ifadeler

osurukların kokmasının nedeni işte bunlardır.

And we all fart every day,

Hepimiz her gün osururuz,

about a pint of fart every day.

hem de günde yaklaşık yarım litre kadar.

And if you say that you don't fart,

Osurmadığınızı söylüyorsanız,

you probably release that gas when you're in the bathroom

muhtemelen bu gazı tuvaletteyken

or at night when you're asleep and your muscles are more relaxed.

ya da gece uyurken, kaslarınız daha gevşek olduğunda çıkarıyorsunuzdur.

But if this amount of gas used to be inside you, Dilbilgisi

Ama bu miktarda gaz daha önce içinizdeyse

and now it's not,

ve artık değilse,

that must mean that every time you fart you lose mass,

bu, her osurduğunuzda kütle kaybettiğiniz,

you lose weight.

yani kilo verdiğiniz anlamına gelir.

But how much weight?

Peki ne kadar kilo?

Well, luckily, some researchers have already figured this out. Öbek fiiller

Neyse ki bazı araştırmacılar bunu çoktan hesaplamış.

Assuming this average chemical makeup of a fart, Dilbilgisi

Bir osuruğun ortalama kimyasal bileşimini

and what studies have shown is the typical volume of a fart,

ve araştırmaların gösterdiği tipik osuruk hacmini temel alarak,

it can be calculated Dilbilgisi

şu hesaplanabilir:

that the average fart weighs about 3/100 of a gram.

Ortalama bir osuruk yaklaşık 3/100 gram ağırlığındadır.

And the part of it that actually stinks only weighs 0.0008 grams.

Bunun gerçekten kokan kısmıysa yalnızca 0,0008 gramdır.

Okay, so a fart weighs 3/100 of a gram.

Yani bir osuruk 3/100 gram ağırlığında.

I mean, what does that really mean? Anlatım akışı

Peki bu gerçekte ne demek?

Well, here's a fun way to think about it. Anlatım akışı

Bunu şöyle eğlenceli bir şekilde düşünebilirsiniz.

As you move further away from the center of the Earth, Dilbilgisi

Dünya'nın merkezinden uzaklaştıkça,

the gravitational attraction between the two of you decreases and your weight decreases.

Dünya ile aranızdaki kütle çekimi ve dolayısıyla ağırlığınız azalır.

In fact, according to this fantastic book about the scale of things, Kalıp ifadeler

Hatta nesnelerin ölçeğini anlatan bu harika kitaba göre,

your weight decreases by about 0.5% for every 6 mi you are above Earth.

Dünya'dan yükseldiğiniz her 6 milde ağırlığınız yaklaşık %0,5 azalır.

In fact,

Aslında,

the average fart causes you to lose an amount of weight

ortalama bir osurukla kaybettiğiniz ağırlık,

equivalent to being about a third of an inch further from Earth. Kalıp ifadeler

Dünya'dan yaklaşık bir inçin üçte biri kadar uzaklaşınca kaybettiğiniz ağırlığa eşittir.

The way your gut flora process the food that you eat and influence how your farts smell

Bağırsak floranızın yediğiniz yiyecekleri işleme ve osuruk kokunuzu etkileme biçimi,

was established within the first 2 to 3 months of your life.

yaşamınızın ilk 2-3 ayında belirlenmiştir.

When you're first born,

İlk doğduğunuzda,

your gastrointestinal tract is completely sterile. Kelime

mide-bağırsak sisteminiz tamamen sterildir.

There are no microorganisms living in it.

İçinde hiçbir mikroorganizma yaşamaz.

In fact, unlike the rest of your life,

Hatta hayatınızın geri kalanından farklı olarak,

the very first poop that you take is almost completely sterile.

yaptığınız ilk kaka neredeyse tamamen sterildir.

It's so significant,

Bu o kadar önemli bir şeydir ki

it has a special name, meconium. Kelime

özel bir adı vardır: mekonyum.

Now, I will spare you any pictures, Kalıp ifadeler

Size fotoğraf göstermeyeceğim,

but if you ever want to call someone a poop head,

ama bir gün birine kaka kafalı demek isterseniz,

try instead calling them a meconium head.

onun yerine mekonyum kafalı demeyi deneyin.

It's like a poop head, but with no experience. Deyimler

Kaka kafalının deneyimsiz hâli gibi.

As soon as you leave your mother, Dilbilgisi

Annenizin bedeninden çıkar çıkmaz,

you begin collecting microorganisms inside your digestive system.

sindirim sisteminizde mikroorganizmalar toplamaya başlarsınız.

In fact, within the first 5 to 10 minutes of being born,

Hatta doğduktan sonraki ilk 5-10 dakika içinde,

the gut flora that you have are almost exactly equivalent

bağırsak floranız neredeyse bire bir

to the microorganisms living in your mother's birth canal.

annenizin doğum kanalında yaşayan mikroorganizmalarla aynıdır.

Now, later, these microorganisms come from your environment,

Daha sonra bu mikroorganizmalar çevrenizden gelir,

especially from what you eat, milk, or formula.

özellikle de yediklerinizden, sütten veya mamadan.

This early in your life,

Hayatınızın bu kadar erken bir döneminde,

microorganisms train your immune system to not attack them. Kalıp ifadeler

mikroorganizmalar bağışıklık sisteminize kendilerine saldırmamayı öğretir.

And so, within the first 2 or 3 months of your life,

Böylece yaşamınızın ilk 2-3 ayı içinde,

whatever microorganisms are there have largely established themselves Dilbilgisi

orada bulunan mikroorganizmalar büyük ölçüde yerleşip

as the exact colonial makeup of your gut flora

bağırsak floranızın tam koloni yapısını oluşturur

for your entire life.

ve bu yapı ömür boyu korunur.

That's all cool, but how loud can a fart get? Anlatım akışı

Bunların hepsi güzel de bir osuruk ne kadar gürültülü olabilir?

Well, the Guinness Book of World Records doesn't know.

Guinness Dünya Rekorları da bunu bilmiyor.

In fact, there are a lot of records it doesn't keep,

Aslında kaydını tutmadığı pek çok rekor var;

some of which it doesn't keep because they're dangerous. Dilbilgisi

bazılarının kaydını tehlikeli oldukları için tutmuyor.

For instance, speed drinking.

Örneğin hızlı içme.

It's possible to open up your throat

Boğazınızı açıp

and literally pour a liquid straight down your esophagus into your belly.

bir sıvıyı kelimenin tam anlamıyla yemek borunuzdan doğrudan midenize dökebilirsiniz.

But it is really dangerous and should never be done by anybody.

Ama bu son derece tehlikelidir ve hiç kimse bunu asla denememelidir.

Now, burping, they do have records of. Dilbilgisi

Geğirme konusunda ise rekor tutuyorlar.

The world record for the largest burp belongs to Paul Hunn from the United Kingdom,

En büyük geğirme dünya rekoru Birleşik Krallık'tan Paul Hunn'a ait;

whose burp registered 109.9 dB, Kelime

geğirmesi 109,9 dB olarak ölçüldü,

about as loud as a car horn. Dilbilgisi

yani yaklaşık bir araba kornası kadar yüksekti.

Oh, and also, many of these microorganisms that live inside your gut

Ayrıca bağırsaklarınızda yaşayan,

and digest food and make farts smell bad

yiyecekleri sindirip osurukların kötü kokmasına neden olan bu mikroorganizmaların çoğu,

also create gases that are flammable.

yanıcı gazlar da üretir.

We've all seen this, and it is very, very true.

Bunu hepimiz görmüşüzdür ve gerçekten ama gerçekten doğrudur.

The MythBusters even did an episode where they proved that farts can be lit on fire, Kalıp ifadeler

MythBusters bile osurukların tutuşturulabildiğini kanıtlayan bir bölüm çekti,

but the episode was deemed too gross and never aired. Kelime

ancak bölüm fazla iğrenç bulunup hiç yayımlanmadı.

Another thing you should know about farts is that when you hold them in, Öbek fiiller

Osuruklarla ilgili bilmeniz gereken bir başka şey de onları tuttuğunuzda,

many of the gases inside them will get reabsorbed back into your bloodstream Kalıp ifadeler

içlerindeki gazların çoğunun yeniden kan dolaşımınıza emilmesidir;

through the intestinal lumen.

bu emilim bağırsak lümeninden gerçekleşir.

Now, the smelly stinky stuff doesn't travel this way,

Kötü kokulu maddeler bu yoldan geçmez,

but the nutrient stuff like oxygen will.

ama oksijen gibi yararlı maddeler geçer.

And the bloodstream brings these gases back to the lungs

Kan dolaşımı bu gazları tekrar akciğerlere taşır

where you exhale them.

ve siz de onları nefesinizle dışarı verirsiniz.

So, if you hold in your farts a lot,

Yani osuruklarınızı sık sık tutarsanız,

you, in a way, will have literal fart breath. Ton ve niyet

bir bakıma kelimenin tam anlamıyla osuruk nefesiniz olur.

The Fitzroy River turtle does one better. Deyimler

Fitzroy Nehri kaplumbağası ise işi bir adım ileri götürür.

It can do what I like to call a reverse fart. Ton ve niyet

Benim ters osuruk dediğim şeyi yapabilir.

Because it spends so much time underwater,

Suyun altında çok fazla zaman geçirdiği için,

it's developed a way to breathe through its butt. Kalıp ifadeler

poposundan nefes almanın bir yolunu geliştirmiştir.

It actually can get up to 68% of the oxygen it needs

İhtiyaç duyduğu oksijenin %68'e varan kısmını

by simply opening up that cavity

yalnızca o boşluğu açıp

and getting oxygen from the water.

sudan oksijen alarak karşılayabilir.

Finally, I want to leave you with the art of the fart. Anlatım akışı

Son olarak sizi osuruk sanatıyla baş başa bırakmak istiyorum.

The way your farts sound is determined Kalıp ifadeler

Osuruklarınızın çıkardığı sesi,

by their speed and the shape of their exit.

hızları ve çıktıkları yerin şekli belirler.

But a select few can not only make themselves create flatus on command, Notlar

Ama çok az kişi yalnızca istediği anda gaz çıkarabilmekle kalmaz,

but can also modulate the pitch and tone of their farts. Kalıp ifadeler

osuruklarının ses perdesini ve tınısını da ayarlayabilir.

These people are known as flatulists. Kalıp ifadeler

Bu insanlara flatülist denir.

And one of the most famous right now is Mr. Methane.

Günümüzde en ünlülerinden biri de Mr. Methane'dir.

Amazing, right?

İnanılmaz, değil mi?

Well, now that we've talked about farts, Anlatım akışı

Artık osuruklar hakkında konuştuğumuza göre,

let's move on to outer space on youtube.com/spacelab.

youtube.com/spacelab adresinde uzaya geçelim.

Go over there now,

Hemen oraya gidin;

and you can ask me any question about outer space that you want.

uzay hakkında istediğiniz her soruyu bana sorabilirsiniz.

And every week I will answer three of them.

Ben de her hafta bunlardan üçünü yanıtlayacağım.

So, what are you waiting for? Ton ve niyet

Daha ne bekliyorsunuz?

Go check that out. Öbek fiiller

Gidip bir göz atın.

And as always, thanks for watching.

Her zamanki gibi, izlediğiniz için teşekkürler.