Aşı Karşıtlarını Çürütmek: İngilizce çalışma notları
AsapSCIENCE
Video özeti: Video aşı mitlerini doz, hastalık tarihi, toplum bağışıklığı, geri çekilen otizm makalesi, testler ve risklerle ilgili verilerle inceliyor. Başlıca İngilizce öğrenme noktaları: 1. "The dose makes the poison," — Deyimler ve mecazlı ifadeler: bir maddenin varlığıyla zararlı miktarını ayırın. 2. "The more people that are vaccinated, the less available real estate for the germs," — Dilbilgisi ve cümle kalıpları: iki ters değişimi the more..., the less... ile bağlayın. 3. "as a preventative measure rather than a treatment." — Kalıplaşmış söz öbekleri ve eşdizimler: önleme ve tedaviyi as X rather than Y ile karşılaştırın.
Bu derste
The number of people against vaccinating themselves and their children has surged in recent years Dilbilgisi
0:00Kendilerinin ve çocuklarının aşılanmasına karşı çıkan insanların sayısı son yıllarda hızla arttı
has surged in recent years (son yıllarda hızla arttı)
Has surged, has + surged geçmiş zaman ortacıyla kurulan present perfect yapısıdır. Burada surge, “hızlı ve keskin biçimde yükselmek” anlamına gelir; bu nedenle ifade, şu anda da önem taşıyan güçlü bir yükseliş eğilimi sunar. In recent years, yakın geçmişten bugüne uzanan bir dönemi belirtir. Bu dönem hâlâ şimdiki zamanla bağlantılı olduğu için bu cümlede present perfect doğal seçimdir.
Alıştırma
Bugüne kadar devam eden bir dönemde keskin bir artışı göstermek için cümleyi surge fiilinin iki sözcüklü biçimiyle tamamlayın: “The number of online orders ____ in recent years.”
Cevabı göster
has surged
and it can be frustrating listening to their claims. Dilbilgisi
0:05ve iddialarını dinlemek insanı çileden çıkarabiliyor.
it can be frustrating + -ing (bir şeyi yapmak hayal kırıklığı yaratabilir)
it can be frustrating listening to their claims yapısında it, biçimsel bir öznedir; herhangi bir kişiyi veya şeyi göstermez. -ing yapısındaki listening to their claims, değerlendirilen etkinliğin adını verir. Frustrating, hayal kırıklığına veya engellenmişlik hissine yol açan bir şeyi anlatır. Cümle, dinleme deneyiminin bir kişiyi frustrated hissettirebileceği anlamına gelir; deneyimin kendisinin bu duyguyu yaşadığını söylemez.
Alıştırma
Hangi cümle, beklemenin hayal kırıklığına yol açan etkinlik olduğunu doğal biçimde söyler?
- It can be frustrated waiting for a late bus.
- It can be frustrating waiting for a late bus.
Cevabı göster
It can be frustrating waiting for a late bus.
So we wanted to debunk and deconstruct the most common arguments one by one Notlar
0:08Bu yüzden en yaygın savları tek tek ele alıp çürütmek istedik;
Bir argümanı debunk and deconstruct etmek
Burada debunk, yaygın argümanların yanlış olduğunu veya hatalı iddialara dayandığını göstermek anlamına gelir. Deconstruct ise bu argümanları varsayımlarına, kanıtlarına ve akıl yürütme adımlarına ayırıp her parçayı incelemek demektir. İki fiilin birlikte kullanılması iki aşamalı bir analiz amacı sunar: doğru olmayanı çürütmek ve argümanın nasıl kurulduğunu araştırmak. Deconstruct burada mecazidir; fiziksel bir şey parçalara ayrılmıyor.
Alıştırma
'debunk and deconstruct the most common arguments' ifadesindeki amacı en iyi hangi açıklama karşılar?
- Argümanları incelemeden veya çürütmeden onlardan hoşlanmamak
- Argümanları listelemek ve doğru olup olmadıklarını kontrol etmeyi ertelemek
- Hangi argümanların yanlış olduğunu göstermek ve akıl yürütmelerinin nasıl kurulduğunu analiz etmek
Cevabı göster
Hangi argümanların yanlış olduğunu göstermek ve akıl yürütmelerinin nasıl kurulduğunu analiz etmek
Sırayla işlemeyi anlatan one by one
One by one, ayrı ayrı ve sırayla anlamına gelir: konuşanlar bütün argümanları birlikte tartışmak yerine her birini sırayla ele almayı planlıyor. İfade zarf görevi görerek argümanların nasıl çürütülüp yapılarına ayrılarak inceleneceğini açıklar. Bir grubun her üyesi ayrı ayrı ele alındığında insanlar veya nesneler için kullanılabilir.
Alıştırma
'Ayrı ayrı ve sırayla' anlamına gelen üç kelimelik ifadeyle cümleyi tamamlayın: The editor checked the sources ____.
Cevabı göster
one by one
in your next encounter with an anti-vaxxer. Kelime
0:14hazırlıklı olabilir ve gerçekleri ortaya koyabilirsiniz.
Gündelik etiket anti-vaxxer
Anti-vaxxer, aşılanmaya karşı çıkan veya aşılanmayı reddeden bir kişiyi belirten, sayılabilen ve gündelik bir isimdir. Bu cümlede an, sözcüğün tek bir kişiye yönelik bir etiket olduğunu gösterir; anti- 'karşı' anlamına gelir, vaxxer ise vaccination sözcüğünden türemiştir. Bu sözcük, tarafsız bir sınıflandırmadan çok eleştiri veya onaylamama tavrı taşır. Medyada ya da tartışmalarda karşılaştığınızda hem kimi belirttiğini hem de konuşanın tutumunu anlamalısınız.
Alıştırma
Bir klinik, tarafsız bir hasta anketi hazırlıyor. Bir hastayı yalnızca tek bir aşı hakkında daha fazla bilgi istediği için anti-vaxxer olarak etiketlemek uygun mudur?
- Uygun
- Uygun değil
Cevabı göster
Uygun değil
Vaccines contain MSG, antifreeze, phenol, formaldehyde,
0:21Aşıların içinde MSG, antifriz, fenol, formaldehit,
Vaccines have contained mercury, aluminum, and formaldehyde,
0:31Aşılarda cıva, alüminyum ve formaldehit bulunmuştur;
Kısaltılmış koşul olarak given a large enough dose
Given a large enough dose, Water sözcüğünü niteleyen bir geçmiş zaman ortacı yan cümleciğidir. Anlaşılan tam biçimi if water is given, or administered, in a large enough dose şeklindedir; dolayısıyla iddianın hangi koşulda geçerli olduğunu belirtir. Bu kısa yapı açıklama ve savlarda yaygındır: isim + given + gerekli bir kaynak, uygulama veya koşul. İsim, given sonrasında belirtilen şeyi alan varlık olmalıdır.
Alıştırma
Cümleyi ‘kendilerine yeterince su verilirse’ anlamındaki kısaltılmış bir given yan cümleciğiyle tamamlayın: The seedlings, ____, should recover quickly.
Cevabı göster
given enough water
same goes for: aynı düşünceyi başka bir duruma genişletmek
Same goes for + bir kişi veya şey, önceki ifadenin bu yeni kişi ya da şey için de geçerli olduğu anlamına gelir. Burada önceki uyarı, tekrar edilmeden elma ve kahveye de uygulanır. Bu ifadede goes hareket etmeyi anlatmaz. Kalıbın tamamını “aynı düşünce ... için de geçerlidir” şeklinde anlayın.
Alıştırma
İlk kuralı başka bir yere uygulamak için cümleyi same goes for ile tamamlayın: The safety rule applies in the workshop, and ____ the lab.
Cevabı göster
same goes for
The dose makes the poison: zarar miktara bağlıdır
The dose makes the poison, bir maddenin zararlı olup olmadığını belirlemede miktarın etkili olduğu anlamına gelen bir özdeyiştir. Bir madde belli bir dozda zararsız veya yararlı olabilirken çok daha yüksek bir dozda tehlikeli olabilir. Burada makes, “üretir” değil, “bir şeyin belirli bir işlev görmesine neden olur” anlamındadır. Bu kısa özdeyiş, belirli bir maddenin adını vermek yerine bir savı özetler.
Alıştırma
The dose makes the poison hangi temel düşünceyi ifade eder?
- Bir maddenin miktarı, zararlı olup olmadığının belirlenmesine yardımcı olur.
- Zehir yalnızca laboratuvarda üretilir.
- Her madde bulunduğu her durumda zehirlidir.
Cevabı göster
Bir maddenin miktarı, zararlı olup olmadığının belirlenmesine yardımcı olur.
and the doses of the chemicals in vaccines are negligible.
0:45ve aşılardaki kimyasal maddelerin dozları yok denecek kadar düşüktür.
For example, vaccines that include aluminum, which is included to make the vaccine more effective,
0:49Örneğin, aşının etkinliğini artırmak için alüminyum eklenen aşıların
but the average person actually takes in an estimated 30 to 50 mg every day Öbek fiiller
0:57oysa ortalama bir insan her gün yaklaşık 30 ila 50 mg alüminyumu
takes in: bir maddeyi vücuda almak
Bu cümlede takes in, bir maddeyi tüketerek vücuda almak anlamına gelir. Take in bir phrasal verb yapısıdır; an estimated 30 to 50 mg miktarı onun nesnesidir ve through food and drink giriş yolunu belirtir. Bağlam, take in ifadesinin diğer anlamları arasından bu anlamı seçtirir. Miligramla ölçülen bir miktarın yiyecek ve içecekle birlikte anılması, burada bilgiyi anlamanın veya birine barınacak yer vermenin değil, fiziksel alımın kastedildiğini gösterir.
Alıştırma
Cümleyi take in ifadesinin geçmiş zaman biçimiyle tamamlayın: Over the course of the day, Lena ____ about two liters of fluid from drinks and soup.
Cevabı göster
took in
That's way more than one vaccination on a daily basis. Kelime
1:03Bu, her gün tek bir aşıyla alınandan katbekat fazladır.
way more than: güçlü ve gündelik karşılaştırma
Way, karşılaştırma biçimi olan more sözcüğünü güçlendirir. Way more than, bir miktarın diğerinden büyük bir farkla daha fazla olduğu anlamına gelir; than ise karşılaştırma noktasını tanıtır. Burada way, yol veya yön anlamına gelmez. Bu gündelik güçlendirici, way better ve way more expensive örneklerinde olduğu gibi başka karşılaştırma biçimlerinin önünde de kullanılır.
Alıştırma
Hangi cümle gündelik İngilizcede doğaldır ve fiyatın beklenenden çok daha yüksek olduğunu anlatır?
- The price is way much than we expected.
- The price is way more than we expected.
- The price is very more than we expected.
- The price is more way than we expected.
Cevabı göster
The price is way more than we expected.
And while some people warn about the presence of mercury-containing compounds like thimerosal,
1:07Bazı insanlar thimerosal gibi cıva içeren bileşikler konusunda uyarıda bulunsa da,
a vaccine preservative to prevent bacterial growth,
1:12bakteri üremesini önleyen bu aşı koruyucusu
it's actually been removed from almost all childhood vaccines since 2001. Dilbilgisi
1:15aslında 2001'den beri neredeyse tüm çocukluk çağı aşılarından çıkarılmış durumda.
It's ... been removed ... since 2001: edilgen present perfect
Bu cümlede it's, it is değil, it has kısaltmasıdır. Has been removed, present perfect'ın edilgen yapısıdır: belirtilmeyen bir kişi ya da kurum nesneyi geçmişte çıkarmıştır ve cümle bu sonucun hâlâ geçerli olduğunu anlatır. Since 2001, devam eden bu durumun başlangıç noktasını verir. since ile belirli bir zaman noktası, for ile bir süre kullanılır.
Alıştırma
Cümleyi remove fiilinin edilgen present perfect biçimiyle tamamlayın: The ingredient ____ from all products sold here since 2020.
Cevabı göster
has been removed
This was done to ease public concern, Kalıp ifadeler
1:20Bu, kamuoyunun kaygısını azaltmak için yapıldı;
Ease public concern: kamuoyunun kaygısını azaltmak
Ease public concern, kamuoyunun daha az kaygılanmasını sağlamak anlamına gelir. Burada ease, bir duygunun şiddetini azaltmak anlamındaki bir fiildir; public concern ise genel olarak toplum üyelerinin paylaştığı kaygıyı ifade eder. Bu ifade, insanların kaygısı üzerinde amaçlanan etkiyi anlatır. Kaygının tamamen ortadan kalktığını veya altta yatan sorunun çözüldüğünü ileri sürmez.
Alıştırma
Bir şirket, her sorunun çözüldüğünü ileri sürmeden insanları daha az kaygılandırmak için internet sitesine daha açık güvenlik bilgileri ekliyor. Şirketin amacını en iyi hangi ifade anlatır?
- eliminate all public concern
- ease public concern
- solve the underlying problem
Cevabı göster
ease public concern
even though no literature suggests it's harmful at doses present in vaccines. Anlatım akışı
1:22oysa aşılarda bulunan dozlarda zararlı olduğunu gösteren hiçbir bilimsel yayın yok.
Gerçek bir ödünleme için even though
Even though bir ödünleme ilişkisi kurar: ardından gelen yan cümle, ana cümledeki eylemi veya sonucu normalde şaşırtıcı gösterecek gerçek bir olguyu verir. Buradaki olgu, söz konusu aşı dozlarının zararlı olduğunu bildiren bir bilimsel yayın bulunmamasıdır; bu, halkın kaygısını azaltmak için daha önce yapılan eylemle karşıtlık oluşturur. even though yan cümlesi ana cümleden önce veya sonra gelebilir. Her iki sıralamada da “bu olgu doğru, fakat onunla karşıtlık oluşturan sonuç veya eylem de doğru” ilişkisini düzenler.
Alıştırma
Hangi cümle, sonuçla karşıtlık oluşturan gerçek bir olguyu even though ile sunar?
- Even though it was raining, the game continued.
- Because it was raining, the game continued.
- Even if it rains tomorrow, the game will continue.
Cevabı göster
Even though it was raining, the game continued.
Gayriresmî bir yaşam tarzı etiketi olarak granola parent
Granola parent ifadesinde granola, sıfat gibi kullanılan gayriresmî bir etikettir; ebeveynin yalnızca granola yediğini söylemez. Doğal veya organik yiyecekleri, çevre dostu alışkanlıkları ve benzer alternatif yaşam tarzı seçimlerini benimseyen bir ebeveyni tanımlar. Bu etiket çoğu zaman şakacı bir basmakalıp olarak kullanılır. Bu cümlede konuşmacı, kesin bir kategori sunmak yerine kolayca tanınan “doğal yaşamcı” ebeveyn tipini anlatır.
Alıştırma
“Maya calls herself a granola parent because she buys organic snacks and avoids disposable plastic,” cümlesinde granola parent büyük olasılıkla ne anlama gelir?
- her okul ödevini yakından denetleyen bir ebeveyn
- her öğünde granola servis eden bir ebeveyn
- doğal, organik ve çevre dostu seçimleri tercih eden bir ebeveyn
Cevabı göster
doğal, organik ve çevre dostu seçimleri tercih eden bir ebeveyn
Quinoa crackers over Ritz any day. Ton ve niyet
1:30Ritz yerine her zaman kinoalı krakeri tercih ederim.
X over Y any day: güçlü tercih bildiren eksiltili yapı
X over Y, X'i tercih edilen seçenek, Y'yi ise elenen alternatif olarak sunar. Cümlede I would choose gibi tam bir yan cümle atılmıştır; bu, kısa ve etkili gündelik konuşmada doğaldır. Any day tercihi güçlendirir: belirli bir günü değil, “seçim ne zaman ortaya çıkarsa çıksın hiç tereddüt etmeden” anlamını verir. Parça bir bütün olarak quinoa crackers seçeneğini Ritz karşısında kesin ve kendinden emin biçimde destekler.
Alıştırma
Cümleyi X over Y any day kalıbıyla tamamlayın: For a quiet trip, the train ____ driving ____.
Cevabı göster
over · any day
Because can't we just all agree that the natural route is better? Notlar
1:33Doğal olanın daha iyi olduğu konusunda hepimiz anlaşamaz mıyız?
Can't we just all agree ...?: uzlaşma baskısı
Can't we just all agree that ... biçimindeki olumsuz soru genellikle farklı görüşlere açık bir davet değildir. Ardından gelen iddiayı, grubun çoktan kabul etmiş olması gereken son derece açık bir gerçek gibi sunar. Just, anlaşmanın kolay olması gerektiğini düşündürürken all bütün grubun uzlaşmasını gündeme getirir. Böylece konuşmacı dinleyenleri önceden belirlenmiş bir cevaba iter; alaycı bir bağlamda aynı ifade, basit bir iddianın herkesçe kabul edilmesi gerektiği fikriyle dalga geçebilir.
Alıştırma
“Can't we just all agree that the deadline is unrealistic?” cümlesinde konuşmacı büyük olasılıkla ne yapıyor?
- Grubu, iddiayı ortak kabul olarak görmeye zorlamak
- Grubun deadline sözcüğünün anlamını bilip bilmediğini kontrol etmek
- Herhangi bir cevabı öne çıkarmadan ilgisiz görüşler istemek
Cevabı göster
Grubu, iddiayı ortak kabul olarak görmeye zorlamak
Mecaz olarak natural route
Bu cümlede natural route içindeki route, gerçek bir yol değil, bir durumla başa çıkma biçimi anlamında mecaz olarak kullanılmıştır. Burada aşı olmadan bağışıklığın gelişmesine izin verme seçeneğini ifade eder. Natural sıfatı bu seçeneği sözde daha doğal bir yol olarak sunar. Bu, kapsamı belirsiz ve değer yargısı taşıyan bir etikettir. İfade tek başına seçeneğin daha güvenli ya da daha iyi olduğunu göstermez ve tam olarak hangi eylemleri içerdiğini belirtmez.
Alıştırma
Bu cümlede natural route ne anlama geliyor?
- Bir seçeneğin daha güvenli ve daha iyi olduğunun kanıtı
- Doğal bir manzaradan geçen gerçek bir yol
- Aşı olmadan bağışıklığın gelişmesine izin verme yöntemi
Cevabı göster
Aşı olmadan bağışıklığın gelişmesine izin verme yöntemi
So just let your child's immune system develop naturally
1:36O hâlde çocuğunuzun bağışıklık sisteminin doğal biçimde gelişmesine izin verin
Vaccines introduce a weakened form of the germ to your body
1:41Aşılar, mikrobun zayıflatılmış bir biçimini vücudunuza tanıtır
so that the immune system can learn to recognize it. Dilbilgisi
1:45böylece bağışıklık sisteminiz onu tanımayı öğrenir.
Amaç bildiren so that + özne + can
Burada so that, önceki eylemin amacını belirtir. Yapı eylem + so that + özne + can + fiilin yalın hâli şeklindedir: zayıflatılmış mikrop, bağışıklık sisteminin onu tanımayı öğrenmesini sağlamak amacıyla vücuda sokulur. Bu yan cümle yalnızca bir sonuç bildirmek yerine eylemin neyi gerçekleştirmek için tasarlandığını açıklar. Amaç yan cümlesindeki kişi ya da şeyin açıkça belirtilen kendi öznesine ihtiyaç duyduğu durumlarda bu yapı kullanışlıdır.
Alıştırma
Cümleyi derste öğrenilen iki kelimelik amaç bağlacıyla tamamlayın: Please speak clearly ____ everyone can understand the instructions.
Cevabı göster
so that
builds its defenses: koruma geliştirir
builds its defenses ifadesinde build mecaz anlamdadır: vücut fiziksel bir engel inşa etmez. Bu ifade, bağışıklık sisteminin koruma yeteneğini zamanla geliştirmesi anlamına gelir. Its defenses, vücudun koruyucu mekanizmalarını belirtir. build + iyelik belirleyicisi + defenses kalıbı, korumayı zaman içinde geliştirilen bir şey olarak sunar. Aynı savunma benzetmesi sağlık, bilgisayar sistemleri veya kuruluşlar için de kullanılabilir.
Alıştırma
“The update helps the network build its defenses,” cümlesinde build its defenses ne anlama gelir?
- Zamanla daha güçlü bir koruma geliştirmek
- Fiziksel bir duvar inşa etmek
- Başka bir ağa saldırı başlatmak
Cevabı göster
Zamanla daha güçlü bir koruma geliştirmek
so it's prepared to fight off a real attack later. Öbek fiiller
1:50böylece ileride gerçek bir saldırıyla mücadele etmeye hazır olur.
fight off: bir tehdide karşı koyup onu savuşturmak
Fight off, bir tehdide karşı koyup onu savuşturmak anlamına gelen geçişli bir öbek fiildir. Burada vücut, gerçek bir patojen saldırısına yenilmek yerine onu durdurmaya hazırdır. Off zorunludur çünkü tehdidi uzakta tutma veya uzaklaştırma anlamını ekler. fight off an infection örneğindeki gibi fight off + isim kullanılır. Nesne zamir olduğunda zamir ortaya gelir: fight it off denir, fight off it denmez.
Alıştırma
Dersimizdeki “karşı koyup savuşturmak” anlamına gelen öbek fiille cümleyi tamamlayın: A strong immune system can ____ the infection before it spreads.
Cevabı göster
fight off
newborn babies are immune to several diseases
1:54yeni doğan bebekler bazı hastalıklara karşı bağışıklık taşır;
because of the antibodies they receive from their mother's breast milk
1:57bunda annelerinin sütünden aldıkları antikorların
and the thousands of germs we're exposed to from the moment we're born, Kalıp ifadeler
2:00ve doğduğumuz andan itibaren maruz kaldığımız binlerce mikrobun payı vardır.
be exposed to: bir şeye maruz kalmak
Be exposed to, çevredeki bir şeyle temas etmek veya onu deneyimlemek anlamına gelir. Burada we're exposed to thousands of germs, insanların doğdukları andan itibaren binlerce mikropla karşılaştığını belirtir. Edilgen be exposed to yapısı, teması yaşayan kişi ya da şeye odaklanır. Bu yapı tek başına birinin bu temasa kasıtlı olarak neden olduğunu veya temasın zarar verdiğini söylemez.
Alıştırma
Cümleyi be exposed to yapısının basit geçmiş biçimiyle tamamlayın: During the training, the nurses ____ several common hospital germs.
Cevabı göster
were exposed to
but vaccines cover the diseases you don't have immunity against. Dilbilgisi
2:03Ancak aşılar, bağışık olmadığınız hastalıklara karşı koruma sağlar.
the diseases you don't have immunity against: bağışıklığınız olmayan hastalıklar
you don't have immunity against ilgi cümleciği, hangi hastalıkların kastedildiğini belirler. Cümlecik içinde against sözcüğünün anlamca nesnesi diseases sözcüğüne geri gönderimde bulunur: you don't have immunity against those diseases. İngilizcede konuşma dilinde ve tarafsız yazı dilinde bir edat ilgi cümleciğinin sonunda kalabilir. Buradaki against gereklidir çünkü temel ilişki immunity against a disease biçimindedir; against cümle sonunda duran gereksiz bir sözcük değildir.
Alıştırma
Eksik sözcüğü doldurarak bu ilgi cümleciğinde have immunity against yapısını yeniden kurun: These are the diseases you don't have immunity ____.
Cevabı göster
against
It's why we don't vaccinate for every single disease possible,
2:07İşte bu nedenle, mümkün olan her hastalığa karşı aşı olmayız;
because this is when they're at the highest risk of getting sick or dying. Kalıp ifadeler
2:15çünkü hastalanma veya ölme risklerinin en yüksek olduğu dönem budur.
at the highest risk of getting sick or dying: hastalanma veya ölme riskinin en yüksek olması
Be at risk of + isim veya -ing biçimi, istenmeyen bir olayın gerçekleşme olasılığıyla karşı karşıya olmak demektir. Burada at the highest risk, küçük çocukların o dönemde başka dönemlere veya gruplara göre daha savunmasız olduğunu belirtir. of edatı iki paralel -ing biçimini de yönetir: getting sick ve dying. Bu ifade çocukların başına gelebilecek şeyleri anlatır; çocukların bunlardan herhangi birini yapmaya niyetli veya planlı olduğunu söylemez.
Alıştırma
Bu grubun en büyük tehlikeyle karşı karşıya olduğunu göstermek için cümleyi dersteki risk ifadesiyle tamamlayın: Of all the hikers, those without water are ____ becoming ill.
Cevabı göster
at the highest risk of
people began to question whether there was a connection between vaccines and allergies. Dilbilgisi
2:27insanlar aşılarla alerjiler arasında bir bağlantı olup olmadığını sorgulamaya başladı.
question whether ... a connection between A and B: A ile B arasında bağlantı olup olmadığını sorgulamak
Question fiil olarak kullanıldığında bir iddianın doğru olup olmadığından şüphe etmek veya onu eleştirel biçimde incelemek anlamına gelir. Question whether + yan cümle, sonraki olasılığı kabul edilmiş bir gerçek değil, henüz sonuçlanmamış bir konu olarak sunar. A connection between A and B, A ile B arasında bir ilişki veya bağlantı bulunabileceğini ifade eder. Bu ifade tek başına A'nın B'ye neden olduğunu söylemez; dolayısıyla cümle, nedenselliği kanıtlanmış saymadan öne sürülen bir bağlantıyı bildirir.
Alıştırma
Raporu question fiilinin geçmiş biçimiyle birlikte whether kullanarak, ardından A ile B'yi eşleştiren edatı yazarak tamamlayın: The team ____ there was a connection ____ late meals and poor sleep.
Cevabı göster
questioned whether · between
And then a study of 2100 participants ages 5 to 6
2:31Ardından, 5-6 yaşındaki 2.100 katılımcıyla yapılan bir araştırma,
found that vaccines actually have the opposite effect
2:34aşıların aslında tam tersi bir etki gösterdiğini
and instead have a protective effect against allergies. Kalıp ifadeler
2:37ve alerjilere karşı koruyucu olduğunu ortaya koydu.
have a protective effect against allergies: alerjilere karşı koruyucu etkiye sahip olmak
Burada have a protective effect against, “bir riskin veya o riskin şiddetinin azalmasına yardımcı olan bir etki yaratmak” anlamına gelir. Özne, incelenen şeyi belirtir; against ise azaltılabilecek hastalığı, zararı veya riski tanıtır. Bu araştırma dili özellikle temkinlidir: koruyucu bir ilişkiyi veya yararı bildirir, ancak herkesin tamamen korunacağını garanti etmez. Cümledeki instead, bu sonucu daha önceki endişeyle karşılaştırır.
Alıştırma
Cümleyi resmi have + a protective effect + against kalıbıyla tamamlayın: “The researchers found that daily exercise may ____ heart disease.”
Cevabı göster
have a protective effect against
how bad are the diseases that these vaccines are preventing anyways? Kelime
2:42bu aşıların önlediği hastalıklar ne kadar kötü olabilir ki?
soru sonunda anyways
Anyways, anyway sözcüğünün gayriresmî bir çeşididir. Bu sorunun sonunda yaklaşık olarak “sonuçta” veya “her hâlükârda” anlamına gelir ve konuşmayı, konuşanın asıl pratik mesele olarak gördüğü noktaya geri yönlendirir. Hastalıkların ciddiyetiyle ilgili temel soruyu değiştirmez. Tartışılan endişeye karşı biraz küçümseyici veya meydan okuyucu duyulabilecek rahat bir tutum ekler.
Alıştırma
Anyways sözcüğünün bu bağlamda uygun olup olmadığına karar verin: Bir öğrenci resmî bir bilim raporunda “Anyways, the results did not support the hypothesis.” yazıyor.
- Uygun değil; anyway veya daha resmî bir geçiş ifadesi kullanılmalı
- Bu resmî rapor için uygun
Cevabı göster
Uygun değil; anyway veya daha resmî bir geçiş ifadesi kullanılmalı
abartılı bir benzetme olarak stuffed like a packed sausage
Burada stuffed, dolgun ya da sıkıca doldurulmuş görünmek demektir; like ise bir benzetme başlatır. Çocuk, kılıfı sımsıkı doldurulmuş bir sosis gibi toplu ve güçlü gösterilir. Bu karşılaştırma bilinçli olarak abartılmıştır. Çocuğun gücüyle övünmeyi komik ve kendinden emin bir görüntüye dönüştürür; gerçekten içinin doldurulduğu ya da tıbbi bir tanım yapıldığı anlamına gelmez.
Alıştırma
Bu cümlede “stuffed like a packed sausage” çocuk hakkında ne anlatıyor?
- Kendisine tıbbi bir tanı konmuş.
- Tek başına ayakta duramayacak kadar zayıf.
- Toplu ve dolgun olduğu mizahi biçimde anlatılıyor.
- Gerçekten bir sosisin içine konmuş.
Cevabı göster
Toplu ve dolgun olduğu mizahi biçimde anlatılıyor.
bir kişiyi anlatan built to last
Built to last, uzun süre kullanılabilecek kadar sağlam yapılmış bir ürünü anlatan yaygın bir ifadedir. Bu cümlede ürünlerden bir kişiye aktarılmıştır. Konuşan kişi, özellikle miras aldığı “genler” sayesinde çocuğun doğuştan güçlü olduğunu ve büyük olasılıkla öyle kalacağını anlatır. Bir insana dayanıklı bir ürün gibi davranmak övüngen ve komik bir etki yaratır; built gerçek anlamda kullanılmamıştır.
Alıştırma
“Uzun süre kullanılabilir kalacak şekilde yapılmış” anlamındaki built + mastar yapısından oluşan üç sözcüklü ifadeyle cümleyi tamamlayın: This steel toolbox is ____.
Cevabı göster
built to last
"what's the worst that could happen?" sorusunun retorik gücü
Burada "what's the worst that could happen?" dilbilgisel olarak olası en ciddi sonucu sorar, ancak retorik bir işlev görür: konuşmacı tehlikeyi küçümser ve sonuçların muhtemelen ciddi olmayacağını ima eder. Bu nedenle soru, yalnızca bilgi istemek yerine umursamazlık, risk alma eğilimi veya kişinin kendini rahatlatma çabasını gösterir.
Alıştırma
Bir tartışmada biri sağlık uyarısını önemsemeyip "What's the worst that could happen?" diyor. Bu soru büyük olasılıkla neyi ima eder?
- En kötü sonuç zaten gerçekleşti.
- Sonuçlar muhtemelen çok ciddi olmayacak.
- Lütfen bana eksiksiz bir tıbbi risk değerlendirmesi ver.
Cevabı göster
Sonuçlar muhtemelen çok ciddi olmayacak.
Vaccines have done such a good job preventing so many diseases Dilbilgisi
2:53Aşılar bu kadar çok hastalığı önlemekte öylesine başarılı oldu ki
"do such a good job doing ... that ..." kalıbı
"do such a good job doing X that Y" kalıbı, olağanüstü başarılı bir performansı onun sonucuna bağlar. Burada aşılar hastalıkları o kadar etkili biçimde önler ki birçok nesil bu hastalıklarla bizzat hiç karşılaşmamıştır. "Preventing so many diseases" aşıların yaptığı işi açıklar; ardından gelen "that" ise bu yüksek başarı derecesinin doğurduğu sonucu belirtir. "Diseases" sözcüğünü niteleyen bir ilgi cümleciği başlatmaz.
Alıştırma
Cümleyi "such ... that" sonuç kalıbını oluşturan sözlerle tamamlayın: "The new filter did ____ removing smoke that the room stayed clear all day."
Cevabı göster
such a good job
But here's what these diseases looked like without vaccines. Anlatım akışı
2:59Ama aşılar olmasaydı bu hastalıkların nasıl göründüğüne bakalım.
… olmadan … işte böyleydi
Here's what ... kalıbı, dinleyiciyi genel bir ifadeden somut kanıtların gösterimine taşır. Bu cümlede, sırada örneklerin olduğunu bildirir ve dikkati aşıların bulunmadığı veya kullanılmadığı dönemde hastalıkların nasıl bir durumda olduğuna yöneltir. Burada looked like yalnızca görsel görünüşü değil, etkiler ve sonuçlar dâhil genel durumun nasıl olduğunu anlatır. Without vaccines karşılaştırma temelini belirler. Tekrar kullanılabilen Here's what X looked like without Y kalıbı, açıkça tanımlanmış bir koşul altındaki kanıtları sunmadan önce haber vermeyi sağlar.
Alıştırma
Örnekteki “Here's what these diseases looked like without vaccines” ifadesinin temel söylem işlevi nedir?
- Aşıların olmadığı koşulda hastalıklarla ilgili somut kanıtların sunulacağını haber verir.
- Yalnızca hastalıkların görünen şekilleri ve renkleri hakkında yorum yapar.
- Konuşmacının aşıların nasıl üretildiğini açıklayacağını bildirir.
Cevabı göster
Aşıların olmadığı koşulda hastalıklarla ilgili somut kanıtların sunulacağını haber verir.
smallpox was responsible for millions of deaths.
3:04çiçek hastalığı milyonlarca insanın ölümüne yol açıyordu.
it was completely eradicated due to an intensive vaccine campaign. Kelime
3:08yoğun bir aşılama kampanyası sayesinde tamamen ortadan kaldırılmıştı.
Tamamen ortadan kaldırılmış
Halk sağlığı raporlarında eradicated, kasıtlı çalışmalar yoluyla bir hastalığın doğal bulaşmasının dünya çapında kalıcı olarak sıfıra indirilmesi anlamına gelir. Burada completely eradicated, aşılama kampanyası sayesinde çiçek hastalığının 1980'e gelindiğinde artık doğal olarak yayılmadığını belirtir. Completely vurgu katar, ancak eradicated zaten tam bir son noktayı ifade eder. Bu nedenle ifade; hastalığın azalmasından, kontrol altına alınmasından veya yalnızca bir bölgede ortadan kaldırılmasından çok daha güçlü bir iddiadır.
Alıştırma
Hangi durum completely eradicated olarak doğru biçimde tanımlanabilir?
- Vakalar devam etmektedir, ancak tedavi ağır hastalığı yönetilebilir bir düzeyde tutmaktadır.
- Bir ülkede bu yıl yerel vaka bildirilmemiştir, ancak hastalık başka yerlerde devam etmektedir.
- Koordineli bir kampanyadan sonra hastalık dünyanın hiçbir yerinde doğal olarak bulaşmamaktadır.
Cevabı göster
Koordineli bir kampanyadan sonra hastalık dünyanın hiçbir yerinde doğal olarak bulaşmamaktadır.
13,000 to 20,000 cases of paralytic polio
3:14her yıl, felce neden olan 13.000 ila 20.000 çocuk felci vakası
This meant thousands of children had to use braces, crutches, wheelchairs,
3:20Bu da binlerce çocuğun bacak destekleri, koltuk değnekleri ve tekerlekli sandalyeler kullanmak
and ventilators to breathe.
3:24ve nefes alabilmek için solunum cihazına bağlanmak zorunda kalması demekti.
there were 2100 neonatal deaths and 11,250 miscarriages.
3:292.100 yenidoğan ölümü ve 11.250 düşük yaşandı.
ended up deaf ifadesinde end up + sıfat
ended up deaf ifadesinde end up fiilinden sonra deaf sıfatı gelir ve bu sıfat, bir süreç ya da olaylar dizisinden sonra ulaşılan son durumu belirtir. Buradaki up yön bildirmez; deaf sonuç tamamlayıcısıdır. Başka durumlara da aktarılabilen end up + sıfat kalıbı, bir durumu nihai sonuç olarak sunar ve çoğu zaman bunun başlangıçtaki plan ya da beklenti olmadığını ima eder.
Alıştırma
Kaybolmayı beklenmedik nihai sonuç olarak sunan iki kelimelik ifadeyle cümleyi tamamlayın: We took the wrong trail and ____ completely lost.
Cevabı göster
ended up
The World Health Organization estimates that regular vaccination
3:48Dünya Sağlık Örgütü, düzenli aşılamanın
has prevented 20.4 million deaths from measles worldwide
3:52dünya çapında kızamık kaynaklı 20,4 milyon ölümü
still haven't covered + konu
Still, olumsuz present perfect yapısı haven't covered ifadesini niteler. Beklenen bir eylemin şu ana kadar hâlâ yapılmadığını belirtir; still, eylemin şimdiye dek yapılmış olması gerektiği düşüncesini de ekleyerek baskı veya itiraz havası oluşturur. Burada cover a topic, bir şeyin üstünü fiziksel olarak kapatmak değil, bir konuyu ele almak ya da tartışmak anlamına gelir. still haven't/hasn't covered + konu kalıbı, şu anda da önemini koruyan bir eksikliği gösterebilir.
Alıştırma
Beklenen bir konunun hâlâ ele alınmadığını göstermek için still ve cover fiilinin olumsuz present perfect biçimini kullanın: We have discussed the schedule and budget, but you ____ the safety risks.
Cevabı göster
still haven't covered
is linked to one paper published in the late 1990s, Kalıp ifadeler
4:031990'ların sonlarında yayımlanan tek bir makaleye dayanıyor;
is linked to one paper: bir ilişki bildirmek
“is linked to one paper” ifadesindeki edilgen be linked to kalıbı, hareketin büyük bir kısmı ile belirli bir makale arasında bağlantı kurar. Bu bağlamda makalenin, hareketin arkasındaki önemli bir kaynak veya etki olduğunu düşündürür. Bu ifade tek başına kesin neden-sonuç sürecini belirtmez veya kanıtlamaz. Makalenin tek başına bütün hareketi ortaya çıkardığının kanıtı olarak değil, bir ilişki olarak anlaşılmalıdır.
Alıştırma
Bir araştırmada yoğun ekran kullanımı ile kötü uykunun birlikte görüldüğü bulunuyor, ancak birinin diğerine neden olduğu kanıtlanmıyor. En doğru cümle hangisidir?
- Poor sleep prevents heavy screen use.
- Poor sleep is caused by heavy screen use.
- Poor sleep is linked to heavy screen use.
Cevabı göster
Poor sleep is linked to heavy screen use.
It suggested a link between the measles, mumps, rubella vaccine
4:09Bu makale, kızamık, kabakulak ve kızamıkçık aşısının
causing malabsorption of nutrients in the gut,
4:12bağırsaklarda besinlerin yeterince emilememesine yol açtığını,
thereby leading to increased cases of autism in children. Anlatım akışı
4:14bunun da çocuklardaki otizm vakalarını artırdığını öne sürüyordu.
thereby leading to: bir süreci sonucuna bağlamak
“Thereby leading to”, az önce belirtilen süreci ardından gelen sonuçla birleştirir. Thereby, “bunun sonucunda” anlamına gelir; -ing yan cümlesi de sonucu önceki sürecin bir sonucu olarak sunar. Kalıp, cümle veya süreç, thereby leading to + isim öbeği ya da -ing biçimidir. Burada “increased cases” belirtilen sonuçtur. Bu ifade bir nedensellik iddiasını açıkça düzenler, ancak iddia edilen neden-sonuç ilişkisinin doğru olduğunu kanıtlamaz.
Alıştırma
Cümleyi thereby ve lead ile kurulan üç sözcüklük hedef resmî bağlayıcıyla tamamlayın: The school opened a second lunch line, ____ shorter waits for students.
Cevabı göster
thereby leading to
The study was later proven to be fraudulent Kelime
4:17Araştırmanın daha sonra sahte olduğu kanıtlandı
was later proven to be fraudulent: kasıtlı aldatmanın saptanması
Edilgen was later proven to be + tümleç yapısında, daha sonra elde edilen kanıtlar özneyle ilgili bir sonucu kesinleştirir; bu, çalışmanın yalnızca şüpheli olduğunu söylemekten daha güçlüdür. Burada fraudulent, kasıtlı olarak aldatıcı veya sahte anlamına gelir. Bir araştırmayı fraudulent olarak nitelemek, araştırmanın tasarımında, verilerinde veya raporlanmasında dürüst olmayan davranış bulunduğunu ileri sürer; yalnızca hata, zayıf yöntem veya tartışmalı sonuç anlamına gelmez.
Alıştırma
Soruşturmacılar bir rapordaki verilerin kasıtlı olarak uydurulduğunu keşfediyor. En doğru tanımlama hangisidir?
- The report was disputed.
- The report was erroneous.
- The report was fraudulent.
Cevabı göster
The report was fraudulent.
and debunked by 25 international research papers
4:19ve 25 uluslararası araştırma makalesiyle çürütüldü;
refuted and retracted their original statements: iki ayrı eylem
Bir açıklamayı refute etmek, onun yanlış veya dayanaksız olduğunu kanıt ya da akıl yürütmeyle göstermektir. Bir açıklamayı retract etmek ise daha önce söylenen veya yayımlanan bir şeyi resmen geri çekmektir. Refuted ve retracted sözcüklerini birlikte kullanmak iki ayrı değişimi gösterir: önceki iddialar içerik bakımından yanlışlanmış, yazarlar da bu iddialara verdikleri kamusal desteği geri çekmiştir. Bir kişi iddiayı tamamen çürütmeden geri çekebilir; başka biri de yazarının hiç geri çekmediği bir iddiayı çürütebilir.
Alıştırma
Cümleyi dersteki iki fiille şu sırada tamamlayın: önce “yanlış olduğunu gösterdi”, sonra “resmen geri çekti” anlamındaki fiil. After reviewing the evidence, the scientist ____ her earlier claim.
Cevabı göster
refuted and retracted
And while it's understandable that parents want to protect their kids, Dilbilgisi
4:33Ebeveynlerin çocuklarını korumak istemesi anlaşılır olsa da,
anlaşılır olsa da iddia kanıta dayanmıyor: çürütmeden önce ödünleme
Burada while bir zaman ilişkisi değil, ödünleme ilişkisi kurar. Konuşmacı önce ebeveynlerin çocuklarını koruma isteğinin anlaşılır olduğunu kabul eder. Ardından ana cümle, kanıtla desteklenmediği için iddiayı reddeder. Başka bağlamlara aktarılabilen bilgi düzeni while + kabul edilen nokta, ana cümlede karşı görüş şeklindedir: makul bir kaygıyı kabul ederken sonucu kabul etmez.
Alıştırma
while vurgulanan cümlede ne işlev görüyor?
- Çocukları korumanın ve kanıt toplamanın aynı anda gerçekleştiğini gösterir.
- İddiayı reddetmeden önce ebeveynlerin gerekçesinin anlaşılır olduğunu kabul eder.
- Ebeveynlerin gerekçesinin iddianın doğru olduğunu kanıtladığını söyler.
Cevabı göster
İddiayı reddetmeden önce ebeveynlerin gerekçesinin anlaşılır olduğunu kabul eder.
a measure of choice: sınırlı ölçüde seçim hakkı
a measure of choice ifadesindeki measure, ölçme eylemi değil, bir miktar veya derece anlamına gelir. İfade, ebeveynlerin bir miktar seçim hakkına sahip olması gerektiğini söyler; ancak tam özgürlük veya sınırsız denetim vaat etmez. Başka bağlamlara aktarılabilen a measure of + soyut isim kalıbı, bir şeyin sınırlı ya da özellikle belirtilmemiş bir derecesini ifade eder.
Alıştırma
Cümleyi measure ile kurulan üç sözcüklü hedef ifadeyle tamamlayın: The new policy gives local schools ____ autonomy.
Cevabı göster
a measure of
about whether or not they should vaccinate their kids.
4:43çocuklarını aşılatıp aşılatmayacaklarına karar verebilmeliler.
No one knows their kid better than you do. Dilbilgisi
4:45Çocuğunuzu sizden daha iyi kimse tanımaz.
better than you do yapısında fiil grubunun yerini tutan do
better than you do ifadesindeki do, daha önce geçen “kişinin kendi çocuğunu tanıması” fiil anlamının yerini tutar. Tam anlam No one knows their kid better than you know your kid şeklindedir; ancak fiil grubunun tamamını tekrarlamak cümleyi ağırlaştırır. Yardımcı fiille yapılan bu değiştirme, karşılaştırmayı daha kısa ve doğal kılar. Geniş zamanda asıl fiille birlikte özneye göre do veya does, geçmiş zamanda ise did kullanılır. Burada you ile do kullanılır. Do yeni bir eylem eklemez ve “daha iyi yapmak” anlamına gelmez.
Alıştırma
understand the system ifadesinin yerini tutan yardımcı fiille karşılaştırmayı tamamlayın: Mia understands the system better than I ____.
Cevabı göster
do
Kesin bir karşı çıkış olarak This is simply not the case
“This is not the case”, önceki iddianın tamamına gönderme yapar ve onun gerçeklerle uyuşmadığını söyler. Buradaki case, hukuki bir dava, kap veya belirli bir örnek değil, “gerçek durum” anlamındadır. Simply, reddedişi güçlendirir: konuşan kişi düzeltmeyi açık ve kesin olarak sunar. Bu cümle, farklı bir açıklama ya da kanıt vermeden önce önceki fikri reddederek savın düzenlenmesine yardımcı olur.
Alıştırma
Bir rapor, her öğrencinin bir dizüstü bilgisayarı olduğunu iddia ediyor. Hangi yanıt iddianın tamamını kesin biçimde reddeder?
- This may not be the case.
- This is not always the case.
- This is simply not the case.
Cevabı göster
This is simply not the case.
perhaps more importantly: sonraki noktaya daha fazla ağırlık verme
Perhaps more importantly, konuşmacının bir noktadan ikinci bir noktaya geçtiğini ve ikinci noktaya daha fazla ağırlık verdiğini gösterir. Dinleyicilerin fikirlerin önem sırasını izlemesine yardımcı olur. Perhaps bu sıralamayı yumuşatır: konuşmacı more importantly ifadesini mutlak bir gerçek olarak değil, değerlendirmeye dayanan bir yargı olarak sunar. Ardından gelen noktanın doğruluğunu zayıflatmaz.
Alıştırma
Perhaps more importantly bu cümlede ne yapıyor: “The plan saves time and, perhaps more importantly, reduces safety risks”?
- İki yararın eşit derecede önemli olduğunu gösterir.
- Güvenlik yararını daha ağırlıklı nokta olarak sunarken bu sıralamayı yumuşatır.
- Güvenlik yararının muhtemelen doğru olmadığını söyler.
Cevabı göster
Güvenlik yararını daha ağırlıklı nokta olarak sunarken bu sıralamayı yumuşatır.
you can't spread the disease to those with weaker immune systems,
4:59hastalığı bağışıklık sistemi daha zayıf kişilere,
the less available real estate for the germs, Deyimler
5:13mikropların barınabileceği alan o kadar azalır;
real estate for the germs mecazı
Bu cümlede real estate, mikropların hastalığa açık konaklara ulaşmak için kullanabileceği sınırlı alanı ya da fırsatı anlatan bir mecazdır. Bağışıklığı olan insan sayısı arttıkça mikropların yayılabileceği kullanılabilir “alan” azalır. Bu ifade, mikropların arazi, ev veya başka gayrimenkullere sahip olduğu anlamına gelmez. “Bulaşma fırsatlarının azalması” gibi soyut bir düşünceyi, kullanılabilir alanın azalması şeklinde somut bir görüntüye dönüştürür.
Alıştırma
Bu cümlede real estate for the germs neyi ifade ediyor?
- Aşıların üretildiği yer
- Mikropların hastalığa açık konaklara ulaşabileceği alan veya fırsat
- Mikroplara ait arazi ve binalar
Cevabı göster
Mikropların hastalığa açık konaklara ulaşabileceği alan veya fırsat
The more ..., the less ...: bağlantılı değişim
The more ..., the less ... eşleşmiş bir karşılaştırma yapısıdır. Ters yönlü bir ilişki sunar: bir miktar arttıkça diğeri azalır. Burada aşılanan insan sayısının artması, mikropların yayılabileceği real estate miktarının, yani alan veya fırsatın azalmasına karşılık gelir. Her iki the de sıradan belirli tanımlık değil, bu yapının işaretidir. İlk karşılaştırmalı bölüm değişen koşulu belirler, ikinci bölüm ise bağlantılı sonucu verir. people that are vaccinated ifadesinde that are vaccinated, people sözcüğünü niteler.
Alıştırma
Hedef yapıyla eşleşmiş karşılaştırmayı tamamlayın: ____ practice time students get, ____ nervous they usually feel before the performance.
Cevabı göster
The more · the less
Halk sağlığı terimi herd immunity
Herd immunity, bir toplumda yeterli sayıda insanın bağışık olması sayesinde bulaşıcı bir hastalığın kişiden kişiye yayılabileceği yolların azalması durumudur. Bu, hâlâ hastalığa açık olan kişilerin mikropla karşılaşma olasılığını dolaylı olarak azaltabilir. Herd burada bir bütün olarak toplumu ifade eder; herkesin bağışık olduğu anlamına gelmez ve tam koruma garantisi vermez.
Alıştırma
Halk sağlığı terimini tamamlayın: When enough people are immune to slow disease spread across a population, this is called ____.
Cevabı göster
herd immunity
the vulnerable in our society: the + sıfat ile bir grubu ifade etmek
Burada the vulnerable, zarar görme veya ciddi şekilde hastalanma olasılığı özellikle yüksek olan insanları ifade eder. Bu bağlamda yaşları, sağlık durumları veya bağışıklık tepkileri nedeniyle daha az korunan kişiler buna dahildir. İngilizcede the + belirli sıfatlar, aynı özelliği paylaşan bir grubu belirtmek için kullanılabilir. İfade anlamca çoğuldur ve bu nedenle çoğul fiille kullanılır: “The vulnerable are at greater risk.” “In our society” ise grubu, hakkında konuşulan toplumdaki insanlarla sınırlar.
Alıştırma
Örnekte the vulnerable ne anlama geliyor?
- O anda duygusal olarak üzgün olan kişiler
- Sağlık alanında çalışan herkes
- Daha yüksek riskle karşılaşan ve korunmaya ihtiyaç duyabilecek kişiler
Cevabı göster
Daha yüksek riskle karşılaşan ve korunmaya ihtiyaç duyabilecek kişiler
big pharma: güçlü ilaç şirketleri için eleştirel bir etiket
Big Pharma, çok büyük ilaç şirketleri ile bunlarla ilişkili güç veya etki için kullanılan gayriresmî bir toplu etikettir. Tek bir şirketin ya da kurumun resmî adı değildir. Bu etiket, özellikle kâr, lobi faaliyetleri, ilaç fiyatları veya halk sağlığı tartışmalarında sektörü çoğu zaman kuşku ya da eleştiri çerçevesinde sunar. Tam olarak neyin suçlandığı yine bağlamdan anlaşılır; ifade tek başına bir komployu kanıtlamaz.
Alıştırma
Big Pharma en sık hangi tutumu ima eder?
- Bir devlet sağlık kurumunun tarafsız resmî adı
- Yerel bir eczaneye yönelik sıcak bir övgü
- Güçlü ilaç şirketlerine yönelik kuşku veya eleştiri
Cevabı göster
Güçlü ilaç şirketlerine yönelik kuşku veya eleştiri
The amount of drugs they've taken off the market,
5:29Piyasadan çekmek zorunda kaldıkları onca ilaç varken,
Şirket yöneticilerini küçümseyerek anlatan those suits
those suits ifadesindeki suits, giysi parçaları anlamına gelmez. Şirket çalışanlarıyla ilişkilendirilen kıyafeti, o kıyafeti giyen kişiler için kullanır; burada güçlü şirket temsilcilerini veya yöneticilerini anlatır. Those sözcüğü mesafe ve küçümseme katar. those suits bir bütün olarak bu grubu tek tek bireyler yerine kişiliksiz ve güvenilmez bir şirket gücü gibi gösterir.
Alıştırma
“I don't trust those suits to put patients first.” cümlesinde those suits ne anlatır?
- Tıp araştırmacıları için saygılı bir unvan
- Şirkette karar veren kişilere yönelik küçümseyici bir ifade
- Birkaç resmî kıyafetin tarafsız bir tanımı
Cevabı göster
Şirkette karar veren kişilere yönelik küçümseyici bir ifade
Aşırı riski anlatan bir mecaz olarak practically a death sentence
Practically burada “neredeyse” veya “fiilen” anlamına gelir. a death sentence sözcük anlamıyla bir kişinin öldürülmesini emreden yasal bir cezadır; ancak bu cümlede ölümcül sonuçlar doğurması muhtemel bir seçimi anlatan mecazdır. Konuşan kişi, şirkete güvenmenin son derece tehlikeli olduğunu savunmak için güçlü bir abartı kullanır. İfade kaygı ve aşırı güvensizlik bildirir; gerçek bir mahkeme kararı değildir.
Alıştırma
“Ignoring the evacuation order would be practically a death sentence.” cümlesinde practically a death sentence ne anlama gelir?
- Bir mahkeme gerçek bir infaz emrini zaten verdi.
- Bu, ölümcül olması muhtemel bir sonucu seçmekle neredeyse aynı olurdu.
- Bu yalnızca küçük bir sıkıntıya yol açardı.
Cevabı göster
Bu, ölümcül olması muhtemel bir sonucu seçmekle neredeyse aynı olurdu.
Pharmaceutical companies do make money from selling vaccines. Dilbilgisi
5:35İlaç şirketleri aşı satarak gerçekten para kazanıyor.
do make money ifadesindeki vurgulu do
Buradaki do, olumlu cümleyi vurgulayan bir yardımcı fiildir. do make money, “gerçekten para kazanırlar” veya “para kazandıkları doğrudur” anlamına gelir; şirketlerin para kazandığını reddetmek yerine bu gerçeği kabul eder. Bu yapı genellikle bir düşünceyi düzeltmek, bir şeyin doğru olduğunda ısrar etmek veya karşıt bir noktadan önce bir gerçeği kabul etmek için kullanılır. Kalıp özne + do/does/did + fiilin yalın hâlidir; make yalın kalırken zaman ve özne uyumu do tarafından gösterilir.
Alıştırma
Cümleyi do yardımcı fiilinin doğru vurgulu biçimiyle tamamlayın: Some people think Mia never helps, but she ____ help when we ask.
Cevabı göster
does
One estimate puts the vaccine market now at $24 billion, Anlatım akışı
5:38Bir tahmine göre aşı pazarının değeri bugün 24 milyar dolar;
One estimate puts ... at $24 billion bildirim kalıbı
One estimate puts the vaccine market now at $24 billion cümlesinde puts, bir şeyi fiziksel olarak bir yere koymak değil, “tahmin etmek” veya “değerini belirtmek” anlamına gelir. Kalıp kaynak + puts + ölçülen şey + at + tahmini değerdir. Cümlenin One estimate ile başlaması, bu sayının herkesçe kabul edilen kesin bir gerçek değil, bildirilmiş bir değerlendirme olduğunu gösterir. Böylece cümle önce kaynağı ve kesinlik düzeyini, ardından pazarı ve tahmini büyüklüğünü verir; now bu tahmini günümüz dönemine yerleştirir.
Alıştırma
Cümleyi puts X at Y bildirim kalıbıyla tamamlayın: One survey ____ the average wait time ____ 18 minutes.
Cevabı göster
puts · at
Tartışmada if you want to talk money kalıbı
Burada “if you want to talk money”, esas olarak dinleyicinin para hakkında konuşmak isteyip istemediğini sormaz. Karşı tarafın seçtiği ölçütün para olduğunu kabul eder. Konuşmacı daha sonra aynı ölçütü kullanarak bir karşı sav ileri sürer. “if you want to talk + konu” kalıbı, “ölçüt olarak bu konuyu kullanmak istiyorsan benim kanıtımı da dikkate al” anlamına gelebilir.
Alıştırma
“If you want to talk fairness, your proposal helps only one group,” cümlesindeki giriş ne yapıyor?
- Adalet önemsiz olduğu için tartışmayı bitirir.
- Adaleti ölçüt olarak kabul eder ve bir karşı sav başlatır.
- Dinleyicinin gündelik bir sohbete ilgi duyup duymadığını sorar.
Cevabı göster
Adaleti ölçüt olarak kabul eder ve bir karşı sav başlatır.
a study found that in the US between 1994 and 2013,
5:44bir araştırma, 1994-2013 yılları arasında ABD'de
and 1.38 trillion in societal costs.
5:54ve toplumsal maliyetlerde 1,38 trilyon dolar tasarruf sağladığını gösterdi.
net savings, direct costs ve societal costs
“Net savings”, ilgili maliyetler çıkarıldıktan sonra kalan tasarruf miktarıdır. “Net” sözcüğü, maliyetler çıkarılmadan önceki toplam faydayı değil son bakiyeyi gösterir. “Direct costs”, mal, hizmet veya tedavi için doğrudan ödenen giderlerdir. “Societal costs” daha geniş bir bakış açısı kullanır ve kaybedilen çalışma süresi veya üretkenlik gibi etkileri de hesaba katabilir. Bu terimler farklı hesaplama kapsamlarını gösterdiği için rakamlar aynı tür maliyetmiş gibi ele alınmamalıdır.
Alıştırma
Cümleyi dersteki ekonomik terimle tamamlayın: A program prevents $70 million in losses and costs $20 million. Its ____ are $50 million after the program cost is subtracted.
Cevabı göster
net savings
pulled from the market: piyasadan çekilip satışı durdurulan
To pull a product from the market, bir ürünün satışını veya dağıtımını durdurmak demektir. Bu cümlede ilaçlar ticari olarak erişilebilir olmaktan çıkarılmıştır; pulled burada bir şeyi fiziksel olarak çekme eylemi değildir. Have been pulled, have been + geçmiş zaman ortacı yapısından oluşan edilgen present perfect biçimidir. Geri çekme işlemini, adı verilmeyen bir şirket veya kurum tarafından tamamlanmış ve sonucu bugün de önemli olan bir eylem olarak sunar. Market burada fiziksel bir pazar yeri değil, ilaçların satıldığı ticari sistemdir.
Alıştırma
Cümleyi pull ... from the market ifadesinin edilgen present perfect biçimiyle tamamlayın: The unsafe chargers ____.
Cevabı göster
have been pulled from the market
after harmful side effects came to light. Deyimler
5:59çünkü zararlı yan etkileri sonradan ortaya çıktı.
came to light: gizli bilgi ortaya çıktı
Come to light, gizli kalmış veya fark edilmemiş bir bilginin öğrenilmesi ya da keşfedilmesi demektir. Burada harmful side effects sonradan öğrenilen bilgidir; hiçbir şey kelimenin gerçek anlamıyla bir ışık huzmesinin içine girmemiştir. Bilginin kendisi dilbilgisel öznedir; bu nedenle ifade onu kimin keşfettiğini belirtmez. Came, come fiilinin simple past biçimidir ve geçmişte tamamlanmış bir keşfe uyar.
Alıştırma
Cümleyi come to light ifadesinin simple past biçimiyle tamamlayın: During the audit, several hidden payments ____.
Cevabı göster
came to light
vaccines are among the most highly regulated substances we can put into our bodies, Dilbilgisi
6:01aşılar vücudumuza uygulanan en sıkı denetime tabi maddeler arasındadır;
en sıkı şekilde düzenlenen maddeler arasında
Among the most + sıfat + çoğul isim yapısı, bir kişiyi veya şeyi bir ölçeğin en üst ucundaki grubun içine yerleştirir. Öznenin tek ve mutlak birinci olduğunu iddia etmez. Burada highly, regulated sözcüğünü niteler. Bu nedenle ifade, aşıların en sıkı denetim düzeylerine tabi olan maddeler grubunda bulunduğu anlamına gelir.
Alıştırma
Kanıtlar, kıyı koruma alanının üst düzey bir grupta olduğunu destekliyor; tek birinci olduğunu değil. En iyi tamamlamayı seçin: The coastal reserve is ___ in the country.
- among the most carefully protected habitats
- the most carefully protected habitat
- among the carefully protected habitats
Cevabı göster
among the most carefully protected habitats
in part because they're given to healthy people, Anlatım akışı
6:06bunun bir nedeni, sağlıklı insanlara,
in part because: nedenlerden biri olarak
In part because bir neden sunarken bu nedenin açıklamanın yalnızca bir parçası olduğunu belirtir. Cümlede, sağlıklı insanların aşı olması gerçeğini sıkı düzenlemeyle ilgili önceki iddiaya bağlar; ancak bu gerçeği nedenin tamamı olarak sunmaz. Bir sonucun birden fazla nedeni olduğunda ve bunlardan birini dikkatli biçimde belirtmek istediğinizde bu bağlayıcıyı kullanın.
Alıştırma
Sonraki nedenin birkaç nedenden yalnızca biri olduğunu gösteren üç sözcüklü bağlayıcıyla cümleyi tamamlayın: The event succeeded ____ local volunteers helped with planning.
Cevabı göster
in part because
as a preventative measure rather than a treatment. Kalıp ifadeler
6:09tedavi amacıyla değil, hastalığı önlemek için uygulanmalarıdır.
as a preventative measure rather than a treatment: as X rather than Y ile rolleri karşılaştırma
as X rather than Y kalıbı, aynı şeyi iki olası rolden biriyle sınıflandırır. Burada söz konusu şeyin bir tedavi olarak değil, önleyici bir tedbir olarak işlev gördüğü belirtilir. Karşıtlık amaçla ilgilidir: önleme, hastalık veya zarar ortaya çıkmadan önce gerçekleşirken tedavi zaten var olan bir duruma karşılık verir. Rather than bu cümlede ikinci sınıflandırmayı reddeder; tedavinin hiçbir zaman yararlı olmadığını söylemez.
Alıştırma
Cümleyi as X rather than Y kalıbıyla tamamlayın: The device is meant to serve ____ an early warning tool ____ a complete security system.
Cevabı göster
as · rather than
go through multiple phases of testing: bir sürecin aşamalarını yaşamak
Go through bir öbek fiildir. Nesnesi bir süreç olduğunda, o sürecin aşamalarını yaşamak veya tamamlamak anlamına gelir. Özne gerçek anlamda bir yerin içinden geçmez. Multiple phases of testing, her birinde farklı bir kontrol veya amaç bulunabilen birkaç ayrı test aşaması demektir. İfade bütünüyle testleri tek ve hızlı bir test olarak değil, takip edilmesi gereken bir sıra olarak sunar.
Alıştırma
Odak noktası her aşamayı yaşamaksa cümleyi en iyi hangi ifade tamamlar? Every new medicine must ___ several rounds of safety testing before approval.
- go through
- get through
- look through
Cevabı göster
go through
and to see if protection against the disease actually works.
6:17ve hastalığa karşı gerçekten koruma sağlayıp sağlamadıkları incelenir.
Paralel amaçlar: to see if ... to find ... and to see if ...
to ile kurulan üç mastar öbeği, test amaçlarını paralel bir liste hâlinde verir. Bunlar to see, to find ve to see ile başlar. to + fiil yapısının tekrarı her amaca aynı dil bilgisel biçimi verir ve listeyi takip etmeyi kolaylaştırır; sondaki and listeyi tamamlar. Burada see if, “olup olmadığını kontrol etmek” anlamına gelir; bir koşul belirtmez. Liste güvenlik, doz ve etkililik konularını aynı yapıyla sıralar.
Alıştırma
Hangi cümle üç amacı açık bir paralel to + fiil yapısıyla sunuyor?
- We tested the device to check its safety, to find the best setting, and to confirm that it works.
- We tested the device to check its safety, finding the best setting, and whether it works.
- We tested the device by checking its safety, to find the best setting, and we confirmed that it works.
Cevabı göster
We tested the device to check its safety, to find the best setting, and to confirm that it works.
it can take 10 to 25 years of testing Dilbilgisi
6:21bir aşının onaylanması için 10 ila 25 yıl süren testler
Sonraki aşamaya kadar geçen süre: It can take + time + before ...
it can take + süre + before + olay kalıbı, sonraki bir aşamaya kadar ne kadar zaman geçebileceğini anlatır. It biçimsel öznedir; asıl bilgi süre ve ardından gelen olaydır. Genel bir süreç anlatılırken, sonraki olay için before yan cümlesinde normalde geniş zaman kullanılır: before a vaccine is approved denir, before a vaccine will be approved denmez. Can, sürenin mümkün veya tipik olduğunu, garanti olmadığını gösterir.
Alıştırma
Cümleyi it can take + duration + before yapısıyla tamamlayın: ____ several days ____ the lab results are ready.
Cevabı göster
It can take · before
once on the market: kısaltılmış bir zaman yan cümlesi
Burada once, “bir kez” değil, “olur olmaz” veya “olduktan sonra” anlamına gelir. once on the market, once it is on the market ifadesinin kısaltılmış biçimidir ve izlemenin ne zaman başladığını belirtir. Atılan özne ve be biçimi bağlamdan anlaşılır: piyasada olan şey üründür. Bu kısaltılmış zaman yan cümlesi, eksik özne açık olduğunda kullanışlıdır.
Alıştırma
Cümleyi once ve ardından “satışa sunulmuş” anlamına gelen edat öbeğiyle tamamlayın: ____, the new device will receive regular safety checks.
Cevabı göster
once on the market
The likelihood of a severe reaction to the MMR vaccine
6:29MMR aşısına karşı ciddi reaksiyon görülme olasılığı
approximately one in one million: tahmini sıklık belirtme
Approximately one in one million, tahmini bir sıklığı veya olasılığı ifade eder: ilgili her bir milyon kişi, doz, ürün ya da başka fırsat başına yaklaşık bir vaka. Neyin sayıldığı çevredeki bağlamdan anlaşılır. Burada in, yer değil oran bildirir. Approximately, sayının tahmini olduğunu gösterir; bu nedenle her bir milyonluk grupta mutlaka tam olarak bir vaka yaşanacağı anlamına gelmez.
Alıştırma
“The reaction occurs in approximately one in one million doses” cümlesi ne anlama gelir?
- Bir milyon dozun tamamı yaklaşık olarak aynı anda tepkimeye neden olur.
- Tepkime, istisnasız şekilde her bir milyonluk doz grubunda tam bir dozda gerçekleşir.
- Tepkimenin yaklaşık olarak her bir milyon dozdan biriyle ilişkili olduğu tahmin edilmektedir.
- Her doz tepkimeye bir milyon kez neden olur.
Cevabı göster
Tepkimenin yaklaşık olarak her bir milyon dozdan biriyle ilişkili olduğu tahmin edilmektedir.
which is around 10 times less likely Dilbilgisi
6:35bu, yıldırım çarpması sonucu ölme olasılığından yaklaşık 10 kat
around 10 times less likely than: olasılıkları karşılaştırma
Bu cümlede around 10 times less likely than, MMR aşısına karşı ciddi bir reaksiyon olasılığını yıldırım çarpması sonucu ölme olasılığıyla karşılaştırır. Around, sayının tahminî olduğunu gösterir; than ise referans olayı tanıtır. Konuşmacının asıl mesajı, ciddi reaksiyonun çok daha düşük bir olasılık olarak sunulmasıdır. Ancak X times less likely matematiksel açıdan belirsiz olabilir. Gerçek olasılıklar verilmedikçe bunu genel bir risk karşılaştırması olarak anlayın; kesin oranı hesaplamak için kaynak verileri kullanın.
Alıştırma
Cümlede vurgulanan karşılaştırma esas olarak ne anlatıyor?
- Yıldırım sonucu ölüm, ciddi reaksiyondan daha düşük olasılıklı olarak sunulur.
- Ciddi reaksiyon ile yıldırım sonucu ölüm eşit olasılıklı olarak sunulur.
- Ciddi reaksiyon çok daha düşük bir olasılık olarak sunulur ve yıldırım sonucu ölüm referans olaydır.
Cevabı göster
Ciddi reaksiyon çok daha düşük bir olasılık olarak sunulur ve yıldırım sonucu ölüm referans olaydır.
Thank you so much to Bill and Melinda Gates
6:39Bugünkü bölüme sponsor oldukları için Bill ve Melinda Gates'e
This video is meant to highlight the importance of vaccines, Kalıp ifadeler
6:43Bu video, aşıların önemini vurgulamayı amaçlıyor;
be meant to highlight the importance of ...: … önemini vurgulamayı amaçlamak
Is meant to highlight, videonun amaçlanan işlevini belirtir: video, aşıların neden önemli olduğuna dikkat çekmek için tasarlanmıştır. Burada be meant to zorunluluğu değil amacı anlatırken highlight the importance of, içerik üreticilerinin izleyicilerin fark etmesini istediği mesajı belirtir. Bu kalıp bir metnin, konuşmanın, kampanyanın veya projenin amacını özetlemek için kullanışlıdır: X is meant to highlight the importance of Y.
Alıştırma
İngilizce cümleyi dersteki amaç ifadesiyle tamamlayın: The exhibition ____ local history.
Cevabı göster
is meant to highlight the importance of
has been cut by half: present perfect edilgen yapı ve değişim miktarı
Has been cut, present perfect zamanının edilgen yapısıdır: has + been + geçmiş zaman ortacı. Sayı değişimden etkilenen ögedir ve bu yapı azalmanın gerçekleşmiş olduğunu, sonucunun da şu anda önemli olduğunu gösterir. By half değişimin miktarını belirtir: sayı %50 azalmıştır. Buradaki cut mecazidir; fiziksel olarak kesmek değil, azaltmak anlamına gelir.
Alıştırma
İlk fiyat 80 dolardı, şimdi ise 40 dolar. Hangi cümle hedef yapıyı doğru kullanır ve azalmanın miktarını vurgular?
- The cost has been cut by half.
- The cost has cut by half.
- The cost has been cut to half its previous level.
Cevabı göster
The cost has been cut by half.
part of the reason: birkaç nedenden biri
Part of the reason, bir şeyin açıklamanın tamamı değil, katkıda bulunan etkenlerden biri olduğunu belirtir. Başka nedenlere de yer bıraktığı için iddiayı daha temkinli hâle getirir. part of the reason why + sonuç yapısında why yan cümlesi açıklanan sonucu belirtir. Burada her yıl ölen çocukların sayısındaki düşüşü gösterir.
Alıştırma
Cümleyi ‘birkaç etkenden biri’ anlamını veren ifadeyle tamamlayın: A quieter room is ____ I can focus better.
Cevabı göster
part of the reason why
Empatik bir ödünleme olarak Though sometimes it's hard to feel like it
Though bir ödünleme ilişkisi kurar: önce cümlenin ana sonucunun tersine işaret ediyor gibi görünen bir deneyimi kabul eder. Başlangıçtaki yan cümle, iyimser hissetmenin bazen zor olabileceğini kabul eder; ardından ana cümle, yine de iyimser olmak için birçok neden bulunduğu şeklindeki daha güçlü sonucu verir. feel like it ifadesindeki it, gelecek hakkında iyimser olma durumuna gönderme yapar. Burada feel like it, böyle hissetmek anlamındadır; feel like doing something kalıbındaki bir şey yapmak istemek anlamında değildir. Böyle bir başlangıç, konuşmacının farklı bir sonuç sunmadan önce dinleyicilerin duygularını kabul etmesini sağlar.
Alıştırma
Bu cümlede başlangıçtaki yan cümle ne yapıyor? Though the first week was frustrating, Maya still believes the course will help her.
- Konuşmacının ana sonucunu sunmadan önce bir güçlüğü kabul eder.
- Maya'nın inancının nedenini verir.
- Maya'nın kursun kendisine yardımcı olacağına artık inanmadığını gösterir.
Cevabı göster
Konuşmacının ana sonucunu sunmadan önce bir güçlüğü kabul eder.
that are solving some of the world's toughest issues.
7:07bunlar dünyanın en zorlu sorunlarından bazılarını çözüyor.
why they're so optimistic about the future.
7:13gelecek konusunda neden bu kadar iyimser olduklarını öğrenin.
if you haven't already ifadesinde bağlamsal eksilti
if you haven't already eksiltili bir koşul yapısıdır: haven't sonrasında ana fiil öbeği söylenmez, çünkü çevresindeki cümleden kolayca çıkarılabilir. Burada anlaşılan eylem get your flu shot ifadesidir; present perfect yapısıyla tamamen açılmış biçimi if you haven't gotten your flu shot already olurdu. Already, eylemin şu ana kadar tamamlanıp tamamlanmadığını sorgulamak için bugünden geriye bakar. Bu kısa kalıp, istenen eylemin tekrarlanmasını önler ve bir yönerge ya da öneri söz konusu eylemi hemen sunduğunda yaygın olarak kullanılır.
Alıştırma
Hatırlatmayı, bunu henüz yapmadıysanız anlamındaki dört sözcüklük eksiltili koşulla tamamlayın: ____, please renew your library card online.
Cevabı göster
If you haven't already
Get your flu shot: grip aşını ol
"Get your flu shot" ifadesinde get, «olmak» veya «yaptırmak» anlamına gelir; flu shot ise iğneyle uygulanan grip aşısıdır. İfadenin tamamı gribe karşı aşılanmak anlamındadır; shot burada «silah atışı» ya da «fotoğraf» demek değildir. get + iyelik belirleyicisi + tedavi veya hizmet kalıbı, "get your checkup" örneğindeki gibi kişinin bakım ya da hizmet aldığını gösterir. Your, konuşulan kişiye yönelik aşıyı belirtir.
Alıştırma
Kuzey Amerika İngilizcesinde hangi cümle birine grip aşısı olmasını en doğal biçimde söyler?
- Remember to take your flu injection before winter.
- Remember to do your flu shot before winter.
- Remember to get your flu shot before winter.
Cevabı göster
Remember to get your flu shot before winter.
Please just vaccinate your kids: lütfen çocuklarınızı artık aşılatın
Please, emir cümlesini bir rica olarak işaretler ancak tonun yumuşak olacağını garanti etmez. "Vaccinate your kids" hâlâ doğrudan bir eylem çağrısıdır. Burada just, aşılamayı basit ve apaçık bir sonraki adım olarak sunar. Bir tartışmadan sonra bu çerçeve, daha fazla tartışmaya ayrılan alanı daraltıp aciliyet veya sabırsızlık katabilir; kabaca «lütfen tartışmayı bırakın ve bunu yapın» demektir. Just bu cümlede «adil biçimde» anlamına gelmez.
Alıştırma
Birisi "Please just send the form today." diyor. "Please", ricanın yumuşak ve baskısız duyulacağını garanti eder mi?
- Evet — isteği her zaman yumuşak gösterir.
- Hayır — yine de baskılı veya sabırsız gelebilir.
Cevabı göster
Hayır — yine de baskılı veya sabırsız gelebilir.