Orgazmın Bilimi: İngilizce çalışma notları

AsapSCIENCE

Öğrenme zorluğu
447 kelime 174 kel/dk

Video özeti: Video cinsel tepki aşamalarını açıklar, kadınlarla erkeklerde orgazmı karşılaştırır ve beyni haz, kontrol, ağrı ve gevşemeyle ilişkilendirir. Başlıca İngilizce noktaları: 1. refractory period — Kelime anlamı ve kullanım düzeyi: Fizyolojide başka bir orgazmın gerçekleşemediği toparlanma aralığıdır; refractory sözcüğünü yalnızca “dirençli” diye okumayın. 2. or rather — Söylem, anlatı ve retorik: Anlatıcı “beyin kontrolü ele alır” sözünü kontrol eksikliği olarak düzeltir; ifadeyi bir iddiayı netleştirmek için kullanın. 3. lights up — Phrasal verbler: Beyin taramasında gerçek ışık değil, “gözle görülür biçimde etkinleşmek” demektir; bu metaforu bilim yazılarında tanıyın.

Bu derste

The human body is a wonder,

0:00

İnsan vücudu bir harikadır,

but perhaps the most curious and quintessential aspect of the human experience is the orgasm. Kelime

0:02

ama insan deneyiminin belki de en ilginç ve en temel yönü orgazmdır.

Kelime

quintessential aspect of the human experience: insan deneyiminin özünü en iyi temsil eden yön

Quintessential, bir şeyin temel karakterini en açık veya en tipik biçimde gösteren örnek anlamına gelir. Burada quintessential aspect of the human experience, orgazmı yalnızca önemli bir şey olarak değil, insan olmanın temelindeki bir niteliği güçlü biçimde temsil eden özellik olarak sunar. a quintessential aspect of + isim öbeği kalıbı güçlü ve resmî bir genelleme yapar. Daha geniş bir konudan bir özellik seçer ve onu özellikle temsil edici olarak çerçeveler.

Alıştırma

Hangi cümlede quintessential “bir türü güçlü biçimde temsil eden” anlamında kullanılmıştır?

  1. The tiled courtyard is a quintessential feature of the house's regional style.
  2. Working brakes are quintessential for safe driving.
Cevabı göster

The tiled courtyard is a quintessential feature of the house's regional style.

The body's sexual response is typically broken down in four stages:

0:06

Vücudun cinsel tepkisi genellikle dört aşamaya ayrılır:

excitement, plateau of arousal, orgasm, and resolution. Kelime

0:10

uyarılma, uyarılma platosu, orgazm ve çözülme.

Kelime

plateau of arousal ... resolution: cinsel uyarılma platosu ve çözülme

Plateau of arousal, cinsel uyarılmanın yükseldiği ve orgazmdan önce yüksek düzeyde kaldığı evreyi adlandırır. Resolution ise daha sonraki, bedenin tepkilerinin dinlenme düzeyine yavaş yavaş döndüğü evreyi adlandırır. Bu dört evreli modelde ikisi de teknik evre adlarıdır. Plateau bir süreçteki dengelenmeyi anlatır, coğrafi bir yeryüzü şeklini değil; resolution burada çözüm, karar veya görüntü ayrıntısı değil, fizyolojik azalma ya da toparlanma anlamına gelir.

Alıştırma

Cümleyi evre terimleriyle tamamlayın: In a four-stage sexual-response model, the sustained high-arousal phase is the ____, and the return toward baseline is ____.

Cevabı göster

plateau of arousal · resolution

Following arousal, the brain stimulates blood flow to the genitals, Kalıp ifadeler

0:13

Uyarılmanın ardından beyin, cinsel organlara giden kan akışını artırır,

Kalıp ifadeler

Following + isim öbeği: after demenin resmî bir yolu

“Following arousal,” ifadesinde following, “... sonrasında” anlamına gelen bir edattır. Ana olayın zaman çerçevesini belirleyen bir isim öbeğini başlatır; burada bir kişinin veya nesnenin başka bir şeyin arkasından hareket etmesi anlamına gelmez. following + isim öbeği şeklindeki kısa yapı, açıklamayı bir aşamadan sonraki aşamaya taşır. Virgül, ana cümleden önce gelen giriş niteliğindeki zaman ifadesini belirtir.

Alıştırma

Rapor cümlesini “... sonrasında” anlamına gelen resmî edatla tamamlayın: ____ the safety inspection, the building reopened.

Cevabı göster

Following

Kalıp ifadeler

stimulates blood flow to + vücut bölümü

Bu cümlede stimulates blood flow to, “daha fazla kanın ... yönüne hareket etmesini sağlar veya teşvik eder” anlamına gelir. Stimulates, fizyolojik bir sürecin desteklenmesini anlatır; mutlaka duygusal veya cinsel heyecan yaratmak anlamına gelmez. Yeniden kullanılabilir yapı özne + stimulate(s) blood flow to + hedef şeklindedir. to’dan sonraki isim öbeği, kan dolaşımının ulaştığı vücut bölümünü belirtir; burada beyin tetikleyici, cinsel organlar ise hedef olarak sunulur.

Alıştırma

Sağlık bilimlerinde kullanılan tam eşdizimle cümleyi tamamlayın ve stimulate fiilini üçüncü tekil şahıs biçiminde kullanın: Gentle heat ____ the hands.

Cevabı göster

stimulates blood flow to

your heartbeat and breathing increase,

0:17

kalp atışınız ve solunumunuz hızlanır,

and the central nervous system is fully engaged, Kelime

0:19

ve merkezi sinir sistemi tamamen devreye girerek

Kelime

fully engaged: etkin biçimde çalışan bir sistem

Bu cümlede fully engaged, merkezi sinir sisteminin tamamen etkinleştiği ve sürece dahil olduğu anlamına gelir. Engaged, bir sistemin veya mekanizmanın kullanıma sokulmasını anlatabilir; fully ise katılımın derecesini vurgular. Bu anlam, insan olmayan özneden ve fizyolojik bağlamdan anlaşılır. “Evlenmek üzere nişanlı” demek değildir ve yalnızca bir kişinin dikkatini vermesinden daha geniş bir anlam taşır.

Alıştırma

“During the test, the emergency response system was fully engaged,” cümlesinde fully engaged ne anlama gelir?

  1. Tamamen etkin biçimde devreye sokulmuş
  2. Geçici olarak kapatılmış
  3. Yalnızca dikkatle izleniyor
  4. Evlenmek üzere nişanlanmış
Cevabı göster

Tamamen etkin biçimde devreye sokulmuş

sending signals of enjoyment to the brain's reward system. Kelime

0:21

beynin ödül sistemine haz sinyalleri gönderir.

Kelime

brain's reward system: işlevsel bir ağ

Burada the brain's reward system, ödülleri, motivasyonu, öğrenmeyi ve haz veren deneyimleri işlemeye yardımcı olan bağlantılı beyin bölgeleri ile sinyal yollarını ifade eder. Bu ifade, tek bir ayrı organı veya beyindeki tek bir noktayı değil, işlevsel bir ağı adlandırır. Bilimsel ve popüler bilim metinlerinde sinyallerin, ipuçlarının veya deneyimlerin ödül sistemini etkinleştirdiği söylenebilir. Bu anlatım, bir şeyin neden ödüllendirici hissettirebildiğini ve davranışın tekrarlanmasını teşvik ettiğini açıklar; ancak hazzın sistemin tek işlevi olduğunu söylemez.

Alıştırma

brain's reward system için hangi açıklama doğrudur?

  1. Ödül, motivasyon ve öğrenmeyle ilişkili işlevsel bir ağ
  2. Yalnızca haz üreten tek bir organ
  3. Çalışanlara ödül veren bir iş yeri programı
  4. Merkezi sinir sisteminin tamamının başka bir adı
Cevabı göster

Ödül, motivasyon ve öğrenmeyle ilişkili işlevsel bir ağ

These thousands of nerve endings constantly relay pleasure signals to the brain,

0:24

Bu binlerce sinir ucu beyne sürekli haz sinyalleri iletir,

resulting in an orgasm. Kalıp ifadeler

0:28

ve bunun sonucunda orgazm meydana gelir.

Kalıp ifadeler

resulting in: sonucu belirtme

Resulting in, daha önce belirtilen sürecin tamamının sonucunu gösterir. Bu cümlede haz sinyallerinin sürekli iletilmesi orgazmla sonuçlanır; dolayısıyla ifade “ve bu, ... yol açar” anlamındadır. Bu, result in + isim öbeğiyle kurulan kısaltılmış bir sonuç yan cümlesidir. Nedenin veya sürecin arkasına gelir: neden/süreç, resulting in + sonuç.

Alıştırma

Cümleyi sonucu belirten iki kelimelik hedef ifadeyle tamamlayın: The server overheated, ____ an automatic shutdown.

Cevabı göster

resulting in

For men, the orgasm includes rapid contractions of the anal sphincter,

0:30

Erkeklerde orgazm, anal sfinkterin hızlı kasılmasını,

the prostate, and the muscles of the penis,

0:34

prostatın ve penis kaslarının kasılmasını,

in conjunction with ejaculation, Kalıp ifadeler

0:36

boşalmayla birlikte içerir;

which sees the release of sperm and other seminal fluid. Kelime

0:38

bu sırada sperm ve diğer meni sıvıları dışarı atılır.

Kalıp ifadeler

in conjunction with: birlikte hareket etme veya gerçekleşme

In conjunction with, “... ile birlikte” veya “... ile bir arada” anlamına gelir. Bu cümlede kasılmalar ile boşalmayı aynı anda gerçekleşen fizyolojik olaylar olarak birbirine bağlar. İfade resmî bir edat öbeği gibi çalışır: in conjunction with + isim öbeği. Birlikte çalışan şeyleri, aynı anda gerçekleşen olayları veya insanların ve kuruluşların iş birliğini anlatabilir.

Alıştırma

Cümleyi “... ile birlikte” anlamındaki üç kelimelik hedef ifadeyle tamamlayın: The emergency team worked ____ local hospitals.

Cevabı göster

in conjunction with

Kelime

which sees the release of: resmî anlatımda görmeyle ilgili olmayan see

Bu ilgi cümleciğinde which, önceki ejaculation sözcüğüne gönderme yapar. sees fiili görmeyle ilgili değildir: which sees the release of sperm and fluid, “sperm ve sıvının salındığı bir süreç” ya da “bunların salınmasını içeren bir süreç” demektir. Resmî açıklamalarda ve haber dilinde bir olay, aşama, dönem veya yer see fiilinin öznesi olabilir. Bu kalıpta see, bir gelişmeyi “yaşamak”, “içermek” veya “onunla belirginleşmek” anlamına gelir.

Alıştırma

“The reaction enters a final phase, which sees the release of stored energy as heat.” cümlesinde which sees the release of ne anlama gelir?

  1. aşama depolanmış enerjinin salınmasını engeller
  2. aşama depolanmış enerjiyi gözleriyle izler
  3. depolanmış enerji bu aşamada salınır
Cevabı göster

depolanmış enerji bu aşamada salınır

The whole process for men involves around 3 to 10 seconds of intense pleasure.

0:40

Erkeklerde bu sürecin tamamı yaklaşık 3 ila 10 saniyelik yoğun haz içerir.

This is followed by a refractory period from minutes to hours Kelime

0:45

Ardından, birkaç dakikadan birkaç saate kadar süren bir refrakter dönem gelir

in which another orgasm cannot be achieved.

0:48

ve bu dönemde yeniden orgazma ulaşmak mümkün değildir.

Kelime

Orgazmdan sonraki refractory period (refrakter dönem)

Burada refractory period, orgazmdan sonra başka bir orgazma geçici olarak ulaşılamadığı evreyi anlatan yerleşik bir fizyoloji terimidir. Cümledeki from minutes to hours, bu evrenin olası süresini belirtir. Terim, cinsel işlevin kalıcı olarak kaybedilmesini değil, vücudun tepkisindeki geçici bir sınırlamayı anlatır. Refractory period başka biyolojik sistemlerdeki kısa süreli tepkisizlik evresini de adlandırabilir, ancak hangi tepkinin söz konusu olduğunu bağlam belirler.

Alıştırma

“This is followed by a refractory period ... in which another orgasm cannot be achieved.” cümlesinde refractory period ne anlama gelir?

  1. Bir hastalığın tıbbi tedaviye direnç gösterdiği dönem
  2. Orgazm yaşama yetisinin kalıcı olarak kaybedilmesi
  3. Başka bir orgazma ulaşılamayan geçici fizyolojik evre
Cevabı göster

Başka bir orgazma ulaşılamayan geçici fizyolojik evre

Women, on the other hand, do not experience a refractory period, Anlatım akışı

0:50

Öte yandan kadınlarda refrakter dönem yaşanmaz;

allowing them to experience multiple consecutive orgasms. Dilbilgisi

0:53

bu da art arda birden fazla orgazm yaşamalarını sağlar.

Anlatım akışı

on the other hand: karşıt tarafa geçiş

“On the other hand”, dinleyiciye bir karşılaştırmanın zıt olan diğer tarafına geçildiğini bildiren bir söylem belirtecidir. Burada konu, daha önce belirtilen erkeklerle ilgili olgudan kadınlarla ilgili farklı bir olguya geçer. İki olguyu karşıt taraflar olarak düzenler; tek başına ilk olgunun yanlış olduğu ya da konuşmacının onu reddettiği anlamına gelmez.

Alıştırma

Karşılaştırmanın ikinci tarafını açıkça sunan bağlayıcıyı seçin: “The city apartment is convenient. The cottage, ___, is quieter and has more space.”

  1. as a result
  2. for example
  3. on the other hand
Cevabı göster

on the other hand

Dilbilgisi

allowing them to experience: sonuç olarak doğan bir olasılığı ifade etmek

“Allowing them to experience...” şeklindeki -ing yan cümlesi, önceki durumun yarattığı sonucu veya olasılığı ekler: kadınlar refrakter dönem yaşamadığı için bu durum art arda birden fazla orgazm yaşamalarını mümkün kılar. Yeniden kullanılabilen “..., allowing someone to + fiilin yalın hâli” kalıbında “allowing” sözcüğünün örtük öznesi yalnızca en yakındaki isim değil, önceki durum veya yan cümlenin tamamıdır. Bu kalıp, bir olguyu o olgunun birinin yapmasını mümkün kıldığı şeyle kısa ve öz biçimde bağlar.

Alıştırma

Cümleyi hedef sonuç yapısıyla tamamlayın: “The new ramp gives wheelchair users step-free access, ____ enter the building independently.”

Cevabı göster

allowing them to

On average, these last around 20 seconds, Notlar

0:57

Bu orgazmlar ortalama 20 saniye kadar sürer,

Anlatım akışı

İstatistiksel ortalamayı belirten On average,

On average, ardından gelen sayının bir grup veya vaka kümesi üzerinden hesaplanmış ortalama olduğunu gösterir. Burada around 20 seconds ifadesini, these ile belirtilen kadın orgazmlarının özet süresi olarak sunar; her seferinde geçerli olan sabit bir süre olarak değil. Bu ifade, sayı gelmeden önce dinleyiciye istatistiği nasıl yorumlayacağını söyleyerek cümledeki bilgiyi düzenler. Tek tek vakalar ortalamadan daha kısa veya daha uzun olabilir.

Alıştırma

Bir rapor 500 vakanın yanıt sürelerini birleştiriyor. Hesaplanan ortalamayı hangi cümle doğru biçimde sunar?

  1. Usually, a case takes 12 minutes.
  2. Every case takes exactly 12 minutes.
  3. On average, a case takes 12 minutes.
Cevabı göster

On average, a case takes 12 minutes.

Kelime

last around 20 seconds: süre ve yaklaşık değer

Bu cümlede last, belirli bir süre boyunca devam etmek anlamına gelen geçişsiz bir fiildir. Öznesi these ile belirtilen olaydır ve süre doğrudan ardından gelir: last 20 seconds. Nesneye veya edilgen yapıya gerek yoktur. Around, 20 seconds ifadesini kesin değil yaklaşık hâle getirir. Yeniden kullanılabilir kalıp subject + last(s) + around/about + length of time şeklindedir; süreden önce for da kullanılabilir ancak zorunlu değildir.

Alıştırma

Cümleyi last fiilinin doğru biçimiyle ve bağlamın gösterdiği yaklaşıklaştırma sözcüğüyle tamamlayın: The battery ____ ten hours on a full charge, but the exact time varies.

Cevabı göster

lasts around

though sometimes much longer, Dilbilgisi

0:59

ancak bazen çok daha uzun sürebilir

Dilbilgisi

though sometimes much longer: eksiltili bir istisna

Burada though, yaklaşık 20 saniyelik ortalamaya bir sınırlama getirir: bazı durumlar çok daha uzun sürer. Ana ifadeyi geçersiz kılmadan bir istisna ekler. Bu yan cümle eksiltilidir. Tam biçimi though they sometimes last much longer şeklindedir; they ve last, daha önceki these last ifadesinden tamamlanır. Much, karşılaştırma biçimi longer'ı güçlendirir; much longer kullanılır, very longer kullanılmaz.

Alıştırma

Bazı bekleme sürelerinin çok daha uzun olduğunu belirten, though ile başlayan eksiltili bir yan cümleyle cümleyi tamamlayın: The wait usually lasts ten minutes, ____.

Cevabı göster

though sometimes much longer

and consist of rhythmic contractions between the uterus, vagina, anus, and pelvic muscles. Kalıp ifadeler

1:01

ve rahim, vajina, anüs ile pelvik kasların ritmik kasılmalarından oluşur.

Kalıp ifadeler

consist of: bir bütünün parçalarını belirtmek

Consist of, bir bütünü onu oluşturan parçalara, ögelere veya süreçlere bağlar. Bu cümlede özne, daha önce anlatılan olayı belirtir; of sonrasındaki sözcükler de bunun neleri içerdiğini sıralar. Kalıp, bütün + consist(s) of + parçalar şeklindedir: A team consists of five people. Tanımlarda ve olgusal açıklamalarda kullanışlıdır.

Alıştırma

Cümleyi consist of ifadesinin doğru biçimiyle tamamlayın: The emergency kit ____ a flashlight, water, and bandages.

Cevabı göster

consists of

But it's the brain that takes control, Dilbilgisi

1:06

Ama kontrol beyindedir,

or rather lack thereof, during orgasm. Notlar

1:08

daha doğrusu, orgazm sırasında beyin kontrolü kaybeder.

Dilbilgisi

It's the brain that...: it-cleft yapısıyla odağı vurgulama

Bu bir it-cleft yapısıdır: it + be + odaklanan öge + that yan cümlesi. Buradaki it, bir şeye gönderme yapan zamir değil, dil bilgisel bir yer tutucudur; odaklanan öge the brain’dir. Bu yapı, olası seçenekler arasından birini öne çıkarır: konuşmacı, devamındaki konu açısından ilgili kısmın özellikle beyin olduğunu söyler. Ardından gelen or rather, takes control ifadesini düzeltir ancak yapının odaklama işlevini değiştirmez.

Alıştırma

Hangi cümle, the timing ögesini belirleyici etken olarak vurgulamak için it-cleft yapısını doğru kullanır?

  1. The timing it's that makes this difficult.
  2. It's that the timing makes this difficult.
  3. It's the timing that makes this difficult.
Cevabı göster

It's the timing that makes this difficult.

Anlatım akışı

Or rather: az önce söyleneni düzeltme veya kesinleştirme

Or rather anında düzeltme sinyali verir: konuşmacı az önce kullandığı ifadeyi değiştirir ya da daha kesin hâle getirir. Bu cümlede takes control geri alınır ve lack thereof, yani kontrol eksikliği olarak düzeltilir. Bir söylem belirleyicisi olarak konuşmacının cümleye baştan başlamadan mesajı cümle ortasında düzeltmesini sağlar. Dinleyicinin esas alması gereken sürüm or rather sonrasıdır; bu, ilk ifadeyle eşit ikinci bir seçenek değildir.

Alıştırma

Anında kendini düzeltme belirleyicisini oluşturan sözcükle tamamlayın: The deadline is in June—or ____, on May 31.

Cevabı göster

rather

Kelime

lack thereof: eksik bir şeye yapılan resmî gönderim

Bu cümlede thereof, “of that” anlamına gelir ve daha önce geçen control sözcüğüne gönderme yapar. Dolayısıyla lack thereof, lack of control demektir. or rather ile başlayan düzeltme, anlamı kontrolden kontrol eksikliğine çevirir; thereof bir yer bildirmez. İngilizcede thereof, az önce belirtilen bir isim veya fikri tekrarlamamak için kullanılır. “İsim + thereof” yapısı kısa ve resmîdir; lack thereof, az önce sözü edilen şeyin yokluğu anlamına gelir.

Alıştırma

Cümleyi “az önce belirtilen politikanın yokluğu” anlamındaki resmî ifadeyle tamamlayın: A clear refund policy builds trust; the ____ can frustrate customers.

Cevabı göster

lack thereof

Using functional MRI scans, Dilbilgisi

1:10

İşlevsel MRI taramaları kullanıldığında,

scientists are able to see brain activity in over 30 discrete regions. Kelime

1:12

bilim insanları 30'dan fazla ayrı bölgedeki beyin aktivitesini görebilir.

Dilbilgisi

Using + araç: yöntemi belirten başlangıç öbeği

Baştaki Using functional MRI scans ortaç öbeği, bilim insanlarının beyin etkinliğini hangi araçla gördüğünü belirtir: bunu yapmak için taramaları kullanırlar. Bu öbek ana cümleyi niteler ve tek başına tam bir cümle işlevi görmez. using sözcüğünün örtük öznesi, ana cümlenin öznesi olan scientists olmalıdır. “Using + araç, özne + fiil” kalıbı, bilimsel ve işlemsel metinlerin yöntemi kısa biçimde belirtmesini sağlar.

Alıştırma

Hangi cümlede baştaki Using + araç öbeği, ana cümlenin öznesi aracın kullanıcısı olacak şekilde doğru kullanılmıştır?

  1. Using a microscope, the cells appeared larger.
  2. Using a microscope, the biologist examined the cells.
  3. The microscope using, the biologist examined the cells.
Cevabı göster

Using a microscope, the biologist examined the cells.

Kelime

discrete regions: ayrı ve ayırt edilebilir bölgeler

discrete regions ifadesindeki discrete, bölgelerin birbirinden ayrı ve tek tek ayırt edilebilir olduğunu belirtir. İfade, beyin bölgelerini kesintisiz ve bölünmez tek bir alan olarak değil, tanımlanabilen bağımsız birimler olarak anlatır. Bu sıfat, bilgi, kategori, ölçüm veya fiziksel alanların açıkça ayrı birimlere bölündüğü teknik metinlerde de kullanılır.

Alıştırma

Anlam “birbirinden ayrı ve tek tek ayırt edilebilir” olduğunda cümleyi hangi yazım doğru tamamlar? The survey groups responses into [BLANK] categories.

  1. discrete
  2. discreet
  3. discretely
Cevabı göster

discrete

It's flooded with the anticipatory and feel-good chemical dopamine, Notlar

1:16

Beyin, beklenti ve mutluluk hissi yaratan dopamin adlı kimyasalla dolar;

Deyimler

be flooded with: aniden gelen çok büyük miktar

Be flooded with, sel imgesini mecaz olarak kullanır ve bir şeyin çoğunlukla kısa sürede çok büyük miktarda başka bir şeyi almasını veya onunla dolmasını anlatır. Burada beyin, büyük miktarda dopaminden güçlü biçimde etkileniyormuş gibi betimlenir; gerçek anlamda su söz konusu değildir. Yeniden kullanılabilen yapı subject + be + flooded with + noun biçimindedir. Sonraki isim, mesajlar, talepler, anılar, duygular, ışık veya bir madde gibi özneye gelen ya da onu dolduran şeyi belirtir.

Alıştırma

Cümleyi was sözcüğünden sonra gelen be flooded with ifadesinin iki sözcüklü biçimiyle tamamlayın: After the product launch, the support team was ____ customer emails.

Cevabı göster

flooded with

Kelime

feel-good chemical: kısa çizgili bir birleşik sıfat

feel-good chemical ifadesinde feel-good, chemical sözcüğünü niteleyen, kısa çizgiyle yazılan birleşik bir sıfattır. “Hoş duygular yaratan veya bunlarla ilişkili” anlamına gelir; feel ve good burada cümlenin ayrı ögeleri değildir. Burada ifade, dopamini kolay anlaşılır ve medyada yaygın bir biçimde tanıtır. Bu, kesin bir kimyasal kategori değil, popüler bir etikettir.

Alıştırma

Dersteki kısa çizgili birleşik sıfatı kullanın: The article calls dopamine a ____ chemical.

Cevabı göster

feel-good

which makes you crave the feeling again. Dilbilgisi

1:20

bu da o hissi yeniden arzulamanıza yol açar.

Dilbilgisi

makes you crave: ettirgen make + nesne + fiilin yalın hâli

makes you crave ifadesinde makes ettirgen işlevdedir: make + kişi + fiilin yalın hâli. You etkilenen kişidir ve crave, önünde to olmadan yalın hâlde kalır. Crave, “çok güçlü biçimde istemek” demektir. Dolayısıyla ifade, bir şeyin o duyguyu yeniden yaşama konusunda güçlü bir istek yarattığını anlatır. make + nesne + fiilin yalın hâli yapısını, bir şeyin tepkiyi veya davranışı nasıl tetiklediğini açıklamak için de kullanabilirsiniz.

Alıştırma

Cümleyi geniş zamanda make + you + crave kullanarak tamamlayın: The smell of fresh bread ____ another slice.

Cevabı göster

makes you crave

This is in tandem with the release of oxytocin, Notlar

1:22

Bununla eş zamanlı olarak oksitosin de salgılanır;

a hormone that mediates bonding and love between mates. Kelime

1:25

bu hormon partnerler arasındaki bağı ve sevgiyi düzenler.

Deyimler

in tandem with: eş zamanlı veya koordineli hareket

In tandem with, bir süreç veya eylemi başka bir süreç ya da eyleme bağlar ve bunların genellikle koordineli veya birbirini destekleyen bir biçimde birlikte gerçekleştiğini belirtir. Burada bir biyolojik süreç, oksitosin salınımıyla birlikte gerçekleşir. Bu ifadenin ardından bir isim öbeği veya -ing biçimi gelir: in tandem with the release... ya da in tandem with introducing.... İki olguyu yalnızca and ile bağlamaktan daha yakın bir paralellik ifade eder.

Alıştırma

İki önlemin aynı planın koordineli parçaları olarak uygulamaya konduğunu belirten, bu dersteki üç sözcüklü ifadeyle cümleyi tamamlayın: The company updated its security software ____ retraining all employees.

Cevabı göster

in tandem with

Dilbilgisi

oxytocin, a hormone that ...: bir terimi appozitif yapıyla tanımlama

a hormone that mediates bonding and love between mates isim öbeği, açıklayıcı bir appozitif yapıdır: oxytocin sözcüğünü başka bir isim öbeğiyle yeniden adlandırır ve hemen tanımlar. Oxytocin ile a hormone aynı maddeyi belirtir; iki farklı hormondan söz edilmez. Bu örnekte yapı cümlenin sonunda olduğu için virgül ek açıklamayı başlatır, nokta ise bitirir. Yeniden kullanılabilen term, a/an category + defining detail kalıbı, bilinmeyen bir terimi aynı cümlenin içinde açıklamayı sağlar.

Alıştırma

Hangi cümle teknik bir terimi cümlenin içinde tanımlamak için appozitif bir isim öbeği kullanıyor?

  1. Photosynthesis, the process by which plants convert light into chemical energy, supports most life on Earth.
  2. Photosynthesis converts light into chemical energy, and plants use that energy to grow.
  3. When plants receive light, photosynthesis converts it into chemical energy.
Cevabı göster

Photosynthesis, the process by which plants convert light into chemical energy, supports most life on Earth.

Kelime

Bilimsel açıklamalarda “mediates bonding and love”

Bu bilimsel bağlamda mediates, “bir mekanizma aracılığıyla bir etkinin düzenlenmesine, aktarılmasına veya ortaya çıkmasına yardımcı olur” anlamına gelir. Hormon, biyolojik etkinlik ile bağlanma ve sevgiyi birbirine bağlayan sürecin bir parçası olarak sunulur; mediate burada bir anlaşmazlığı çözmek için arabuluculuk yapmak anlamına gelmez. Bu ifade, bir mekanizmadaki rolü anlatır; mutlaka eksiksiz veya tek neden olduğunu söylemez. Araştırma dilinde X mediates Y, çoğu zaman X’i bir etkinin gerçekleştiği yolun içine yerleştirir.

Alıştırma

“a hormone that mediates bonding and love” ifadesine en uygun yorum hangisidir?

  1. Hormon, bağlanma ve sevginin oluşmasına veya düzenlenmesine yardımcı olan bir mekanizmaya katılır.
  2. Hormon, bağlanma ve sevgi hakkındaki anlaşmazlıkları çözer.
  3. Hormon tek başına sevginin her yönünü yaratır.
Cevabı göster

Hormon, bağlanma ve sevginin oluşmasına veya düzenlenmesine yardımcı olan bir mekanizmaya katılır.

PET scans show, surprisingly, Anlatım akışı

1:28

PET taramaları şaşırtıcı bir şekilde

that brain activity during an orgasm is the same between men and women.

1:30

orgazm sırasında beyin aktivitesinin kadınlarda ve erkeklerde aynı olduğunu gösterir.

Anlatım akışı

Kanıtı ve değerlendirmeyi birleştiren “show, surprisingly, that”

Show ... that, PET taramalarının desteklediği sonucu tanıtır: that sonrasındaki sözcükler bildirilen araştırma bulgusudur. Bu yapı bilgiyi “kanıt kaynağı + bildirim fiili + içerik yan cümlesi” biçiminde düzenler. Surprisingly, parantez işlevli bir cümle zarfıdır. Sonucun konuşanın bakış açısından beklentiye aykırı olduğunu belirtir; taramaların nasıl yapıldığını veya bir şeyi hangi biçimde “gösterdiğini” anlatmaz.

Alıştırma

“show, surprisingly, that” ifadesinde surprisingly hangi işlevi görür?

  1. That yan cümlesini bir sonuç yerine soruya dönüştürür.
  2. PET taramalarının şaşırmış bir biçimde gerçekleştirildiğini söyler.
  3. Bildirilen sonucu beklenmedik olarak değerlendirir.
Cevabı göster

Bildirilen sonucu beklenmedik olarak değerlendirir.

In both genders, the lateral orbitofrontal cortex is turned off, Öbek fiiller

1:34

Her iki cinsiyette de lateral orbitofrontal korteks devre dışı kalır;

which controls self-evaluation, reason, and control.

1:38

bu bölge öz değerlendirmeyi, muhakemeyi ve özdenetimi yönetir.

Öbek fiiller

Etkin olmayan bir beyin bölgesi için “is turned off”

Bu cümlede is turned off, “etkisiz hâle getirilir” veya “etkinliği baskılanır” demektir. Fiziksel bir anahtarı değil, beyin bölgesinin işlevini anlatır. Basitleştirilmiş teknik dilde turn off, cihazlardan sistemlere, süreçlere ya da duran veya etkinliğini yitiren beyin faaliyetlerine aktarılabilir. Yapı edilgendir: özne + be + turned off. Korteks değişimi yapan değil, değişimden etkilenen ögedir: the cortex is turned off. Burada korteksin birinin ilgisini kaybetmesine veya tiksinmesine yol açtığı anlamına gelmez.

Alıştırma

Cümleyi turn off fiilinin edilgen biçimiyle tamamlayın: During maintenance, the automatic control system ____ so technicians can work safely.

Cevabı göster

is turned off

Makes sense, as you often lose control during orgasm. Notlar

1:41

Bu gayet mantıklıdır, çünkü orgazm sırasında kontrolü sık sık kaybedersiniz.

Ton ve niyet

Kısa bir konuşma değerlendirmesi olarak “Makes sense”

Makes sense, That makes sense veya It makes sense ifadesinin konuşma dilindeki yaygın kısaltılmış biçimidir. Atlanan özne önceki ifadeden anlaşılır. Burada önceki açıklamanın mantıklı ve deneyimle tutarlı olduğu değerlendirilir. Bu bir yorumdur, emir değildir: konuşan kişi birine anlam “üretmesini” söylemez. Yanıt olarak kullanıldığında, bir şeyin neden olduğunu anladığınızı gösterebilir; ancak bu, tamamen aynı fikirde olduğunuz anlamına gelmez.

Alıştırma

Yanıtı That makes sense ifadesinin kısa konuşma biçimiyle tamamlayın: “The library is closed because of a power cut.” “____.”

Cevabı göster

Makes sense

Dilbilgisi

as you often lose control ifadesindeki nedensel as

Burada as, Makes sense yargısını destekleyen nedeni açıklar. as you often lose control yan cümlesi gözlemin neden şaşırtıcı olmadığını gösterir; bu yüzden as, when değil because anlamına yakındır. Ayırt etmek için as yan cümlesinin bir şeyin neden doğru olduğunu mu, yoksa ne zaman gerçekleştiğini mi anlattığına bakın. Burada neden sorusunu yanıtlar ve gerekçeyi arka plan bilgisi olarak sunar.

Alıştırma

Makes sense, as you often lose control during orgasm cümlesinde as ne işe yarar?

  1. İki olayın aynı anda gerçekleştiğini gösterir.
  2. Aynı şekilde anlamına gelir.
  3. İfadenin neden mantıklı olduğunu açıklayan gerekçeyi sunar.
Cevabı göster

İfadenin neden mantıklı olduğunu açıklayan gerekçeyi sunar.

Kalıp ifadeler

lose control kalıbı

Lose control, kişinin davranışlarını, duygularını veya fiziksel tepkilerini ya da bir şeyin hareketini veya işleyişini düzenleyemez hâle gelmesi anlamına gelen sabit bir fiil-ad birleşimidir. Bu cümlede orgazm sırasında istemli özdenetimin geçici olarak azalmasını ifade eder; mutlaka bilincin kaybedilmesi anlamına gelmez. Genel durum için İngilizcede normalde tanımlık kullanılmaz: lose control. Artık yönetilemeyen belirli şeyi belirtmek için lose control of + ad yapısı kullanılır; örneğin lose control of the car.

Alıştırma

Yönetemez hâle gelmek anlamındaki iki sözcüklü kalıpla cümleyi tamamlayın: During the emergency, the operator began to ____ of the system.

Cevabı göster

lose control

This shuts down fear and anxiety, Öbek fiiller

1:44

Bu durum korku ve kaygıyı devre dışı bırakır;

Öbek fiiller

shuts down: bir tepkinin işleyişini durdurmak

Bu cümlede shuts down, “işleyişini durdurur veya güçlü biçimde baskılar” anlamına gelir. Özne olan This, daha önce açıklanan beyin etkinliği değişikliğine gönderme yapar; fear and anxiety ise baskılanan tepkilerdir. Fiziksel olarak kapatılan bir şey yoktur. Shut down, makinelerden ve kurumlardan süreçlere, sistemlere ve bedensel ya da duygusal tepkilere aktarılabilir. Bu mecazi kullanımlarda etki, tepkinin yalnızca biraz zayıflaması değil, işleyemez hâle gelmesi olarak sunulur.

Alıştırma

Cümlede “shuts down fear and anxiety” ne anlama gelir?

  1. Bu tepkileri ilk kez fark eder.
  2. Bu tepkileri durdurur veya güçlü biçimde baskılar.
  3. Korku ve kaygıyı fiziksel olarak kapatır.
Cevabı göster

Bu tepkileri durdurur veya güçlü biçimde baskılar.

which is seen as the most essential aspect leading up to orgasm. Notlar

1:46

bunun da orgazma ulaşmada en önemli unsur olduğu düşünülür.

Kalıp ifadeler

is seen as: değerlendiren kişiyi belirtmeden bir değerlendirme aktarmak

is seen as içindeki seen, fiziksel olarak “görülmek” değil, “kabul edilmek” veya “değerlendirilmek” anlamına gelir. Edilgen kalıp X + be + seen as + tanımlama şeklindedir: X bir değerlendirme alırken bu değerlendirmeyi yapan kişiler belirtilmeyebilir. Burada which, korku ve kaygının durdurulmasına gönderme yapar. Bu durum orgazma giden süreçteki en temel unsur olarak nitelendirilir; ifade, bu görüşü kimin taşıdığını belirtmeden iddiayı aktarılmış bir değerlendirme olarak sunar.

Alıştırma

Cümleyi, dersteki “olarak görülür” anlamına gelen üç sözcüklü edilgen ifadeyle tamamlayın: In many offices, clear documentation ____ an essential part of teamwork.

Cevabı göster

is seen as

Öbek fiiller

“leading up to”: daha sonraki bir olaydan önceki süreç

“an aspect leading up to orgasm” ifadesindeki “leading up to”, bu unsuru orgazmdan önce adım adım gelişen sürecin bir parçası olarak sunar. Daha sonraki olaya işaret ederken odağı öncesinde yaşanan veya biriken şeylerde tutar. Kalıp lead up to + isim ya da -ing biçimidir. Burada leading, aspect sözcüğünü niteleyen bir şimdiki zaman ortacıdır; birini fiziksel olarak bir yere götürmeyi anlatmaz.

Alıştırma

Cümleyi “öncesindeki dönem boyunca” anlamına gelen üç sözcüklü ifadeyle tamamlayın: The museum increased security in the weeks ____ the opening.

Cevabı göster

leading up to

The relaxation of the amygdala and hippocampus in women further reduce emotions,

1:50

Kadınlarda amigdala ve hipokampusun gevşemesi duyguları daha da azaltarak

producing a trance-like state, Kelime

1:54

trans benzeri bir hâl yaratırken,

Kelime

“trance-like”: benzerlik göstermek için -like kullanımı

“a trance-like state” ifadesinde -like, “benzer” veya “özelliklerini taşıyan” anlamına gelir. Durum bir trance ile karşılaştırılır; ifade bunun kelimenin gerçek anlamıyla ya da klinik olarak bir trance olduğunu iddia etmez. Bir isme -like eklemek, başka bir ismi niteleyebilen bir sıfat oluşturur: trance + -like birleşerek trance-like olur ve state sözcüğünü niteler.

Alıştırma

Hangi cümlede -like, gerçek anlamda özdeşlik iddia edilmeden benzerlik belirtmek için kullanılmıştır?

  1. The patient liked the trance music in the waiting room.
  2. The patient was medically confirmed to be in a trance.
  3. The patient seemed to enter a trance-like state.
Cevabı göster

The patient seemed to enter a trance-like state.

while in men, it dampens aggressiveness. Notlar

1:56

erkeklerde saldırganlığı azaltır.

Anlatım akışı

While in men, ile erkeklerdeki karşıt sonuca geçiş

Buradaki while zamanı değil, karşıtlığı belirtir. Daha önce kadınlarda açıklanan etkiden erkeklerde görülen farklı bir etkiye geçiş yapar. in men ifadesi karşılaştırılan grubu ikinci cümlenin başına yerleştirir. Ortak sürecin tamamını yeniden belirtmek gerekmez; it zamiri bu sürece gönderme yaptığı için yapı bir gruptaki etki, while diğer grupta, it … biçiminde sıkıştırılabilir.

Alıştırma

while in men, ifadesi cümlede hangi işlevi görüyor?

  1. Etkinin erkekler oradayken gerçekleştiğini söyler.
  2. Kadınlardaki sonucun nedenini verir.
  3. Erkeklerde görülen karşıt bir sonucu sunar.
Cevabı göster

Erkeklerde görülen karşıt bir sonucu sunar.

Kelime

Dampens aggressiveness: bir eğilimin yoğunluğunu azaltmak

Buradaki dampens mecaz anlamdadır: saldırganlığı daha az yoğun hâle getirmek demektir. Aggressiveness, saldırgan davranma eğilimi veya hazırlığını ifade eder; dolayısıyla cümle bu eğilimin tamamen ortadan kalkmasını değil, zayıflamasını anlatır. Bu kullanım, bir şeyi nemlendirme veya titreşimini azaltma şeklindeki fiziksel düşünceyi soyut bir kalıba taşır: dampen + duygu, tepki, talep, heves veya başka bir güç. Genellikle bir şeyi tamamen durdurmaktan çok bastırmayı veya yumuşatmayı anlatır.

Alıştırma

Bir şeyin hevesi tamamen ortadan kaldırmadan zayıflattığını en iyi hangi cümle ifade eder?

  1. The disappointing sales figures eliminated the team's enthusiasm completely.
  2. The disappointing sales figures created the team's enthusiasm.
  3. The disappointing sales figures dampened the team's enthusiasm.
Cevabı göster

The disappointing sales figures dampened the team's enthusiasm.

Many areas of a woman's brain are shut down completely during an orgasm.

1:58

Orgazm sırasında kadın beyninin birçok bölgesi tamamen devre dışı kalır.

These effects are less striking in men, Kelime

2:02

Erkeklerde bu etkiler daha az belirgindir;

likely because of the shorter duration and difficulty with measuring during brain scan. Anlatım akışı

2:04

bunun nedeni muhtemelen orgazmın daha kısa sürmesi ve beyin taraması sırasında ölçüm yapmanın zor olmasıdır.

Kelime

less striking: karşılaştırmada daha az belirgin

Burada striking, “çok fark edilir veya güçlü izlenim bırakan” anlamındadır. Less striking, etkilerin erkeklerde önceki karşılaştırma öğesine göre daha az belirgin ya da daha az güçlü olduğunu anlatır; etkilerin hiç olmadığı anlamına gelmez. Bu ifade göreli bir derece bildirir. Karşılaştırma ölçütü yakında açıkça belirtilebilir veya bağlamdan anlaşılabilir; bu nedenle striking sözcüğünü fiziksel bir “vuruş” olarak yorumlamak yerine karşılaştırma ölçütünü aramak gerekir.

Alıştırma

Cümlede less striking, erkeklerdeki etkiler hakkında ne söylüyor?

  1. Fiziksel vuruşlardan kaynaklanırlar.
  2. Karşılaştırılan etkilerden daha az fark edilirler.
  3. İstatistiksel olarak imkânsızdırlar.
Cevabı göster

Karşılaştırılan etkilerden daha az fark edilirler.

Anlatım akışı

likely because of + isim öbeği: olası bir neden

Likely, açıklamayı kesin değil olası olarak niteler; because of ise önerilen nedeni adlandıran isim öbeğini getirir. Bu cümlede hem sürenin daha kısa olması hem de ölçüm zorluğu, gözlemlenen farkın olası nedenleri olarak sunulur. Gözlemden sonra kullanılan likely because of X, gözlemlenen şeyi konuşanın temkinli yorumundan ayırır. Bu bilgi düzeni, kanıtlar makul bir nedeni desteklediği ancak kanıtlamadığı zaman bilimsel anlatımda yaygındır.

Alıştırma

Cümleyi “probably due to” anlamına gelen ve ardından bir isim öbeği gelen üç sözcüklük tam ifadeyle tamamlayın: The roads are unusually quiet, ____ the public holiday.

Cevabı göster

likely because of

In women, an area called the periaqueductal gray, or PAG, is activated, Anlatım akışı

2:09

Kadınlarda periakuaduktal gri madde, yani PAG adı verilen bir bölge etkinleşir

Anlatım akışı

the periaqueductal gray, or PAG: or ile kısaltma tanıtma

Bu cümlede or, PAG'yi aynı beyin bölgesinin, yani the periaqueductal gray'in, diğer adı olarak tanıtır. İki olası beyin bölgesi sunmaz. “Tam ad, or kısa ad” kalıbı, yeni bir terimi daha sonra kullanılacak kısaltmayla eşleştirir. Virgüller bu ek adı cümlenin geri kalanından ayırır.

Alıştırma

or ve CPU kısaltmasını kullanarak cümleyi tamamlayın: The central processing unit, ____, carries out instructions.

Cevabı göster

or CPU

stimulating the flight or fight response, Kültür

2:14

ve savaş ya da kaç tepkisini tetikler;

Kültür

flight or fight response ile fight-or-flight response arasındaki fark

Burada flight tehlikeden kaçmak, fight ise tehlikeyle yüzleşmek anlamına gelir. İfade, vücudun tehdit karşısındaki otomatik tepkisini anlatır; bu tepki kişiyi kaçmaya ya da kendini savunmaya hazırlar. Örnekteki flight or fight response aynı kavramı adlandırır, ancak yaygın sabit sıra ve yazım fight-or-flight response biçimidir. Kısa çizgiler, fight-or-flight bütününün response sözcüğünden önce tek bir birleşik niteleyici olduğunu gösterir.

Alıştırma

Cümleyi, vücudun tehlikeye karşı otomatik tepkisini anlatan yaygın ve kısa çizgili sabit terimle tamamlayın: The sudden crash triggered his ____.

Cevabı göster

fight-or-flight response

while the cortex, which is associated with pain, lights up Notlar

2:16

ağrıyla ilişkilendirilen korteks ise aydınlanır

Kalıp ifadeler

Is associated with: nedensellik iddia etmeden bağlantı belirtmek

Burada is associated with, korteks ile ağrı arasında bağlantı kurar: kanıtlar veya yerleşik bilgiler bu beyin bölgesini ağrıyla ilişkilendirir. Kalıp be associated with + isim ya da isim öbeğidir; be, özneye ve zamana göre değişir. Bu ifade bir ilişki belirtir, ancak tek başına bir şeyin diğerine neden olduğunu söylemez. Bu nedenle bağlantının yönü veya mekanizması belirsiz olduğunda ya da tartışılmadığında kullanışlıdır.

Alıştırma

Bir rapor iki sonucun birlikte ortaya çıktığını bulmuş, ancak nedensellik kurmamıştır. Hangi cümle uygun ölçüde sınırlı bir iddiada bulunur?

  1. Longer sleep is caused by better concentration.
  2. Longer sleep is associated with better concentration.
  3. Longer sleep causes better concentration.
Cevabı göster

Longer sleep is associated with better concentration.

Öbek fiiller

Beyin taramasında lights up: gözle görülür biçimde etkin görünmek

Burada lights up, korteksin bir beyin görüntüsünde nasıl göründüğünü anlatır: tarama ölçülebilir bir sinyal veya artmış etkinlik gösterdiği için bölge belirginleşir. Bu, görüntüleme sonucunu görsel açıdan anlatmanın anlaşılır ve mecazi bir yoludur. Beyin dokusu gerçek anlamda görünür ışık yaymaz. Bu bağlamda lights up ifadesini, gözle görülür biçimde etkinleşir veya taramada bir sinyal gösterir şeklinde anlayın; bir lambayı yakmak ya da birinin yüzünün mutlulukla aydınlanması anlamında değil.

Alıştırma

Bir beyin taramasının popüler bilim açıklamasında “the reward network lights up” ifadesi büyük olasılıkla ne anlama gelir?

  1. Birisi ödül ağına lamba tutar.
  2. Ödül ağı gerçek anlamda görünür ışık üretir.
  3. Tarama, ödül ağında görünür bir sinyal gösterir.
Cevabı göster

Tarama, ödül ağında görünür bir sinyal gösterir.

suggesting that there is a connection between pain and pleasure. Anlatım akışı

2:19

ve bu, ağrı ile haz arasında bir bağlantı olduğunu düşündürür.

Anlatım akışı

suggesting that there is a connection between ...: temkinli bir çıkarım

suggesting that ... sıfat-fiil yan cümlesi, korteksin etkinleşmesi şeklindeki önceki gözlemi yorumlar. Bu gözlemi, çıkarımı ayrı ve kesinleşmiş bir gerçek gibi sunmak yerine çıkarımı destekleyen kanıt olarak düzenler. There is a connection between A and B, A ile B’nin ilişkili olduğunu belirtir. Tek başına A’nın B’ye neden olduğunu söylemez; bu nedenle kalıbın tamamı, kanıtlar bir ilişkiyi desteklediği ancak kanıtlanmış bir nedensellik göstermediği zaman kullanışlıdır.

Alıştırma

Cümleyi dersteki temkinli çıkarım kalıbının tamamıyla tamamlayın: Higher screen time was repeatedly associated with poorer sleep, ____ screen time and sleep quality.

Cevabı göster

suggesting that there is a connection between

Following this climax and muscle contraction, Kelime

2:23

Bu doruk noktasının ve kas kasılmalarının ardından,

the body experiences deep relaxation and heart rate slows to a resting pace.

2:25

vücut derin bir gevşeme yaşar ve kalp atış hızı dinlenme düzeyine iner.

Kelime

climax: genel bir doruk noktası veya cinsel bağlamda orgazm

Bu fizyolojik bağlamda climax, orgazm anlamına gelir. this climax ifadesi az önce açıklanan cinsel tepkiye gönderme yapar; dolayısıyla sonraki kasılma ve gevşeme, orgazm sırasında ve sonrasında gerçekleşen etkiler olarak sunulur. Daha genel anlamıyla climax, bir sürecin, hikâyenin veya olayın en yüksek ya da en yoğun noktasıdır. Cinsel anlam taşıyıp taşımadığını bağlam belirler; sözcük tek başına mutlaka cinsel değildir.

Alıştırma

“The mystery reaches its climax when the hidden letter is read aloud,” cümlesinde climax ne anlama gelir?

  1. Bir gevşeme dönemi
  2. Orgazm
  3. Hikâyenin en yoğun veya en belirleyici noktası
Cevabı göster

Hikâyenin en yoğun veya en belirleyici noktası

Who knew science could be so sexy? Anlatım akışı

2:30

Bilimin bu kadar seksi olabileceğini kim bilebilirdi?

Anlatım akışı

Şakacı bir retorik tepki olarak “Who knew X could be so Y?”

“Who knew X could be so Y?” eğlenceli bir şaşkınlık ifade eden retorik bir sorudur: X’in beklenmedik bir Y özelliğine sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Burada science ile sexy arasındaki karşıtlık, kapanışı şakacı ve vurgulu hâle getirir. Normalde bu bilgiye kimin sahip olduğunu sormaz. Kalıbı, yaklaşık olarak “X’in bu kadar Y olacağını beklemiyordum” anlamına gelen bir tepki olarak düşünün.

Alıştırma

Beklenmedik derecede ilgi çekici bir müze gezisinden sonraki şakacı retorik tepkiyi tamamlayın: “Who ____ history could be so entertaining?”

Cevabı göster

knew

Got a burning question you want answered? Notlar

2:32

Aklınızı kurcalayan ve yanıtlanmasını istediğiniz bir soru mu var?

Ton ve niyet

Cümle başındaki “Got ...?” ile “Do you have ...?” anlamı

Bu sorunun başındaki Got ...?, Have you got ...? veya Do you have ...? yapısının samimi konuşma dilindeki kısaltılmış biçimidir. Dinleyicinin şu anda bir şeye sahip olup olmadığını sorar; buradaki got, tamamlanmış bir geçmiş eylemi anlatmaz. Nesne olan a burning question, dinleyicinin cevabını öğrenmeye özellikle istekli olduğu bir soru demektir.

Alıştırma

“Do you have” yapısını kısaltan tek sözcüklük başlangıcı kullanarak gündelik soruyu tamamlayın: “____ any questions before we finish?”

Cevabı göster

Got

Deyimler

A burning question: yanıtı çok merak edilen soru

A burning question, acil hissedilen veya özellikle merak uyandıran, yani konuşanın yanıtını güçlü biçimde öğrenmek istediği bir sorudur. Buradaki burning mecazidir; gerçekten yanan bir şey yoktur. Bu davette ifade, isteği canlı ve ilgi çekici hâle getirir. Aciliyeti, güçlü merakı veya insanın düşünmeden edemediği bir soruyu vurgulayabilir.

Alıştırma

İnsanların yanıtlanmasını çok istediği bir soruyu anlatan canlı ifadeyle daveti tamamlayın: “Have a ____ question for our guest?”

Cevabı göster

burning

Dilbilgisi

question you want answered: that sözcüğünün atılması ve want + nesne + geçmiş zaman ortacı

question you want answered ifadesinde you want answered, question sözcüğünü niteleyen bir ilgi yan cümlesidir. İlgi zamiri that, answered fiilinin nesnesi olacağı için atılmıştır: question (that) you want answered. Yan cümle want + nesne + geçmiş zaman ortacı yapısını kullanır: you want [the question] [answered]. Answered, soru için istenen sonucu açıklar; bu nedenle soruyu yanıtlayacak kişinin belirtilmesi gerekmez. Aynı yapı I want the report checked cümlesinde de görülür.

Alıştırma

Issue sözcüğünün eyleme maruz kaldığını göstermek için cümleyi resolve fiilinin geçmiş zaman ortacıyla tamamlayın: “I have an issue I want ____ before the deadline.”

Cevabı göster

resolved

Ask it in the comments or on Facebook and Twitter.

2:34

Sorunuzu yorumlarda veya Facebook ve Twitter'da bize iletin.

And subscribe for more weekly science videos.

2:36

Her hafta daha fazla bilim videosu için abone olun.