Kirlilikle savaşan bitkiler ⏲️ 6 Minute English: İngilizce çalışma notları

6 Minute English from the BBC.

BBC'den 6 Minute English.

Hello, this is 6 Minute English from BBC Learning English.

Merhaba, bu BBC Learning English'ten 6 Minute English.

I'm Neil.

Ben Neil.

And I'm Beth.

Ve ben Beth.

Now, imagine a field polluted by spilled oil. Dilbilgisi

Şimdi, sızan petrolle kirlenmiş bir tarla hayal edin.

Toxic waste has mixed into the water and chemical fumes have overtaken the air, Kelime

Zehirli atık suya karışmış ve kimyasal dumanlar havayı ele geçirerek,

leaving animals dead and the land unsafe for humans. Dilbilgisi

hayvanları ölü, toprağı da insanlar için güvensiz halde bırakmış olsun.

Unfortunately, situations like this are common all over the world. Kalıp ifadeler

Ne yazık ki, buna benzer durumlar dünyanın her yerinde yaygındır.

Cleaning up chemical pollution is dangerous and expensive Öbek fiiller

Kimyasal kirliliği temizlemek tehlikeli ve pahalıdır

and mostly involves highly technological equipments.

ve çoğunlukla yüksek teknolojik ekipmanlar gerektirir.

But what if there was a more natural solution? Dilbilgisi

Peki ya daha doğal bir çözüm olsaydı?

Recently, scientists have been developing a new technique for cleaning pollution, Dilbilgisi

Son zamanlarda, bilim insanları kirliliği temizlemek için yeni bir teknik geliştiriyorlar,

letting plants do the work instead. Dilbilgisi

bunun yerine bu işi bitkilerin yapmasına izin veriyorlar.

Yes, plants like water hyacinths have been used to clean rivers by sucking up oil spilled into the water Notlar

Evet, su sümbülü gibi bitkiler suya dökülen petrolü emerek nehirleri temizlemek için kullanılıyor

and researchers have successfully used fungi to break down plastic waste. Notlar

ve araştırmacılar plastik atıkları parçalamak için mantarları başarıyla kullandılar.

In this program, we'll be hearing about plants that fight pollution Anlatım akışı

Bu programda, kirlilikle savaşan bitkiler hakkında konuşacağız

and of course, we'll be learning some useful new vocabulary as well.

ve elbette, yararlı yeni kelimeler de öğreneceğiz.

But first, I have a question for you, Neil.

Ama önce, sana bir sorum var, Neil.

One word we'll be hearing a lot in this program is phytoremediation, Kelime

Bu programda çok duyacağımız kelimelerden biri fitoremediasyondur,

the technique that certain plants use to remove harmful chemicals from polluted environments. Kalıp ifadeler

bu, belirli bitkilerin zararlı kimyasalları kirli ortamlardan uzaklaştırmak için kullandığı tekniktir.

But how do they do this?

Peki bunu nasıl yapıyorlar?

Is it by using A, their leaves,

Acaba bunu A, yapraklarını,

B, their roots,

B, köklerini,

or C, their seeds?

yoksa C, tohumlarını kullanarak mı yapıyorlar?

I think some plants clean up pollution using their roots.

Bence bazı bitkiler kirliliği köklerini kullanarak temizliyor.

Okay, Neil.

Tamam, Neil.

We'll find out the correct answer later. Öbek fiiller

Doğru cevabı daha sonra öğreneceğiz.

Phytoremediating plants are certainly needed in one of the most oil polluted places on Earth, Dilbilgisi

Dünyadaki petrolle en çok kirlenmiş yerlerden biri olan,

the delta of the river Niger in Nigeria. Kültür

Nijerya'daki Nijer nehrinin deltasında fitoremediasyon bitkilerine kesinlikle ihtiyaç duyuluyor.

Ever since oil, known by the nickname black gold, Notlar

Siyah altın lakabıyla bilinen petrolün,

was discovered there in the 1950s,

orada 1950'lerde keşfedilmesinden bu yana,

it's become central to Nigeria's economy. Kalıp ifadeler

Nijerya ekonomisinin merkezi haline geldi.

But oil spills have devastated the region's landscape Kelime

Fakat petrol sızıntıları bölgenin manzarasını harap etti

and there is mistrust between local communities Kalıp ifadeler

ve yerel topluluklar ile

and the multinational oil companies working there.

orada çalışan çok uluslu petrol şirketleri arasında güvensizlik var.

Now, one woman and her plants are trying to fix the problem.

Şimdi, bir kadın ve bitkileri bu sorunu çözmeye çalışıyor.

Eucharia Nwaichi is a biochemist from the University of Port Harcourt in Nigeria. Kelime

Eucharia Nwaichi, Nijerya'daki Port Harcourt Üniversitesi'nden bir biyokimyager.

She uses phytoremediation to clean and protect the region's land and rivers.

Bölgenin topraklarını ve nehirlerini temizlemek ve korumak için fitoremediasyon kullanıyor.

Discussing Eucharia's work are Georgina Rannard from the BBC climate news team Dilbilgisi

Eucharia'nın çalışmalarını BBC iklim haberleri ekibinden Georgina Rannard

and Myra Anubi, presenter of BBC World Service program People Fixing the World.

ve BBC World Service'in People Fixing the World programının sunucusu Myra Anubi tartışıyor.

Eucharia is a specialist in phytoremediation. Kalıp ifadeler

Eucharia fitoremediasyon alanında uzman.

That word again.

Yine o kelime.

It basically means plants being used to clean up contaminated environments, right? Notlar

Bu temelde, bitkilerin kirlenmiş ortamları temizlemek için kullanılması anlamına geliyor, değil mi?

Right.

Doğru.

And when I met her recently in London,

Ve onunla yakın zamanda Londra'da tanıştığımda,

she had just won the Maddox Prize. Dilbilgisi

Maddox Ödülü'nü yeni kazanmıştı.

This is a prestigious award for scientists showing courage in the face of hostility. Notlar

Bu, düşmanlık karşısında cesaret gösteren bilim insanları için prestijli bir ödüldür.

Now, the Niger Delta is a really dangerous and challenging place to work in. Dilbilgisi

Şu anda, Nijer Deltası çalışmak için gerçekten tehlikeli ve zorlu bir yer.

And despite personal risk to her safety, Dilbilgisi

Ve güvenliği için kişisel risklerine rağmen,

Eucharia has spent 20 years teaching communities there Dilbilgisi

Eucharia oradaki topluluklara bu bitkilerin

how these plants can suck up toxic oil from the ground Öbek fiiller

topraktan zehirli petrolü nasıl emebileceğini

and bring their land back to life. Deyimler

ve topraklarını nasıl hayata döndürebileceğini öğretmek için 20 yılını harcadı.

Eucharia's work won a prestigious scientific award.

Eucharia'nın çalışmaları prestijli bir bilimsel ödül kazandı.

Prestigious means admired and well respected.

Prestigious (prestijli), hayranlık duyulan ve çok saygı gören demektir.

The award recognized the personal risks Eukaria takes in her efforts to bring the land back to life.

Bu ödül, Eucharia'nın toprağı yeniden hayata döndürme çabalarında aldığı kişisel riskleri onurlandırdı.

If you bring something back to life,

Eğer bring something back to life (bir şeyi hayata döndürüyorsanız),

you make it come alive again

onu yeniden canlandırırsınız

or reanimate it after it has died.

veya öldükten sonra tekrar diriltirsiniz.

A big problem for climate scientists is being accepted and trusted by the people living in polluted places. Dilbilgisi

İklim bilimcileri için büyük bir sorun, kirli yerlerde yaşayan insanlar tarafından kabul görmek ve onlara güven vermektir.

But Eucharia has found a way to work with local communities. Kalıp ifadeler

Ama Eucharia yerel topluluklarla çalışmanın bir yolunu buldu.

Listen to Georgina Rannard of BBC World Service's People Fixing the World,

BBC World Service'ten People Fixing the World programından Georgina Rannard'ı

who was followed by Eucharia Nwaichi herself.

ve ardından bizzat Eucharia Nwaichi'yi dinleyelim.

Her success often comes from getting communities

Başarısı genellikle, şirketlerin petrol sızıntılarını temizleme konusundaki tutulmayan sözlerinden sonra

who have deep mistrust of outsiders after broken promises Kalıp ifadeler

yabancılara karşı derin bir güvensizlik duyan

from companies to clean up the oil spills.

toplulukları dahil etmesinden geliyor.

She gets them to trust her and then they take ownership Notlar

Onların kendisine güvenmesini sağlıyor ve ardından onlar,

for the restoration of their land.

topraklarının onarımı için sorumluluğu üstleniyorlar.

And I think Eucharia's magic formula really relies on diplomacy, Notlar

Ve bence Eucharia'nın sihirli formülü gerçekten diplomasiye,

trust, and actually charisma, Kelime

güvene ve aslında karizmaya dayanıyor,

which is a very important quality.

ki bu çok önemli bir özelliktir.

We have a leadership structure, Kelime

Bir liderlik yapımız var,

so you have the chief,

yani şefimiz var,

like traditional ruler, Kültür

geleneksel yönetici gibi,

you have the women leader,

kadın liderimiz var,

you have the youth leader,

gençlik liderimiz var,

so you find out who those are

işte onların kim olduklarını öğreniyorsunuz

and inform them of what you want to do. Kalıp ifadeler

ve onlara ne yapmak istediğinizi bildiriyorsunuz.

Local people's mistrust of big oil companies comes from their broken promises, Kelime

Yerel halkın büyük petrol şirketlerine olan güvensizliği, broken promises (tutulmayan sözlerinden) geliyor,

times when they said they would definitely do something Dilbilgisi

yani kesinlikle bir şey yapacaklarını söyledikleri

but then failed to.

ama sonra yapmadıkları zamanlardan.

Eucharia, on the other hand, Anlatım akışı

Öte yandan Eucharia,

is trusted because she consults the community Kelime

bir kabilenin yöneticileri veya en yüksek rütbeli liderleri olan

by speaking with local chiefs,

yerel şeflerle konuşarak

the rulers, or highest ranking leaders of a tribe. Kalıp ifadeler

topluluğa danıştığı için güveniliyor.

What's more, Anlatım akışı

Dahası,

Eucharia has lots of charisma.

Eucharia'nın çok fazla karizması (charisma) var.

This personal characteristic is the natural ability to attract,

Bu kişisel özellik, insanları çekme,

influence, and inspire people.

etkileme ve onlara ilham verme konusundaki doğal yetenektir.

Taken together, Anlatım akışı

Birlikte ele alındığında,

these make Eucharia's approach a magic formula,

bunlar Eucharia'nın yaklaşımını magic formula (sihirli bir formül),

a combination of actions that is likely to result in success. Kalıp ifadeler

yani başarıyla sonuçlanması muhtemel eylemlerin bir kombinasyonu yapıyor.

It's good to hear a positive environmental news story for once, Ton ve niyet

Bir kez olsun olumlu bir çevre haberi duymak güzel,

isn't it, Neil?

değil mi Neil?

But what's the science behind what Eucharia is doing? Kelime

Peki Eucharia'nın yaptıklarının arkasındaki bilim nedir?

How do plants clean up polluted environments?

Bitkiler kirli ortamları nasıl temizler?

To find that out, Anlatım akışı

Bunu öğrenmek için,

I need to reveal the answer to my question.

sorumun cevabını açıklamam gerekiyor.

Right.

Doğru.

You asked me how plants clean up pollution through phytoremediation.

Bana bitkilerin fitoremediasyon yoluyla kirliliği nasıl temizlediğini sormuştun.

I said it was using their roots.

Ben de köklerini kullanarak olduğunu söylemiştim.

And that was the correct answer.

Ve doğru cevap buydu.

Okay, it's time to recap vocabulary we've learned from the program, Anlatım akışı

Tamam, programdan öğrendiğimiz kelimeleri tekrarlama zamanı,

starting with the adjective prestigious,

hayranlık duyulan ve çok saygı gören anlamına gelen

meaning admired and well respected.

prestigious (prestijli) sıfatından başlayarak.

If you bring something back to life,

Eğer bring something back to life (bir şeyi hayata döndürüyorsanız),

you make it come alive again after being dead.

onu öldükten sonra tekrar canlandırırsınız.

A broken promise is when you promise definitely to do something

Bir broken promise (tutulmayan söz), bir şeyi kesinlikle yapacağınıza söz verip

but then fail to do what you said you would.

sonra yapacağınızı söylediğiniz şeyi yapmadığınız durumdur.

A chief is the ruler of a tribe

Bir chief (şef), bir kabilenin yöneticisi

or the most important highest ranking leader of an organization.

veya bir organizasyonun en önemli, en yüksek rütbeli lideridir.

Charisma is a special natural ability to attract,

Charisma (karizma), insanları çekmek,

influence, and inspire people.

etkilemek ve ilham vermek için özel ve doğal bir yetenektir.

And finally,

Ve son olarak,

the phrase a magic formula describes a combination of actions

a magic formula (sihirli bir formül) ifadesi, başarıyla sonuçlanması

that is likely to result in success.

muhtemel eylemlerin bir kombinasyonunu tanımlar.

Once again,

Bir kez daha,

our 6 minutes are up.

6 dakikamız doldu.

Bye for now.

Şimdilik hoşça kalın.

Goodbye.

Hoşça kalın.

6 Minute English from the BBC.

BBC'den 6 Minute English.