Dünyanın en eski soslarından biri - Dan Kwartler: İngilizce çalışma notları
TED-Ed
Video özeti: Ketçabın Antik Çin ve Roma’daki fermente balık soslarından İngiliz taklitlerine, oradan da Amerikan domates ketçabına uzanan dönüşümünü izleyin. Video; ticaretin, tarif değişikliklerinin ve Heinz’ın koruyucu içermeyen formülünün günümüzdeki koyu kıvamlı kırmızı sosu nasıl ortaya çıkardığını açıklıyor. Başlıca İngilizce öğrenme noktaları: 1. the ubiquitous red goop — Sözcük Anlamı ve Dil Düzeyi: “Her yerde bulunan” anlamındaki resmî sıfat ubiquitous ile koyu, yapışkan bir maddeyi anlatan gündelik ve hafif alaycı goop ismi arasındaki karşıtlığı anlayın. Böylece anlatıcının bilinen ketçap imgesini sorgulamak ve tarihsel açıklamayı canlı tutmak için farklı dil düzeylerini nasıl bir araya getirdiğini fark edebilirsiniz. 2. go the way of garum. — Deyimler ve Mecazlı İfadeler: Bir şeyle aynı biçimde gerilemek, ortadan kalkmak veya başarısız olmak anlamındaki go the way of something kalıbını öğrenin. Kaybolan Roma garum ticaretine yapılan gönderme, İngiliz halkının ketçabın da aynı şekilde yok olmasına izin vermediğini bağlamdan çıkarmanızı sağlar. 3. all descendants of the same fishy family tree. — Deyimler ve Mecazlı İfadeler: Günümüz soslarını ve salata soslarını ortak balık sosu kökenine bağlayan genişletilmiş aile metaforunu tanıyın. descendants ve family tree ifadelerini mecaz anlamda yorumlayabilir; ürünlerin, fikirlerin, sözcüklerin veya geleneklerin ortak bir kaynaktan geliştiğini anlatırken kullanabilirsiniz.
Bu derste
In the mid-18th century, England was crazy for ketchup. Notlar
0:0718. yüzyılın ortalarında İngiltere ketçap için deli oluyordu.
In the mid-18th century: tarihsel bir dönemi belirtmek
In the mid-18th century, olayı 18. yüzyılın ortaları çevresindeki geniş bir zaman aralığına yerleştirir. Kesin bir yılı belirtmez. Tarihsel anlatılarda veya arka plan açıklamalarında in + zaman dilimi yapısı cümlenin başında kullanılabilir. Virgül, zamanı belirten bu ifadeyi ana olaydan ayırır; böylece önce olayın ne zaman gerçekleştiği anlaşılır.
Alıştırma
In the mid-18th century ifadesine en uygun anlam hangisidir?
- 18. yüzyılın ortaları çevresindeki geniş bir dönem boyunca
- 18. yüzyılın sonlarına doğru
- 18. yüzyılın tam ortasındaki kesin yılda
- Miladi 18 yılında
Cevabı göster
18. yüzyılın ortaları çevresindeki geniş bir dönem boyunca
was crazy for ketchup: güçlü bir ilgiyi ifade etmek
was crazy for ketchup bölümünde be crazy for + isim, bir şeyi çok sevmek veya ona karşı büyük bir heyecan duymak anlamına gelir. Bu, abartılı bir deyimdir; ruh sağlığıyla ilgili bir ifade değildir. Burada England, İngiltere’deki insanları temsil eder. Bu nedenle ifade, ketçabın o dönemde ülkede yaygın ve büyük bir coşkuyla karşılanan bir ürün olduğunu anlatır.
Alıştırma
Cümleyi burada öğretilen kalıpla tamamlayın: My brother is ____ mango smoothies.
Cevabı göster
crazy for
a staple: günlük yaşamın temel ve alışılmış bir parçası
Burada a staple, düzenli olarak kullanılan ve günlük yaşamın temel, tanıdık bir parçası hâline gelmiş bir şeyi ifade eder. Sos, standart bir ürün sayılacak kadar yaygındı; kâğıtları tutturmak için kullanılan küçük metal zımba teli kastedilmiyor. Yemek bağlamında staple temel bir yiyecek, malzeme veya sosu ifade edebilir. Daha geniş anlamda bir rutinin ya da kültürün düzenli ve güvenilir herhangi bir parçasını da anlatabilir.
Alıştırma
Hangi cümlede staple günlük yaşamın düzenli ve temel bir parçası anlamında kullanılmıştır?
- She used a staple to fasten the papers.
- The shelf was completely empty.
- Fresh bread is a staple in our house.
- We tried that recipe once as a special treat.
Cevabı göster
Fresh bread is a staple in our house.
and countless cookbooks encouraged adding ketchup Dilbilgisi
0:13ve sayısız yemek kitabı ketçap eklenmesini teşvik ediyordu,
encouraged adding A to B: A'nın B'ye eklenmesini teşvik etmek
encouraged adding ketchup... yapısında encourage fiilinden sonra adding... ulaç yapısı gelir. Bu kalıp, teşvik edilen belirli bir kişiyi belirtmeden bir faaliyeti destekler. İfadenin içinde add A to B, ketchup sözcüğünü A; stews, vegetables ve diğer yiyecekleri B olarak gösterir. to, add A to B kalıbının parçasıdır; mastar işareti değildir.
Alıştırma
encourage fiilinin geniş zaman biçimini ve ardından add fiilinin -ing biçimini kullanın: The safety guide ____ reflective tape to bicycle helmets.
Cevabı göster
encourages adding
If these seem like odd places: şüpheyi kabul edip açıklamaya geçmek
Bu cümlede If these seem like odd places, dinleyicinin gösterebileceği bir tepkiyi önceden karşılar: daha önce sözü edilen yahni, sebze ve tatlılar ketçap tadı için şaşırtıcı yerler gibi gelebilir. These, bu yiyeceklere veya yiyecek kategorilerine gönderme yapar. Buradaki if yan cümlesi, esas olarak sonucu belirsiz gerçek bir koşul sunmaz. Ana cümle nedeni açıklamadan önce dinleyicinin şüphe duyabileceğini kabul eder. Bu işlev sık sık If X seems..., that's because... kalıbıyla kurulur. Böylece açıklama dinleyicinin tepkisine doğrudan cevap veriyormuş gibi olur ve kolay izlenir.
Alıştırma
Baştaki if yan cümlesi bu açıklamada esas olarak ne yapıyor?
- Ketçap kullanılmadan önce karşılanması gereken katı bir koşul koyar.
- Örneklerin tuhaf gelebileceğini kabul edip ardından bir neden verir.
- Dinleyiciden hangi yiyeceklerde mutlaka ketçap olması gerektiğini seçmesini ister.
Cevabı göster
Örneklerin tuhaf gelebileceğini kabul edip ardından bir neden verir.
the ubiquitous red goop you're thinking of. Kelime
0:25aklınıza gelen her yerde bulunan o kırmızı bulamaç olmamasıdır.
the ubiquitous red goop: resmî ve gündelik sözcükleri karıştırmak
The ubiquitous red goop ifadesi, her yerde görülen koyu kırmızı madde anlamına gelir. Ubiquitous, bir şeyin hemen hemen her yerde bulunduğunu belirten nispeten resmî bir sıfattır. Goop ise koyu, yapışkan ve dağınık görünen bir madde için kullanılan gündelik bir isimdir. Burada goop, günümüzde herkesin bildiği kırmızı ketçabı şakacı ya da hafif küçümseyici biçimde anlatır; resmî bir yiyecek adı değildir. Resmî ubiquitous ile gündelik goop sözcüklerini eşleştirmek, dil düzeyinde komik bir karşıtlık yaratır. Betimleme aynı anda hem canlı hem de biraz olumsuzdur.
Alıştırma
The ubiquitous red goop ifadesine en uygun yorum hangisidir?
- Goop, nadir ve pahalı bir ketçap türünün resmî adıdır.
- Ketçap, yalnızca laboratuvarlarda bulunan saydam bir içecektir.
- Tanıdık kırmızı ketçap, her yerde bulunan yapışkan bir bulamaç olarak şakacı veya hafif küçümseyici bir tonla anlatılıyor.
Cevabı göster
Tanıdık kırmızı ketçap, her yerde bulunan yapışkan bir bulamaç olarak şakacı veya hafif küçümseyici bir tonla anlatılıyor.
sweet and savory: tatlı ve tatlı olmayan lezzet türlerinin karşıtlığı
sweet and savory brown sauce ifadesinde sweet ve savory, aynı sostaki iki lezzet özelliğini birlikte anlatır. Sweet şekere benzer bir tadı; savory ise tuzlu, baharatlı, et tadında veya umami yönleri olabilen, ağırlıklı olarak tatlı olmayan bir lezzeti belirtir. Savory lezzetin türünü sınıflandırır; yalnızca delicious, yani “lezzetli” anlamına gelmez. Bir yemek savory olabilir ama yine de bir kişi o yemeği sevmeyebilir.
Alıştırma
Tatlı ve tatlı olmayan lezzet türleri arasındaki yaygın karşıtlığı en iyi hangi sözcük tamamlar? The café serves both sweet and ___ pies.
- salty
- savory
- delicious
Cevabı göster
savory
So, where did this early ketchup come from? Kalıp ifadeler
0:33Peki, bu erken dönem ketçap nereden geldi?
Where did ... come from?: tarihsel köken sormak
Burada come from, erken dönem ketchup'ın tarihsel kaynağını veya kökenini sorar. Bir kişinin az önce nereden geldiğini sormaz. Early ketchup, sosun eski bir biçimini ifade eder; bu biçim günümüzde yaygın olan domates temelli ürünle aynı olmak zorunda değildir. Geçmişteki bir kökeni sormak için Where did + özne + come from? yapısını kullanın. Geçmiş zamanı did taşıdığı için come yalın hâlde kalır ve came olmaz.
Alıştırma
Tarihsel kökeni soran cümleyi come from ile tamamlayın. İki sözcüğü de yazın: Where did this custom ____?
Cevabı göster
come from
And how did it become the dip we know and love today? Kalıp ifadeler
0:36Ve bugün bildiğimiz ve sevdiğimiz sosa nasıl dönüştü?
the dip we know and love: ortak aşinalık ve sevgi
the dip we know and love ifadesinde we know and love, the dip ifadesini niteleyen bir ilgi yan cümlesidir. Nesne görevindeki that ilgi zamiri düşürülmüştür; tam biçim the dip that we know and love olur. Hem know hem de love fiilinin nesnesi the dip ifadesidir. the + isim + we know and love kalıbı, bir şeyi konuşanın ve dinleyicilerin zaten bildiği ve sevdiği bir şey olarak sunar. Tanıtımlarda ve medya anlatımında sıcak bir ortak deneyim hissi yaratır.
Alıştırma
Cümleyi hedef ifadeyle tamamlayın: Despite the new menu, this is still the cafe we ____.
Cevabı göster
know and love
To answer these questions: amaç bildiren bir geçiş
To answer these questions, amaç bildiren bir mastar öbeğidir ve in order to answer these questions anlamına gelir. Konuşanın neden balık sosuna yönelmesi gerektiğini açıklayarak ardından gelen cümleyi niteler; dinleyicilere cevap vermelerini söylemez. Başa yerleştirildiğinde bu öbek, önceki soruları açıklamanın bir sonraki adımına bağlar. Yeniden kullanılabilen To answer/explain/understand X, we need to... kalıbı, gelecek bilginin cevaba ulaşma yönteminin bir parçası olduğunu dinleyicilere bildirir.
Alıştırma
Sunum yapan kişi, bir şehrin büyümesi hakkında iki soru sordu. Geçişi hedef ifadeyle tamamlayın: ____, we need to compare maps from 1950 and today.
Cevabı göster
To answer these questions
turn to: dikkati bir konuya veya kaynağa yöneltmek
Bu cümlede turn to, “dikkatimizi yöneltmek” veya “incelemeye başlamak” anlamındadır. Anlatıcı, yanıt bulmak için tartışmayı balık sosuna taşır; burada fiziksel olarak dönmekten söz edilmez. turn to + konu, kaynak veya kişi yapısı, bir açıklamanın sonraki odağını gösterebilir. Ardından gelen nesneye göre bir kaynağa başvurmak veya bir kişiden yardım istemek anlamına da gelebilir.
Alıştırma
Cümleyi turn to ifadesinin doğru geçmiş zaman biçimiyle tamamlayın: When the guide failed, we ____ a local expert.
Cevabı göster
turned to
ketchup's condiment cousin: ilişkili bir şey için cousin benzetmesi
ketchup's condiment cousin ifadesinde cousin bir benzetmedir. Balık sosunu ketçapla ilişkili bir çeşni olarak sunar; insan ailesinden gerçek bir akraba anlamına gelmez. Benzetme, ortak tarih veya özellikler gibi genel bir bağ olduğunu düşündürür, ancak iki şeyin aynı olduğunu söylemez. Virgülden sonra gelen fish sauce adı, anlatıcının hangi “kuzeni” kastettiğini belirtir.
Alıştırma
Bu cümlede cousin ne anlama geliyor? The ukulele is the guitar's smaller cousin.
- Gitaristin kuzeni tarafından yapılmıştır.
- İlişkili ve benzer bir çalgı türüdür.
- Gitarla tamamen aynı çalgıdır.
- Bir gitarın insan akrabasıdır.
Cevabı göster
İlişkili ve benzer bir çalgı türüdür.
As early as 300 BCE: şaşırtıcı derecede erken bir tarihi vurgulamak
as early as + zaman noktası yapısı, bir şeyin bu kadar erken bir zamanda zaten gerçekleşmekte olduğunu belirtir. Yalnızca tarih vermekle kalmaz; tarihin okuyucunun bekleyebileceğinden daha erken olduğunu vurgular. BCE, Before Common Era ifadesinin kısaltmasıdır ve Milattan Önceki yılları gösterir. Burada 300 BCE, as early as ifadesinden sonra gelen zaman noktasıdır.
Alıştırma
Hangi cümle, bu geleneğe ilişkin kayıtların şaşırtıcı derecede erken bir tarihte var olduğunu vurgular?
- Records mention the custom after 1450.
- Records mention the custom as early as 1450.
- Records mention the custom in 1450.
- The custom may have ended by 1450.
Cevabı göster
Records mention the custom as early as 1450.
Chinese fishermen routinely caught batches Kalıp ifadeler
0:48Çinli balıkçılar rutin olarak yığınla
of small fish that were too plentiful Dilbilgisi
0:51küçük balık yakalardı; bunlar o kadar çoktu ki
batches of small fish: gruplar hâlinde yakalanan veya işlenen küçük balıklar
A batch, birlikte üretilen, toplanan, teslim alınan veya işlenen şeylerden oluşan bir gruptur. Bu nedenle batches of small fish, ayrı partiler hâlinde yakalanan veya işlenen birden fazla küçük balık grubunu ifade eder. Bu sözcük, balıkların yakalama veya işleme amacıyla nasıl gruplandığını anlatır; bir balık türünü veya mutlaka birlikte yüzen bir balık sürüsünü belirtmez.
Alıştırma
Bu cümleyi en iyi tamamlayan ifadeyi seçin: The lab processed three _____ samples this morning.
- flocks of
- batches of
- schools of
Cevabı göster
batches of
but too time-consuming to individually preserve.
0:55ancak tek tek muhafaza etmek de çok zaman alırdı.
too plentiful to..., but too time-consuming to...: paralel too...to... sınırları
Cümlede iki paralel too + sıfat + to-infinitive yapısı kullanılır. Too plentiful to eat all at once, balıkların o kadar çok olduğunu ve hepsini bir kerede yemenin uygulanabilir olmadığını anlatır. Too time-consuming to individually preserve ise her balığı ayrı ayrı muhafaza etmenin uygulanabilir olmayacak kadar uzun süreceğini belirtir. But, bu iki farklı engeli birbirine bağlar. Bu yapıda too, derecenin uygulanabilir bir sınırı aştığını gösterir; bu nedenle to-infinitive içindeki eylem makul şekilde yapılamaz. Too burada yalnızca “çok” anlamına gelmez.
Alıştırma
Her niteliğin uygulanabilir bir sınır oluşturduğunu göstermek için iki boşluğa da aynı sözcüğü yazın: The suitcase was ____ heavy to carry upstairs but ____ large to fit in the locker.
Cevabı göster
too · too
the day's catch: yakalananları belirten isim catch
Burada catch, insanların yakaladığı balık veya diğer deniz ürünleri anlamına gelen bir isimdir. The day's catch, o belirli günde yakalanan balık veya deniz ürünleri demektir; day's iyelik biçimidir ve yakalananları o günle ilişkilendirir. Bu isim anlamı balıkçılık bağlamlarında yaygındır. Catch burada catch fiili değildir ve bu cümlede tuzak ya da gizli sorun anlamına da gelmez.
Alıştırma
Bu cümlede the day's catch ne anlama gelir?
- balık yakalamak için kullanılan bir tuzak
- o gün keşfedilen gizli bir sorun
- o gün yakalanan balık veya diğer deniz ürünleri
Cevabı göster
o gün yakalanan balık veya diğer deniz ürünleri
would be salted and stored together: geçmişteki alışkanlığı anlatan edilgen yapı
Bu tarihsel anlatımda would be salted and stored, bu işlemin geçmişte tekrar tekrar yapıldığını belirtir. Buradaki would, geçmişteki alışılmış bir eylemi gösterir; gelecekteki bir olayı veya varsayımsal bir sonucu anlatmaz. Would be + geçmiş zaman ortacı edilgen bir yapıdır. Salted ve stored aynı would be yapısını paylaşır; bu nedenle odak, işi yapan kişilerde değil, o gün tutulan balıklara ne yapıldığındadır. Together, balıkların tek bir grup hâlinde işlenip saklandığını belirtir.
Alıştırma
Cümleyi would ile salt ve store fiillerinin edilgen biçimlerini kullanarak tamamlayın: Each autumn, the vegetables ____ for winter.
Cevabı göster
would be salted and stored
the fish would ferment as their internal enzymes
1:05balıklar, içlerindeki enzimler vücutlarındaki proteinleri
Over several months: zamana yayılan bir süreç
Over several months, “birkaç ay süren bir dönem boyunca” anlamına gelir. Buradaki over, bir şeyin üzerinde olmayı değil, bir zaman aralığını belirtir. Cümlenin başındaki bu ifade, bütün fermantasyon sürecini aşamalı bir değişim olarak çerçeveler: değişim, aylar bittikten sonra başlamak yerine o aylar boyunca gerçekleşir.
Alıştırma
Hangi cümle büyümenin zaman aralığı boyunca aşamalı olarak gerçekleştiğini söylüyor?
- After several weeks, the seedlings began growing noticeably taller.
- Over several weeks, the seedlings grew noticeably taller.
Cevabı göster
Over several weeks, the seedlings grew noticeably taller.
broke down: bir maddeyi parçalamak
Buradaki broke down, break down fiilinin geçmiş zaman biçimidir. Enzimlerin bir maddeyi daha küçük ya da daha basit parçalara ayırmasını anlatır. Eylemi yapan özne internal enzymes, eylemden etkilenen nesne ise their bodies' proteins ifadesidir. Bilimsel bağlamlarda bu geçişli yapı etken + break down + madde biçimindedir. Cümledeki isim öbekleri, anlamın makine arızası ya da duygusal çöküş değil, kimyasal ayrışma olduğunu gösterir.
Alıştırma
Cümleyi, vurgulanan öbeksi fiilin geniş zaman biçimiyle tamamlayın: In digestion, enzymes ____ large food molecules into smaller ones.
Cevabı göster
break down
The result was a rich, salty liquid, Anlatım akışı
1:10Sonuç, balık sosu olarak süzülecek ve saklanacak
The result was ...: bir süreci sonucuna bağlamak
The result sözleri, az önce anlatılan sürece gönderme yapar. Cümlenin geri kalanı, bu sürecin ne ortaya çıkardığını belirtir: yoğun aromalı, tuzlu bir sıvı. Böylece önceki adımlarla sonuç arasında açık bir bağ kurulur. Yeniden kullanılabilen kalıp The result was + isim öbeği biçimindedir. Bir deney, tarif, değişiklik veya tamamlanmış başka bir süreç özetlenip sonraki noktaya geçilirken sık kullanılır.
Alıştırma
Sonuç cümlesini hedef kalıpla tamamlayın: The class mixed the colors carefully. ____ an even shade of purple.
Cevabı göster
The result was
which would be strained and stored as...: sonraki işleme adımlarını eklemek
Virgülden sonra gelen which yan cümleciği a rich, salty liquid ifadesine geri döner ve bu sıvının daha sonra başına ne geldiğiyle ilgili ek bilgi verir. Belirli bir sıvıyı seçip tanımlamaz; ayrıca which, balıkçılara ya da enzimlere gönderme yapmaz. would be strained and stored içinde would, eylemleri geçmişteki bir noktadan bakıldığında daha sonra gerçekleşecek şekilde sunar; be + fiilin üçüncü hâli ise edilgen yapıyı kurar. Strained ve stored, would be yapısını ortak kullanır. Böylece iki sonraki işleme adımı ana sonuca akıcı biçimde bağlanır.
Alıştırma
Örnekteki "which would be strained and stored as fish sauce" yan cümleciği ne yapıyor?
- Sıvının hiç işlenmediğini söyler.
- Sıvıyı hangi balıkçıların yaptığını belirler.
- Yoğun ve tuzlu sıvının sonraki işlenişiyle ilgili bilgi ekler.
Cevabı göster
Yoğun ve tuzlu sıvının sonraki işlenişiyle ilgili bilgi ekler.
weren't the only ones to figure out: başkaları da başardı
A weren't the only ones to do X kalıbı, A'nın X'i yaptığını ama başka insanların da yaptığını anlatır. weren't içindeki olumsuzluk only ones düşüncesini değiştirir: A'nın eylemini değil, yalnızca A'nın yaptığı iddiasını reddeder. Ones, gruptaki insanları temsil eder; to figure out ise onların neyi başardığını belirtir. Bu kalıp, konuşanın önce bir gruptan söz edip ardından başka bir gruba veya örneğe geçmesini sağlar.
Alıştırma
Hangi cümle Maya ve Leo'nun problemi çözdüğünü ve başka kişilerin de çözdüğünü anlatır?
- Maya and Leo were the only ones to solve the problem.
- Maya and Leo didn't solve the problem.
- Maya and Leo weren't the only ones to solve the problem.
Cevabı göster
Maya and Leo weren't the only ones to solve the problem.
figure out: düşünerek veya deneyerek anlamak ve çözmek
Figure out, düşünerek, gözlemleyerek veya deneyerek bir şeyi anlamak ya da bir çözüm bulmak demektir. Bu cümlede insanların bu lezzetli çeşniyi nasıl yapacaklarını veya kullanacaklarını çözmesi anlamındadır; bir şekil çizmekten söz edilmez. Figure out sonrasında figure out the problem örneğindeki gibi bir isim gelebilir. Figure out why it failed ve figure out how to fix it örneklerindeki gibi soru anlamı taşıyan bir yan cümle de gelebilir.
Alıştırma
Maya oyuncağı çalıştırmak için birkaç yol denedi ve sonunda sorunu kendi başına çözdü. Bu durumu en iyi anlatan cümle hangisidir?
- Maya finally figured out how to make the toy work.
- Maya finally explained that the toy was new.
- Maya finally learned when the toy store closes.
Cevabı göster
Maya finally figured out how to make the toy work.
Ancient Greeks, and later the Romans that conquered them,
1:20Antik Yunanlılar ve daha sonra onları fetheden Romalılar,
around fish sauce's strong umami flavor. Kelime
1:25balık sosunun güçlü umami aroması etrafında kurdular.
build A around B: B'yi merkeze alarak A'yı düzenlemek
Build A around B, A'yı B onun temel özelliği veya dayanağı olacak şekilde düzenlemek ya da geliştirmek demektir. Burada A, their entire cuisine; B ise fish sauce's strong umami flavor ifadesidir. Cümle, bu tadın birçok yemeği ve yemek pişirme alışkanlığını şekillendirdiğini anlatır; fiziksel bir yapı inşa etmekten söz etmez. Kalıp build + düzenlenen şey + around + merkezî unsur şeklindedir. Edilgen olarak da kullanılabilir: A is built around B.
Alıştırma
Cümleyi build ... around kalıbının edilgen biçimiyle tamamlayın: The after-school program was ____ short, hands-on projects.
Cevabı göster
built around
strong umami flavor: yoğun bir umami tadı
strong umami flavor ifadesinde umami, temel tatlardan biri olan belirli bir tadı adlandırır. Bu tat et suyu, mantar, yıllanmış peynir, soya sosu ve balık sosu gibi yiyeceklerde sıkça fark edilir. Strong, bu tadın belirgin veya yoğun olduğunu anlatır. Umami bir tat kategorisidir; yemeğin genel olarak güzel olduğunu söyleyen bir övgü değildir. Konuşan kişi bir yiyeceği lezzetli bulmasa bile o yiyecekte belirgin bir umami tadı olabilir.
Alıştırma
Hangi cümlede umami doğru kullanılmıştır?
- Umami means that everyone will enjoy the food.
- The mushroom broth has a deep umami flavor.
- These cookies are umami because they are very sweet.
Cevabı göster
The mushroom broth has a deep umami flavor.
garum: antik bir fermente balık sosu
Garum, antik Akdeniz'de, özellikle Yunan ve Roma yemeklerinde kullanılan tuzlu, fermente bir balık sosuydu. which they called garum ifadesinde garum yalnızca bu sosa verilen tarihî addır. Garum daha sonra Avrupa mutfağındaki eski yerini kaybettiği için adı, gerileme veya yok oluşa dair tarihî bir örnek olarak kullanılabilir.
Alıştırma
Bu cümlede garum neyi ifade ediyor?
- Bir Roma balıkçı teknesi türü
- Antik bir fermente balık sosu
- Modern bir domates ketçabı markası
Cevabı göster
Antik bir fermente balık sosu
traveled with every soldier to the empire's front lines, Kelime
1:31imparatorluğun ön saflarına her askerle birlikte gitti,
the empire's front lines: imparatorluğun çatışmaya en yakın cepheleri
Bu cümlede front lines, aktif çatışmaya en yakın bölgeler, yani savaş cepheleri anlamına gelir. empire's iyelik biçimi, bunların imparatorluk askerlerinin görev yaptığı askerî cepheler olduğunu gösterir; bir sıranın ön kısmını ifade etmez. Bu ifade genellikle çoğul kullanılır ve haritada çizilmiş tek bir kesin çizgiden çok, aktif çatışma bölgelerini genel olarak anlatabilir.
Alıştırma
Bu cümlede front lines ne anlama gelir?
- Bir sayfanın üst kısmına basılmış satırlar
- Bir kuyruğun ilk sıraları
- Aktif çatışmaya en yakın bölgeler
Cevabı göster
Aktif çatışmaya en yakın bölgeler
and they constructed dozens of fish sauce factories
1:35ve onlarca balık sosu fabrikası inşa ettiler
each capable of producing thousands of gallons of garum. Notlar
1:40ve her biri binlerce galon garum üretebiliyordu.
each capable of producing: her birinin kapasitesini kısaca açıklayan yapı
Each, daha önce sözü edilen fabrikalara gönderme yapar ve onları tek tek ele alır. Capable of producing, her fabrikanın ne yapabildiğini belirtir. Bu kalıp, kısaltılmış bir ek açıklama yapısıdır: factories, each capable of producing ... ifadesi factories, each of which was capable of producing ... ile aynı anlama gelir. of bir edat olduğu için burada arkasından produce veya to produce değil, -ing biçimi producing gelir.
Alıştırma
Kısaltılmış yapıyı capable of ile tamamlayın: The lab has four printers, each ____ producing 100 labels a minute.
Cevabı göster
capable of
thousands of gallons of garum: yaklaşık ve büyük bir miktar
Thousands of + çoğul sayılabilen isim, binlerle ifade edilen yaklaşık bir miktarı belirtir. Kesin bir sayı vermez. Bu cümlede thousands of gallons, üretim ölçeğinin çok büyük olduğunu vurgular. Gallon bir hacim birimidir; bu nedenle gallons of garum, üretilen sıvının miktarını ölçer. Amerikan İngilizcesinde gallon normalde yaklaşık 3,785 litre olan ABD galonunu ifade eder; İngiliz galonu daha büyüktür. Burada önemli olan kesin dönüşüm değildir.
Alıştırma
Cümlede thousands of gallons en doğal olarak ne anlama gelir?
- Tam olarak 2.000 galon
- Kesin olarak belirtilmemiş, yaklaşık binler düzeyinde bir galon miktarı
- On galondan az
Cevabı göster
Kesin olarak belirtilmemiş, yaklaşık binler düzeyinde bir galon miktarı
so did their condiment business: aynı şeyin başka bir öznenin de başına geldiğini söylemek
So did their condiment business, so + yardımcı fiil + özne yapısını kullanır. Daha önce sözü edilen bir olayın başka bir öznenin de başına geldiğini belirtir. Burada did, basit geçmiş zamandaki collapsed fiilinin yerini alır; dolayısıyla anlamı their condiment business collapsed too olur. Did burada asıl fiil do değil, yardımcı fiildir. Yardımcı fiili önceki cümleciğe göre seçin: She is ready, and so am I; They can swim, and so can we.
Alıştırma
Cümleyi «o da aynı şeyi yaptı» anlamındaki so + yardımcı fiil yapısıyla tamamlayın: The old theater closed, and ____ the café next door.
Cevabı göster
so did
Most Europeans continued to cook without fish sauce
1:48Çoğu Avrupalı balık sosu olmadan yemek pişirmeye devam etti
the Dutch East India Company: sömürgeci bir ticaret gücü
Hollanda Doğu Hindistan Şirketi, 1602’de kurulan imtiyazlı bir Hollanda ticaret şirketiydi. Asya’da hükümet destekli ticari, siyasi ve askerî yetkilere sahipti; bu nedenle buradaki Company sıradan, modern bir şirket anlamına gelmez. Bu cümlede şirketin gelişi, Avrupalı bir sömürgeci ticaret gücünün Güneydoğu Asya ticaretine girişini gösterir. Bu arka plan, yerel ürünlerin uzun mesafeli ticaret ağlarına nasıl dâhil edilip başka yerlere taşınabildiğini açıklar.
Alıştırma
Bu cümledeki the Dutch East India Company için en uygun açıklama hangisidir?
- Güneydoğu Asya’da faaliyet gösteren modern bir özel teslimat şirketi
- Günümüzdeki Hollanda hükümetine bağlı bir bakanlık
- Hükümet destekli yetkilere sahip imtiyazlı bir sömürge ticaret şirketi
Cevabı göster
Hükümet destekli yetkilere sahip imtiyazlı bir sömürge ticaret şirketi
including barrels of their most common local condiment. Kalıp ifadeler
2:03en yaygın yerel soslarından fıçılar dolusu da dahil.
exploited this region for countless goods: kaynakları için bir bölgeyi sömürmek
exploit a region for goods yapısında exploit, kişinin kendi çıkarı için bir yeri kullanması ve oranın kaynaklarını alması anlamına gelir. Burada this region Güneydoğu Asya’yı belirtir; for countless goods ise amacı, yani çok fazla ürün elde etmeyi gösterir. Bu sömürgecilik bağlamında exploited tarafsız değil, eleştirel bir sözcüktür. Bölgeyi yalnızca kullanmayı veya keşfetmeyi değil, adaletsiz ya da zararlı bir kaynak sömürüsünü ima eder.
Alıştırma
Hangi cümlede exploit, altyazıdakiyle aynı eleştirel kaynak sömürüsü anlamında kullanılmıştır?
- Scientists explored the island to study its wildlife.
- The residents used the island's rainwater during the dry season.
- The company exploited the island for timber and minerals.
Cevabı göster
The company exploited the island for timber and minerals.
including barrels of...: belirli bir fıçılı yük örneği eklemek
Including, daha büyük bir kümenin içinden belirli bir öğeyi tanıtır. Burada tüm malların eksiksiz listesini vermek yerine mal listesine yerel çeşniyi bir örnek olarak ekler. Barrels of, genellikle sıvı veya dökme bir ürün içeren birden fazla fıçı anlamına gelir. Barrels kapları adlandırır ve miktarı ifade etmeye yardımcı olur; çeşninin adı değildir.
Alıştırma
Vurgulanan ifade cümlede ne işe yarıyor?
- Bütün yerel çeşnilerin taşındığını söyler.
- Barrels sözcüğünün yerel bir çeşninin adı olduğunu söyler.
- Bir örnek ekler: fıçılar içinde taşınan yerel bir çeşni.
Cevabı göster
Bir örnek ekler: fıçılar içinde taşınan yerel bir çeşni.
upon arrival in British ports: resmî bir zaman ifadesi
Upon arrival in British ports, “Britanya limanlarına vardığında” veya “oraya varır varmaz” demektir. Upon + arrival isim yapısı bir zaman ifadesi oluşturur; in British ports ise varışla bağlantılı yeri belirtir. Bu ifade, ad değişikliğinin ne zaman gerçekleştiğini söyler. Bir şeyin fiziksel olarak limanların “üzerinde” olduğu anlamına gelmez. Kimin ya da neyin vardığı ifadenin içinde söylenmez; bağlamdan anlaşılır.
Alıştırma
Cümleyi bu dersteki resmî upon + isim yapısıyla tamamlayın: The visitors must show their passes ____.
Cevabı göster
upon arrival
was bastardized into ketchup: olumsuz değerlendirilen bir değişim
Was bastardized into ketchup ifadesindeki edilgen yapı, özgün adın değiştirilip sonuçta ketchup biçimini aldığını belirtir. Into değişimin ortaya çıkardığı biçimi tanıtırken edilgen yapı odağı adın üzerinde tutar. Bastardized, changed sözcüğünden çok daha olumsuzdur. X was bastardized into Y kalıbı, X'in çarpıtılarak veya niteliği bozularak Y hâline geldiğini anlatır; böylece tarafsız bir değişim yerine konuşanın hoşnutsuzluğunu gösterir.
Alıştırma
Was bastardized into ketchup burada ne anlatıyor?
- Ad çarpıtılarak ketchup biçimine dönüştürüldü ve ifade bu değişimi onaylamıyor.
- Ad dikkatli ve doğru bir şekilde ketchup olarak çevrildi.
- Ad hiç değişmedi ve ketchup onun özgün biçimiydi.
Cevabı göster
Ad çarpıtılarak ketchup biçimine dönüştürüldü ve ifade bu değişimi onaylamıyor.
thus beginning ...: sonucu bir -ing grubuyla sıkıştırmak
Thus, sonuç olarak anlamına gelir. Thus beginning ... ifadesinde beginning, yeni dalgayı önceki olayın tamamının sonucu olarak sunan bir şimdiki zaman ortacı grubudur. Mantıksal neden, yalnızca yakındaki title ismi değil, az önce anlatılan olayın tamamıdır. Bu yapı, bilgiyi ana olay ve ardından sıkıştırılmış bir sonuç olarak düzenler. This event thus began ... gibi yeni bir cümle başlatmaktan daha özlüdür ve tarihsel ve açıklayıcı metinlerde yaygındır.
Alıştırma
Sonuç yapısını thus ve connect fiilinin -ing biçimiyle tamamlayın: The new bridge opened, ____ the two neighborhoods.
Cevabı göster
thus connecting
until they were kicked out of Asian trade hubs Öbek fiiller
2:28Asya ticaret merkezlerinden atılana kadar
be kicked out of: zorla çıkarılmak
Bir yer veya grup için be kicked out of, “oradan zorla çıkarılmak” anlamına gelir. Buradaki edilgen yapı, gemilerin temsil ettiği Avrupalı tüccarların Asya’daki ticaret merkezlerinden kendi istekleriyle ayrılmadığını, başkaları tarafından çıkarıldığını gösterir. Kick burada gerçek anlamıyla “tekme atmak” değildir. Yalnızca leave demekle karşılaştırıldığında be kicked out of, zorlama ve dışlama anlamlarını da taşır.
Alıştırma
Cümleyi be kicked out of ifadesinin doğru biçimiyle tamamlayın: After repeated warnings, he was ____ the club.
Cevabı göster
kicked out of
go the way of garum: aynı sonu yaşamak
Go the way of X, “X ile aynı sonu yaşamak” anlamına gelir ve genellikle gerileme, başarısızlık, modası geçme ya da yok olma gibi kötü bir sonucu anlatır. Fiziksel olarak X’e doğru hareket etmek anlamına gelmez. Garum Avrupa yemek kültüründen kaybolmuştu. Bu yüzden let ketchup go the way of garum, ketçabın da kaybolmasına izin vermek demektir. Bu kalıbı anlamak için X’e ne olduğunu bilmek gerekir.
Alıştırma
“Without updates, this device may go the way of the fax machine,” cümlesindeki deyim ne anlama gelir?
- Cihaz, bir faks makinesiyle aynı yere gönderilebilir.
- Cihaz, faks makinelerinin büyük ölçüde yaşadığı gibi, modası geçerek günlük kullanımdan çıkabilir.
- Cihaz, bir faks makinesinin şeklini kopyalayabilir.
Cevabı göster
Cihaz, faks makinelerinin büyük ölçüde yaşadığı gibi, modası geçerek günlük kullanımdan çıkabilir.
A whole crop of: yeni ortaya çıkan büyük bir grup
a whole crop of ifadesinde crop mecaz anlamda kullanılır: aynı yetiştirme mevsiminin ürünleri gibi, yaklaşık aynı zamanda üretilen veya ortaya çıkan benzer şeylerden oluşan bir grubu belirtir. Burada yemek kitapları birlikte ortaya çıkan büyük ve yeni bir grup olarak sunulur. Whole miktarın çokluğunu vurgular. a whole crop of + çoğul sayılabilen isim yapısı, birbiriyle ilgisiz şeyleri değil; kitapların, fikirlerin, şirketlerin veya adayların dikkat çekici bir dalga hâlinde ortaya çıkmasını anlatabilir.
Alıştırma
Cümleyi crop ile kurulan ve büyük, yeni bir grubu ifade eden mecazla tamamlayın: A ____ new science podcasts appeared this month.
Cevabı göster
whole crop of
recipes for knock-off ketchups: taklit ketçap tarifleri
Recipes for, bir şeyi yapmaya yönelik tarifler veya yönergeler anlamına gelir. Burada knock-off, ketchups sözcüğünü niteler ve özgün ürün yerine mevcut bir ketçap türü örnek alınarak yapılmış taklit sürümleri belirtir; ketchups sözcüğünün çoğul olması birkaç tarif veya çeşit bulunduğunu gösterir. Bir ismin önünde kullanılan bu birleşik niteleyici normalde kısa çizgiyle yazılır: knock-off ketchups. Knock-off, This watch is a knock-off. örneğindeki gibi sayılabilen bir isim olarak da kullanılabilir.
Alıştırma
Ucuz bir çanta bir tasarımcının tarzını kopyalıyor, ancak sahte logosu yok ve gerçek ürün olarak satılmıyor. En uygun açıklama hangi cümledir?
- It is a counterfeit bag being passed off as genuine.
- It is a knock-off bag, not the original designer product.
- It is an original bag made by the designer.
Cevabı göster
It is a knock-off bag, not the original designer product.
everything from oysters and anchovies to mushrooms and walnuts: geniş çeşitliliği ifade etmek
everything from A to B, aralığın iki ucundaki örnekleri vererek çeşitliliğin çok geniş olduğunu anlatır. Bu cümlede istiridyeler ve hamsiler malzeme aralığının bir ucunu, mantarlar ve cevizler diğer ucunu gösterir; ifade bu örneklerin arasında birçok farklı malzeme bulunduğunu anlatır. Burada from ve to, nesneler arasındaki aralığı düzenler; bir seyahat rotasını anlatmaz. Her şeyi tek tek saymadan çeşitliliği göstermek istediğinizde bu yapı kullanılabilir.
Alıştırma
Aralık bildiren yapıyı kullanarak cümleyi tamamlayın: The online store sells ____ reusable water bottles ____ camping stoves.
Cevabı göster
everything from · to
a catch-all name for any brown sauce: birçok şeyi kapsayan genel ad
a catch-all name for X yapısında catch-all, X içindeki birçok farklı şeyi kapsayacak kadar geniş bir ad veya etiketi anlatır. Bu cümlede ketchup, yalnızca belirli bir tarif ya da ürünü değil, kahverengi sosları genel olarak ifade eden bir ad hâline gelmiştir. Bu ifade adlandırma biçimine dikkat çeker: tanıdık bir terim bütün bir kategori için kullanılır. Bu kullanım pratik olabilir, ancak öğeler arasındaki önemli farkları gizleyebilir.
Alıştırma
Bu cümlede catch-all name ne anlama geliyor? The phrase digital content is a catch-all name for many kinds of online material.
- Belirli tek bir çevrim içi ürünün kesin adıdır.
- Yalnızca bir web sitesinin kullandığı gizli bir etikettir.
- Birçok farklı çevrim içi materyali kapsayan geniş bir etikettir.
Cevabı göster
Birçok farklı çevrim içi materyali kapsayan geniş bir etikettir.
some of England's most enduring condiments,
2:54İngiltere'nin en kalıcı soslarından bazılarını üretti,
great ketchup hunt: Tarif arayışını büyük bir macera gibi anlatmak
great ketchup hunt, anlatı havası taşıyan bir isim öbeğidir ve işe yarayan ketçap tariflerini aramayı bir av ya da macera gibi sunar. Buradaki hunt gerçek bir av değildir; peşine düşülen şey hayvanlar değil, fikirler ve tariflerdir. great, bu arayışın büyük ve önemli görünmesini sağlar. Bu esprili mecaz, yemek tarihine dair açıklamaya bir macera hikâyesinin enerjisini katar ve harcanan çabayı biraz abartır.
Alıştırma
Bu cümlede great ketchup hunt ne anlama geliyor?
- Ketçap tarifleri aramayı enerjik bir macera gibi sunar.
- Ketçabın İngiltere'de yasak olduğu anlamına gelir.
- İnsanların ketçap kullanarak vahşi hayvanları avladığını söyler.
Cevabı göster
Ketçap tarifleri aramayı enerjik bir macera gibi sunar.
including Worcestershire, A.1., and HP sauce: Üç farklı sos adını sıralamak
great ketchup hunt, anlatı havası taşıyan bir isim öbeğidir ve işe yarayan ketçap tariflerini aramayı bir av ya da macera gibi sunar. Buradaki hunt gerçek bir av değildir; peşine düşülen şey hayvanlar değil, fikirler ve tariflerdir. great, bu arayışın büyük ve önemli görünmesini sağlar. Bu esprili mecaz, yemek tarihine dair açıklamaya bir macera hikâyesinin enerjisini katar ve harcanan çabayı biraz abartır.
Alıştırma
Bu cümlede Worcestershire, A.1. ve HP sauce ne rol oynuyor?
- Tamamen aynı sosun üç farklı yazımıdır.
- Bu cümlede tek bir sosa karıştırılan malzemelerdir.
- Örnek olarak sıralanan üç farklı çeşni adı veya ürünüdür.
Cevabı göster
Örnek olarak sıralanan üç farklı çeşni adı veya ürünüdür.
But it was a chef across the Atlantic who would introduce: eylemi yapan kişiyi vurgulamak
It was X who... özneyi öne çıkaran bir vurgulu cümledir. It was X who... kalıbı X'i odak noktasına taşır; burada şefi yaklaşan değişiklikten sorumlu kişi olarak sunar. who cümleciği bu kişinin ne yapacağını belirtir. Buradaki it belirli bir nesneye gönderme yapmaz. Dilbilgisel kalıbın bir parçasıdır. would introduce ise eylemi hikâyede daha sonra gerçekleşecek bir gelişme olarak sunar. Bu nedenle cümle yalnızca bir şefin harekete geçeceğini bildirmez; önemli değişikliği kimin getireceğini de ortaya koyar.
Alıştırma
Gevşemiş kabloyu gösteriden önce başka birinin değil Nina'nın fark ettiğini vurgulayan cümleyi seçin.
- It was Nina who spotted the loose wire before the show.
- It spotted Nina who was before the loose wire.
- Nina was a loose wire who spotted the show.
Cevabı göster
It was Nina who spotted the loose wire before the show.
introduce a new color to the equation. : bir duruma önemli bir unsur eklemek
Introduce a new color to the equation, soyut bir değişikliği anlatmak için somut bir renk imgesi kullanır. New color, duruma eklenerek bütün gelişimini değiştiren bir unsurdur; equation ise dikkate alınan faktörler bütününü anlatan bir mecazdır, matematik problemi değildir. Bu cümlede new color, domateslerin getirdiği gerçek kırmızı renkle de bağlantılıdır; aynı zamanda ketçabın gelişimine eklenen yeni bir malzemeyi veya fikri gösterir. İfade, şefin duruma önemli ve yeni bir unsur kattığı anlamına gelir.
Alıştırma
Bu cümlede introduce a new color to the equation ne anlama geliyor?
- Duruma önemli ve yeni bir unsur ekler.
- Durumdaki bütün faktörleri ortadan kaldırır.
- Bir matematik denklemine bir renk sözcüğü yazar.
Cevabı göster
Duruma önemli ve yeni bir unsur ekler.
While tomatoes varied in popularity across Europe, Dilbilgisi
3:06Domateslerin popülaritesi Avrupa'da değişkenlik gösterirken,
Karşıtlık kuran While ...
Burada cümle başındaki while yan cümlesi, ana cümleyle karşıtlık oluşturan bir arka plan verir. Avrupa’da domatesin popülerliği bölgeden bölgeye değişirken Amerikalı şefler domatesi birçok farklı yemekte kullanıyordu. Bu cümlede while, whereas veya “buna karşılık” anlamına yakındır; “... sırasında” anlamında değildir. Başka durumlarda da kullanılabilecek kalıp While A, B. şeklindedir. While yan cümlesinde bir durumu verin, ardından ana cümlede belirgin biçimde farklı bir durumu belirtin.
Alıştırma
"While Maya likes working early, Leo does his best work at night," cümlesinde while ne yapar?
- Maya’nın ne kadar süre çalıştığını söyler.
- Leo’nun yalnızca Maya çalışırken çalıştığı anlamına gelir.
- Maya’nın çalışma saatini Leo’nunkiyle karşılaştırır.
Cevabı göster
Maya’nın çalışma saatini Leo’nunkiyle karşılaştırır.
Tarihsel bir ad olarak New World fruit
Burada New World, Avrupa bakış açısından Amerika kıtalarını ifade etmek için kullanılan geleneksel bir tarihsel addır. New World fruit domatesi belirtir; domates Amerika kıtalarında ortaya çıkmış ve daha sonra diğer bölgelere yayılmıştır. New World ifadesindeki büyük harfler bunun tarihsel bir coğrafi ad olduğunu gösterir. Yeni icat edilmiş bir meyve veya hayalî yeni bir dünyadan gelen meyve anlamına gelmez.
Alıştırma
Bu cümlede New World fruit ne anlama gelir?
- Yakın zamanda icat edilmiş bir meyve
- Amerika kıtalarından gelen bir meyve, özellikle domates
- Hayalî bir gezegenden gelen bir meyve
Cevabı göster
Amerika kıtalarından gelen bir meyve, özellikle domates
Philadelphian physician and food hobbyist James Mease
3:15Philadelphialı doktor ve yemek meraklısı James Mease
debuted the first tomato-based ketchup: geçişli debut + nesne
Burada debuted, bir şeyi halka ilk kez sunmak veya tanıtmak anlamına gelen geçişli bir fiildir. Doğrudan nesnesi the first tomato-based ketchup olduğundan, ilk kez ortaya çıkan James Mease değil, ketçap formülüdür. debut + ürün, eser veya özellik yapısı, bir şirketin ya da yaratıcının yeni bir şeyi ilk kez göstermesini anlatabilir.
Alıştırma
Hangi cümlede debut, bir şeyi halka ilk kez sunmak anlamında geçişli fiil olarak kullanılmıştır?
- The new exhibit debuted at the museum on Friday.
- The museum reopened its exhibit on Friday.
- The museum debuted its new exhibit on Friday.
Cevabı göster
The museum debuted its new exhibit on Friday.
a thin, watery concoction of tomato pulp: sıra dışı hazırlanmış bir karışım
Concoction, birkaç malzemenin birleştirilmesiyle hazırlanan bir karışımdır ve çoğu zaman sonucun sıra dışı, deneysel veya doğaçlama olduğu hissini verir. concoction of ... yapısı, kullanılan malzemeleri belirtir. Thin ve watery dokuyu anlatır: karışım pek yoğun değildi ve çok sıvı içeriyordu. Bu sözcükler birlikte, eski ketçabı bildiğimiz koyu sostan çok, garip ve akışkan bir karışım olarak gösterir.
Alıştırma
a strange concoction of herbs, soda, and syrup ifadesindeki concoction ne anlama gelir?
- bu malzemelerin birleştirilmesiyle yapılmış sıra dışı bir karışım
- tek başına sunulan bir çiğ malzeme
- bu malzemelerin nasıl kullanılacağını anlatan yazılı talimatlar
Cevabı göster
bu malzemelerin birleştirilmesiyle yapılmış sıra dışı bir karışım
a far cry from: çok farklı olmak
Be a far cry from + isim öbeği, bir şeyden çok farklı olmak anlamına gelen bir deyimdir. Bu cümlede This, domates ketçabı tarifini belirtir ve bu tarifin balık sosundan çok farklı olduğunu anlatır. Karşılaştırma fiziksel uzaklıkla değil, niteliklerle veya genel özelliklerle ilgilidir. Far cry, uzaktan duyulan bir çığlık olarak kelimesi kelimesine yorumlanmaz.
Alıştırma
Büyük bir farkı göstermek için dersteki deyimi kullanın: The tiny room was ____ the spacious suite advertised online.
Cevabı göster
a far cry from
have high levels of glutamate: ölçülen miktarın yüksek olduğunu anlatmak
Have high levels of + isim, bir şeyin söz konusu maddeyi yüksek ve ölçülebilir miktarda içerdiğini ya da ilgili durumun yüksek bir düzeyini gösterdiğini anlatır. Burada domatesler görece yüksek miktarda glutamat içerir; levels, binadaki katlar değil, ölçülen miktarlar veya düzeyler anlamındadır. Bu yapı bilim, sağlık, çevre ve veri odaklı anlatımlarda yaygındır. İsim genellikle sugar, pollution, stress veya noise gibi ölçülebilir bir şeyi belirtir.
Alıştırma
Dersteki resmî ölçüm ifadesini kullanın: After the storm, the river had ____ bacteria.
Cevabı göster
high levels of
the same chemical responsible for ...: bir nedeni belirtmek
the same chemical responsible for ... ifadesinde responsible for, bir şeye neden olmak veya onu üretmek anlamına gelir. Kimyasal maddeyi yoğun umami tadının kaynağı olarak gösterir; ona ahlaki bir görev yüklemez. responsible for fish sauce's rich umami flavor sözleri chemical sözcüğünü niteler. Tam biçim the same chemical that is responsible for fish sauce's rich umami flavor şeklindedir. that is bölümünün çıkarılması kısa bir indirgenmiş ilgi yan cümleciği oluşturur.
Alıştırma
Örnekteki responsible for ifadesini en iyi hangi seçenek açıklar?
- Kimyasal maddenin bir iş görevini yönettiğini söyler.
- Kimyasal maddenin ahlaken suçlu olduğunu söyler.
- Kimyasal maddenin tada neden olduğunu söyler.
Cevabı göster
Kimyasal maddenin tada neden olduğunu söyler.
Mease's timing was perfect: doğru anda harekete geçmek
Mease's timing was perfect, onun tam doğru anda harekete geçtiği anlamına gelir. Burada timing, bir eylemin ne zaman gerçekleşeceğinin seçilmesini veya o ana denk gelmesini anlatır; zamanı ölçme eylemini anlatmaz. Bu ifade çoğu zaman dış koşulların o anı özellikle elverişli hâle getirdiğini düşündürür. Birinin programa uyup uymadığını değil, eylemin duruma ne kadar iyi uyduğunu değerlendirir.
Alıştırma
Hangi durum yalnızca zamanında olmayı değil, perfect timing ifadesini en iyi gösterir?
- Talep artmaya başlarken bir hizmeti piyasaya sunmak.
- Bir yarışı doğru ölçen bir kronometreyle ölçmek.
- Bir toplantıya planlanan saatte gelmek.
Cevabı göster
Talep artmaya başlarken bir hizmeti piyasaya sunmak.
The back half of the 1800s saw a surge Anlatım akışı
3:431800'lerin ikinci yarısı, şişelenmiş gıdalarda
The back half of the 1800s saw ...: bir eğilimi zaman dönemiyle tanıtmak
The back half of the 1800s dilbilgisel öznedir ve saw, bu dönemde yaşananları tanıtır. Buradaki saw, gözle görmek anlamına gelmez; dönemin bir şeyi “yaşadığını” veya bir şeyle “öne çıktığını” belirtir. Zaman dönemini başa koymak, a surge in bottled foods eğilimini belirtmeden önce tarihsel bir çerçeve oluşturur. Bu kalıp tarihsel, ekonomik ve toplumsal değişimleri kısa biçimde anlatırken yaygındır.
Alıştırma
Hangi cümle bir zaman dönemini özne konumuna getirip bir eğilimi saw ile tanıtıyor?
- Researchers saw a sharp rise on the chart.
- Online shopping increased sharply during the decade.
- The decade saw a sharp rise in online shopping.
Cevabı göster
The decade saw a sharp rise in online shopping.
was adopted by ...: benimsenen ürünü odakta tutmak
Was adopted by, basit geçmiş zamanda edilgen yapıdır. Tomato ketchup eylemden etkilenen ögedir; by ise onu kullanmaya başlayan işletmeleri tanıtır. Burada adopt, bir ürünü, yöntemi veya fikri seçip kullanmaya başlamak anlamındadır; bir çocuğu evlat edinmek anlamına gelmez. Edilgen yapı tomato ketchup ifadesini özne konumuna getirerek ürün tarihi anlatımında ürünü konu olarak tutar. İşletmeler yine belirtilir, ancak cümlenin başlangıç noktası onlar değildir.
Alıştırma
Edilgen cümleyi was, adopt fiilinin geçmiş zaman ortacı ve by ile tamamlayın: The new payment system ____ several local shops.
Cevabı göster
was adopted by
By the 1870s: tarihsel zaman çizelgesinde bir son nokta
By the 1870s, “en geç 1870'lerde” veya “1870'lere gelindiğinde” anlamına gelir. Bu on yıllık dönemi zaman çizelgesinde bir son nokta olarak belirler ve ardından anlatılan değişimin o zamana kadar tamamlanmış olduğunu gösterir. Burada by zaman bakımından bir son nokta belirtir; “yanında” anlamına gelmez. Bu yapı, bir sonucun referans alınan zamanda zaten geçerli olduğunu göstermek için sık sık perfect bir fiil biçimiyle kullanılır.
Alıştırma
Kütüphanenin 1920 yılına gelindiğinde zaten açılmış olduğunu belirten cümleyi seçin.
- After 1920, the library opened.
- By 1920, the library had opened.
- In 1920, the library opened.
Cevabı göster
By 1920, the library had opened.
had dropped X for Y: eski bir seçeneği yenisiyle değiştirmek
Drop X for Y, X'i kullanmayı veya seçmeyi bırakıp onun yerine Y'yi kullanmak anlamına gelir. Burada X, the shallots and brandy; Y ise sugar, salt, and sodium benzoate ifadesidir. Dropped, malzemelerin yere düştüğü anlamına gelmez. Had dropped, past perfect biçimidir. Tarifteki bu değişikliğin söz konusu tarihsel zamana kadar zaten tamamlanmış olduğunu gösterir.
Alıştırma
Cümleyi drop X for Y yapısının geçmiş zamanıyla tamamlayın: The team ____ the costly plan ____ a simpler one.
Cevabı göster
dropped · for
a questionable preservative found in ...: şüpheyi ve bulunduğu yeri ifade etme
Bu ifadede questionable, ciddi biçimde şüphe duyulmasına neden olan anlamındadır. Bir koruyucu için kullanıldığında şüphe güvenliği, uygunluğu veya güvenilirliğiyle ilgilidir; kelime, kendisine soru sorulabilen anlamına gelmez. Zararın kanıtlandığını iddia etmeden kaygı belirtir. Found in most bottled foods, preservative sözcüğünü niteleyen kısaltılmış bir ilgi cümleciğidir ve that was found in most bottled foods anlamına gelir. İfade, konuşanın değerlendirmesini koruyucunun nerede bulunduğuna ilişkin bilgiyle birleştirir.
Alıştırma
'The product contains a questionable ingredient,' cümlesinde questionable ne anlama gelir?
- Bileşen soru sorabilir.
- Bileşen bir şişede saklanır.
- Bileşen güvensiz veya uygunsuz olabilir.
Cevabı göster
Bileşen güvensiz veya uygunsuz olabilir.
was yet to come: o sırada hâlâ gelecekte olmak
Was yet to come, geçmişteki bir bakış açısından bir şeyin henüz gerçekleşmediği veya ortaya çıkmadığı, ancak daha sonra gerçekleşeceği anlamına gelir. Buradaki önemli değişiklik, o ana göre hâlâ gelecektedir. Bu ifade anlatıda ileride olacaklara da işaret eder: daha önemli bir gelişmenin daha sonra ortaya çıkacağını izleyiciye bildirerek beklenti oluşturur. Olayın tam olarak ne kadar yakında gerçekleşeceğini söylemez.
Alıştırma
Cümleyi bu dersteki anlatı ifadesiyle tamamlayın: At that point, the team's biggest test ____.
Cevabı göster
was yet to come
After a slow start selling pickled vegetables, Dilbilgisi
4:08Turşu sebze satışıyla yavaş bir başlangıç yaptıktan sonra,
After a slow start selling...: ilk dönemin arka planını vermek
After, a slow start ad öbeğini başlatır; bu nedenle bu giriş, sonraki olayın zorlu bir başlangıcın ardından gerçekleştiğini anlatır. selling pickled vegetables şeklindeki -ing öbeği, hangi faaliyetin yavaş başladığını belirtir; ana fiil değildir. After a slow start + -ing kalıbı, ana cümle daha sonra ne olduğunu anlatmadan önce ilk döneme ait arka planı kısaca verir.
Alıştırma
“After a slow start selling handmade candles, the shop found more customers,” cümlesinde selling handmade candles ne işe yarar?
- Hangi faaliyetin yavaş başladığını belirtir.
- Dükkânın mum satmayı bıraktığını söyler.
- Tüm cümlenin ana fiilidir.
Cevabı göster
Hangi faaliyetin yavaş başladığını belirtir.
a wide variety of: birçok farklı türde
A wide variety of, “birçok farklı türde” anlamına gelir. Bu cümlede Heinz’ın tek bir türden çok miktarda değil, birçok farklı türde popüler ketçap sattığını vurgular. Kalıp a wide variety of + isim şeklindedir. a wide variety of activities örneğinde olduğu gibi çoğul sayılabilen bir isimden önce sıkça kullanılır; a wide variety of music örneğindeki gibi sayılamayan bir isimden önce de gelebilir.
Alıştırma
“Birçok farklı türde” anlamına gelen hedef ifadeyi kullanarak cümleyi tamamlayın: The library offers ____ books for young readers.
Cevabı göster
a wide variety of
at the turn of the 20th century: 20. yüzyıla geçiş
At the turn of the 20th century, 19. yüzyıldan 20. yüzyıla geçiş dönemini, yani yaklaşık 1900 yılı civarını ifade eder. Buradaki turn, fiziksel olarak dönmek değil, bir dönemden diğerine geçiş anlamındadır. Bu ifade, 1900’den hemen önceki ve sonraki yılları kapsayabilen yaklaşık bir tarihsel dönem belirtir; tek ve kesin bir yılı göstermez.
Alıştırma
At the turn of the 20th century genellikle hangi dönemi ifade eder?
- 20. yüzyılın ortasındaki on yıllar
- 2000 civarındaki yıllar
- 1900 civarındaki yıllar
Cevabı göster
1900 civarındaki yıllar
his desire to use healthier, natural ingredients
4:18daha sağlıklı, doğal malzemeler kullanma arzusu,
for riper tomatoes and a huge amount of vinegar.
4:24daha olgun domatesler ve büyük miktarda sirke ile değiştirmeye yöneltti.
led Heinz to: lead someone to do something yapısı
lead + kişi veya kuruluş + to + fiilin yalın hâli yapısı, bir nedenin o kişi veya kuruluşu etkileyerek harekete geçirmesi anlamına gelir. Cümlede his desire nedendir, Heinz etkilenerek eylemi gerçekleştiren taraftır ve to swap ortaya çıkan eylemi belirtir. Led, lead fiilinin geçmiş zaman biçimidir. Burada fiil, birinin Heinz’a fiziksel olarak yol göstermesini değil, soyut bir neden-sonuç ilişkisini anlatır.
Alıştırma
Cümleyi lead someone to do something yapısının geçmiş zaman biçimiyle tamamlayın: The safety concerns ____ the company ____ redesign the product.
Cevabı göster
led · to
swap X for Y: eski seçimi yenisiyle değiştirmek
swap X for Y, X'i kaldırmak veya kullanmayı bırakmak ve onun yerine Y'yi kullanmak demektir. Sıra önemlidir: X eski öğedir, for'dan sonraki Y ise yeni öğedir. Bu cümlede sodium benzoate X'tir; riper tomatoes and a huge amount of vinegar ise Y'dir. Bu kalıp malzemeleri, araçları, planları veya başka seçimleri değiştirmeyi de anlatabilir.
Alıştırma
Cümleyi swap X for Y kalıbıyla tamamlayın. Eski sandalyeler kaldırılıyor ve yeni seçenek banklar: We decided to ____ the old chairs ____ benches.
Cevabı göster
swap · for
The resulting thick, goopy formula: sonucu dokusuyla ilişkilendirmek
resulting, formula sözcüğünden önce gelir ve “az önce belirtilen değişiklik sonucunda oluşan” anlamındadır. Tek bir isim öbeği içinde önceki nedeni sonraki sonuca bağlar: değişiklik sonucunda ortaya çıkan formül. thick ve goopy dokuyu anlatır. goopy, koyu, yapışkan ve macun kıvamındaki bir şeyi canlı biçimde anlatan gündelik bir sözcüktür.
Alıştırma
Tarifteki bir değişiklik yapışkan, macun kıvamında bir karışım oluşturuyor. Bu sonucu doğal biçimde belirten cümle hangisidir?
- The resulting thick, goopy mixture was hard to pour.
- The result thick, goopy mixture was hard to pour.
- The resulting thin, watery mixture was hard to pour.
Cevabı göster
The resulting thick, goopy mixture was hard to pour.
an instant best-seller: çıkar çıkmaz çok satan ürün
An instant best-seller, piyasaya çıktıktan kısa süre sonra son derece iyi satmaya başlayan bir ürün ya da eser demektir. Burada instant, ürünün ne kadar hızlı satış başarısı yakaladığını anlatır; hazır yiyecek veya çabuk hazırlanan bir ürün anlamına gelmez. Best-seller yalnızca kitaplar için kullanılmaz. Oyuncak, oyun veya gıda ürünü gibi olağanüstü yüksek satış yapan her türlü ürünü anlatabilir.
Alıştırma
Yeni bir ürünün piyasaya çıkar çıkmaz son derece iyi sattığını doğal biçimde anlatan cümle hangisidir?
- The new backpack was immediately available.
- The new backpack was an instant best-seller.
- The new backpack received one good review.
Cevabı göster
The new backpack was an instant best-seller.
despite being much harder to get out of the bottle. Dilbilgisi
4:32şişeden çıkarılması çok daha zor olmasına rağmen.
despite being much harder...: çok daha zor olmasına rağmen
Despite, ana sonucun gerçekleşmesini engellemeyen bir olumsuzluğu belirtir. Despite bir edat olduğu için burada ardından it was much harder gibi tam bir cümlecik değil, being much harder to get out of the bottle adlı -ing öbeği gelir. Being sözcüğünün öznesinin bağlamdan ürün olduğu anlaşılır. Much, harder karşılaştırmasını güçlendirir; get out of the bottle ise yoğun ürünün kabından çıkmasını sağlamak demektir. Öbeğin tamamı, bu zorluğun ürünün iyi satmasını engellemediğini anlatır.
Alıştırma
Cümleyi despite being ile tamamlayın: The app remained popular ____ difficult to use.
Cevabı göster
despite being
this salty red sauce covered the globe: dünya çapında yayılma
Bu cümlede covered the globe mecazi bir ifadedir: Sos dünyanın birçok bölgesine yayılmış ve yaygın biçimde kullanılmaya başlanmıştır. Sosun Dünya'nın üzerinde fiziksel bir katman oluşturduğu anlamına gelmez. Cover fiili, ürünün varlığı bir haritanın üzerine yayılıyormuş gibi küresel erişimi gösterir. Bu canlı anlatım biçimi, neredeyse her yere ulaşan ürünleri, kültürleri, hizmetleri veya eğilimleri de anlatabilir.
Alıştırma
Bu cümlede covered the globe ne anlama gelir?
- Tüm dünyaya yayıldı ve yaygın biçimde kullanılmaya başlandı.
- Yalnızca bir yerel bölgede popüler kalmaya devam etti.
- Gezegenin üzerinde fiziksel bir katman oluşturdu.
Cevabı göster
Tüm dünyaya yayıldı ve yaygın biçimde kullanılmaya başlandı.
pairing perfectly with the...: mükemmel bir uyum
Pair perfectly with, bir şeyle son derece iyi uyum sağlamak demektir. Burada pairing, sosun the ile başlayan isim grubunda belirtilen simgesel Amerikan yemeklerini tamamladığını anlatır. Pair yalnızca iki kişiyi eşleştirmek için kullanılmaz. Pairing, önceki ifadeyi sürdüren bir -ing yan tümcesidir. Anlaşılan öznesi this salty red sauce olduğundan, aynı sos hakkında bir bilgi daha ekler.
Alıştırma
Cümleyi pair perfectly with ifadesinin üçüncü tekil şahıs biçimiyle tamamlayın: This mild cheese ____ fresh pears.
Cevabı göster
pairs perfectly with
Kültürel bir metafor olarak ambassadors of American cuisine
Burada ambassadors of American cuisine, Amerikan yemek kültürünü güçlü biçimde temsil eden ünlü yiyecekler için kullanılan bir metafordur. Bu yiyecekler diplomat değildir; bir büyükelçinin ülkesini temsil etmesi gibi, insanların bu mutfağı tanımasına veya onunla karşılaşmasına yardımcı olurlar. Bu ifade, söz konusu yiyecekleri kültürel temsilciler olarak sunar ve anlatıma canlı, tanıtıcı bir ton katar. Daha genel olarak ambassador; bir kültürü, yeri, markayı veya amacı temsil edip tanıtan kişi ya da nesneyi anlatabilir.
Alıştırma
Hangi cümlede ambassador, aynı kültürel ve metaforik anlamda kullanılmıştır?
- The ambassador met officials to discuss a treaty.
- At the food festival, the noodle dish acted as an ambassador for the city's cuisine.
- The school invited an ambassador to explain diplomatic work.
Cevabı göster
At the food festival, the noodle dish acted as an ambassador for the city's cuisine.
has even become the base for...: ... için temel bile olmuştur
Has even become the base for... ifadesi, “... için temel veya başlangıç noktası hâline gelmiştir” anlamına gelir. Burada tarif, onlarca başka sos ve salata sosu oluşturmak ya da uyarlamak için kullanılır; base bir yeri değil, temel bir tarifi veya karışımı ifade eder. Has become present perfect yapıdadır; dolayısıyla değişiklik daha önce gerçekleşmiştir ve sonucu hâlâ önemlidir. Even, bu geniş etkinin beklenenden daha büyük veya şaşırtıcı olduğunu vurgular.
Alıştırma
Cümleyi derste vurgulanan yapıyla tamamlayın: The original template ____ several later designs.
Cevabı göster
has even become the base for
all descendants of the same fishy family tree. Deyimler
4:54hepsi aynı balık ailesi ağacının soyundan geliyor.
all descendants of the same fishy family tree: ortak kökeni anlatan aile benzetmesi
Burada descendants ve family tree, aile üzerinden sürdürülen bir benzetme oluşturur. Farklı soslar, ortak bir tarihsel kaynaktan gelişen sonraki kuşaklar gibi anlatılır; gerçekten canlı ve akraba oldukları söylenmez. Fishy, bu hayalî soy ağacını balık temelli sos geleneklerine bağlar. Böylece tariflerin ve çeşnilerin gelişim tarihi, akılda kalan bir aile soyu gibi sunulur.
Alıştırma
Bu cümlede “all descendants of the same fishy family tree” ifadesine en uygun yorum hangisidir?
- Sosların hepsi bozulduğu için şüphelidir.
- Soslar, balık temelli soslarla bağlantılı ortak bir tarihten gelişmiştir.
- Soslar, canlılardan oluşan tek bir biyolojik aileye aittir.
Cevabı göster
Soslar, balık temelli soslarla bağlantılı ortak bir tarihten gelişmiştir.
If you found this video to be a tasty treat,
4:59Bu videoyu lezzetli bir ziyafet olarak bulduysanız,
educational videos that reach curious learners
5:13dünyanın dört bir yanındaki meraklı öğrencilere ulaşan eğitim videolarını