Nobel Barış Ödülü nasıl işler? - Adeline Cuvelier ve Toril Rokseth: İngilizce çalışma notları
TED-Ed
Video özeti: Bu video, Nobel Barış Ödülü’nün geçmişini Alfred Nobel’in vasiyetinden ve barışa ilgisini etkilemiş olabilecek ilişkilerden başlayarak aday gösterme kuralları, gizli seçim süreci, ödül töreni ve giderek daha küresel hâle gelen ödül sahiplerine kadar anlatıyor. Sonuçta barışa farklı yollarla ulaşılabileceğini vurguluyor. Başlıca İngilizce öğrenme noktaları: 1. What do a 17-year-old Pakistani, a Norwegian explorer, a Tibetan monk, and an American pastor have in common? — Söylem, hikâye anlatımı ve retorik: Bir sorunun görünüşte ilgisiz kişileri nasıl bir araya getirdiğini, merak uyandırdığını ve dinleyiciyi ortak cevaba hazırladığını öğrenin. Bu tür bir kancayı sunum veya tarihsel açıklama açılışında tanıyıp kullanabilirsiniz. 2. turned out to be — Öbek fiiller: Gizli kayıtlar açıldığında Martin Luther King Jr.’ı kimin aday gösterdiğinin anlaşılması gibi, bu ifadenin önceden bilinmeyen bir gerçeği nasıl ortaya çıkardığını kavrayın. Sonradan öğrenilen bir sonucu bildirmek veya önceki bir varsayımı düzeltmek için kullanabilirsiniz. 3. there are many paths to peace. — Deyimler ve mecazlı ifadeler: “Yollar” sözcüğünün aynı hedefe ulaşmaya yarayan farklı yöntemleri temsil ettiği metaforu fark edin. Şiddetsiz eylemin, insan hakları çalışmalarının, uzlaşmanın ve çatışma çözümünün barışa katkı sağlayabileceğini vurgulayan bir sonuç cümlesi kurabilirsiniz.
Bu derste
What do a 17-year-old Pakistani, a Norwegian explorer, a Tibetan monk, Anlatım akışı
0:0617 yaşında bir Pakistanlı, Norveçli bir kaşif, Tibetli bir keşiş,
Açılış kancası olarak What do ... have in common?
Bu soru, birbiriyle ilgisiz gibi görünen birkaç kişiyi yan yana getirir ve aralarındaki bağlantıyı sorar. Konuşmacı merak uyandırmak için cevabı geciktirir, ardından hepsinin Nobel Barış Ödülü aldığını açıklar. Bir konuşmada veya açıklamada What do ... have in common? soru-cevap biçiminde bir açılış kancası oluşturabilir. Burada dinleyicilerden sesli bir cevap istemek yerine onları bir sonraki ana fikre yönlendirir.
Alıştırma
Bu sorunun konuşmanın başındaki temel işlevi nedir?
- Konuşmacının bu kişilerin kim olduğunu unuttuğunu göstermek
- Dinleyicilerden her kişiyi tanıtmalarını istemek
- Merak uyandırmak ve ortak bir gerçeğe geçiş yapmak
Cevabı göster
Merak uyandırmak ve ortak bir gerçeğe geçiş yapmak
They were all awarded the Nobel Peace Prize. Kalıp ifadeler
0:16Hepsi Nobel Barış Ödülü'ne layık görüldü.
were all awarded the Nobel Peace Prize: be awarded + ödül
were awarded the Nobel Peace Prize ifadesi, be awarded + prize edilgen yapısını kullanır. Ödülün özne tarafından belirtilen kişilere resmî olarak verildiğini anlatır. Özne ödülü alan kişilerdir; ödülü veren kurum belirtilmez. All, were sözcüğünden sonra gelir ve önceki listedeki herkesin kapsandığını gösterir. Bu resmî ve tarafsız yapı ödül duyurularında, biyografilerde ve tarih anlatılarında yaygındır.
Alıştırma
Cümleyi resmî edilgen ödül yapısıyla tamamlayın: At the ceremony, Maya ____ the school's highest honor.
Cevabı göster
was awarded
Among the top prestigious awards in the world, this prize has honored some of the most celebrated and revered international figures and organizations in history. Notlar
0:19Dünyanın en prestijli ödülleri arasında yer alan bu ödül, tarihteki en ünlü ve saygıdeğer uluslararası şahsiyetleri ve örgütleri onurlandırmıştır.
Among the top prestigious awards in the world: özneyi bir grup içinde çerçevelemek
Cümle başındaki Among ... edat öbeği, bu ödülü önce dünya çapında son derece saygın ödüllerden oluşan daha büyük bir grubun içine yerleştirir. Böylece ana cümle ödülün ne yaptığını açıklamadan önce okuyucuya bir değerlendirme çerçevesi sunar. Başka durumlara aktarılabilen kalıp, Among + çoğul grup ve ardından o grubun bir üyesi hakkında ana cümledir. Burada among fiziksel bir konum değil, “grubun bir üyesi olarak” anlamına gelir.
Alıştırma
Yeni cümleyi okuyun: “Among the city’s oldest buildings, the library is especially well preserved.” Baştaki ifade ne yapıyor?
- Kütüphanenin fiziksel olarak tam iki binanın arasında durduğunu söyler.
- Önce kütüphaneyi bir gruba yerleştirir, ardından ana cümle onunla ilgili bir ayrıntı verir.
- Her eski binanın neden kütüphane olduğunu açıklar.
Cevabı göster
Önce kütüphaneyi bir gruba yerleştirir, ardından ana cümle onunla ilgili bir ayrıntı verir.
most celebrated and revered: takdir ve derin saygı
Bu cümlede celebrated “geniş kitlelerce tanınan ve övülen”, revered ise “derinden saygı duyulan” anlamına gelir. İki sıfat, bir kutlama düzenleme eylemini değil, kişi ve kuruluşların toplumdaki saygınlığını birlikte anlatır. Most, bu sıfat çiftine en üstünlük anlamı katar: Bu kişi ve kuruluşlar, takdir ve saygının en yüksek düzeyinde gösterilir. İfade, yalnızca famous demekten daha resmî ve hayranlık doludur.
Alıştırma
Hem geniş çaplı takdir hem de derin saygı anlamını koruyarak bu resmî tanımı en iyi hangi ifade tamamlar? “Dr. Okafor was praised around the world and admired for her integrity. She became one of the most ___ scientists of her era.”
- controversial
- celebrated and revered
- well-known
Cevabı göster
celebrated and revered
To understand how it all got started, we have to go back to the 1800s. Anlatım akışı
0:29Tüm bunların nasıl başladığını anlamak için 1800'lere geri dönmeliyiz.
To understand how it all got started: kökenlere dönüşün amacını belirtmek
Baştaki To understand how it all got started mastar öbeği, ardından gelen açıklamanın amacını belirtir: konuşmacı, güncel konunun kökenini açıklamak için geçmişe bakacaktır. Böylece dinleyiciyi mevcut konudan tarihsel arka plana yönlendirir. how it all got started ifadesindeki it, bu bağlamda genel olarak Nobel Barış Ödülü'nü ve onun kökenine ilişkin hikâyeyi temsil eder. Daha genel kullanımda get started, bir projenin, geleneğin veya kurumun başlaması ya da ortaya çıkması anlamına gelebilir; mutlaka belirli bir kişinin bir eyleme başlamasını anlatmaz.
Alıştırma
Örnekteki To understand how it all got started başlangıç ifadesi ne işe yarar?
- Konunun kökenlerine bakmanın amacını belirtir.
- Tarihsel açıklamanın çoktan bittiğini gösterir.
- Bir kişinin hemen bir etkinliğe başlaması gerektiğini söyler.
Cevabı göster
Konunun kökenlerine bakmanın amacını belirtir.
we have to go back to the 1800s: anlatının zaman çizgisini geçmişe taşımak
Burada we have to go back to the 1800s cümlesi, anlatının zaman çizgisini 19. yüzyıla taşır. Kimse fiziksel olarak bir yere geri dönmez; konuşmacı, açıklama içinde dinleyicileri daha eski bir döneme götürür. have to ifadesi, kökeni anlamak için bu geriye gidişin gerekli olduğunu belirtir. Tarihsel açıklamalarda veya nedenleri anlatırken we have to go back to + geçmişteki bir zaman, daha eski arka plan bilgisinin sırada olduğunu duyurmanın yaygın bir yoludur.
Alıştırma
Cümleyi derste öğrendiğiniz, anlatının zamanını geçmişe taşıyan ifadeyle tamamlayın: To understand why this school tradition exists, we have to ____ the 1940s.
Cevabı göster
go back to
Swedish chemist Alfred Nobel was then mostly known for the invention of dynamite, Kalıp ifadeler
0:34İsveçli kimyager Alfred Nobel o zamanlar daha çok dinamiti icat etmesiyle biliniyordu,
was then mostly known for: o dönemdeki ünün başlıca nedeni
Be known for + isim veya -ing biçimi, bir şey, özellik ya da başarı nedeniyle ünlü olmak anlamına gelir. Burada for, Nobel’i tanıyan kişileri değil, ona ün kazandıran icadı belirtir. Then bu ünü geçmişteki belirli bir döneme yerleştirir. Mostly, dinamitin o dönemde ününün başlıca kaynağı olduğunu ancak tek kaynak olmak zorunda olmadığını gösterir. İfade tarafsızdır ve biyografi ya da tarih anlatımına uygundur.
Alıştırma
Hangi cümle çömlekçiliğin kasabanın ünlenme nedeni olduğunu söylüyor?
- The town is known as Potterville.
- The town is known for its pottery.
- The town is known to local artists.
Cevabı göster
The town is known for its pottery.
a breakthrough which launched his career as a successful inventor and businessman. Kalıp ifadeler
0:39bu, başarılı bir mucit ve iş insanı olarak kariyerini başlatan bir atılımdı.
a breakthrough which launched his career: mesleki başarıyı başlatan dönüm noktası
A breakthrough önemli bir ilerleme veya başarıdır. Which launched his career ilgi cümleciği, bu atılımın ne yaptığını açıklar: meslek hayatına güçlü bir başlangıç kazandıran olay olmuştur. Launch burada mecaz anlamdadır. Bir keşif, eser veya fırsat, bir kişinin kariyerini başlatıp ona ivme kazandırarak launch someone’s career işlevi görebilir; hiçbir şey gerçekten havaya fırlatılmaz. Ardından as, bunun sonucunda başlayan mesleki rolü, burada mucitlik ve iş insanlığını, belirtir.
Alıştırma
Cümleyi launch içeren hedef ifadeyle tamamlayın: Her award-winning short film ____ as a director.
Cevabı göster
launched her career
30 years later, he had become extremely wealthy, Dilbilgisi
0:4430 yıl sonra son derece zengin olmuştu,
had become extremely wealthy: geçmişteki bir noktaya kadar tamamlanmış değişim
Had become, had + become geçmiş zaman ortacı yapısından oluşan past perfect biçimidir. Burada 30 years later, yaşam öyküsündeki geçmiş bir referans noktasıdır. O zamana kadar son derece zengin olma değişimi zaten gerçekleşmişti. Become yalnızca servet sahibi olmayı değil, bir durum değişikliğini vurgular. Bir değişimin geçmişteki başka bir noktadan önce veya o noktaya kadar tamamlandığını göstermek gerektiğinde past perfect kullanılır.
Alıştırma
Cümleyi become fiilinin past perfect biçimiyle tamamlayın: By the time the final vote was held, the plan ____ much more popular.
Cevabı göster
had become
his will: yasal belge anlamındaki will
Burada will, bir kişinin ölümünden sonra mallarıyla veya başka konularla ilgili ne yapılmasını istediğini kaydeden yasal belge, yani “vasiyetname” anlamına gelen sayılabilen bir isimdir. His iyelik belirleyicisidir; bu nedenle his will bir isim öbeği oluşturur. Yakındaki after his death ifadesi hukuki anlamı doğrular. Bu, yalın fiilden önce kullanılan will kip belirteci değildir ve sıradan bir istek anlamına gelmez.
Alıştırma
Bu cümlede his will ne anlama gelir: When his will was opened after his death?
- bir zorluğun üstesinden gelme kararlılığı
- ölümünden sonrası için talimat veren yasal bir belge
- gelecekteki bir olayı tahmin eden kip belirteci
Cevabı göster
ölümünden sonrası için talimat veren yasal bir belge
it came as a surprise that: beklenmedik bir gerçeği sunmak
“It came as a surprise that + cümlecik”, that ile başlayan cümlecikteki gerçeğin beklenmedik olduğunu anlatır. Burada şaşırtıcı olan, servetinin beş ödül için ayrılmış olmasıdır. “It” belirli bir nesneye gönderme yapmayan biçimsel veya öncü öznedir. Asıl içerik, sonda yer alan tam that cümleciğinde bulunur; uzun içeriğin sona konması cümleyi anlamayı kolaylaştırır.
Alıştırma
Haberin beklenmedik olduğunu anlatan hedef ifadeyle cümleyi tamamlayın: It ____ the museum would close.
Cevabı göster
came as a surprise that
was to be used for: resmî olarak belirlenmiş bir amaç
“Was to be used”, be to + mastar yapısının geçmiş zaman biçimini edilgen yapıyla birleştirir. Servetin kullanımını, vasiyetteki bir hüküm gibi, geçmişteki o anda zaten belirlenmiş bir düzenleme veya talimat olarak sunar. “The fortune” eylemden etkilenen öznedir ve for amaçlanan kullanımı belirtir. Bu yapı tek başına planın daha sonra gerçekten uygulandığını söylemez.
Alıştırma
Hangi cümle, bir belgenin parayı gelecekteki bir amaç için resmen belirlediğini anlatır?
- According to the forecast, the money would be used for local schools.
- According to the report, the money was used for local schools.
- According to the trust, the money was to be used for local schools.
Cevabı göster
According to the trust, the money was to be used for local schools.
These prizes illustrated his lifelong commitment to sciences and his passion for literature.
1:03Bu ödüller, onun bilimlere olan ömür boyu bağlılığını ve edebiyata olan tutkusunu yansıtıyordu.
But what about peace? ile konu değiştirme
But what about peace? dikkati daha önce açıklanan konulardan geriye kalan bir meseleye, yani barış ödülüne yöneltir. But, önceki açıklamada bir eksik veya karşıtlık olduğunu gösterir; what about peace? ise barışı sonraki bölümün odağına yerleştirir. But what about + konu? kalıbı kısa bir geçiş sağlar. Hâlâ ele alınması gereken başka bir durum bulunduğunu belirtir ve ardından bir açıklama geleceği beklentisini oluşturur. Burada peace sözcüğünün tanımı sorulmamaktadır.
Alıştırma
But what about peace? bu bölümde hangi işlevi görüyor?
- Peace sözcüğünün nasıl yazıldığını sorar.
- Bütün ödüller hakkındaki konuşmanın bittiğini gösterir.
- Dikkati şimdi açıklanması gereken, geriye kalan bir konuya yöneltir.
Cevabı göster
Dikkati şimdi açıklanması gereken, geriye kalan bir konuya yöneltir.
Because Nobel's name was tied to inventions used in the war industry, Kalıp ifadeler
1:11Nobel'in adı savaş endüstrisinde kullanılan icatlarla anıldığı için,
Nobel's name was tied to inventions: güçlü bir ilişki
Nobel's name was tied to inventions ifadesinde name, yalnızca yazılı adını değil, itibarını veya kamuoyundaki imajını belirtir. Was tied to, insanların onu bu icatlarla güçlü biçimde ilişkilendirdiği anlamına gelir. Bu, mecaz anlamlı bir edilgen yapıdır: X was tied to Y. Fiziksel bir bağ veya düğüm anlatmaz. Bu ilişki tek başına X'in Y'ye neden olduğunu, Y'ye sahip olduğunu veya Y'yi onayladığını otomatik olarak kanıtlamaz; daha güçlü bir ilişkiyi bağlamın göstermesi gerekir.
Alıştırma
Nobel's name was tied to inventions burada ne anlama geliyor?
- Nobel'in yazılı adı tesadüfen bir icat listesinin yanında yer alıyordu.
- Nobel, sanayide kullanılan her icada şahsen sahipti.
- İnsanlar Nobel'in kamuoyundaki imajını bu icatlarla güçlü biçimde ilişkilendiriyordu.
Cevabı göster
İnsanlar Nobel'in kamuoyundaki imajını bu icatlarla güçlü biçimde ilişkilendiriyordu.
many have assumed that he created the Peace Prize out of regret. Kalıp ifadeler
1:16birçoğu Barış Ödülü'nü pişmanlıktan dolayı yarattığını varsaymıştır.
out of regret: pişmanlığı eylemin nedeni olarak sunmak
Out of regret, pişmanlığın bir eylemin nedeni ya da güdüsü olarak sunulduğunu belirtir. Burada Barış Ödülü'nü oluşturmanın ileri sürülen gerekçesini verir; çevresindeki ifade bunun doğrulanmış bir güdü değil, bir varsayım olduğunu gösterir. Yeniden kullanılabilen kalıp out of + duygu veya güdü şeklindedir: out of fear, out of curiosity ve out of respect. Bu kalıpta out of neden bildirir; bir şeyin içinden dışarı çıkma anlamındaki mekânsal kullanımı taşımaz.
Alıştırma
Pişmanlığın özrü güdülediğini belirten hedef ifadeyle cümleyi tamamlayın: After realizing the harm he had caused, he apologized ____.
Cevabı göster
out of regret
and his inventions were also used for constructive purposes.
1:25ve icatları yapıcı amaçlar için de kullanılmıştır.
However, this is all speculation: iddiadan kanıt durumunu değerlendirmeye geçmek
However, az önce sunulan açıklamadan farklı bir değerlendirmeye geçildiğini gösterir. This, önceki açıklamanın tamamını tek bir fikir olarak toplar; all speculation ise bu fikrin kanıt durumunu belirtir: yerleşmiş bir gerçek değil, doğrulanmamış bir yorumdur. Bu geçiş bilgiyi önce iddia, ardından değerlendirme biçiminde düzenler. Konuşan kişi iddianın yanlış olduğunu kanıtlamaz; ardından gelen as yan cümlesi iddiaya neden temkinli yaklaşılması gerektiğini açıklar.
Alıştırma
Yargılayın: However, this is all speculation, önceki açıklamanın yanlış olduğunun kesin biçimde kanıtlandığı anlamına gelir.
- Yanlış
- Doğru
Cevabı göster
Yanlış
Instead, many historians connect Alfred Nobel's interest for the peace cause Kalıp ifadeler
1:28Bunun yerine, birçok tarihçi Alfred Nobel'in barış davasına olan ilgisini
to his decade-long friendship and correspondence with an Austrian pacifist named Bertha von Suttner. Kelime
1:34Bertha von Suttner adlı Avusturyalı bir pasifistle on yıl süren dostluğuna ve yazışmalarına bağlamaktadır.
connect X to Y: bir olguyu olası bir etkene bağlamak
connect X to Y, X'i Y ile ilişkili, Y'den etkilenmiş veya Y tarafından kısmen açıklanabilir olarak sunmak demektir. Bu cümlede X, Alfred Nobel'in barış davasına duyduğu ilgidir; Y ise Bertha von Suttner ile on yıl süren dostluğu ve yazışmalarıdır. Özne many historians olduğu için cümle, bu tarihçilerin yorumunu aktarır. Yapı, anlamlı bir tarihsel bağlantıya işaret eder ancak Y'nin X'in tek veya doğrudan nedeni olduğunu tek başına kanıtlamaz.
Alıştırma
Cümleyi connect X to Y yapısının gerektirdiği edatla tamamlayın: Analysts connect the drop in accidents ____ the new safety rules.
Cevabı göster
to
decade-long friendship and correspondence: on yıl süren dostluk ve yazışmalar
Decade-long, friendship ve correspondence isimlerinden önce kullanılan birleşik bir sıfattır ve “on yıl süren” demektir. Kısa çizgi, decade ile long sözcüklerinin tek bir niteleyici olarak birlikte çalıştığını gösterir. Burada correspondence, devam eden mektup veya mesaj alışverişi anlamına gelir. İfadenin tamamı hem dostluğun hem de iletişimin bu on yıl boyunca sürdüğünü anlatır; correspondence burada “iki şey arasındaki karşılık” anlamında değildir.
Alıştırma
Cümleyi derste öğrendiğiniz ve “on yıl süren” anlamına gelen birleşik sıfatla tamamlayın: They maintained a ____ partnership.
Cevabı göster
decade-long
Austrian pacifist: savaşa karşı çıkan kişi
an Austrian pacifist ifadesinde Austrian, Bertha von Suttner’ın ülke kökenini; pacifist ise onun görüşlerini belirtir: Savaşa karşı çıkıyor ve çatışmaların barışçıl yollarla çözülmesini destekliyordu. Pacifist yalnızca sakin veya barışı seven biri demek değildir. Sözcük genellikle savaşa ya da şiddete ilkesel olarak karşı olan birini anlatır.
Alıştırma
an Austrian pacifist ifadesindeki pacifist ne anlama gelir?
- savaşa karşı çıkan ve barışçıl çözümleri destekleyen kişi
- etkin bir rol üstlenmekten kaçınan kişi
- Avustralya’dan gelen kişi
Cevabı göster
savaşa karşı çıkan ve barışçıl çözümleri destekleyen kişi
Von Suttner was one of the leaders of the International Peace Movement
1:40Von Suttner, Uluslararası Barış Hareketi'nin liderlerinden biriydi
she became the first woman to be awarded the Nobel Peace Prize. Dilbilgisi
1:47Nobel Barış Ödülü'ne layık görülen ilk kadın oldu.
she became the first woman to be awarded: tarihî bir ilki anlatan edilgen yapı
She became the first woman to be awarded ... onun bu ödülü alan ilk kadın statüsünü kazandığını anlatır. the first + person + to-infinitive kalıbı, ilk kez gerçekleşen bir başarıyı veya rekoru anlatmak için yaygın olarak kullanılır. to be awarded edilgen bir mastardır, çünkü kadın ödülü alan kişidir. be olmadan the first woman to award ... denirse, ödülü başka birine veren ilk kadının o olduğu anlamına gelir.
Alıştırma
Cümleyi select fiilinin edilgen mastarıyla tamamlayın: Leo was the first player ____ for the team.
Cevabı göster
to be selected
Nobel's will outlined three criteria for the Peace Prize, Kalıp ifadeler
1:51Nobel'in vasiyeti, Barış Ödülü için üç kriter belirledi
Nobel's will outlined three criteria for ...: vasiyet üç ölçüt belirtiyordu
Burada will, bir kişinin ölümünden sonraki isteklerini kaydeden yasal belge, yani vasiyet anlamında bir isimdir. Outlined, outline fiilinin geçmiş zamanıdır; burada belgenin ana noktaları açıkça belirttiğini anlatır. outline criteria for something kalıbı, bir şeyi değerlendirmek veya karara bağlamak için kullanılan ölçütleri ortaya koymak demektir. Three çoğul criteria biçimini gerektirir; tekil biçim criterion'dır.
Alıştırma
outline three criteria for kalıbını kullanın ve outline fiilini özneyle uyumlu hâle getirin: The school guide ____ joining the program.
Cevabı göster
outlines three criteria for
which, unlike the other Sweden-based prizes, Anlatım akışı
1:55ki, İsveç merkezli diğer ödüllerden farklı olarak,
which, unlike the other Sweden-based prizes, ...: araya karşılaştırma eklemek
Which, Barış Ödülü hakkında ek bilgi veren açıklayıcı bir ilgi cümleciği başlatır. unlike the other Sweden-based prizes ifadesi iki virgül arasına yerleştirilerek bir karşılaştırma ekler: bu ödül diğer ödüllerden farklıdır. Yapıyı görmek için araya giren ifadeyi geçici olarak çıkarın: which would be administered in Norway kalır. Which öznedir, would be administered ise yüklemdir; unlike karşılaştırılan isim grubunu tanıtır ve cümleciğin yüklemi değildir.
Alıştırma
'The museum, which, unlike the other buildings, opens on Sundays, is very popular,' cümlesinde araya giren karşılaştırma çıkarıldığında ilgi cümleciğinin temel yapısı hangisidir?
- which opens on Sundays
- the other buildings open on Sundays
- unlike the other buildings
Cevabı göster
which opens on Sundays
would be administered in Norway: Norveç'te kurumsal yönetim
Would be administered edilgen bir fiil öbeğidir: would beklenen düzenlemeyi belirtir, be + administered edilgen yapıyı kurar ve in Norway ödülün organizasyonu ile işlemlerinin yönetileceği yeri gösterir. Burada administer bir kurumu, programı, fonu, sınavı veya resmî süreci yönetmek ya da yürütmek anlamına gelir. Bu bağlamda tıbbi anlamıyla «ilaç vermek» değildir.
Alıştırma
Hangi cümlede administered «örgütlü bir sistem olarak yönetilmek» anlamındadır?
- The nurse administered the vaccine to the child.
- The entrance exam is administered by the university.
- The committee awarded the prize to a young scientist.
Cevabı göster
The entrance exam is administered by the university.
Disarmament, peace congresses, and brotherhood between nations: erken dönem barış hedefleri
Bu üç isim öbeği, barış çalışmaları için ölçüt olarak kullanılan erken dönem siyasi hedefleri belirtir: disarmament silahların azaltılması veya ortadan kaldırılmasıdır; peace congresses temsilcilerin barışı tartıştığı ve desteklediği düzenli toplantılardır; brotherhood between nations ülkeler arasındaki dayanışma, dostane ilişkiler ve iş birliğidir. Bu tarihî ifadede brotherhood mecazidir. Gerçek kardeşler arasındaki aile ilişkisini değil, uluslar arasındaki ilişkileri anlatır.
Alıştırma
Hangi seçenek bu üç erken dönem barış hedefini en iyi biçimde yeniden ifade eder?
- silahları azaltmak, barış için toplantılar yapmak ve uluslar arasında iş birliğini teşvik etmek
- ülkeleri gerçek bir ailenin üyeleri olarak görmek
- her ülkeyi silahlandırmak ve uluslararası toplantıları iptal etmek
Cevabı göster
silahları azaltmak, barış için toplantılar yapmak ve uluslar arasında iş birliğini teşvik etmek
These standards have since been expanded to include other ways of promoting peace, Kalıp ifadeler
2:04Bu standartlar o zamandan beri barışı teşvik etmenin diğer yollarını da içerecek şekilde genişletildi,
have since been expanded to include: kapsamın sonradan genişlemesi
have since been expanded ifadesinde have been expanded, present perfect edilgen yapıdır: ölçütler daha önceki bir zamandan sonra değişikliğe uğramıştır ve genişleyen kapsam bugün de geçerlidir. Since burada “o zamandan beri” veya “o zamandan sonra” anlamındaki bir zarftır; “çünkü” anlamına gelmez. to include, genişleyen kapsamın artık neleri içerdiğini belirtir. Başka durumlarda da kullanılabilen X has since been expanded to include Y kalıbı, X’in kapsamının sonradan genişlediğini ve artık Y’yi de içerdiğini anlatır.
Alıştırma
Daha sonra gerçekleşen ve etkisi bugün de süren bir kapsam genişlemesini anlatan kalıpla cümleyi tamamlayın: After a successful pilot, the program ____ weekend classes.
Cevabı göster
has since been expanded to include
And the prize doesn't just have to go to one person. Dilbilgisi
2:12Ve ödülün sadece bir kişiye gitmesi gerekmiyor.
doesn't just have to go to one person: tek kişiyle sınırlı değil
Bu cümle “yalnızca bir kazanan olmalı” şartını kaldırır. Ödülün birden fazla kişiye verilebileceğini anlatır; tek bir kazananın olmasının imkânsız olduğunu söylemez. Daha açık bir eşdeğeri The prize doesn't have to go to just one person. cümlesidir. Ödül bağlamında go to, bir yere gitmek değil, “birine verilmek” veya “biri tarafından alınmak” anlamına gelir. Just, “yalnızca bir kişi” sınırlamasını oluşturur; olumsuzluk ise bu sınırlamayı kaldırır.
Alıştırma
Hangi yorum doğrudur?
- Ödül her zaman tam olarak bir kişiye verilmelidir.
- Ödül başka bir yere taşınmalıdır.
- Ödül birden fazla kişiye verilebilir.
Cevabı göster
Ödül birden fazla kişiye verilebilir.
have been shared by two or three laureates. Dilbilgisi
2:17iki veya üç ödül sahibi tarafından paylaşıldı.
have been shared by two or three laureates: iki veya üç kişi tarafından ortaklaşa alınmış olması
Have been shared, have been + past participle yapısındaki present perfect edilgen biçimidir. Geçmişte belirli bir zamanda gerçekleşen tek bir ödül olayını değil, geçmişten bugüne kayıtlarda görülen bir örüntüyü özetler. Burada shared by two or three laureates, söz konusu her ödülün bu kişilere ortaklaşa verildiği anlamına gelir. Eylem ödüllere uygulanır ve by ortak alıcıları belirtir; ödül sahiplerinin ödülleri başka kişilere verdiği anlamına gelmez.
Alıştırma
Cümleyi share fiilinin present perfect edilgen biçimiyle tamamlayın: Over the contest's twenty-year history so far, several first-place awards ____ by two finalists.
Cevabı göster
have been shared
So how do nominations for the prize work?: süreç açıklamasına geçiş
Bu soru açıklamanın akışını düzenler. So, biraz önce verilen arka plan bilgisine bağlanır; how do nominations for the prize work? ise aday gösterme sistemiyle ilgili yeni bir bölümü açar ve sırada kuralların veya adımların olduğunu gösterir. How do ... work? yapısında work, çalışmak değil, bir sistemin işlemek veya çalışır durumda olmak anlamındadır. Tekil özneyle how does X work?, çoğul özneyle how do Xs work? kullanılır.
Alıştırma
Süreç açıklamasına geçişi tamamlayın: We know who can vote. So how ____ the school election ____?
Cevabı göster
does · work
According to the Nobel Foundation: bilgi kaynağını belirtmek
According to the Nobel Foundation, bilgi kaynağını belirten bir ifadedir. Ardından gelen bilginin konuşanın kendi düşüncesi olarak değil, Nobel Vakfından alınan bilgi olarak sunulduğunu gösterir. Yeniden kullanılabilen yapı according to + kişi, kurum, belge veya başka bir kaynaktır. Cümlenin başında kullanıldığında önce kaynağı, sonra iddiayı vererek bilgiyi düzenler.
Alıştırma
Cümleyi bu dersteki kaynak ifadesiyle tamamlayın: ____ the school website, the library closes at five.
Cevabı göster
According to
state government or an International Court.
2:29eyalet hükümeti veya bir Uluslararası Mahkeme üyesinden gelebilir.
a valid nomination can come from: kuralları karşılamak ve kaynağı belirtmek
a valid nomination ifadesindeki valid, adaylık önerisinin resmî kuralları karşıladığı ve kabul edilebildiği anlamına gelir. Önerinin özellikle iyi veya değerli olduğu anlamına gelmez. Can come from, adaylık önerisini sunabilecek olası kişi veya kurumları tanıtır. İfade bir bütün olarak hem önerinin kurallara uygun olduğunu hem de nereden gelebileceğini belirtir.
Alıştırma
Hangi cümle, kuralları karşılayan bir adaylık önerisinin bir üniversite rektörü tarafından sunulabileceği anlamına gelir?
- A valuable nomination can come from a university president.
- A nomination can praise a university president.
- A valid nomination can come from a university president.
Cevabı göster
A valid nomination can come from a university president.
Eligible nominators: kimler aday gösterebilir
Eligible nominators, aday gösterme hakkındaki resmî kuralları karşılayan kişi veya kuruluşlardır. Burada eligible, nominators sözcüğünün kapsamını sınırlar: yalnızca daha sonra listelenen gruplar gibi izin verilen kişi türleri bir adayın adını sunabilir. Nominator, aday gösterme işini yapan taraftır. Bu ifade ödülü kimin alabileceğini değil, kimin bir aday önerebileceğini anlatır.
Alıştırma
Hangi cümle eligible nominator ifadesini doğru açıklar?
- Bir eligible nominator ödülü otomatik olarak alır.
- Bir eligible nominator, adı aday olarak sunulmuş kişidir.
- Bir eligible nominator, birini aday olarak sunma hakkına sahiptir.
Cevabı göster
Bir eligible nominator, birini aday olarak sunma hakkına sahiptir.
But if you want to know more about who was recently nominated,
2:43Ancak yakın zamanda kimin aday gösterildiği hakkında daha fazla bilgi edinmek istiyorsanız,
You'll have to be patient: beklemek gerektiğini hafifçe hatırlatma
Bu cümlede you'll have to be patient, dinleyicinin sakin biçimde beklemesi gerekeceği anlamına gelir. Konuşmacı, yakın zamandaki adaylık bilgilerinin bir kural nedeniyle henüz erişilebilir olmadığını açıklamaktadır. You'll, you will ifadesinin kısaltmasıdır; have to ise beklemeyi isteğe bağlı değil, gerekli bir şey olarak sunar. Burada ifade hafif bir hatırlatmadır, tehdit değildir.
Alıştırma
Beklemenin gerekli olduğunu belirten vurgulanmış ifadeyle cümleyi tamamlayın: The report won't be ready until Friday, so ____.
Cevabı göster
you'll have to be patient
All information about nominations remains secret for 50 years. Kalıp ifadeler
2:48Adaylıklarla ilgili tüm bilgiler 50 yıl boyunca gizli tutulmaktadır.
“remains secret for 50 years”: durumun devamı ve süresi
Remain + sıfat, aynı durumda kalmaya devam etmek anlamına gelir. Burada remains, All information about nominations öznesini secret sıfatına bağlar ve bilgilerin açıklanmadan kalmaya devam ettiğini anlatır; remain burada geriye kalmak anlamına gelmez. For 50 years, bu durumun ne kadar sürdüğünü belirtir. Information İngilizcede sayılamayan ve tekil kabul edilen bir isimdir; bu nedenle önünde all olsa bile geniş zamanda remains kullanılır.
Alıştırma
Remain fiilinin doğru geniş zaman biçimini kullanın: Under this policy, each report ____ confidential for ten years.
Cevabı göster
remains
“Take Martin Luther King Jr.”: Take ile örnek sunma
Take + bir kişi, nesne veya durum, onu örnek olarak tanıtabilir. Burada Take Martin Luther King Jr., açıklamayı genel bir kuraldan belirli bir örneğe taşır. Bu söylem kullanımında take yaklaşık olarak bu örneği ele alalım anlamına gelir; birini fiziksel olarak taşımak, götürmek veya bir yere yönlendirmek anlamına gelmez. Konuşmacı genellikle örneğin daha genel düşünceyi nasıl desteklediğini açıklayan ayrıntılarla devam eder.
Alıştırma
Bu cümlede Take ne işe yarıyor? Take school gardens. They give children a place to learn about plants.
- Okul bahçelerini belirli bir örnek olarak sunar.
- Birine okul bahçelerini fiziksel olarak taşımasını söyler.
- Birinden okul bahçelerini tartışmadan çıkarmasını ister.
Cevabı göster
Okul bahçelerini belirli bir örnek olarak sunar.
We didn't actually know who nominated him until 2014. Dilbilgisi
2:56Aslında 2014 yılına kadar onu kimin aday gösterdiğini bilmiyorduk.
didn't know ... until 2014: ancak o zaman öğrenmek
not ... until kalıbı, değişimin geç bir zamanda gerçekleştiğini gösterir. 2014'ten önce aday gösterenlerin kim olduğunu bilmiyorduk; bu bilgi 2014'te öğrenildi. İngilizcede “ancak o zaman” anlamı çoğunlukla until önünde olumsuz bir fiille ifade edilir. Actually, bu zaman bilgisinin önceki bir varsayımı düzelttiğini veya dinleyen kişiyi şaşırtabileceğini gösterir. Aday gösterenlerin kimliğinin beklenenden daha uzun süre bilinmediğini vurgular.
Alıştırma
Cümleyi kısaltmalı not ... until kalıbıyla tamamlayın. Anlamı: Maya gerçeği ancak pazartesi günü öğrendi. Maya ____ the truth ____ Monday.
Cevabı göster
didn't know · until
and eight members of the Swedish Parliament.
3:05ve sekiz İsveç Parlamentosu üyesi olduğu ortaya çıktı.
turned out to be: sonradan keşfedilen kimliği açıklamak
Turned out to be, gerçekler netleştikten sonra keşfedilen bilgiyi sunar. Burada aday gösterenlerin Quakerlar ile İsveç Parlamentosunun sekiz üyesi olduğu sonradan öğrenilmiştir; bu kişiler o anda bunlara dönüşmemiştir. Yapı, özne + turn out to be + isim veya sıfat şeklindedir. Turned, keşfin geçmişte gerçekleştiğini gösterir. Bu ifade genellikle bir varsayımı düzeltir veya daha önce bilinmeyen bir bilgiyi tamamlar.
Alıştırma
Cümleyi “daha sonra ... olduğu keşfedildi” anlamına gelen hedef ifadeyle tamamlayın: The harmless-looking attachment ____ a virus.
Cevabı göster
turned out to be
There's no limit to the number of times a person or organization can be nominated. Kalıp ifadeler
3:07Bir kişinin veya örgütün aday gösterilebileceği sayının bir sınırı yoktur.
There's no limit to the number of times: tekrar sayısında üst sınır olmadığını belirtme
There's no limit to ... belirlenmiş bir üst sınır veya kısıtlama olmadığını anlatır. Burada sınır, aynı tür olayın kaç kez gerçekleşebileceğiyle ilgilidir. no limit to the number of times a person or organization can be nominated yapısında to, the number of times ad öbeğini başlatan bir edattır. a person or organization can be nominated yan cümlesi, hangi tekrarlanan olayın sayıldığını belirtir.
Alıştırma
Bu dersteki hedef yapıyla kuralı tamamlayın: There is no limit ____ you can edit your profile.
Cevabı göster
to the number of times
recognized as ...: rol bilgisi ekleyen edilgen sıfat-fiil öbeği
recognized as the founder ... Jane Addams'ten sonra gelen ve onun toplumca hangi rolle tanındığına dair arka plan bilgisi ekleyen geçmiş zaman sıfat-fiil öbeğidir. who is recognized as the founder ... şeklinde açılabilir. Edilgen yapı önemlidir: Jane Addams, başkalarının kabul edip tanıdığı kişidir. Virgüller, bu öbeğin parantez içi gibi ek bilgi verdiğini ve cümlenin ana fiili olmadığını gösterir.
Alıştırma
Professor Kim, recognized as an expert in marine biology, will lead the project? cümlesindeki ara ifadeyi doğru biçimde açan cümle hangisidir?
- Professor Kim, who is recognized as an expert in marine biology, will lead the project.
- Professor Kim, who was recognized by an expert in marine biology, will lead the project.
- Professor Kim, who recognized an expert in marine biology, will lead the project.
Cevabı göster
Professor Kim, who is recognized as an expert in marine biology, will lead the project.
The absence of a laureate can also be symbolic. Kelime
3:23Bir ödül sahibinin olmaması da sembolik olabilir.
İsim öbeği olarak The absence of a laureate
The absence of a laureate, hiçbir ödül sahibinin bulunmadığı gerçeğini ifade eden bir isim öbeğidir. Bu cümlede öbeğin tamamı can also be symbolic ifadesinden önce gelerek özne görevini görür. Yalnızca kimliği bilinen bir ödül sahibinin bir etkinliğe katılmadığını söylemez. absence of + isim yapısı, eksik olan veya var olmayan bir şeyi üzerinde konuşulabilen tek bir düşünceye dönüştürür. İsim temelli bu anlatım; kararları, sonuçları ve bunların anlamını resmî biçimde açıklarken kullanışlıdır.
Alıştırma
Yeni cümleyi vurgulanan isim öbeğiyle tamamlayın; gerektiğinde büyük-küçük harf kullanımını değiştirin: The committee selected nobody, so ____ became part of the message.
Cevabı göster
the absence of a laureate
has been interpreted as an attempt to respectfully honor the so-called missing laureate. Notlar
3:32eksik olduğu söylenen ödül sahibini saygıyla onurlandırma girişimi olarak yorumlanmıştır.
following the death of ...: “ölümünden sonra” anlamı
Following burada bir edattır. following + olay yapısı, o olaydan sonra anlamına gelir; dolayısıyla following the death of Mahatma Gandhi, 1948 yılındaki kararın Gandhi'nin ölümünden sonra alındığını gösterir. Birinin onu fiziksel olarak takip ettiği anlamına gelmez. Zamanları birbirine bağlayan bu kullanım haberlere, tarih anlatılarına ve resmî açıklamalara özgü yaygın bir yapıdır. After the death of Mahatma Gandhi aynı zaman sırasını daha tarafsız ve gündelik bir biçimde ifade eder.
Alıştırma
Elektrik fırtınadan sonra geri geldi. Hangi cümle bu zaman sırasını koruyor ve following sözcüğünü edat olarak kullanıyor?
- Following the return of power, the storm arrived.
- Following the storm, the power returned.
- The return of power was followed by the storm.
Cevabı göster
Following the storm, the power returned.
has been interpreted as an attempt to: bir amacı yorum olarak sunmak
Bu cümlede has been interpreted as an attempt to, kararın amacını olası bir yorum olarak sunar. Kararı veren kişilerin bu nedeni resmî olarak doğruladığını söylemez. Edilgen has been interpreted yapısı kararı konu olarak tutar ve yorumu kimin yaptığını belirtmez. Ardından gelen as an attempt to + fiilin yalın hâli, gözlemcilerin çıkardığı amacı ifade ederek yorum ile gerçeği birbirinden ayırır.
Alıştırma
Hangi cümle amacı doğrulanmış bir gerçek değil, bir yorum olarak sunar?
- The delay has been interpreted as an attempt to avoid criticism.
- The delay was definitely intended to avoid criticism.
- The delay avoided criticism.
Cevabı göster
The delay has been interpreted as an attempt to avoid criticism.
so-called missing laureate: yorumlayıcı bir adlandırmayı işaretlemek
So-called isim öbeğinden önce gelir ve missing laureate ifadesini insanların kullandığı, tırnak içine alınmış gibi mesafe taşıyan bir adlandırma olarak işaretler. Burada missing, kişinin fiziksel olarak kayıp olduğu anlamına gelmez. İfade, ölümünden sonra ödül verilmediği için Gandhi'yi ödül sahipleri listesinde bulunmayan biri olarak tasvir eder. So-called şüphe veya alay ifade edebilir, ancak bu bağlamda esas olarak açıklayıcı ve resmî olmayan bir adlandırmayı belirtir. Bu sözcük tek başına konuşanın alaycı olduğunu veya adlandırmayı yanlış saydığını kanıtlamaz.
Alıştırma
Yargılayın: So-called her bağlamda konuşanın ardından gelen adın yanlış olduğuna inandığı anlamına gelir.
- Yanlış
- Doğru
Cevabı göster
Yanlış
As with the other Nobel Prizes: aynı kural geçerlidir
As with, “aynı durum bunun için de geçerlidir” anlamına gelir. Ardından bir isim öbeği gelir; burada the other Nobel Prizes karşılaştırma noktasını oluşturur. Sonraki ana cümle, aynı kuralın Barış Ödülü için de geçerli olduğunu söyler. Cümle başındaki As with + isim öbeği, bilinen bir durumu yeni bir konuya bağlar. Önceki açıklamayı tekrarlamadan aynı kuralı, düzeni veya koşulu aktarmak için kullanışlıdır.
Alıştırma
As with the other branches, this office closes at 6 p.m. cümlesinde başlangıçtaki ifade neyi gösterir?
- Bu ofis, diğer şubeler ona öyle söylediği için kapanır.
- Aynı kapanış kuralı bu ofis ve diğer şubeler için geçerlidir.
- Bu ofis şube konumları listesine eklenmektedir.
Cevabı göster
Aynı kapanış kuralı bu ofis ve diğer şubeler için geçerlidir.
can't be awarded posthumously: ölümden sonra ödül vermek
can't be awarded, hiç kimsenin ödülü veremeyeceği anlamına gelir. Edilgen bir fiil öbeğidir; yani eylem ödüle uygulanır. Posthumously, eylemin kişinin ölümünden sonra gerçekleştiğini belirten resmî bir zarftır. İfade bir bütün olarak, kişi öldükten sonra ödülün o kişiye verilemeyeceğini söyler. Posthumously ödülün ne zaman verildiğini anlatır. Kişinin hayattayken kazandığı, yalnızca ödülü daha sonra aldığı anlamına gelmez.
Alıştırma
The honor was awarded posthumously ne anlama gelir?
- Onur, kişinin ölümünden sonra verildi.
- Onur, kişinin ölümünden sonra iptal edildi.
- Kişi onuru hayattayken kazandı ama tören ertelendi.
Cevabı göster
Onur, kişinin ölümünden sonra verildi.
and is carried out by the five appointed members of the Norwegian Nobel Committee, Öbek fiiller
3:47ve Norveç Nobel Komitesi'nin atanmış beş üyesi tarafından yürütülür,
is carried out: carry out ifadesinin edilgen biçimi
is carried out ifadesindeki carry out, planlanmış bir görevi, süreci, araştırmayı veya benzer bir işi yürütmek ya da tamamlamak anlamına gelir. Burada seçim sürecini beş komite üyesi yürütür; ifade fiziksel olarak bir şeyi dışarı taşımak anlamına gelmez. Yapı edilgendir: selection process + is + carried out. Böylece süreç konu olarak önde tutulur, by ise süreci gerçekleştiren kişileri tanıtır.
Alıştırma
Cümleyi carry out ifadesinin doğru edilgen biçimiyle tamamlayın: The annual safety inspection is ____ by an independent engineer.
Cevabı göster
carried out
who are forbidden from having any official political function in Norway. Kalıp ifadeler
3:52ki onların Norveç'te herhangi bir resmi siyasi görevi olması yasaktır.
are forbidden from having ... in: resmî bir yasak kalıbı
be forbidden from + -ing kalıbı, bir kuralın veya yetkili makamın bir eyleme ya da duruma izin vermediğini belirtir. Bu cümlede are forbidden from having, üyelerin resmî bir siyasi görev üstlenmelerine izin verilmediği anlamına gelir. Burada function, matematiksel fonksiyon değil, görev veya makam anlamındadır. Any, yasağı bu tür görevlerin tamamını kapsayacak şekilde genişletir; in Norway ise kısıtlamanın nerede geçerli olduğunu belirtir.
Alıştırma
İş yeri kuralını be forbidden from + -ing kalıbıyla tamamlayın: Employees are ____ sharing customer passwords.
Cevabı göster
forbidden from
they assess each candidate's work and create a shortlist. Kalıp ifadeler
4:02her adayın çalışmasını değerlendirir ve kısa bir liste oluştururlar.
Starting with a large pool of nominations: ilk adımı çerçevelemek
Starting with + isim öbeği, bir sürecin başlangıcındaki malzemeyi veya durumu çerçeveleyen, cümle başında kullanılan bir -ing öbeğidir. Burada geniş aday gösterme havuzu başlangıç kümesidir; ana cümle daha sonra çalışmaları değerlendirme ve kısa liste oluşturma adımlarını verir. starting fiilinin örtük öznesi, ana cümlenin öznesi olan they sözcüğüdür. Pool burada seçim yapılabilecek bir topluluk anlamına gelir; yüzme havuzu değildir.
Alıştırma
Hangi cümle bir seçim sürecinin ilk adımını çerçevelemek için Starting with ... yapısını doğru kullanır?
- Starting with twenty proposals, three finalists are the committee's next goal.
- Starting twenty proposals, the committee reviews each one and selects three finalists.
- Starting with twenty proposals, the committee reviews each one and selects three finalists.
Cevabı göster
Starting with twenty proposals, the committee reviews each one and selects three finalists.
create a shortlist: bir sonraki aşamaya geçecekleri seçmek
Create a shortlist, ilk incelemeden sonra en güçlü adayların, başvuruların veya seçeneklerin yer aldığı daraltılmış bir liste oluşturmak demektir. Listedeki kişiler veya seçenekler genellikle bir sonraki aşamaya geçer. Bu nedenle shortlist, yalnızca kısa olan herhangi bir liste değil, bir seçim terimidir. İşe alım, ödül, kabul, yarışma ve satın alma süreçlerinde yaygındır.
Alıştırma
Bir kurul 200 başvuruyu inceledikten sonra mülakata girecek altı kişiyi seçiyor. Kurulun yaptığı işi en iyi hangi ifade anlatır?
- creates a longlist of six candidates
- creates a waiting list of six candidates
- creates a shortlist of six candidates
Cevabı göster
creates a shortlist of six candidates
Finally, the chairman of the Nobel Committee publicly announces the laureate in October. Kalıp ifadeler
4:06Son olarak, Nobel Komitesi başkanı Ekim ayında ödülü kazanan kişiyi kamuoyuna duyurur.
publicly announces the laureate: ödül sahibini resmî olarak kamuoyuna açıklamak
publicly announces the laureate ifadesinde publicly, haberin herkesin öğrenebilmesi için açıkça duyurulduğunu; announces ise bunun resmî bir açıklama olduğunu gösterir. Laureate, ödülün veya onurun kendisini değil, onu alan kişiyi belirtir. Announce fiilinden sonra açıklanan kişi veya sonuç doğrudan nesne olarak gelebilir: announce the laureate, announce the winner veya announce the results.
Alıştırma
“Ödül sahibini herkesin önünde resmî olarak açıklamak” anlamındaki ders kalıbını kullanarak tamamlayın: At the October press conference, the chair will ____.
Cevabı göster
publicly announce the laureate
The award ceremony takes place on December 10th, Kalıp ifadeler
4:11Ödül töreni, Alfred Nobel'in ölüm yıldönümü olan
The award ceremony takes place on December 10th: take place on + tarih
Burada takes place, “gerçekleşir” veya “yapılır” anlamına gelir. The award ceremony etkinliğin kendisidir; on December 10th ise tarihini belirtir. Take place geçişsiz bir ifadedir: nesne almaz ve edilgen yapılmaz. Geniş zamandaki takes place sabit bir programı anlatabilir; başka zamanlar için will take place veya took place kullanılabilir.
Alıştırma
Dersin “yapılmak” anlamındaki iki sözcüklü ifadesini kullanarak tamamlayın: The science fair will ____ on May 18th.
Cevabı göster
take place
the anniversary of Alfred Nobel's death: bir ölümü anan yıllık tarih
Anniversary, bir olayın ardından her yıl tekrar gelen aynı takvim tarihini ifade eder. Yalnızca evlilikler veya mutlu olaylar için kullanılmaz. Burada of Alfred Nobel's death, anılan olayın ne olduğunu belirtir. Bu nedenle ifade, onun doğum gününü değil, ölümünü her yıl anan tarihi anlatır.
Alıştırma
the anniversary of Alfred Nobel's death ifadesine hangi anlam uyar?
- Alfred Nobel'in bir ödül oluşturduğu gün.
- Alfred Nobel'in doğduğu tarih.
- Alfred Nobel'in ölümünü her yıl anan tarih.
Cevabı göster
Alfred Nobel'in ölümünü her yıl anan tarih.
The prize itself includes a gold medal
4:18Ödülün kendisi, Latince pro pace et fraternitate gentium,
inscribed with the Latin words ...: bir nesnenin üzerine yazılmış sözler
Inscribed with ... ifadesi a gold medal sözünü niteler. Bu bir geçmiş zaman ortaç öbeğidir ve a gold medal inscribed with ... ifadesi a gold medal that is inscribed with ... biçiminde açılabilir. object + be inscribed with + words or symbols yapısı, nesnenin üzerinde bu sözcüklerin veya simgelerin kazılı ya da kalıcı biçimde işaretlenmiş olduğunu anlatır. printed with ifadesinden daha resmîdir ve daha kalıcı bir işaret izlenimi verir.
Alıştırma
Bir madalyanın üzerinde kazananın adının yazılı olduğunu inscribed with kullanarak doğru biçimde anlatan cümle hangisidir?
- The winner's name is inscribed with the medal.
- The medal is inscribed with the winner's name.
- The medal is inscribed on the winner's name.
Cevabı göster
The medal is inscribed with the winner's name.
pro pace et fraternitate gentium: madalyadaki Latince yazı
pro pace et fraternitate gentium, altın madalyaya kazınmış Latince yazıdır. Cümle, or sözcüğünden hemen sonra bunun İngilizce anlamını verir: for the peace and brotherhood of men, yani “insanlığın barışı ve kardeşliği için.” Burada men, yalnızca erkekleri değil bütün insanlığı anlatan eski bir genel kullanımdır. Latince, madalyaya resmî, törensel ve geleneksel bir hava verir. İngilizceye benzer görünen sözcüklerden tahmin yürütmek yerine, ifadenin tamamını cümlede verilen İngilizce açıklama üzerinden anlayın.
Alıştırma
pro pace et fraternitate gentium bu cümlede nasıl bir işlev görüyor?
- Nakit ödülün miktarını belirtir.
- Madalyanın yapıldığı malzemenin adıdır.
- Barışı ve insanlığın kardeşliğini ifade eden Latince bir yazıdır.
Cevabı göster
Barışı ve insanlığın kardeşliğini ifade eden Latince bir yazıdır.
as well as a diploma and a large cash prize. Kalıp ifadeler
4:29yanı sıra bir diploma ve büyük bir nakit para ödülü içerir.
as well as a diploma and a large cash prize: listeye öğe eklemek
Burada as well as, “-e ek olarak” veya “ve ayrıca” anlamına gelir. Hemen önce belirtilen altın madalyaya a diploma ve a large cash prize ifadelerini ekler. Üçü de ödülün kapsamındadır. Bir listede as well as, ardından gelen öğeyi çoğu zaman ek bilgi olarak sunar; and ise öğeleri daha tarafsız ve eşit biçimde bağlar. Bu altyazı satırında includes fiili tekrarlanmasa da ifade önceki includes fiiline bağlıdır.
Alıştırma
Hangi cümle, pakete dâhil ikinci bir öğeyi eklemek için as well as kullanıyor?
- The package includes a guidebook as well as a map.
- As with the guidebook, the package is on the table.
- The package includes a guidebook instead of a map.
Cevabı göster
The package includes a guidebook as well as a map.
or roughly a million US dollars: yaklaşık bir dönüşüm eklemek
Buradaki or bir seçim sunmaz. Önceki miktarı dinleyicilerin daha kolay anlayabileceği başka bir para birimiyle yeniden ifade eder. Roughly, bir milyon ABD dolarının tam bir karşılık değil, yaklaşık bir dönüşüm olduğunu gösterir. “Bir miktar, or roughly + dönüştürülmüş miktar” kalıbı önce ana rakamı verir, ardından anlamayı kolaylaştıran bir karşılaştırma ekler.
Alıştırma
Cümlede or roughly a million US dollars ne işe yarar?
- Aynı miktarı yaklaşık bir dönüşümle yeniden ifade eder.
- Ayrıca ödenecek ikinci bir miktar ekler.
- İki farklı ödül arasında seçim sunar.
Cevabı göster
Aynı miktarı yaklaşık bir dönüşümle yeniden ifade eder.
which is split in the case of multiple laureates. Dilbilgisi
4:38birden fazla ödül sahibi olması durumunda bu para bölünür.
which is split in the case of multiple laureates: koşullu bir kural eklemek
Which, açıklayıcı bir ilgi cümleciği başlatır ve biraz önce sözü edilen ödül parasını gösterir. Bu cümlecik hangi ödülden bahsedildiğini belirlemek yerine o para hakkında ek bilgi verir. Is split edilgen yapıdadır: para, alıcılar arasında paylaştırılır. In the case of multiple laureates bu kuralın koşulunu, yani birden fazla kazanan olduğunda uygulanacağını belirtir.
Alıştırma
Hangi seçenek vurgulanan cümleciği en iyi açıklar?
- Ödül sahipleri hukuki bir davayı bölüşür.
- Birden fazla ödül sahibi olduğunda ödül parası paylaştırılır.
- Her ödül sahibi ödül parasının tamamını alır.
Cevabı göster
Birden fazla ödül sahibi olduğunda ödül parası paylaştırılır.
And while laureates can use the prize money as they choose, Dilbilgisi
4:40Ve ödül sahipleri para ödülünü istedikleri gibi kullanabilseler de,
many have donated it to humanitarian or social causes. Kalıp ifadeler
4:45birçoğu bunu insani veya sosyal amaçlara bağışladı.
use the prize money as they choose: nasıl kullanılacağına karar verme özgürlüğü
As they choose, ‘kendi karar verdikleri şekilde’ anlamına gelir. use the prize money as they choose ifadesinde as sebep değil, yöntem bildirir. choose fiilinin nesnesi bağlamdan anlaşılır: Parayı nasıl kullanacaklarına karar verirler. use veya do something as someone chooses kalıbı, kişinin karar verme özgürlüğünü vurgular. Burada can izin ya da olanak bildirirken as they choose, para ödülünün nasıl kullanılacağını ödül sahiplerinin kontrol ettiğini gösterir.
Alıştırma
Hangi cümle, parayı alan kişilerin fonları nasıl kullanacaklarına özgürce karar verebildiğini anlatır?
- Recipients may use the funds as they choose.
- Recipients may use the funds when they choose.
- Recipients may use the funds that they choose.
Cevabı göster
Recipients may use the funds as they choose.
donated it to humanitarian or social causes: donate something to a cause kalıbı
Donate, donate + something + to + recipient or cause kalıbını izler. Buradaki it, prize money ifadesini karşılar; yani ödül sahipleri bu parayı insani veya toplumsal çalışmaları desteklemek için vermiştir. Bu bağlamda cause, bir olayın gerçekleşme sebebi değil, insanların desteklediği kamusal bir hedef veya meseledir. Humanitarian causes yaşamı korumaya ve acıyı azaltmaya odaklanır; social causes ise toplumu iyileştirmeyi veya ortak sorunları ele almayı amaçlar.
Alıştırma
Cümleyi donate fiilinin geçmiş zaman biçimi ve gerekli edatla tamamlayın: After the fundraiser, Maya ____ the money ____ a local food bank.
Cevabı göster
donated · to
making the prize more global than ever. Dilbilgisi
4:59ve ödül her zamankinden daha küresel hale geldi.
was predominantly awarded to European and North American men: ağırlıklı olarak, yalnızca değil
Bu cümlede predominantly, ağırlıklı olarak veya büyük ölçüde anlamına gelir. Uzun yıllar boyunca Avrupalı ve Kuzey Amerikalı erkeklerin ödül alanlar arasındaki baskın grubu oluşturduğunu söyler, ancak istisnalara da yer bırakır. was awarded to edilgen bir yapıdır: verilen şey ödüldür ve to sonrasındaki isim öbeği ödülü alanları belirtir. Bu yapı, ödülü kimin verdiğinden çok kimin aldığına odaklanıldığında kullanışlıdır.
Alıştırma
Bir rapor, hibelerin çoğunun devlet okullarına verildiğini ancak tamamının verilmediğini söylüyor. En uygun sözcüğü seçin: The grants were ___ awarded to public schools.
- predominantly
- exclusively
- equally
Cevabı göster
predominantly
making the prize more global than ever: bir sonucu ifade etmek
Virgülden sonra gelen making öbeği, daha önce anlatılan olayın sonucunu gösterir. Burada son dönemdeki değişiklikler ödülün daha küresel hâle gelmesine yol açar; making ayrı bir ana cümle başlatmaz. Kalıp şöyledir: ana cümle, making + nesne + tümleç. making the prize more global ifadesinde the prize nesnedir; more global ise onun yeni durumunu anlatan sıfat tümlecidir. than ever, önceki herhangi bir zamandan daha anlamına gelir.
Alıştırma
Sonucu göstermek için making öbeğini doğru kullanan cümle hangisidir?
- The library extended its hours, making it easier to visit after work.
- The library extended its hours, made it easier to visit after work.
- Making the library extend its hours, it was easier to visit after work.
Cevabı göster
The library extended its hours, making it easier to visit after work.
have made up the 126 Nobel Peace Prize laureates in history. Öbek fiiller
5:08tarihteki 126 Nobel Barış Ödülü sahibini oluşturmuştur.
have made up: bir bütünü oluşturan parçalar
Bu cümlede have made up, “oluşturmuş” veya “meydana getirmiş” anlamındadır. 23 kuruluş ile 103 kişi parçaları, 126 ödül sahibi ise bütünü ifade eder: parçalar + make up + bütün. have made up biçimindeki present perfect, tarih boyunca bu açıklamanın esas aldığı zamana kadar biriken toplamı anlatır. Burada make up “uydurmak”, “makyaj yapmak” ya da “barışmak” anlamına gelmez.
Alıştırma
On iki editörün bütün ekibi oluşturan parçalar olduğunu doğru biçimde söyleyen cümle hangisidir?
- The twelve editors are made up of the whole team.
- The whole team makes up the twelve editors.
- The twelve editors make up the whole team.
Cevabı göster
The twelve editors make up the whole team.
for his nonviolent campaign against apartheid in South Africa. Kültür
5:16şiddetsiz kampanya için Desmond Tutu bulunmaktadır.
nonviolent campaign against apartheid: ırksal ayrıma şiddet kullanmadan karşı çıkmak
nonviolent campaign against apartheid ifadesinde campaign, toplumsal değişim için düzenli ve uzun süreli bir çabayı anlatır; against ise bu çabanın neye karşı olduğunu belirtir. Nonviolent, yöntemlerde şiddet kullanılmadığı anlamına gelir; eylemsiz kalmak anlamına gelmez. Apartheid, Güney Afrika hükûmetinin uyguladığı ırksal ayrım ve ayrımcılık sistemiydi. Bu tarihsel bağlam, Desmond Tutu’nun çalışmalarının ticari bir kampanya değil, adaletsiz bir sisteme karşı mücadele olduğunu açıklar.
Alıştırma
Bu cümlede nonviolent campaign against apartheid ne anlama gelir?
- Güney Afrika’nın ırksal ayrım sistemine şiddet içermeyen yöntemlerle karşı çıkan örgütlü bir çaba
- Güney Afrika seyahatlerini tanıtan bir reklam projesi
- Güney Afrika’nın ırksal ayrım sistemini savunan şiddet içeren askerî bir çaba
Cevabı göster
Güney Afrika’nın ırksal ayrım sistemine şiddet içermeyen yöntemlerle karşı çıkan örgütlü bir çaba
for her campaign to ban and clear antipersonnel mines. Kelime
5:21anti-personel mayınları yasaklama ve temizleme kampanyası için.
anti-personel mayınlarını yasaklamak ve temizlemek
Birbirine bağlanan iki fiil kampanyanın farklı bölümlerini anlatır. Ban, anti-personel mayınlarını yasalar, antlaşmalar veya politikalar yoluyla yasaklamak demektir. Clear ise daha önce döşenmiş mayınları bulup güvenli biçimde kaldırmak veya imha etmek demektir. Anti-personel mayınları, insanları yaralamak veya öldürmek üzere tasarlanmış patlayıcı düzeneklerdir. Bu güvenlik ve çatışma bağlamında mines, maden ocakları anlamına gelmez; clear da bir fikri anlaşılır hâle getirmek değil, bir tehlikeyi ortadan kaldırmak anlamındadır.
Alıştırma
Hem bu silahların yasaklanmasını hem de daha önce döşenmiş olanların kaldırılmasını anlatan hedef ifadeyle cümleyi tamamlayın: The campaign aims ____.
Cevabı göster
to ban and clear antipersonnel mines
and reconciliation based on respect for the rights of indigenous peoples.
5:29yerli halkların haklarına saygıya dayalı uzlaşma çalışmaları için.
toplumsal adalet ve uzlaşma
Toplumsal adalet, farklı gruplar ve toplumsal kurumlar arasında hakların, fırsatların ve muamelenin adil olmasıdır. Uzlaşma ise baskı, ayrımcılık veya çatışma sonrasında gruplar arasındaki güvenin ve birlikte çalışmayı sağlayan ilişkilerin yeniden kurulmasıdır. and ile bağlanan bu iki soyut isim, birbiriyle ilişkili ama farklı hedefleri belirtir: adaletsiz toplumsal koşulları değiştirmek ve zarar görmüş ilişkileri onarmak. Buradaki reconciliation, iki kişinin yalnızca barışmasından daha geniş ve daha resmî bir anlam taşır.
Alıştırma
Toplumsal çatışma bağlamında social justice and reconciliation ifadesine en uygun açıklama hangisidir?
- Kişisel başarı ile birlikte geçmişteki bütün zararların unutulması
- Toplum genelinde adil haklar ve muamele ile birlikte çatışma sonrasında ilişkilerin yeniden kurulması
- Herkese eşit ceza verilmesi ile birlikte bütün tartışmaların sona erdirilmesi
Cevabı göster
Toplum genelinde adil haklar ve muamele ile birlikte çatışma sonrasında ilişkilerin yeniden kurulması
efforts to resolve international conflicts: uluslararası çatışmaları çözmeye yönelik çabalar
Efforts to resolve international conflicts, ülkeler veya gruplar arasındaki anlaşmazlıkları çözüme ulaştırma amacıyla yapılan çalışmaları anlatır. efforts to + fiilin yalın hâli yapısında to ile kurulan mastar, çabaların amacını gösterir. Buradaki resolve a conflict, anlaşmazlığı ele alıp çözülmesini veya sona ermesini sağlamak demektir. Çatışmayı açıklamak anlamına gelmez. Ayrıca efforts, çalışma yapıldığını belirtir ancak tam başarı elde edildiğini garanti etmez.
Alıştırma
Cümleyi effort sözcüğünün çoğul biçimi ve resolve fiiliyle tamamlayın: The diplomats' ____ the conflict were praised.
Cevabı göster
efforts to resolve
nonviolent struggle for democracy and human rights in ...: bir yerde demokrasi ve insan hakları için şiddet içermeyen mücadele
Nonviolent struggle for democracy and human rights, şiddete başvurmadan demokrasi ve insan haklarını kazanmak veya savunmak için sürdürülen toplumsal bir hareketi anlatır. Buradaki struggle, bir kişinin günlük sıkıntısını değil, ciddi ve ortak bir siyasi ya da toplumsal eylemi ifade eder. Yapı struggle for + hedef şeklindedir. Sondaki in, Myanmar yerini tanıtır; bu nedenle in Myanmar birlikte kullanılır ve in, struggle for kalıbının parçası değildir.
Alıştırma
Cümleyi struggle ve hedefi tanıtan edatla tamamlayın: The movement continued its nonviolent ____ equal voting rights.
Cevabı göster
struggle for
They're just a few examples of the people who have inspired us, Anlatım akışı
5:49Onlar bize ilham veren,
that there are many paths to peace. Deyimler
5:56eylemleriyle gösteren insanların sadece birkaç örneğidir.
They're just a few examples of: listeden daha geniş bir düşünceye geçmek
They, az önce sıralanan insanlara gönderme yapar. They're just a few examples of bu sıralamayı bitirip o insanları daha büyük bir grubun içine yerleştirir: adı geçen kişiler temsilî örneklerdir, tam bir liste değildir. Buradaki just, örneklerin sayısını sınırlar. Bu insanların önemsiz olduğunu söylemez. Bu kalıp, belirli örneklerden daha geniş bir düşünceye geçmeye yardımcı olur.
Alıştırma
Hangi cümle, bir listenin tamamlanmadığını göstermek için they're just a few examples of kalıbını kullanır?
- Bike racks and bus passes help commuters, but they're just a few examples of greener travel choices.
- Bike racks and bus passes are too unimportant to mention.
- Bike racks and bus passes are the only greener travel choices.
Cevabı göster
Bike racks and bus passes help commuters, but they're just a few examples of greener travel choices.
and demonstrated through their actions: bir şeyi davranışlarla göstermek
And demonstrated through their actions, ilgi cümleciğindeki üçüncü eylemdir ve inspired ile challenged fiillerine paraleldir. Daha önce gelen have üçüne de uygulanır: have inspired, have challenged ve have demonstrated. Burada demonstrate yalnızca “uygulamalı bir gösteri yapmak” değil, “açıkça göstermek veya kanıt sunmak” anlamına gelir. Through their actions kanıtın kaynağını belirtir; ardından gelen that cümleciği ise davranışlarının neyi gösterdiğini söyler.
Alıştırma
Cümleyi, bu derste geçen ve “yaptıklarıyla gösterdiler” anlamına gelen tam ifadeyle tamamlayın: The volunteers delivered meals ____ that every neighbor mattered.
Cevabı göster
and demonstrated through their actions
there are many paths to peace: Barışa ulaşmanın farklı yolları
Burada paths, fiziksel yolları değil, yöntemleri veya eylem biçimlerini anlatan bir mecazdır. Barış, insanların farklı şekillerde yaklaşabileceği bir hedef olarak ele alınır. Cümle önceki örnekleri bir araya getirir: Bu kişilerin eylemleri, barış için çalışmanın tek bir zorunlu biçimi olmadığını gösterir. Başka durumlarda da kullanılabilen many paths to + hedef kalıbı, “o sonuca ulaşmanın birçok yolu” anlamına gelir.
Alıştırma
Bu cümlede there are many paths to peace ne anlama gelir?
- Yalnızca tek bir eylem türü barışı yaratabilir.
- Barış, farklı yöntemler ve eylem biçimleriyle amaçlanabilir.
- Birkaç fiziksel yol, Barış adlı bir yere gider.
Cevabı göster
Barış, farklı yöntemler ve eylem biçimleriyle amaçlanabilir.