Zero ve 1st Conditional: Fark Nedir? - Mini İngilizce Dersi: İngilizce çalışma notları
British Council | English
Video özeti: Bu ders, sıfır koşul ile birinci koşulu karşılaştırarak fiil biçimlerinin genel doğrularla ve gerçekleşmesi mümkün fakat kesin olmayan gelecek durumlarıyla nasıl bağlantılı olduğunu açıklar. Başlıca İngilizce öğrenme noktaları: 1. present simple in the if part ve present simple in the result part — Dil Bilgisi ve Cümle Kalıpları: Sıfır koşulda hem if yan cümlesinin hem de sonuç bölümünün geniş zamanla kurulduğunu fark edip bir koşul gerçekleştiğinde düzenli olarak ortaya çıkan sonuçları bu kalıpla ifade edebilirsiniz. 2. when we believe that something is going to happen, but we're not sure 100%. — Dil Bilgisi ve Cümle Kalıpları: Birinci koşulun gelecekteki bir olayı kesin değil, gerçek bir olasılık olarak sunduğunu anlayarak konuşanın eminlik derecesine göre onu sıfır koşuldan ayırabilirsiniz. 3. what the weather will be like — Dil Bilgisi ve Cümle Kalıpları: Bu yapıyı what ile başlayan dolaylı bir soru yan cümlesi olarak tanıyıp içinde düz cümle söz dizimini koruyabilir; böylece gelecekteki bir koşula ilişkin belirsizliği doğrudan soru dizilişini yanlışlıkla kullanmadan anlatabilirsiniz.
Bu derste
Today we're going to talk about the difference Anlatım akışı
0:05Bugün aralarındaki fark hakkında konuşacağız
talk about the difference between A and B: karşılaştırma konusunu tanıtmak
“Talk about the difference between A and B” açılışı, dinleyicilere sıradaki bölümde adı verilen iki fikrin karşılaştırılacağını söyler. Buradaki “talk about”, yalnızca gündelik biçimde sohbet etmek değil, planlanmış bir konuyu ele almak veya açıklamak demektir. “The difference between A and B” karşılaştırma çerçevesidir. Başta A ve B’yi adlandırmak, dersin yapısını ve odağını açık hâle getirir.
Alıştırma
Karşılaştırma girişini hedef ifadeyle tamamlayın: Today we're going to ____ needs and wants.
Cevabı göster
talk about the difference between
So what is the difference?: konudan açıklamaya geçmek
“So”, bu soruyu az önce tanıtılan karşılaştırmaya bağlar. “What is the difference?” iki şey arasındaki temel ayrımın ne olduğunu sorar. Bir derste sorunun tamamı retorik bir yönlendirme işlevi görebilir: öğretmen dinleyicilerin yanıtını beklemek yerine soruyu hemen kendisi yanıtlayabilir. Böylece anlatım, konuyu duyurmaktan gerçek farkı açıklamaya geçer.
Alıştırma
Bu derste “So what is the difference?” ifadesinin işlevini en iyi hangisi açıklar?
- Dersi hemen bitirir.
- Duyurulan konudan temel ayrımın açıklamasına geçer.
- Dinleyicilerden konuyu değiştirmelerini ister.
Cevabı göster
Duyurulan konudan temel ayrımın açıklamasına geçer.
Zero conditional has present simple in the if part Dilbilgisi
0:15Type 0 koşul cümlelerinin 'if' kısmında geniş zaman bulunur
and present simple in the result part or the second sentence.
0:19ve sonuç kısmında veya ikinci cümlede de geniş zaman bulunur.
if bölümünde geniş zaman ... sonuç bölümünde geniş zaman
Sıfır koşul yapısında if yan cümlesi geniş zamandadır ve sonuç cümleciği de geniş zamandadır. “If bölümü” koşulu verir; örnekte “sonuç bölümü” veya “ikinci cümle” olarak adlandırılan bölüm ise ne olduğunu söyler. Bu yapı, koşul ile sonuç arasındaki ilişkiyi genel bir gerçek, kural veya düzenli sonuç olarak sunar. Cümlede bir sonuçtan söz ediliyor diye if sonrasında otomatik olarak will kullanmayın.
Alıştırma
heat ve melt fiillerini doğru geniş zaman biçimlerine getirin: If you ____ ice, it ____.
Cevabı göster
heat · melts
when something is true 100% of the time. Dilbilgisi
0:24bir şey her zaman %100 doğru olduğunda kullanırız.
bir şey zamanın %100'ünde doğru olduğunda
Burada when, sıfır koşul yapısının kullanıldığı durumu tanıtır. “Bir şey zamanın %100'ünde doğrudur” ifadesi, ilgili koşul her gerçekleştiğinde bunun doğru olduğu anlamına gelir. Yüzde, kesin bir istatistiksel hesabın sonucu olmak zorunda değildir; “her zaman” demenin vurgulu bir yoludur. Gelecekteki tek ve belirsiz bir olaydan ziyade genel gerçeklere, güvenilir kurallara ve sabit sonuçlara işaret eder.
Alıştırma
Değerlendirin: Bir sonuç çoğu zaman gerçekleşiyorsa onu true 100% of the time diye tanımlamak doğrudur.
- Doğru
- Doğru değil
Cevabı göster
Doğru değil
a general truth, a law of nature ve a regulation arasındaki fark
Bu üç isim öbeği, sıfır koşul cümlelerinin sıkça anlattığı ifade türlerini belirtir. A general truth genel olarak doğru olan bir gerçektir; a law of nature doğada düzenli biçimde görülen bir yasadır; a regulation ise insanların oluşturduğu bir kuraldır. Üçü de tekrar tekrar geçerli olan bir koşul-sonuç ilişkisini anlatabilir; ancak kaynakları farklıdır: genel gerçekler, doğa veya bir kurumun kuralları.
Alıştırma
Bir okul, "Visitors must sign in at the office." diyor. Bu ifade hangi kategoriye en uygun şekilde girer?
- a general truth
- a law of nature
- a regulation
Cevabı göster
a regulation
if we heat up ice, it melts: sıfır koşul cümlesi
if we heat up ice yan cümlesi geniş zaman kullanır ve sonuç bölümü olan it melts de geniş zaman kullanır. Bu, sıfır koşul yapısıdır: if + geniş zaman, geniş zaman. Burada if, her gerçekleştiğinde aynı sonucu doğuran bir koşulu tanıtır. Cümle, gelecekte bir kez yaşanacak bir olayla ilgili belirsiz bir tahmin değil, doğadaki kararlı bir neden-sonuç ilişkisini anlatır.
Alıştırma
Sıfır koşul cümlesini drop ve fall fiillerinin geniş zaman biçimleriyle tamamlayın: If you ____ a ball, it ____.
Cevabı göster
drop · falls
heat up: bir şeyi ısıtmak veya ısınmak
Heat up, “bir şeyi daha sıcak hâle getirmek” veya “ısınmak” anlamına gelir. Bu cümlede heat up fiilinin nesnesi ice olduğu için buzu daha sıcak hâle getirmek anlamındadır. Burada up yukarı doğru hareketi göstermez. Heat ve up birlikte sıcaklığın yükselmesini anlatan bir öbek fiil oluşturur.
Alıştırma
Hangi cümlede heat up, zamir olan bir nesneyle doğru kullanılmıştır?
- Please it heat up before breakfast.
- Please heat up it before breakfast.
- Please heat it up before breakfast.
Cevabı göster
Please heat it up before breakfast.
cannot escape melting: kaçınılmaz bir sonuç
Cannot escape melting, “erimekten kaçınamaz” anlamına gelir. Buz, kaçıp kurtulmaya çalışabilirmiş gibi anlatılır; bu yüzden ifade gerçek bir hareket değil, kişileştirmedir. Kaçınılamayan bir eylemi veya sonucu belirtmek için escape fiilinden sonra -ing biçimi gelebilir: escape doing something. Burada melting kaçınılmaz süreci adlandırır.
Alıştırma
Cümleyi tamamlamak için see fiilinin doğru -ing biçimini kullanın: The thief could not escape ____ by the guard.
Cevabı göster
being seen
If it rains, I take the bus: kişisel bir kural için sıfır koşul cümlesi
Bu, kişisel bir kuralı anlatmak için kullanılan sıfır koşul cümlesidir. If yan cümlesi tekrar tekrar ortaya çıkabilecek bir koşulu belirtir; ana cümle ise bu koşul her gerçekleştiğinde konuşanın ne yaptığını söyler. Rains ve take sözcüklerinin ikisi de geniş zamandadır. Bu yapı, otobüse binmeyi belirli bir yağmurlu gelecek gün için alınmış tek seferlik bir karar değil, düzenli bir tepki olarak sunar.
Alıştırma
Hangi cümle sabit bir kişisel kuralı ifade eder?
- If the café was full, I sat outside.
- If the café is full, I sit outside.
- If the café is full tomorrow, I'll sit outside.
Cevabı göster
If the café is full, I sit outside.
a personal rule of mine: a/an + isim + of + iyelik zamiri yapısı
a personal rule of mine ifadesindeki of mine, “bana ait” anlamına gelir. İfadenin tamamı, bu kuralı konuşanın sahip olduğu kişisel bir kural olarak sunar. Bu bir çift iyelik yapısıdır: a/an + isim + of + iyelik zamiri. Of sözcüğünden sonraki zamir tek başına kullanıldığı için burada gereken biçim mine'dır.
Alıştırma
Cümleyi “bana ait” anlamındaki iki sözcüklü iyelik ifadesiyle tamamlayın: That is a favorite photo ____.
Cevabı göster
of mine
I will not leave the house unless there is a bus. Dilbilgisi
0:44Otobüs olmadığı sürece evden çıkmam.
unless there is a bus: karşılanması gereken bir koşul
Unless, bir eylemin veya sonucun gerçekleşebilmesi için önce karşılanması gereken bir koşul belirtir. Bu cümlede otobüsün bulunması, konuşanın evden çıkması için gerekli bir koşuldur: otobüs yoksa konuşan evde kalacaktır. Cümle, otobüs varsa konuşanın kesinlikle çıkacağını garanti etmez; yalnızca otobüsün gerekli olduğunu söyler. Unless zaten “if ... not” fikrini içerir. Amaç “bu koşul karşılanmazsa” demek olduğunda unless yan cümlesi normalde olumlu biçimde kurulur. not eklemek, olumsuzluğu yalnızca tekrarlamak yerine koşulu tersine çevirebilir.
Alıştırma
Cümleyi unless ile tamamlayın: The door will stay locked ____ you use the right key.
Cevabı göster
unless
Let's move on now to conditional number one. Anlatım akışı
0:47Şimdi birinci tip koşul cümlesine (Type 1) geçelim.
Let's move on now to ...: sıradaki konuyu tanıtmak
Let's move on now to ..., dinleyenlere bir bölümün sona erdiğini ve sıradaki konunun başladığını bildirir. Bölümler arasındaki sınırı açıkça göstererek konuşmayı düzenler. Move on burada fiziksel hareketi değil, tartışmanın ilerlemesini anlatır. Let's dinleyicileri geçişe dahil eder, now geçişin tam bu anda yapıldığını belirtir ve to yeni konuyu tanıtır.
Alıştırma
Sözlü geçişi move on now to ile tamamlayın: Let's ____ the next question.
Cevabı göster
move on now to
birinci koşul cümlesinde if bölümü geniş zaman ... sonuç bölümü gelecek zaman
Birinci koşul cümlesinin temel yapısında koşul bölümünde if + geniş zaman, sonuç bölümünde ise will + fiilin yalın hâli kullanılır. Koşul bölümü gelecekte gerçekleşmesi mümkün bir olayı sunar; sonuç bölümü de koşul gerçekleşirse ne olacağını söyler. Koşul gelecekten söz etse bile sıradan bir birinci koşul cümlesinde if sonrasında normalde will değil, geniş zaman kullanılır. Örnekteki future simple, will + fiilin yalın hâli yapısını ifade eder.
Alıştırma
finish ve call fiillerini birinci koşul cümlesine uygun biçime getirin: If Maya ____ early, she ____ us.
Cevabı göster
finishes · will call
And we use it when we believe that something is going to happen, Dilbilgisi
0:56Bunu da bir şeyin olacağına inandığımızda kullanırız,
going to happen, but we're not sure 100%: birinci koşul cümlesinin anlamı
Buradaki it, birinci koşul cümlesini ifade eder. Gelecekteki belirli bir koşul gerçekten mümkün göründüğünde ancak gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini bilmediğimizde bu yapıyı kullanırız. Not sure 100% yalnızca belirsizliği vurgular; sayısal bir olasılık kuralı değildir. Temel fikir, genel bir gerçek veya her zaman ortaya çıkan bir sonuç değil, gelecekte gerçekleşmesi mümkün belirli bir durumdur.
Alıştırma
Hangi cümle mümkün ancak belirsiz bir gelecek durumu için birinci koşul yapısını kullanıyor?
- If the sky clears tonight, we'll watch the stars.
- If you heat ice, it melts.
- If the alarm rings, the doors lock automatically.
Cevabı göster
If the sky clears tonight, we'll watch the stars.
If ... is nice, I will go: birinci koşul cümlesi
Bu, standart birinci koşul cümlesidir. tomorrow geleceği gösterse de if yan cümlesinde geniş zaman biçimi is kullanılır. Sonuç cümlesinde will + fiilin yalın hâli, yani will go kullanılır. Cümlede güzel hava, gerçekleşmesi mümkün fakat henüz kesin olmayan bir gelecek koşulu olarak sunulur. Plaja gitmek ise bu koşul gerçekleşirse ortaya çıkacak gelecek sonuçtur. Başka durumlarda da kullanılabilecek kalıp If + geniş zaman, will + fiilin yalın hâlidir.
Alıştırma
Olası bir gelecek koşulunu ve sonucunu standart birinci koşul yapısıyla anlatan cümle hangisidir?
- If the shop will be open tomorrow, we will buy the book.
- If the shop is open tomorrow, we bought the book.
- If the shop is open tomorrow, we will buy the book.
Cevabı göster
If the shop is open tomorrow, we will buy the book.
am going to go: be going to + go
am going to go ifadesinde am going to gelecek zaman yapısıdır, sondaki go ise ana fiildir. Bu yanlışlıkla yapılmış bir tekrar değildir: I + am going to + go. be going to + fiilin yalın hâli, bir planı veya gerçekleşmesi beklenen bir gelecek olayını anlatır. Buradaki I believe, cümlenin kesin bir sözden çok konuşanın beklentisi gibi duyulmasını sağlar.
Alıştırma
Hangi cümlede be going to gelecek zaman yapısı olarak kullanılmış ve ardından ana fiil go gelmiştir?
- Mia goes to school every day.
- Mia is going to school.
- Mia is going to go first.
Cevabı göster
Mia is going to go first.
Am I 100% sure?: kişinin kendine yönelttiği kontrol sorusu
Burada Am I 100% sure?, konuşmacının bir açıklamanın ortasında kendine yönelttiği kontrol sorusudur. Konuşmacı kısa bir ara vererek dinleyenlerin tam kesinlik ölçütünü fark etmesini sağlar, ardından soruyu kendisi yanıtlar. Bu soru yalnızca bilgi istemek yerine açıklamayı düzenler. Kısa bir soru ve ardından gelen yanıt, dikkati önemli bir ölçüte ya da sonraki adıma yöneltebilir.
Alıştırma
Bu açıklamada Am I 100% sure? sorusunun temel işlevi nedir?
- Açıklamanın bittiğini duyurmak
- Konuşmacı yanıtı vermeden önce önemli bir ölçütü öne çıkarmak
- Dinleyicilerden kişisel bilgi istemek
Cevabı göster
Konuşmacı yanıtı vermeden önce önemli bir ölçütü öne çıkarmak
No, because I don't know what the weather will be like tomorrow. Dilbilgisi
1:10Hayır, çünkü yarın havanın nasıl olacağını bilmiyorum.
what the weather will be like: gömülü wh yan tümcesinde düz cümle dizilişi
what the weather will be like, I don't know ifadesinden sonra gelen gömülü bir wh yan tümcesidir. Yan tümcenin tamamı know fiilinin nesnesidir ve konuşmacının gelecekteki hava koşullarını bilmediğini anlatır. Daha büyük bir bildirme cümlesinin içine gömüldüğü için düz cümle dizilişi kullanır: what + the weather + will be + like. Doğrudan soru What will the weather be like? biçimindedir; ancak I don't know, do you know veya I wonder sonrasında will ile özneyi yer değiştirmeyin.
Alıştırma
Gömülü wh yan tümcesinde sözcük dizilişi doğru olan cümleyi seçin.
- Do you know what will the test be like?
- Do you know what the test will be like?
- Do you know what will be the test like?
Cevabı göster
Do you know what the test will be like?
And another example: aynı konuya bir örnek daha eklemek
“And another example,” konuşmada kullanılan kısa bir geçiş ifadesidir. Dinleyicilere aynı kural veya düşünceyle ilgili bir örneğin daha geleceğini bildirir. “Another” aynı türden bir tane daha demektir; yani konuşmacı yeni bir konuya başlamaz, mevcut konuyu sürdürür. Bu ifade tam bir cümle değil, bir cümle parçasıdır. Tam cümle olarak “And here's another example.” denebilir.
Alıştırma
Aynı düşünceyle ilgili bir örneğin daha geleceğini dinleyicilere doğal biçimde bildiren geçiş hangisidir?
- On a different topic,
- And another example,
- In conclusion,
Cevabı göster
And another example,
if we hurry, we will catch the bus: birinci tip koşul cümlesi
Bu cümle birinci tip koşul yapısını kullanır: if + geniş zaman (if we hurry), ardından will + fiilin yalın hâli (we will catch). Şimdi veya yakın zamanda gerçekleşmesi mümkün olan gerçek bir koşulu, onun muhtemel gelecek sonucuna bağlar. Bu yapının normal koşul bölümünde will hurry değil, hurry kullanılır. Burada catch the bus, otobüse binmek için zamanında yetişmek demektir. Cümle geçmişteki bir olaydan veya alışkanlıktan değil, gelecekte gerçekleşmesi mümkün olan tek bir durumdan söz eder.
Alıştırma
Leave ve catch fiillerinin doğru biçimleriyle birinci tip koşul cümlesini tamamlayın: If Mia ____ now, she ____ the train.
Cevabı göster
leaves · will catch
catch the bus: otobüs kalkmadan önce yetişmek
Catch the bus ifadesindeki catch, otobüs kalkmadan önce yetişip otobüse binmek demektir. Otobüsü fiziksel olarak tutmak anlamına gelmez. Burada if we hurry koşulu, will catch the bus ise beklenen sonucu verir. Zamanında yetişmek önemli olduğunda catch, otobüs veya tren gibi belirli bir saatte kalkan ulaşım araçlarıyla kullanılabilir.
Alıştırma
Otobüs iki dakika sonra kalkıyor. Cümleyi en iyi hangi ifade tamamlar? “Hurry, or we won't _____.”
- drive the bus
- catch the bus
- take the bus
Cevabı göster
catch the bus
might miss it: mümkün ama kesin olmayan bir sonuç
Might + fiilin yalın hâli, bir sonucun mümkün olduğunu ancak kesin olmadığını gösterir. Might miss it ifadesinde miss, bir şeye zamanında yetişememek demektir; it ise daha önce sözü edilen otobüsü belirtir. Cümle olası bir sonuç konusunda uyarır: Otobüs, onlar varmadan önce kalkabilir. Buradaki miss, birinin veya bir şeyin yokluğunu hissedip “özlemek” anlamında değildir.
Alıştırma
Tren kalkmadan önce varıp varamayacağınızdan emin değilsiniz. Hangi cümle uygundur?
- We might miss the train.
- We will definitely miss the train.
- We miss the train every day.
Cevabı göster
We might miss the train.
So there you have it: açıklamayı bitirip sonucu sunmak
“So there you have it”, konuşmada kullanılan kalıplaşmış bir kapanış ifadesidir. Burada “açıklama veya sonuç işte bu” anlamına gelir ve karşılaştırmanın tamamlandığını gösterir. “Have it” sözcükleri burada bir şeye sahip olmayı anlatmaz. İfadeyi, bir açıklamayı bitirip sonucu sunmak için kullanılan tek bir kalıp olarak öğrenin.
Alıştırma
Kapanış cümlesini bu dersteki kalıplaşmış ifadeyle tamamlayın: I've shown you how to reset the clock. So ____!
Cevabı göster
there you have it
Now you can become a conditional ninja. Deyimler
1:28Artık siz de bir koşul cümlesi ninjası olabilirsiniz.
conditional ninja: koşul cümlesi becerisine yönelik eğlenceli bir övgü
“Conditional ninja”, koşul cümlelerini kullanmakta çok iyi olan birini anlatan eğlenceli bir benzetmedir. “Ninja”, etkileyici becerilere sahip birinin yaygın imgesinden yararlanır; gerçek bir meslek veya kimlik değildir. Bu ad, öğrenciyi esprili bir biçimde över ve cesaretlendirir. Başka yerlerde de bir beceri veya ders adı “ninja”dan önce getirilerek o alanda çok yetenekli biri anlatılabilir.
Alıştırma
“Now you can become a conditional ninja” cümlesindeki “conditional ninja” ne anlama gelir?
- İşi belirli koşullara bağlı olan gerçek bir ninja.
- Koşul cümlelerini öğrenmeye yeni başlayan biri.
- Koşul cümlelerini kullanmakta çok iyi olan biri.
Cevabı göster
Koşul cümlelerini kullanmakta çok iyi olan biri.