AIM-9 Sidewinder'ın Savaş Başlığı Nasıl Çalışır? - Smarter Every Day 282: İngilizce çalışma notları

Hey, it's me Destin.

Hey, ben Destin.

Welcome back to Smarter Every Day.

Smarter Every Day'e tekrar hoş geldiniz.

I want to talk about something that's really neat.

Gerçekten harika bir şey hakkında konuşmak istiyorum.

Um I'm at Naval Air Weapons Station,

Hmm, şu an Deniz Hava Silahları İstasyonu'ndayım,

China Lake here in California.

burası Kaliforniya'daki China Lake.

I'm in front of a a building that does things and

Bir şeyler yapan bir binanın önündeyim ve

here is an F-18,

burada bir F-18 var,

which is a beautiful bird.

ki kendisi harika bir kuş.

This uh this particular aircraft can be configured for the attack role Kalıp ifadeler

Bu, uh, bu özel uçak saldırı rolü

or for a fighter role.

ya da avcı rolü için yapılandırılabilir.

And there's something I want to show you that's way over here.

Ve şurada size göstermek istediğim bir şey var.

Check this out.

Şuna bir bakın.

You know, all the different weapons on the pylons.

Biliyorsunuz, pilonlardaki tüm o farklı silahlar.

Got some bombs over there.

Şurada bazı bombalar var.

Look at this.

Buna bakın.

This is a Sidewinder missile and this changed a lot of things

Bu bir Sidewinder füzesi ve bu birçok şeyi değiştirdi,

a lot of places.

birçok yerde.

So, this is one of the first heat-seeking missiles that was developed here in the '50s, Kelime

Yani, bu 50'lerde burada geliştirilen ilk ısı güdümlü füzelerden biri,

right here, China Lake.

tam burada, China Lake'te.

And uh let's look at it.

Ve uh, hadi ona bir bakalım.

So, you got a seeker up here,

Yani, yukarıda bir arayıcı başlığınız var,

so it can it could go towards the exhaust of a of an aircraft.

böylece bir uçağın egzozuna doğru gidebilir.

Uh you've got some kind of pivoting fins right here,

Uh, burada dönebilen bir tür kanatçıklarınız var,

right?

değil mi?

Look right here.

Tam şuraya bakın.

You've got this is like a side-looking proximity sensor, Kelime

Buna sahipsiniz, bu yana bakan bir yakınlık sensörü gibi bir şey,

which is amazing that that's on this model.

bu modelde bunun olması inanılmaz.

This is a warhead.

Bu bir savaş başlığı.

We'll talk more about the warhead in a minute. Kalıp ifadeler

Savaş başlığı hakkında birazdan daha fazla konuşacağız.

You got the rocket.

Roketiniz var.

And then you got these things in the back.

Ve sonra arkada bu şeyler var.

Look at this.

Şuna bakın.

So, I want to talk about this.

İşte, bunun hakkında konuşmak istiyorum.

If you look closely, Dilbilgisi

Eğer yakından bakarsanız,

you'll notice there's something that looks like a water wheel here.

burada su çarkına benzer bir şey olduğunu fark edeceksiniz.

You see that?

Bunu görüyor musunuz?

Oh, it spins.

Oh, dönüyor.

Look at that.

Şuna bakın.

So, this is called a rolleron.

Yani, buna rolleron deniyor.

Now, if you can imagine this aircraft is flying along super super fast, Anlatım akışı

Şimdi, bu uçağın süper, süper hızlı uçtuğunu hayal edebilirseniz,

you shoot this missile at Mach 2.5,

bu füzeyi Mach 2.5 hızında ateşliyorsunuz,

you want to stabilize it,

onu stabilize etmek istersiniz,

right?

değil mi?

You don't want it to just like spin and roll.

Sadece dönüp yuvarlanmasını istemezsiniz.

So, you got roll, pitch, and yaw, Kelime

Yani, yuvarlanma (roll), yunuslama (pitch) ve sapma (yaw) var,

right?

değil mi?

You don't want this thing to roll in ways that you don't want it to.

Bu şeyin istemediğiniz şekillerde yuvarlanmasını istemezsiniz.

So, this is a genius way to get around that. Öbek fiiller

İşte bu, bunun üstesinden gelmek için dâhice bir yol.

So, a rolleron.

Yani, bir rolleron.

Oh, look.

Oh, bakın.

You can see right there.

Tam orada görebilirsiniz.

You see those little bitty divots? Kelime

Şu küçücük çukurları görüyor musunuz?

You got to look close.

Yakından bakmalısınız.

See those little things that are drilled out there? Öbek fiiller

Orada delinmiş olan şu küçük şeyleri görüyor musunuz?

That's where they balanced it.

İşte onu orada dengelediler.

Because this could spin at over 100,000 RPM

Çünkü bu 100.000 devir/dakikanın (RPM) üzerinde dönebilir

and So, they had to make some weigh more or less than others.

ve bu yüzden, bazılarının diğerlerinden biraz daha ağır veya hafif olmasını sağlamaları gerekiyordu.

So, they had to like spin this thing up and balance it like you'd balance a tire by removing material. Notlar

Böylece, bunu döndürüp tıpkı bir lastiği malzeme çıkararak dengeler gibi dengelemek zorundaydılar.

But anyway,

Ama her neyse,

a rolleron, what it does is as you fire the missile and it spins up, Dilbilgisi

bir rolleron, yaptığı şey, füzeyi ateşlediğinizde ve dönmeye başladığında,

you get a flywheel effect.

bir volan etkisi elde edersiniz.

So, you get a gyroscopic effect and it becomes a giant flywheel, like a gyroscope.

Böylece bir jiroskopik etki elde edersiniz ve dev bir volan haline gelir, bir jiroskop gibi.

And so, that angular momentum gives you an angular momentum vector that's right there.

Ve böylece, bu açısal momentum size tam orada bir açısal momentum vektörü verir.

And you can see there's four of them.

Ve onlardan dört tane olduğunu görebilirsiniz.

There's one,

Bir,

there's two,

iki,

there's three,

üç,

and there's four.

ve dört.

So, imagine if you would,

Yani, lütfen hayal edin,

you're about to fire this missile and if and if you have problems with dynamic stability in the roll axis

bu füzeyi ateşlemek üzeresiniz ve eğer yuvarlanma ekseninde dinamik stabilite sorunlarınız varsa

because you're an engineer in the '50s

çünkü 50'lerde bir mühendissiniz

and you don't have really fast control loops and digital circuitry at your disposal yet, Deyimler

ve henüz elinizin altında gerçekten hızlı kontrol döngüleri ve dijital devreler yok,

this is just genius

bu tek kelimeyle dâhice

because it's a passive dynamic stability method.

çünkü pasif bir dinamik stabilite yöntemi.

So, imagine you could pin a vector here,

Yani, buraya bir vektör sabitleyebileceğinizi,

pin a vector here,

buraya bir vektör sabitleyebileceğinizi,

here and there and just kind of lock it in space

şuraya ve buraya ve onu adeta uzaya kilitleyebileceğinizi hayal edin

so it it'll go straight.

böylece dümdüz gidecek.

That's amazing.

Bu inanılmaz.

One thing I don't understand is there appears to be a pivot point here.

Anlamadığım tek şey, burada bir pivot noktası var gibi görünüyor.

So, as the missile tries to roll,

Bu yüzden, füze yuvarlanmaya çalışırken,

this thing could try to stay in position

bu şey pozisyonunda kalmaya çalışabilir

and so it'll try to stay back where it was

ve bu yüzden olduğu yerde kalmaya çalışacak

and I assume that would also provide some aerodynamic stability passively. Ton ve niyet

ve sanırım bu da pasif olarak bir miktar aerodinamik stabilite sağlayacaktır.

I I don't know.

B- ben bilmiyorum.

I don't know how that works,

Bunun nasıl çalıştığını bilmiyorum,

but I think it's fascinating.

ama bence büyüleyici.

So, I don't know

Yani, bilmiyorum

I think I think it's an amazing piece of engineering.

Bence, bence bu inanılmaz bir mühendislik harikası.

There's a newer missile,

Burada daha yeni bir füze var,

a newer version over here.

burada daha yeni bir versiyon.

That's the AIM-9L no,

Şu AIM-9L, hayır,

M.

M.

I think the first one,

Sanırım ilki,

I read it on a thing,

bir şeyde okumuştum,

is it on this?

bunun üzerinde mi yazıyor?

Okay, so the first one,

Tamam, yani ilki,

so that one over there was the M.

yani oradaki M modeliydi.

The B was the first one they deployed.

B, ilk konuşlandırdıkları modeldi.

This one is the X.

Bu ise X modeli.

This is the AIM-9X.

Bu AIM-9X.

So, this one right here

Yani, buradaki şu

is uh if I can focus on it.

uh eğer odaklanabilirsem.

Let's see if I can focus up close here. Kalıp ifadeler

Bakalım burada yakından odaklanabilecek miyim.

So, you'll notice it's different.

Yani, farklı olduğunu fark edeceksiniz.

It doesn't have pivoting blades up front.

Ön tarafta dönebilen bıçakları yok.

It's fixed here.

Burada sabit.

So, I've got a seeker.

Yani, bir arayıcı başlığım var.

That's good.

Bu güzel.

Let's move back.

Geriye doğru gidelim.

Don't have a proximity fuse here.

Burada bir yakınlık tapası yok.

This just got this kind of billet here.

Burada sadece bu tür bir kütük var.

Warhead,

Savaş başlığı,

rocket,

roket,

brown stripe for rocket.

roket için kahverengi şerit.

That's where it leaves the rail.

İşte orası raydan ayrıldığı yer.

And then way back here,

Ve sonra ta arkada,

look at that.

şuna bakın.

So, these fins pivot in the back.

Yani, bu kanatçıklar arkada dönüyor.

So, it's different than the 9 Mike over there.

Yani, oradaki 9 Mike'tan farklı.

This is the 9X.

Bu 9X.

Also, this is just a model,

Ayrıca, bu sadece bir model,

but you can see anytime you have something in the rocket plume itself, Dilbilgisi

ama görebileceğiniz gibi, roketin egzoz dumanı içinde herhangi bir şey varsa,

that's usually an indication of thrust vector control.

bu genellikle itki vektör kontrolünün bir göstergesidir.

So, I assume that means that the AIM-9X can do thrust vector control.

Yani sanırım bu AIM-9X'in itki vektör kontrolü yapabileceği anlamına geliyor.

I've never worked with the system, Ton ve niyet

Sistemle hiç çalışmadım,

so I don't know.

bu yüzden bilmiyorum.

But uh I hear this thing is amazing.

Ama uh bu şeyin inanılmaz olduğunu duydum.

But it doesn't have rollerons.

Ancak rolleron'ları yok.

Because

Çünkü

I just think it's clever and interesting.

ben sadece bunun zekice ve ilginç olduğunu düşünüyorum.

So, rollerons are neat

Yani, rolleron'lar harika

and uh I don't know much about them.

ve uh onlar hakkında pek bir şey bilmiyorum.

But it's a genius solution to a difficult problem.

Ama bu zor bir soruna dâhice bir çözüm.

So, last thing I want to talk about here Anlatım akışı

Yani, burada konuşmak istediğim son şey

is the warhead section right here.

tam buradaki savaş başlığı bölümü.

So, if you can imagine,

Yani, eğer hayal edebilirseniz,

this missile is designed to engage aircraft. Kelime

bu füze uçaklara saldırmak için tasarlanmış.

So, you've got an engine there.

Yani, orada bir motor var.

The back of the engine's there.

Motorun arkası orada.

So, let's say you're going for a heat signature there Öbek fiiller

Yani, diyelim ki oradaki bir ısı izini takip ediyorsunuz

and it is able to approach and acquire

ve yaklaşıp kilitlenebiliyor

it would probably lead the aircraft a little bit. Kelime

muhtemelen uçağa biraz önleme verecektir (önünden gidecektir).

I don't know how they do that,

Bunu nasıl yaptıklarını bilmiyorum,

but um let's say that it gets to the endgame and it wants to detonate this warhead because Kelime

ama um diyelim ki son aşamaya geldi ve bu savaş başlığını patlatmak istiyor çünkü

the side-looking proximity sensor sees something.

yana bakan yakınlık sensörü bir şey görüyor.

Well, this little warhead right here,

İşte, buradaki bu küçük savaş başlığı,

it's called an expanding rod warhead. Kelime

genişleyen çubuklu savaş başlığı (expanding rod warhead) olarak adlandırılır.

And the way it works is

Ve çalışma şekli şöyledir,

imagine you had a little bitty rod of steel here,

burada küçücük bir çelik çubuğunuz olduğunu hayal edin,

here,

burada,

here,

burada,

maybe it's steel,

belki çeliktir,

maybe it's tungsten,

belki tungstendir,

I don't know.

bilmiyorum.

Um sometimes people use tungsten because it's more dense.

Um bazen insanlar tungsten kullanır çünkü daha yoğundur.

But imagine you had all these rods stacked up in a cylinder around this thing Dilbilgisi

Ama tüm bu çubukların bu şeyin etrafında bir silindir şeklinde istiflendiğini hayal edin

and you were to weld this end,

ve bu ucunu kaynatacaktınız,

you'll weld two rods together

iki çubuğu birbirine kaynatacaksınız

and you go to the top one and you go all the way over

ve üsttekine gidip sonuna kadar gideceksiniz

and then you weld these two rods together

ve sonra bu iki çubuğu birbirine kaynatacaksınız

and you just zigzag back and forth Kalıp ifadeler

ve sadece ileri geri zikzak yapacaksınız

and you go all the way around the warhead like that.

ve savaş başlığının etrafını bu şekilde dolanacaksınız.

Well, what happens is

İşte, olan şu ki

once you have those rods welded together Dilbilgisi

bu çubukları birbirine kaynattığınızda

and you detonate the explosive on the inside of that,

ve bunun içindeki patlayıcıyı patlattığınızda,

it would kind of scissor out.

bir makas gibi açılacaktır.

Does that make sense? Ton ve niyet

Mantıklı geldi mi?

Like.. it's a cylinder

Yani.. bu bir silindir

and then it would kind of scissor out like that

ve sonra böyle makas gibi açılacak

and you would have like a torus,

ve bir simit gibi bir şeyiniz olacak,

like a

tıpkı bir

you would take a cylinder and turn it into a disc quickly. Öbek fiiller

bir silindiri alıp hızla bir diske dönüştürmüş olacaksınız.

And that creates a cutter that's orthogonal to the direction of flight, Kelime

Ve bu, uçuş yönüne dik (ortogonal) bir kesici yaratır,

which is a really bad day if you have a hot engine on an aircraft. Deyimler

ki bir uçakta sıcak bir motorunuz varsa bu gerçekten kötü bir gündür.

You know, the idea is to damage the engine. Anlatım akışı

Biliyorsunuz, amaç motora hasar vermektir.

So, that is an amazing design

Yani, bu inanılmaz bir tasarım

and I just thought it was interesting

ve ben sadece bunun ilginç olduğunu düşündüm

and I thought it would be worth talking about. Kalıp ifadeler

ve hakkında konuşmaya değer olduğunu düşündüm.

So, hope you enjoyed this random discussion about a Sidewinder missile.

Yani, umarım bir Sidewinder füzesi hakkındaki bu rastgele tartışmadan keyif almışsınızdır.

That's it.

Bu kadar.

I'm Destin.

Ben Destin.

You're getting smarter every day.

Her geçen gün daha da akıllanıyorsunuz.

Have a good one. Ton ve niyet

İyi günler dilerim.

Bye.

Hoşça kalın.

If you look hard enough on the internet, Dilbilgisi

İnternette yeterince iyi ararsanız,

you can find your own rolleron Sidewinder missile fin.

kendi rolleron'lu Sidewinder füze kanatçığınızı bulabilirsiniz.

Oh my goodness.

Aman Tanrım.

It's amazing.

Bu inanılmaz.

Check this out.

Şuna bir bakın.

Actually works.

Gerçekten çalışıyor.

Uh you can see they've been balanced.

Uh dengelendiklerini görebilirsiniz.

Uh yeah,

Uh evet,

check it out.

şuna bakın.

This kind unlatches.

Bu tür mandalı açılıyor.

So, I'm going to build something and check it out.

Yani, bir şeyler inşa edip buna bakacağım.

Uh I may have cut myself in the first 30 seconds I had it Dilbilgisi

Uh bunu aldığım ilk 30 saniyede kendimi kesmiş olabilirim

on this little part right here.

tam buradaki bu küçük parçada.

But it doesn't matter cuz we got it. Kelime

Ama önemli değil çünkü onu aldık.

So, thank you to everybody that supports on Patreon.

Yani, Patreon'da destek olan herkese teşekkür ederim.

patreon.com/smartereveryday.

patreon.com/smartereveryday.

You just bought me some missile parts.

Bana az önce bazı füze parçaları satın aldınız.

Oh, yeah.

Oh, evet.

Front fins too.

Ön kanatçıklar da.

Duh.

Tabii ki.

I guess it's like that.

Sanırım böyle.

That's a front fin.

Bu bir ön kanatçık.

How cool is that? Ton ve niyet

Bu ne kadar harika?

Okay.

Tamam.

Thank you so much.

Çok teşekkür ederim.

Uh feel free to subscribe if you want to see what I do with this Ton ve niyet

Uh bununla ne yapacağımı görmek istiyorsanız abone olmaktan çekinmeyin

cuz I have an idea.

çünkü bir fikrim var.

Anyway,

Her neyse,

thank you very much.

çok teşekkür ederim.

I'm Destin.

Ben Destin.

You're getting smarter every day.

Her geçen gün daha da akıllanıyorsunuz.

Have a good one.

İyi günler dilerim.

Oh, so cool.

Oh, çok havalı.