Ya Güneş Bir Aylığına Yok Olsaydı?: İngilizce çalışma notları

This episode was sponsored by Google Science Fair.

Bu bölüm Google Science Fair sponsorluğunda hazırlandı.

A near-perfect sphere of hot plasma with a core that's more than 15 million degrees Celsius,

15 milyon santigrat dereceden daha sıcak bir çekirdeğe sahip, neredeyse kusursuz bir sıcak plazma küresi olan

the sun is the most important source of energy for life on Earth.

Güneş, Dünya'daki yaşam için en önemli enerji kaynağıdır.

But what if it suddenly disappeared for a month? Dilbilgisi

Peki ya bir aylığına aniden ortadan kaybolsaydı?

We were actually inspired to think about this question by the Google Science Fair,

Aslında bu soru üzerine düşünmemiz için bize ilham veren Google Science Fair oldu;

which is an online global competition for sharing your best ideas using science,

bu, en iyi fikirlerinizi bilim,

technology, engineering, or math.

teknoloji, mühendislik veya matematikten yararlanarak paylaşabileceğiniz küresel bir çevrim içi yarışma.

I mean, without the sun,

Yani Güneş olmasaydı,

we'd be requiring some pretty extreme innovations to survive. Kelime

hayatta kalmak için oldukça sıra dışı yeniliklere ihtiyaç duyardık.

If you're between the ages of 13 to 18 and have an idea that you think could help shape our world,

13-18 yaş arasındaysanız ve dünyamızı şekillendirmeye yardımcı olabileceğini düşündüğünüz bir fikriniz varsa,

no matter how big or small, Dilbilgisi

bu fikir ne kadar büyük ya da küçük olursa olsun,

unique or improving on an existing idea, Öbek fiiller

ister benzersiz olsun ister mevcut bir fikri geliştirsin,

you could win an educational scholarship,

eğitim bursu,

travel experiences, or tons of other prizes.

seyahat fırsatları veya daha pek çok ödül kazanabilirsiniz.

So stick around at the end of this video for more details. Öbek fiiller

Daha fazla ayrıntı için videonun sonuna kadar bizimle kalın.

Now, after the sun disappears,

Şimdi, Güneş ortadan kaybolduktan sonra,

for the first 8 minutes and 20 seconds,

ilk 8 dakika 20 saniye boyunca,

we'd all be completely oblivious, Kelime

hepimiz durumdan tamamen habersiz olurduk,

as that's how long it takes the sun's light to hit Earth. Dilbilgisi

çünkü Güneş ışığının Dünya'ya ulaşması bu kadar sürüyor.

Of course, if it was nighttime where you live,

Elbette yaşadığınız yerde geceyse,

the moon would suddenly disappear,

Ay aniden ortadan kaybolurdu,

as its brightness is simply a reflection of the sun's light.

çünkü parlaklığı yalnızca Güneş ışığının yansımasından ibarettir.

All that's left is the natural light from stars. Dilbilgisi

Geriye yalnızca yıldızlardan gelen doğal ışık kalırdı.

Luckily, right now we can still support our electrical systems

Neyse ki şu anda elektrik sistemlerimizi hâlâ çalışır durumda tutabiliriz,

because 83% of our world's energy comes from oil, coal, and natural gas.

çünkü dünyadaki enerjinin %83'ü petrol, kömür ve doğal gazdan geliyor.

Now, because gravity travels at the speed of light too,

Kütle çekiminin etkisi de ışık hızında yayıldığından,

it would also take 8 minutes and 20 seconds for Earth to feel the effects of the sun's disappearance.

Dünya'nın Güneş'in kaybolmasının etkilerini hissetmesi de 8 dakika 20 saniye sürerdi.

Without the sun's gravitational pull, Dilbilgisi

Güneş'in kütle çekimi olmadan,

we'd fly out of orbit and into space.

yörüngeden çıkıp uzaya savrulurduk.

But without the light of the sun,

Ancak Güneş ışığı olmadan,

all plant photosynthesis would stop immediately.

bitkilerdeki tüm fotosentez süreçleri anında dururdu.

This is a big deal, Deyimler

Bu çok ciddi bir mesele,

as we need plants for food and oxygen.

çünkü besin ve oksijen için bitkilere ihtiyacımız var.

In order to survive,

Bitkilerin hayatta kalabilmesi için,

plants need light energy to turn carbon dioxide and water into glucose and oxygen. Öbek fiiller

karbondioksit ile suyu glikoz ve oksijene dönüştürmek üzere ışık enerjisine ihtiyaçları vardır.

Without the sun,

Güneş olmasaydı,

plants could still photosynthesize with artificial light,

bitkiler yapay ışıkla yine de fotosentez yapabilir,

allowing us to grow food, Dilbilgisi

böylece yiyecek yetiştirebilirdik,

but these artificial lights could only cover a fraction of the food produced by the sun.

ancak bu yapay ışıklar, Güneş ışığı sayesinde üretilen yiyeceğin yalnızca küçük bir kısmını karşılayabilirdi.

Currently, indoor farming accounts for 0.07% of agriculture, Öbek fiiller

Günümüzde kapalı alan tarımı, tarımsal üretimin %0,07'sini oluşturuyor,

meaning food production would go into crisis.

bu da gıda üretiminin krize sürüklenmesi demek.

After a week,

Bir hafta sonra,

natural plant life would start decomposing,

doğal bitki örtüsü çürümeye başlardı,

bringing on the collapse of our entire food web. Öbek fiiller

bu da tüm besin ağımızın çökmesine yol açardı.

But another concern is CO2. Anlatım akışı

Ancak bir başka endişe de CO2.

Decomposition of organic carbon,

Organik karbonun ayrışması,

like plants and animals,

örneğin bitki ve hayvanların çürümesi,

accounts for 90% of carbon dioxide already.

zaten karbondioksitin %90'ından sorumludur.

Without living plants to uptake that CO2,

Bu CO2'yi emecek canlı bitkiler olmayınca,

the atmospheric concentration would skyrocket. Deyimler

atmosferdeki CO2 yoğunluğu hızla yükselirdi.

CO2 in low concentrations is a physiologically important gas, Anlatım akışı

CO2 düşük yoğunluklarda fizyolojik açıdan önemli bir gazdır,

but at high concentrations is toxic.

ancak yüksek yoğunluklarda zehirlidir.

At 1% of our air,

Havadaki oranı %1 olduğunda,

you'd become drowsy,

kendinizi uykulu hissederdiniz,

but greater than 10% would lead to convulsions, coma, and death. Kalıp ifadeler

ama %10'u aşması nöbetlere, komaya ve ölüme yol açardı.

As for oxygen, Anlatım akışı

Oksijene gelince,

although the brain can only survive 6 minutes without it,

beyin oksijensiz yalnızca 6 dakika hayatta kalabilse de,

our atmosphere carries about 1 quintillion kilograms of oxygen,

atmosferimiz yaklaşık 1 kentilyon kilogram oksijen içeriyor;

which researchers approximate could last us at least a thousand years. Kelime

araştırmacılar bunun bize en az bin yıl yeteceğini tahmin ediyor.

But within the same week,

Ancak aynı hafta içinde,

the planet's surface temperature would drop to around minus 18 degrees Celsius,

gezegenin yüzey sıcaklığı yaklaşık eksi 18 santigrat dereceye düşerdi,

which is survivable for now.

ki bu sıcaklıkta şimdilik hayatta kalmak mümkün.

Some Inuit communities already survive Arctic winters that are minus 25 degrees C at the warmest point of the day,

Bazı İnuit toplulukları, günün en sıcak anında bile sıcaklığın eksi 25 santigrat derece olduğu Kuzey Kutbu kışlarında zaten hayatta kalıyor,

and some animals can survive minus 60 degrees Celsius.

ve bazı hayvanlar eksi 60 santigrat derecede yaşayabiliyor.

But the universe is a large and cold place,

Fakat evren büyük ve soğuk bir yer,

where the ambient temperature of space is around minus 273 degrees Celsius,

uzay ortamının sıcaklığı yaklaşık eksi 273 santigrat derece,

meaning it's only going to get colder and colder. Dilbilgisi

bu da sıcaklığın giderek daha da düşeceği anlamına geliyor.

After a month,

Bir ay sonra,

assuming the same speed as our current orbit, Dilbilgisi

şu anki yörünge hızımızla hareket etmeyi sürdürdüğümüzü varsayarsak,

we'll have traveled 78 million kilometers,

78 milyon kilometre yol almış olacağız,

putting us past Mars, but not as far as Jupiter. Dilbilgisi

böylece Mars'ı geçmiş, ancak Jüpiter'e kadar ulaşmamış oluruz.

This may leave us still within what is known as the circumstellar habitable zone, Notlar

Bu durumda, yıldız çevresindeki yaşanabilir bölge olarak bilinen alanın hâlâ içinde kalabiliriz;

the orbital range around a star that allows for enough light and heat to support liquid water. Öbek fiiller

bu, bir yıldızın çevresinde suyun sıvı hâlde kalmasına yetecek kadar ışık ve ısı bulunan yörünge aralığıdır.

So, what would happen if after a month the sun suddenly switched back on? Öbek fiiller

Peki Güneş bir ay sonra aniden yeniden ışık vermeye başlasaydı ne olurdu?

Assuming we haven't crashed into any other planets or had their own gravity impact our trajectory,

Başka hiçbir gezegene çarpmadığımızı ve onların kütle çekiminin izlediğimiz rotayı etkilemediğini varsayarsak,

we're now roughly 170 million kilometers from the sun,

artık Güneş'ten yaklaşık 170 milyon kilometre uzaktayız,

and it turns out our velocity isn't quite fast enough to escape the sun's gravity at this distance, Notlar

ve hızımızın bu mesafede Güneş'in kütle çekiminden kurtulmaya tam olarak yetmediği ortaya çıkar;

so we'd be pulled back into an elliptical orbit,

bu yüzden yeniden eliptik bir yörüngeye çekilirdik,

though a much wider one than before. Dilbilgisi

ama bu, öncekinden çok daha geniş bir yörünge olurdu.

By most scientific estimates, Anlatım akışı

Bilimsel tahminlerin çoğuna göre,

we're still within the habitable zone,

hâlâ yaşanabilir bölgenin içinde olurduk

and by congregating around areas that are volcanically and geologically active, Dilbilgisi

ve volkanik ve jeolojik açıdan aktif bölgelerde toplanarak,

like Iceland and Yellowstone,

mesela İzlanda ve Yellowstone'da,

we could harness the power of our molten core Kalıp ifadeler

Dünya'nın erimiş çekirdeğinin enerjisinden yararlanabilir,

to make up for the increased distance from the sun to keep us warm. Öbek fiiller

Güneş'ten daha uzakta oluşumuzu telafi edip sıcak kalabilirdik.

But if the sun had taken a few more months to turn on, Dilbilgisi

Ama Güneş'in yeniden ışık vermesi birkaç ay daha uzun sürseydi,

we'd be too far to be pulled back into orbit and would become a rogue planet. Notlar

yörüngeye geri çekilemeyecek kadar uzağa gider ve başıboş bir gezegene dönüşürdük.

Though most planets are tethered to the star that created them,

Çoğu gezegen kendisini oluşturan yıldıza bağlı olsa da,

studies estimate that within the Milky Way,

araştırmalar, Samanyolu'nda

there are 100 billion planets that wander the galaxy as rogue planets.

başıboş gezegenler olarak galakside dolaşan 100 milyar gezegen bulunduğunu tahmin ediyor.

Whichever the case for Earth,

Dünya için hangi senaryo gerçekleşirse gerçekleşsin,

we'd require a lot of human innovation to survive.

hayatta kalmak için insanlar olarak pek çok yenilik geliştirmemiz gerekirdi.

Thanks again to Google Science Fair for sponsoring this video.

Bu videoya sponsor olduğu için Google Science Fair'e tekrar teşekkürler.

If you are between 13 and 18 and you have an idea that could impact the world,

13-18 yaş arasındaysanız ve dünyayı etkileyebilecek bir fikriniz varsa,

make sure you go to googlesciencefair.com.

mutlaka googlesciencefair.com adresine gidin.

Maybe you have the idea for alternative energy sources

Belki alternatif enerji kaynaklarıyla ilgili bir fikriniz vardır

or thought of a way to reduce waste

ya da atıkları azaltacak bir yol düşünmüşsünüzdür

or just even ask the question,

hatta yalnızca şu soruyu sormuşsunuzdur:

couldn't an alarm clock wake you up without making sound?

Bir çalar saat hiç ses çıkarmadan sizi uyandıramaz mı?

The deadline to submit your project is December 12th, 2018.

Projenizi göndermek için son tarih 12 Aralık 2018.

Maybe you're independent

Belki bağımsız çalışıyorsunuzdur;

you can submit on your own,

projenizi kendi başınıza gönderebilirsiniz,

or you can submit as a group of up to three people,

ya da en fazla üç kişilik bir grup olarak başvurabilirsiniz,

okay?

tamam mı?

So check it out,

Öyleyse mutlaka bir göz atın,

and also make sure you subscribe to this channel for new science videos every Thursday.

ayrıca her perşembe yeni bilim videoları izlemek için bu kanala abone olmayı unutmayın.

See you.

Görüşürüz.