Vücudunuz 5 Dakika Önce Kanseri Yendi: İngilizce çalışma notları

Somewhere in your body,

Vücudunuzun bir yerinde,

your immune system just quietly killed one of your own cells,

bağışıklık sisteminiz kendi hücrelerinizden birini sessizce öldürdü,

stopping it from becoming cancer

kansere dönüşmesini engelleyerek

and saving your life.

hayatınızı kurtardı.

It does that all the time.

Bunu her zaman yapar.

The vast majority of cancer cells you develop will be killed without you ever noticing, Dilbilgisi

Geliştirdiğiniz kanser hücrelerinin büyük çoğunluğu siz hiç fark etmeden öldürülecektir,

which is an incredibly hard job because of what cancer cells are.

ki kanser hücrelerinin yapısı nedeniyle bu inanılmaz derecede zor bir iştir.

Parts of yourself that start to behave as individuals,

Kendinizin birey gibi davranmaya başlayan parçalarıdır,

even if it hurts you.

size zarar verse bile.

What is cancer and how does your body kill it all the time?

Kanser nedir ve vücudunuz onu her zaman nasıl öldürür?

Cancer is when corrupted cells multiply uncontrollably.

Kanser, bozulan hücrelerin kontrolsüzce çoğalmasıdır.

It can emerge from basically every type of cell in your body,

Temel olarak vücudunuzdaki her tür hücreden ortaya çıkabilir,

so there's not just a single type of cancer, Dilbilgisi

bu yüzden sadece tek bir kanser türü yoktur,

but hundreds.

aksine yüzlercesi vardır.

Some grow slowly,

Bazıları yavaş büyür,

others are aggressive,

diğerleri agresiftir,

some can be treated effectively,

bazıları etkili bir şekilde tedavi edilebilir,

others are deadly.

diğerleri ölümcüldür.

In a sense,

Bir bakıma,

a cell that becomes cancer turns into something ancient and something new. Öbek fiiller

kansere dönüşen bir hücre hem eski hem de yeni bir şeye dönüşür.

Over billions of years,

Milyarlarca yıl boyunca,

evolution has molded cells to survive and thrive in a hostile environment, Kalıp ifadeler

evrim hücreleri düşmanca bir ortamda hayatta kalmaları ve gelişmeleri için şekillendirdi,

fighting for space and resources,

alan ve kaynaklar için savaşarak,

until a new and exciting way of life emerged,

ta ki yeni ve heyecan verici bir yaşam tarzı ortaya çıkana kadar,

cooperation.

işbirliği.

A division of labor that allowed cells to specialize and become more successful together. Kelime

Hücrelerin uzmanlaşmasını ve birlikte daha başarılı olmasını sağlayan bir iş bölümü.

But cooperation requires sacrifices.

Ancak işbirliği fedakarlık gerektirir.

For a multicellular being to stay healthy,

Çok hücreli bir varlığın sağlıklı kalabilmesi için,

the well-being of the collective has to matter more than the survival of the individual cell. Dilbilgisi

kolektifin refahı, bireysel hücrenin hayatta kalmasından daha önemli olmalıdır.

Cancer cells stop being part of the collective and become individuals again.

Kanser hücreleri kolektifin bir parçası olmayı bırakır ve tekrar bireylere dönüşür.

Your body can handle a few rogue cells, Kelime

Vücudunuz birkaç serseri hücreyle başa çıkabilir,

but some cancer cells divide again and again,

ancak bazı kanser hücreleri tekrar tekrar bölünür,

becoming a sort of new organism within you,

içinizde bir tür yeni organizma haline gelir,

taking resources you need to survive,

hayatta kalmak için ihtiyaç duyduğunuz kaynakları alır,

competing for the space you inhabit,

yaşadığınız alan için rekabet eder,

destroying the organs they were part of in the process.

ve bu süreçte parçası oldukları organları yok eder.

Despite the harm they cause,

Neden oldukları zarara rağmen,

cancer cells are not evil.

kanser hücreleri kötü değildir.

They don't want to hurt you,

Size zarar vermek istemezler,

they don't want anything.

hiçbir şey istemezler.

Cells are protein robots that just follow their programming,

Hücreler sadece programlamalarını takip eden protein robotlarıdır,

which unfortunately has been corrupted.

ki ne yazık ki bu programlama bozulmuştur.

The soul of the cell.

Hücrenin ruhu.

In a nutshell, Deyimler

Kısacası,

your cells have a nucleus filled with DNA.

hücrelerinizin DNA ile dolu bir çekirdeği vardır.

It consists of genes,

Genlerden oluşur,

instructions for how to build proteins and when to make each one.

proteinlerin nasıl inşa edileceği ve her birinin ne zaman yapılacağına dair talimatlardır.

These building instructions are copied and transferred to ribosomes,

Bu yapım talimatları kopyalanır ve ribozomlara aktarılır,

where they're used to make proteins.

burada protein yapmak için kullanılırlar.

What kind of proteins your cells make determine what they can do.

Hücrelerinizin hangi tür proteinler ürettiği, ne yapabileceklerini belirler.

The important thing here is that a corrupt gene means you get a corrupt protein,

Buradaki önemli nokta, bozuk bir genin bozuk bir protein elde etmeniz anlamına gelmesidir,

which will get important later.

ki bu daha sonra önemli hale gelecektir.

Your DNA gets a tiny bit corrupted,

DNA'nız birazcık bozulur,

it mutates tens of thousands of times each day.

her gün on binlerce kez mutasyona uğrar.

Most of the time without any special cause,

Çoğu zaman hiçbir özel neden olmaksızın,

just by being alive.

sadece hayatta olmaktan dolayı.

Almost all of these mutations are fixed very quickly or are not problematic.

Bu mutasyonların neredeyse tamamı çok çabuk onarılır veya sorun teşkil etmez.

Still, over time as your cells make copies of themselves,

Yine de, hücreleriniz kendi kopyalarını çıkardıkça zamanla,

damage is accumulating.

hasar birikir.

Imagine having to make copies from copies from copies for decades. Anlatım akışı

Onlarca yıl boyunca kopyalardan kopyalar oluşturmak zorunda olduğunuzu hayal edin.

Maybe one day a hair got on the scanner or a corner got frayed.

Belki bir gün tarayıcıya bir saç teli düşer veya bir köşesi yıpranır.

Each new mistake becomes part of the new copies and all the copies that follow.

Her yeni hata, yeni kopyaların ve ondan sonraki tüm kopyaların bir parçası olur.

You can increase DNA damage by doing things like smoking,

Sigara içmek gibi şeyler yaparak,

drinking alcohol, by being obese,

alkol tüketerek, obez olarak,

breathing in asbestos,

asbest soluyarak,

by not using sunscreen,

güneş kremi kullanmayarak,

or contracting a virus like HPV. Kültür

veya HPV gibi bir virüse yakalanarak DNA hasarını artırabilirsiniz.

But the simplest way to damage DNA and get cancer

Ancak DNA'ya zarar vermenin ve kanser olmanın en basit yolu,

is to be alive long enough.

yeterince uzun süre yaşamaktır.

For many cancer cases,

Birçok kanser vakası için,

there is no cause other than bad luck.

kötü şans dışında bir neden yoktur.

The damage that leads to cancer.

Kansere yol açan hasar.

We are simplifying,

Basitleştiriyoruz,

but roughly there are three categories of genes that need to be corrupted so cancer can arise.

ancak kabaca kanserin ortaya çıkabilmesi için bozulması gereken üç gen kategorisi vardır.

The first key mutation is in the appropriately named tumor suppressor genes or TSGs. Kültür

İlk anahtar mutasyon, uygun bir şekilde adlandırılmış tümör baskılayıcı genlerde veya TSG'lerde gerçekleşir.

These genes are a bunch of things.

Bu genler bir sürü şeydir.

For one, they produce control mechanisms that continuously scan your DNA for mistakes and copying errors Anlatım akışı

Birincisi, DNA'nızı hatalar ve kopyalama hataları için sürekli olarak tarayan kontrol mekanizmaları üretirler

and fix them right away.

ve onları hemen düzeltirler.

And then they keep normal cells from multiplying recklessly. Dilbilgisi

Ve sonra normal hücrelerin pervasızca çoğalmasını engellerler.

If TSGs become damaged,

TSG'ler hasar görürse,

your cells basically forget how to repair themselves

hücreleriniz temel olarak kendilerini nasıl onaracaklarını unutur

and can reproduce unchecked. Kelime

ve kontrolsüz bir şekilde çoğalabilirler.

The second crucial mutation can happen in your oncogenes. Kültür

İkinci çok önemli mutasyon onkogenlerinizde meydana gelebilir.

When oncogenes are turned on,

Onkogenler açıldığında,

the cell is told to multiply rapidly.

hücreye hızla çoğalması söylenir.

They were super active when you were inside your mother's womb.

Siz annenizin rahmindeyken çok aktiftiler.

To turn a single original cell into trillions in months,

Tek bir orijinal hücreyi aylar içinde trilyonlarca hücreye dönüştürmek için,

it needs to divide and grow rapidly.

hızla bölünmesi ve büyümesi gerekir.

These rapid growth genes are turned off when there's enough of you. Öbek fiiller

Sizin vücudunuz yeterli büyüklüğe ulaştığında bu hızlı büyüme genleri kapanır.

When your oncogenes get corrupted,

Onkogenleriniz bozulduğunda,

they basically turn on again.

temelde tekrar açılırlar.

The third crucial mutation is in your cells' suicide switch. Deyimler

Üçüncü çok önemli mutasyon, hücrelerinizin intihar anahtarındadır.

Most cells are constantly recycled and refreshed.

Çoğu hücre sürekli olarak geri dönüştürülür ve yenilenir.

When cells amass too much damage,

Hücreler çok fazla hasar biriktirdiğinde,

they usually notice and special genes trigger a controlled suicide called apoptosis. Kültür

genellikle bunu fark ederler ve özel genler apoptoz adı verilen kontrollü bir intiharı tetikler.

If the genes that control this process get damaged,

Bu süreci kontrol eden genler hasar görürse,

cells are free to live on despite being dangerously corrupted. Notlar

hücreler tehlikeli bir şekilde bozulmuş olmalarına rağmen yaşamaya devam edebilirler.

So, if a cell becomes unable to fix the mistakes in its genetic code,

Yani, eğer bir hücre genetik kodundaki hataları düzeltemez hale gelirse,

loses the ability to destroy itself when it notices the damage,

hasarı fark ettiğinde kendini yok etme yeteneğini kaybederse,

and begins to grow rapidly without restraint,

ve kısıtlama olmaksızın hızla büyümeye başlarsa,

it turns into a young cancer cell.

genç bir kanser hücresine dönüşür.

These cells have to be killed as quickly as possible.

Bu hücrelerin en kısa sürede öldürülmesi gerekir.

While they are bad at this stage,

Bu aşamada kötü olsalar da,

they are still pretty weak and easy to kill.

hala oldukça zayıftırlar ve öldürülmeleri kolaydır.

But if they continue to mutate and increase in number, Kalıp ifadeler

Ancak mutasyona uğramaya ve sayıca artmaya devam ederlerse,

they can learn to avoid your defenses and become a real threat.

savunmalarınızdan kaçınmayı öğrenebilir ve gerçek bir tehdit haline gelebilirler.

At any moment of your life,

Hayatınızın her anında,

your immune system is hunting these cells.

bağışıklık sisteminiz bu hücreleri avlamaktadır.

But how do you identify and kill corrupted cells that seem indistinguishable from healthy ones?

Peki, sağlıklı olanlardan ayırt edilemez görünen bozuk hücreleri nasıl tespit edip öldürürsünüz?

How to find cancer?

Kanser nasıl bulunur?

Well, here we come back to the proteins your cells produce and the story they tell. Öbek fiiller

İşte burada, hücrelerinizin ürettiği proteinlere ve anlattıkları hikayeye geri dönüyoruz.

So, if for example, your oncogenes switch back on,

Örneğin, onkogenleriniz tekrar açılırsa,

they make oncogene proteins.

onkogen proteinleri yaparlar.

Your immune system knows that they should not be present if you're an adult.

Bağışıklık sisteminiz, eğer bir yetişkinseniz bunların bulunmaması gerektiğini bilir.

So, to know which cells are corrupt and which are healthy,

Bu nedenle, hangi hücrelerin bozuk ve hangilerinin sağlıklı olduğunu bilmek için,

your immune system needs to know what proteins they're making inside.

bağışıklık sisteminizin içeride hangi proteinleri ürettiklerini bilmesi gerekir.

To solve this,

Bunu çözmek için,

evolution came up with MHC class 1 molecules, Notlar

evrim, MHC sınıf 1 moleküllerini buldu,

a sort of display window that makes cells transparent. Deyimler

hücreleri şeffaf hale getiren bir tür vitrin.

Cells constantly take little samples of the proteins they make

Hücreler sürekli olarak ürettikleri proteinlerden küçük örnekler alırlar

and put them into thousands of these MHC molecules

ve bunları binlerce MHC molekülüne koyarak

to showcase what they're doing.

ne yaptıklarını sergilerler.

The selection is constantly refreshed,

Seçim sürekli olarak yenilenir,

always giving an up-to-date picture. Kalıp ifadeler

her zaman güncel bir resim sunar.

There's a whole library of proteins that are highly dangerous

Son derece tehlikeli olan geniş bir protein kütüphanesi vardır

and should not be made by healthy cells,

ve sağlıklı hücreler tarafından üretilmemelidir,

and your immune system has them all on file. Deyimler

ve bağışıklık sisteminiz bunların hepsini dosyalanmış halde tutar.

It has billions of specialized cells called T cells Kültür

Belirli proteinleri tanımak için yapılmış,

made to recognize specific proteins.

T hücreleri adı verilen milyarlarca uzmanlaşmış hücreye sahiptir.

If a T cell sees a forbidden protein in an MHC display window,

Eğer bir T hücresi MHC vitrininde yasaklı bir protein görürse,

it knows that the cell is corrupted and kills it immediately.

hücrenin bozulduğunu anlar ve onu hemen öldürür.

But there's a flaw in this system.

Ancak bu sistemin bir kusuru var.

What if a cancer cell mutates and finds a way to circumvent this process? Kalıp ifadeler

Ya bir kanser hücresi mutasyona uğrar ve bu süreci atlatmanın bir yolunu bulursa?

All it needs to do is to stop making MHC class 1 molecules Dilbilgisi

Tek yapması gereken MHC sınıf 1 molekülleri üretmeyi durdurmaktır

and boom, it's invisible.

ve bum, artık görünmez olur.

Without display windows,

Vitrinler olmadan,

the immune system is blind and can't identify cancer anymore. Deyimler

bağışıklık sistemi kör olur ve kanseri artık tanımlayamaz.

Fortunately,

Neyse ki,

evolution found an ingenious solution,

evrim dâhiyane bir çözüm buldu,

the natural killer cell, Kültür

doğal katil hücre,

a judge, jury, and executioner. Deyimler

bir yargıç, jüri ve cellat.

The killer.

Katil.

At this very second,

Tam şu saniyede,

hundreds of millions of natural killer cells are patrolling your body,

yüz milyonlarca doğal katil hücre vücudunuzda devriye geziyor,

looking for cells that have already turned into cancer

halihazırda kansere dönüşmüş veya

or are corrupted by a virus.

bir virüs tarafından bozulmuş hücreleri arıyor.

Natural killer cells go from cell to cell

Doğal katil hücreler hücreden hücreye dolaşarak

to check for one thing.

tek bir şeyi kontrol eder.

Does a cell have MHC class 1 molecules?

Bir hücrenin MHC sınıf 1 molekülleri var mı?

Does it have a display window

Bir vitrini var mı

and is it doing its duty of showing off what's going on inside itself? Notlar

ve kendi içinde neler olup bittiğini gösterme görevini yerine getiriyor mu?

This is so amazing because it covers all of your bases. Deyimler

Bu çok şaşırtıcı çünkü tüm zayıf noktalarınızı kapatıyor.

While T cells look for the presence of the unexpected, Anlatım akışı

T hücreleri beklenmeyen bir şeyin varlığını,

something that should not be here,

burada olmaması gereken bir şeyin varlığını ararken,

natural killer cells look for the absence of the expected,

doğal katil hücreler beklenen bir şeyin yokluğunu,

the absence of something that should be here.

burada olması gereken bir şeyin yokluğunu arar.

The logic is,

Mantık şudur,

if a cell does not have display windows,

eğer bir hücrenin vitrini yoksa,

it wants to hide something.

bir şey saklamak istiyordur.

And a cell that hides something must be killed.

Ve bir şey saklayan bir hücre öldürülmelidir.

What makes the natural killer cell even more metal is that it's always in murder mode. Notlar

Doğal katil hücreyi daha da acımasız yapan şey, her zaman cinayet modunda olmasıdır.

It patrols your body,

Vücudunuzda devriye gezer,

checking cell after cell with the intention of killing it. Kalıp ifadeler

hücreleri öldürme niyetiyle teker teker kontrol eder.

Your healthy cells have to convince it that they should not die today.

Sağlıklı hücreleriniz onu bugün ölmemeleri gerektiğine ikna etmek zorundadır.

And a way to do that is to have MHC class 1 molecules. Dilbilgisi

Ve bunu yapmanın bir yolu MHC sınıf 1 moleküllerine sahip olmaktır.

So, in summary,

Yani, özetle,

almost all young cancer cells you will ever develop in your life

hayatınız boyunca geliştireceğiniz genç kanser hücrelerinin neredeyse tamamı

will be killed by your immune system.

bağışıklık sisteminiz tarafından öldürülecektir.

Okay,

Peki,

but if your body is this prepared, Kelime

ama eğer vücudunuz bu kadar hazırlıklıysa,

why do we still get cancer?

neden hala kanser oluyoruz?

Well,

Şöyle ki,

sometimes cancer cells mutate more and get much better at fighting back. Öbek fiiller

bazen kanser hücreleri daha fazla mutasyona uğrar ve karşılık vermede çok daha iyi hale gelirler.

Cancer is a story of an arms race, Deyimler

Kanser bir silahlanma yarışı hikayesidir,

an arms race that we will win eventually,

sonunda kazanacağımız bir silahlanma yarışı,

maybe with the help of natural killer cells.

belki de doğal katil hücrelerin yardımıyla.

Right now,

Şu anda,

a number of therapies are beginning to show amazing promise, Kalıp ifadeler

bir dizi terapi şaşırtıcı umutlar göstermeye başlıyor,

from cancer-fighting vaccines to engineered T cells Dilbilgisi

kanserle savaşan aşılardan tasarlanmış T hücrelerine

and even natural killer cells.

ve hatta doğal katil hücrelere kadar.

We'll look at these therapies in future videos.

Gelecekteki videolarda bu terapilere bakacağız.

So,

Yani,

the war is not won yet,

savaş henüz kazanılmadı,

but we are on to cancer Deyimler

ama kanserin sırlarını çözmekteyiz

and eventually it will be eliminated once and for all. Deyimler

ve sonunda tamamen ortadan kaldırılacak.

Maybe sooner than we think.

Belki de düşündüğümüzden daha erken.

This video was made possible in part by direct viewer support Anlatım akışı

Bu video kısmen doğrudan izleyici desteği ile

and in part through a grant by Gates Ventures.

ve kısmen Gates Ventures'ın bir bağışıyla mümkün olmuştur.

Thanks a lot for their support

Destekleri için çok teşekkürler

and stay tuned for part two. Deyimler

ve ikinci bölüm için takipte kalın.

Please check out our source document for more background and in-depth information. Notlar

Daha fazla arka plan ve derinlemesine bilgi için lütfen kaynak belgemize göz atın.