NIETZSCHE BÀN VỀ: Amor Fati (Tình yêu định mệnh): tài liệu học tiếng Anh

One of the strangest yet most intriguing aspects of Friedrich Nietzsche's ideas Ngữ pháp

Một trong những khía cạnh kỳ lạ nhưng hấp dẫn nhất trong các tư tưởng của Friedrich Nietzsche

is his repeated enthusiasm for a concept that he called amor fati, Văn hóa

là sự nhiệt tình lặp đi lặp lại của ông đối với một khái niệm mà ông gọi là amor fati,

translated from the Latin as a love of one's fate,

dịch từ tiếng Latinh là tình yêu đối với vận mệnh của chính mình,

or as we might put it, Mạch ý

hay như chúng ta có thể nói,

a resolute enthusiastic acceptance of everything that has happened in one's life.

là sự chấp nhận kiên quyết và nhiệt tình đối với mọi thứ đã xảy ra trong cuộc đời của một người.

The person of amor fati doesn't seek to erase anything of their past, Ngữ pháp

Người có amor fati không tìm cách xóa bỏ bất cứ điều gì trong quá khứ của họ,

but rather accepts what has occurred,

mà thay vào đó chấp nhận những gì đã xảy ra,

the good and the bad,

cái tốt và cái xấu,

the mistaken and the wise,

những sai lầm và những điều khôn ngoan,

with strength and an all-embracing gratitude

với sức mạnh và một lòng biết ơn bao trùm

that borders on a kind of enthusiastic affection. Cụm động từ

gần như là một loại tình cảm nhiệt thành.

This refusal to regret and retouch the past Thành ngữ

Sự từ chối hối tiếc và tô vẽ lại quá khứ này

is heralded as a virtue at many points in Nietzsche's work. Cụm từ

được báo trước như một đức tính ở nhiều điểm trong tác phẩm của Nietzsche.

In his book The Gay Science,

Trong cuốn sách The Gay Science của mình,

written during a period of great personal hardship for the philosopher,

được viết trong giai đoạn triết gia đang trải qua những khó khăn cá nhân to lớn,

Nietzsche writes,

Nietzsche viết,

"I want to learn more and more

"Tôi muốn học ngày càng nhiều hơn

to see as beautiful what is necessary in things. Ngữ pháp

để coi điều tất yếu trong vạn vật là cái đẹp.

Then I shall be one of those who makes things beautiful.

Khi đó tôi sẽ là một trong những người làm cho vạn vật trở nên xinh đẹp.

Amor fati.

Amor fati.

Let that be my love henceforth.

Từ nay hãy để đó là tình yêu của tôi.

I don't want to wage war against what is ugly. Thành ngữ

Tôi không muốn tiến hành chiến tranh chống lại những gì xấu xí.

I don't want to accuse.

Tôi không muốn buộc tội.

I don't even want to accuse those who accuse.

Tôi thậm chí không muốn buộc tội những kẻ hay buộc tội.

Looking away shall be my only negation.

Ngoảnh mặt đi sẽ là sự phủ định duy nhất của tôi.

And all in all, and on the whole, Cụm từ

Và tựu trung lại, và nhìn chung,

someday I wish to be only a yes-sayer." Cách dùng từ

một ngày nào đó tôi mong mình chỉ là người luôn nói 'có'."

And a few years later, in Ecce Homo,

Và vài năm sau, trong cuốn Ecce Homo,

Nietzsche writes, "My formula for greatness in a human being is amor fati.

Nietzsche viết, "Công thức của tôi cho sự vĩ đại ở một con người là amor fati.

That one wants nothing to be different,

Rằng người ta không muốn bất cứ điều gì khác đi,

not forward, not backwards,

không hướng tới trước, không lùi về sau,

not in all eternity.

không phải trong cõi vĩnh hằng.

Not merely bear what is necessary, Ngữ pháp

Không chỉ đơn thuần chịu đựng những gì tất yếu,

still less conceal it, but love it."

càng không che giấu nó, mà hãy yêu nó."

In most areas of life, most of the time, we do the very opposite.

Trong hầu hết các khía cạnh của cuộc sống, trong hầu hết thời gian, chúng ta làm điều hoàn toàn ngược lại.

We spend a huge amount of time taking stock of our errors, Thành ngữ

Chúng ta dành một lượng thời gian khổng lồ để kiểm điểm những sai lầm của mình,

regretting and lamenting the unfortunate twists of fate Thành ngữ

hối tiếc và than thở về những ngã rẽ không may của số phận

and wishing that things could have gone differently. Ngữ pháp

và ước rằng mọi chuyện có thể diễn ra khác đi.

We are typically mighty opponents of anything that smacks of resignation or fatalism. Cụm động từ

Chúng ta thường là những đối thủ mạnh mẽ của bất cứ điều gì mang màu sắc cam chịu hoặc thuyết định mệnh.

We want to alter and improve things,

Chúng ta muốn thay đổi và cải thiện mọi thứ,

ourselves, politics, the economy, the course of history.

bản thân chúng ta, chính trị, nền kinh tế, tiến trình của lịch sử.

And part of this means refusing to be passive

Và một phần của điều này có nghĩa là từ chối bị động

about the errors, injustices, and ugliness

về những sai lầm, những bất công và những điều xấu xí

of our own and the collective past.

của quá khứ của chính chúng ta và của tập thể.

Nietzsche himself in some moods knows this defiance full well. Cụm từ

Bản thân Nietzsche trong một số tâm trạng cũng biết rất rõ sự chống đối này.

There is much emphasis in his work on action, initiative, and self-assertion.

Có nhiều sự nhấn mạnh trong tác phẩm của ông về hành động, sự chủ động và sự khẳng định bản thân.

His concept of the Wille zur Macht, Văn hóa

Khái niệm Wille zur Macht của ông,

or will to power,

hay ý chí hùng cường,

embodies just this attitude of vitality and conquest of obstacles.

hiện thân cho chính thái độ tràn đầy sức sống và chinh phục các chướng ngại vật này.

However, he's aware that in order to lead a good life,

Tuy nhiên, ông nhận thức được rằng để có một cuộc sống tốt đẹp,

we need to keep in mind plenty of opposing ideas

chúng ta cần ghi nhớ rất nhiều ý tưởng đối lập

and marshal them as and when they become relevant. Cụm từ

và tập hợp chúng khi và chỉ khi chúng trở nên có liên quan.

We don't, in Nietzsche's eyes, need to be consistent.

Trong mắt Nietzsche, chúng ta không cần phải nhất quán.

We need to have the ideas to hand that can salve our wounds. Ghi chú

Chúng ta cần có sẵn những ý tưởng có thể xoa dịu vết thương của mình.

Nietzsche isn't, therefore, asking us to choose

Do đó, Nietzsche không yêu cầu chúng ta lựa chọn

between glorious fatalism on the one hand Mạch ý

giữa một bên là thuyết định mệnh huy hoàng

or a vigorous willing on the other.

hay một bên là ý chí mạnh mẽ.

He is allowing us to have recourse to either intellectual move, Cụm từ

Ông đang cho phép chúng ta dùng đến một trong hai bước đi trí tuệ,

depending on the occasion.

tùy thuộc vào từng hoàn cảnh.

He wishes our mental toolkit to have more than one set of ideas, Thành ngữ

Ông mong muốn bộ công cụ tinh thần của chúng ta có nhiều hơn một tập hợp các ý tưởng,

to have, as it were, both a hammer and a saw.

như thể là có cả một cái búa và một cái cưa.

Certain occasions particularly need the wisdom of a will-driven philosophy.

Một số dịp nhất định đặc biệt cần đến sự khôn ngoan của một triết học được thúc đẩy bởi ý chí.

Others demand that we know how to accept, embrace, and stop fighting the inevitable. Ngữ pháp

Những dịp khác đòi hỏi chúng ta phải biết cách chấp nhận, nắm lấy và ngừng chống lại những điều không thể tránh khỏi.

In Nietzsche's own life, there was much that he had tried to change and overcome.

Trong chính cuộc đời của Nietzsche, có rất nhiều điều ông đã cố gắng thay đổi và vượt qua.

He had fled his restrictive family in Germany and escaped to the Swiss Alps.

Ông đã chạy trốn khỏi gia đình gò bó của mình ở Đức và trốn sang dãy Alps của Thụy Sĩ.

He had tried to get away from the narrowness of academia and become a freelance writer.

Ông đã cố gắng thoát khỏi sự chật hẹp của giới học thuật và trở thành một nhà văn tự do.

He had tried to find a wife who could be both a lover and an intellectual soulmate.

Ông đã cố gắng tìm một người vợ có thể vừa là người tình vừa là tri kỷ tri thức.

But a lot in this project of self-creation and self-overcoming

Nhưng rất nhiều điều trong dự án tự kiến tạo và tự vượt qua này

had gone terribly wrong. Cụm từ

đã đi sai hướng một cách khủng khiếp.

He couldn't get his parents, especially his mother and sister, out of his head. Thành ngữ

Ông không thể gạt cha mẹ, đặc biệt là mẹ và em gái, ra khỏi đầu mình.

Nietzsche's books sold dismally,

Những cuốn sách của Nietzsche bán cực kỳ ế ẩm,

and he was forced more or less to beg from friends and family

và ông ít nhiều bị buộc phải ngửa tay xin bạn bè và gia đình

in order to keep going.

để có thể tiếp tục sống.

Meanwhile, his halting gauche attempts to seduce women

Trong khi đó, những nỗ lực vụng về và ngập ngừng của ông để quyến rũ phụ nữ

were met by ridicule and rejection. Cụm từ

lại vấp phải sự chế nhạo và từ chối.

There must have been so many lamentations and regrets Ngữ pháp

Chắc hẳn đã có rất nhiều lời than vãn và sự hối tiếc

running through his mind in his walks across the Upper Engadine Thành ngữ

chạy qua tâm trí ông trong những chuyến đi dạo ngang qua Thượng Engadine

and his nights in his modest wooden chalet in Sils Maria.

và những đêm ông ở trong ngôi nhà gỗ khiêm tốn của mình ở Sils Maria.

"If only I'd stuck with an academic career.

"Giá như mình gắn bó với sự nghiệp học thuật.

If only I'd been more confident around certain women. Ngữ pháp

Giá như mình tự tin hơn khi ở bên cạnh những người phụ nữ nhất định.

If only I'd written in a more popular style.

Giá như mình viết theo phong cách đại chúng hơn.

If only I'd been born in France."

Giá như mình sinh ra ở Pháp."

It was because such thoughts,

Chính là vì những suy nghĩ như vậy,

and every one of us has our own distinct variety of them,

và mỗi người trong chúng ta đều có một biến thể riêng biệt của chúng,

can ultimately be so destructive and so soul-sapping

cuối cùng có thể mang tính hủy diệt và làm kiệt quệ tâm hồn đến mức

that the idea of amor fati grew compelling to Nietzsche.

khiến ý tưởng về amor fati ngày càng trở nên hấp dẫn đối với Nietzsche.

Amor fati was the idea that he needed

Amor fati là ý tưởng mà ông cần

in order to regain sanity after hours of self-recrimination and criticism.

nhằm lấy lại sự tỉnh táo sau nhiều giờ tự trách móc và tự chỉ trích.

It's the idea we ourselves may need at 4:00 a.m.

Đó là ý tưởng mà chính chúng ta có thể cần vào lúc 4 giờ sáng

finally to quieten a mind that has started gnawing into itself Thành ngữ

để cuối cùng làm dịu đi một tâm trí đã bắt đầu tự dằn vặt mình

shortly after midnight.

ngay sau nửa đêm.

It's an idea with which a troubled spirit can greet the first signs of dawn.

Đó là một ý tưởng mà một tâm hồn đang bồn chồn có thể dùng để đón chào những dấu hiệu đầu tiên của bình minh.

At the height of the mood of amor fati, Cụm từ

Ở đỉnh cao của tâm trạng amor fati,

we recognize that things really could not have been otherwise, Ngữ pháp

chúng ta nhận ra rằng mọi thứ thực sự không thể khác đi được,

because everything we are and have done

bởi vì tất cả những gì chúng ta là và những gì chúng ta đã làm

is bound closely together in a web of consequences Thành ngữ

được gắn kết chặt chẽ với nhau trong một mạng lưới các hệ quả

that began with our birth

bắt đầu từ khi chúng ta sinh ra

and which we are powerless to alter at will. Cụm từ

và chúng ta bất lực trong việc thay đổi theo ý muốn.

We see that what went right and what went horribly wrong are as one, Mạch ý

Chúng ta thấy rằng những gì diễn ra tốt đẹp và những gì diễn ra tồi tệ đều là một,

and we commit ourselves to accepting both, Cụm từ

và chúng ta cam kết chấp nhận cả hai,

to no longer destructively hoping that things could have been otherwise.

để không còn hy vọng một cách đầy tính hủy diệt rằng mọi thứ có thể đã khác đi.

We were headed to a degree of catastrophe from the start.

Chúng ta đã hướng đến một mức độ thảm họa ngay từ đầu.

We end up saying, with tears in which there mingle grief and a sort of ecstasy, Ngữ pháp

Cuối cùng chúng ta nói, với những giọt nước mắt trong đó hòa quyện giữa đau buồn và một loại cực lạc,

a large yes to the whole of life Thành ngữ

một tiếng "có" lớn lao đối với toàn bộ cuộc sống

in its absolute horror and occasional moments of awesome beauty.

trong sự kinh hoàng tột độ của nó và những khoảnh khắc vẻ đẹp đáng kinh ngạc thi thoảng xuất hiện.

In a letter to a friend written in the summer of 1882,

Trong một bức thư gửi cho một người bạn viết vào mùa hè năm 1882,

Nietzsche tried to sum up the new spirit of acceptance Cụm động từ

Nietzsche đã cố gắng tóm tắt tinh thần chấp nhận mới

that he had learned to lean on Cụm động từ

mà ông đã học được cách dựa vào

to protect him from the agony of regret.

để bảo vệ ông khỏi nỗi đau của sự hối tiếc.

"I am in a mood of fatalistic surrender to God.

"Tôi đang trong tâm trạng phó mặc cho số phận theo ý Chúa.

I call it amor fati.

Tôi gọi nó là amor fati.

So much so that I would be willing to rush into a lion's jaws." Ghi chú

Đến mức tôi sẵn sàng lao vào hàm sư tử."

And that is where, after a bit too much regret,

Và đó là nơi, sau một chút quá nhiều hối tiếc,

we should learn, sometimes, to join him.

đôi khi chúng ta nên học cách đồng hành cùng ông.

Thank you for watching.

Cảm ơn các bạn đã xem.

If you want to learn more about the thinkers from our videos,

Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về các nhà tư tưởng từ các video của chúng tôi,

check out our Great Thinkers book,

hãy tham khảo cuốn sách Những Nhà tư tưởng Lớn của chúng tôi,

available worldwide and now as an ebook.

hiện có mặt trên toàn thế giới và dưới dạng sách điện tử.