Văn học để làm gì?: tài liệu học tiếng Anh

We have a general sense that these sort of places are filled with things that are deeply important.

Chúng ta có cảm giác chung rằng những nơi như thế này tràn ngập những điều vô cùng quan trọng.

But what exactly is literature good for? Mạch ý

Nhưng chính xác thì văn học có ích lợi gì?

Why should we spend our time reading novels or poems when out there big things are going on?

Tại sao chúng ta phải dành thời gian đọc tiểu thuyết hay thơ ca trong khi ngoài kia bao việc lớn lao đang diễn ra?

Let's have a think about some of the ways that literature benefits us. Cụm từ

Hãy cùng suy nghĩ về một vài cách mà văn học mang lại lợi ích cho chúng ta.

Of course, it looks like it's wasting time, Ngữ pháp

Dĩ nhiên, việc đó trông có vẻ như đang lãng phí thời gian,

but literature is ultimately the greatest time saver

nhưng rốt cuộc văn học lại là công cụ tiết kiệm thời gian vĩ đại nhất

for it gives us access to a range of emotions and events Cụm từ

bởi nó cho phép ta tiếp cận với một loạt cảm xúc và sự kiện

that it would take you years, decades, millennia Ngữ pháp

mà bạn có thể phải mất nhiều năm, nhiều thập kỷ, thậm chí nhiều thiên niên kỷ

to try to experience directly.

để tự mình trải nghiệm trực tiếp.

Literature is the greatest reality simulator, Thành ngữ

Văn học là cỗ máy giả lập thực tế vĩ đại nhất,

a machine that puts you through infinitely more situations Cụm động từ

một cỗ máy đưa bạn trải qua vô số tình huống

than you could ever directly witness.

hơn hẳn những gì bạn có thể trực tiếp chứng kiến.

It lets you, safely, that's crucial,

Nó cho phép bạn, một cách an toàn, điều đó là vô cùng quan trọng,

see what it's like to get divorced Ngữ pháp

thấy được cảm giác ly hôn là như thế nào

or kill someone and feel remorseful

hoặc giết ai đó và cảm thấy hối hận

or chuck in your job and take off to the desert Cụm động từ

hoặc vứt bỏ công việc rồi trốn vào sa mạc

or make a terrible mistake while leading your country.

hoặc phạm phải một sai lầm khủng khiếp trong khi lãnh đạo đất nước.

It lets you speed up time Thành ngữ

Nó cho phép bạn tăng tốc thời gian

in order to see the arc of a life Thành ngữ

để nhìn thấy quỹ đạo của một đời người

from childhood to old age.

từ thời thơ ấu cho đến lúc tuổi già.

It gives you the keys to the palace and to countless bedrooms, Thành ngữ

Nó đưa cho bạn chìa khóa vào các cung điện và vô số phòng ngủ,

so you can assess your life in relation to that of others. Ngữ pháp

để bạn có thể đánh giá cuộc đời mình khi đặt cạnh cuộc đời của người khác.

It introduces you to fascinating people,

Nó giới thiệu bạn với những con người đầy cuốn hút,

a Roman general, an 11th century French princess,

một vị tướng La Mã, một nàng công chúa nước Pháp thế kỷ 11,

a Russian upper-class mother just embarking on an affair. Cụm từ

một bà mẹ thuộc tầng lớp thượng lưu Nga vừa mới bước vào một cuộc ngoại tình.

It takes you across continents and centuries.

Nó đưa bạn vượt qua nhiều lục địa và nhiều thế kỷ.

Literature cures you of provincialism Thành ngữ

Văn học chữa khỏi căn bệnh thiển cận của bạn

and at almost no cost turns us into citizens of the world.

và gần như không tốn chi phí để biến chúng ta thành những công dân toàn cầu.

Literature performs the basic magic of showing us

Văn học thực hiện phép thuật cơ bản là cho chúng ta thấy

what things look like from someone else's point of view. Cụm từ

mọi thứ trông như thế nào dưới góc nhìn của một người khác.

It allows us to consider the consequences of our actions on others

Nó cho phép chúng ta xem xét hậu quả từ hành động của mình đối với người khác

in a way we otherwise wouldn't.

theo cách mà bình thường chúng ta sẽ không làm.

And it shows us examples of kindly, generous, sympathetic people.

Và nó cho chúng ta thấy những tấm gương về những con người tử tế, hào phóng, giàu lòng trắc ẩn.

Literature typically stands opposed to the dominant value system, Cụm từ

Văn học thường đứng ở thế đối lập với hệ giá trị thống trị,

the one that rewards money and power.

hệ giá trị mà tôn vinh tiền bạc và quyền lực.

Writers are on the other side.

Các nhà văn đứng ở phía bên kia.

They make us sympathetic to ideas and feelings

Họ làm cho chúng ta đồng cảm với những tư tưởng và cảm xúc

that are of deep importance,

có tầm quan trọng sâu sắc,

but that can't afford airtime Thành ngữ

nhưng lại không thể có thời lượng lên sóng

in a commercialized, status-conscious

trong một thế giới thương mại hóa, chú trọng địa vị

and cynical world.

và đầy hoài nghi.

We're weirder than we're allowed to admit.

Chúng ta kỳ quặc hơn những gì chúng ta được phép thừa nhận.

We often can't say what's really on our minds, Thành ngữ

Chúng ta thường không thể nói ra những gì thực sự đang nghĩ trong đầu,

but in books we find descriptions of who we genuinely are

nhưng trong sách, ta tìm thấy những miêu tả về con người thật của chúng ta

and what events are actually like,

và bản chất thực sự của các sự kiện,

described with an honesty quite different

được miêu tả với một sự chân thực rất khác

from what ordinary conversation allows for.

so với những gì những cuộc trò chuyện thông thường cho phép.

In the best books,

Trong những cuốn sách hay nhất,

it's as if the writer knows us better than we know ourselves. Ngữ pháp

dường như nhà văn còn hiểu chúng ta hơn cả chính chúng ta hiểu mình.

They find the words to describe the fragile, weird, special experiences Cụm từ

Họ tìm ra từ ngữ để mô tả những trải nghiệm mong manh, kỳ lạ, đặc biệt

of our inner lives.

trong đời sống nội tâm của chúng ta.

The light on a summer morning,

Ánh sáng của một buổi sáng mùa hè,

the anxiety we felt at the gathering,

nỗi lo âu ta cảm thấy tại một buổi tụ tập,

the sensations of a first kiss,

những rung động của nụ hôn đầu,

the envy when a friend told us of their new business,

sự ghen tị khi một người bạn kể cho ta về công việc kinh doanh mới của họ,

the longing we experienced on the train

niềm khao khát ta trải qua trên chuyến tàu

looking at the profile of another passenger

khi nhìn vào góc nghiêng của một hành khách khác

we never dared to speak to.

mà ta chưa bao giờ dám bắt chuyện.

Writers open our hearts and minds Thành ngữ

Các nhà văn mở rộng trái tim và tâm trí chúng ta

and give us maps to our own selves

và đưa cho ta bản đồ để khám phá chính mình

so that we can travel in them more reliably

để chúng ta có thể du hành trong đó một cách đáng tin cậy hơn

and with less of a feeling of paranoia and persecution.

và ít cảm thấy hoang tưởng hay bị bức hại hơn.

As the writer Emerson remarked,

Như nhà văn Emerson đã nhận xét,

In the works of great writers,

"Trong các tác phẩm của những nhà văn vĩ đại,

we find our own neglected thoughts.

ta tìm thấy những suy nghĩ bị bỏ quên của chính mình."

Literature is a corrective to the superficiality Cách dùng từ

Văn học là liều thuốc chữa trị sự hời hợt

and compromises of friendship.

và những thỏa hiệp của tình bạn.

Books are our true friends,

Sách là những người bạn thực sự của chúng ta,

always to hand, never too busy, Thành ngữ

luôn ở trong tầm tay, không bao giờ quá bận rộn,

giving us unvarnished accounts of what things are really like. Thành ngữ

mang đến cho ta những lời kể trần trụi về việc mọi thứ thực sự là như thế nào.

All of our lives, one of our greatest fears

Trong suốt cuộc đời mình, một trong những nỗi sợ lớn nhất của chúng ta

is of failing, of messing up,

là thất bại, là làm hỏng mọi chuyện,

of becoming, as the tabloids put it, a loser. Mạch ý

là trở thành một kẻ thua cuộc, như cách các tờ báo lá cải hay gọi.

Every day the media takes us into stories of failure.

Mỗi ngày, giới truyền thông đều đưa chúng ta vào những câu chuyện thất bại.

Interestingly, a lot of literature is also about failure.

Thật thú vị là phần lớn văn học cũng viết về sự thất bại.

In one way or another, a great many novels, plays, poems Cụm từ

Bằng cách này hay cách khác, rất nhiều tiểu thuyết, vở kịch, bài thơ

are about people who've messed up, Cụm động từ

đều nói về những người đã làm hỏng mọi chuyện,

people who slept with mum by mistake

những người vô tình ngủ với mẹ mình

or who let down their partner Cụm động từ

hay những người đã phản bội bạn đời của họ

or who died after running up some debts on shopping sprees. Cụm động từ

hoặc những người đã chết sau khi gánh một khoản nợ vì những cơn cuồng mua sắm.

If the media got to them, they'd make mincemeat out of them. Thành ngữ

Nếu truyền thông mà tóm được họ, họ sẽ băm vằm những người này ra.

But great books don't judge as harshly Ngữ pháp

Nhưng những cuốn sách hay không phán xét khắc nghiệt

or as one-dimensionally as the media.

hay phiến diện như giới truyền thông.

They evoke pity for the hero

Chúng gợi lên lòng thương xót cho nhân vật chính

and fear for ourselves

và nỗi sợ hãi cho chính chúng ta

based on a new sense of how near we all are Ngữ pháp

dựa trên một nhận thức mới về việc tất cả chúng ta đang ở gần đến mức nào

to destroying our own lives.

với việc tự hủy hoại cuộc sống của chính mình.

But if literature can really do all these things, Ngữ pháp

Nhưng nếu văn học thực sự có thể làm được tất cả những điều này,

we might need to treat it a bit differently

chúng ta có thể cần phải đối xử với nó theo cách hơi khác một chút

to the way we do now.

so với cách chúng ta vẫn làm hiện nay.

We tend to treat it as a distraction, Ngữ pháp

Chúng ta có xu hướng coi nó như một sự xao nhãng,

an entertainment, something for the beach.

một trò giải trí, thứ gì đó để đọc trên bãi biển.

But it's far more than that. Cụm từ

Nhưng nó còn vĩ đại hơn thế rất nhiều.

It's really therapy in the broad sense.

Về nghĩa rộng, đó thực sự là một phương pháp trị liệu.

We should learn to treat it as doctors treat their medicines, Mạch ý

Chúng ta nên học cách đối xử với nó như cách các bác sĩ đối xử với thuốc của họ,

something we prescribe in response to a range of ailments Cụm từ

một thứ mà chúng ta kê đơn để đáp ứng với hàng loạt căn bệnh

and classify according to the problems

và phân loại theo những vấn đề

it might best be suited to addressing. Cụm từ

mà nó có thể giải quyết tốt nhất.

Literature deserves its prestige for one reason above all others, Mạch ý

Văn học xứng đáng với uy tín của nó vì một lý do trên hết tất cả,

because it's a tool to help us live and die

bởi đó là một công cụ giúp chúng ta sống và chết

with a little bit more wisdom, goodness, and sanity.

với thêm một chút khôn ngoan, lương thiện và sự tỉnh táo.