XÃ HỘI HỌC - Theodor Adorno: tài liệu học tiếng Anh

Theodor Wiesengrund Adorno was born in Frankfurt in 1903

Theodor Wiesengrund Adorno sinh ra ở Frankfurt vào năm 1903

into a wealthy and cultured family.

trong một gia đình giàu có và có văn hóa.

His father, a wine merchant,

Cha ông, một thương gia bán rượu,

was of Jewish origin

là người gốc Do Thái

but had converted to Protestantism at university. Cụm từ

nhưng đã cải đạo sang đạo Tin Lành khi còn ở trường đại học.

Until his 20s,

Cho đến những năm 20 tuổi,

Adorno planned for a career as a composer Cụm từ

Adorno đã dự định theo đuổi sự nghiệp của một nhà soạn nhạc

but eventually focused on philosophy.

nhưng cuối cùng lại tập trung vào triết học.

In 1934,

Vào năm 1934,

he was barred on racial grounds Ghi chú

ông bị cấm vì lý do chủng tộc,

from teaching in Germany.

không được giảng dạy tại Đức.

So he moved to Oxford

Vì vậy, ông chuyển đến Oxford

and later to New York and then Los Angeles.

và sau đó là New York, rồi đến Los Angeles.

He was both fascinated and repelled by Californian consumer culture Ngữ pháp

Ông vừa bị cuốn hút vừa cảm thấy chán ghét văn hóa tiêu dùng ở California

and thought with unusual depth about suntans and drive-ins. Văn hóa

và đã suy nghĩ với chiều sâu khác thường về việc tắm nắng và các rạp chiếu phim ngoài trời.

Adorno was closely connected with a pioneering Institute of Social Research,

Adorno có mối liên hệ mật thiết với Viện Nghiên cứu Xã hội tiên phong,

also known as the Frankfurt School, Ghi chú

còn được biết đến với tên gọi Trường phái Frankfurt,

which had been founded and funded by his friend Felix Weil.

được thành lập và tài trợ bởi người bạn của ông là Felix Weil.

The Institute aimed to develop a psychological understanding

Viện hướng tới việc phát triển sự thấu hiểu về mặt tâm lý học

of the problems thrown up by modern capitalism, Cụm động từ

đối với những vấn đề do chủ nghĩa tư bản hiện đại gây ra,

especially the culture and mindset it generates.

đặc biệt là nền văn hóa và tư duy mà nó tạo ra.

Adorno drew attention to three significant ways Ghi chú

Adorno đã thu hút sự chú ý vào ba khía cạnh quan trọng

in which capitalism corrupts and degrades us.

mà trong đó chủ nghĩa tư bản làm chúng ta hư hỏng và tha hóa.

Adorno believed that the primary focus for progressive philosophers Ngữ pháp

Adorno tin rằng trọng tâm chính đối với các triết gia tiến bộ

should be the study of how the working and middle classes of developed nations

nên là việc nghiên cứu xem giai cấp công nhân và trung lưu của các quốc gia phát triển

think and feel,

suy nghĩ và cảm nhận như thế nào,

and in particular, Mạch ý

và đặc biệt là,

the manner in which they spend their evenings and weekends. Ngữ pháp

cách họ tiêu tốn những buổi tối và những ngày cuối tuần của mình.

Adorno had a highly ambitious view

Adorno có một góc nhìn đầy tham vọng

of what leisure time should be for. Ngữ pháp

về mục đích của thời gian giải trí.

It was not to relax and take one's mind off things. Thành ngữ

Đó không phải là để thư giãn và quên đi mọi thứ.

Free time should be our prime opportunity

Thời gian rảnh rỗi nên là cơ hội hàng đầu của chúng ta

to expand and develop ourselves,

để mở rộng và phát triển bản thân,

to reach after our better nature, Thành ngữ

để vươn tới bản chất tốt đẹp hơn của chính mình,

and to acquire the tools with which to change society. Ngữ pháp

và để có được những công cụ dùng để thay đổi xã hội.

It's a time when we might see films

Đó là lúc chúng ta có thể xem những bộ phim

that can help us to understand our relationships with new clarity,

giúp ta thấu hiểu các mối quan hệ của mình một cách rõ ràng mới mẻ,

or read books that give us fresh insights into politics, Cụm từ

hoặc đọc những cuốn sách mang lại cho ta cái nhìn mới mẻ về chính trị,

or listen to music

hoặc nghe những bản nhạc

that gives us courage to reform ourselves and collective life. Cụm từ

mang lại cho ta lòng can đảm để cải cách bản thân và đời sống tập thể.

But in the modern world,

Nhưng trong thế giới hiện đại,

Adorno bemoaned that leisure

Adorno than phiền rằng sự giải trí

has fallen into the hands Thành ngữ

đã rơi vào tay

of an omnipresent and deeply malevolent entertainment machine,

của một cỗ máy giải trí hiện diện khắp nơi và vô cùng độc hại,

which he called the culture industry. Văn hóa

mà ông gọi là ngành công nghiệp văn hóa.

Modern films, TV, radio, magazines, and now social media

Phim ảnh hiện đại, TV, đài phát thanh, tạp chí và giờ là mạng xã hội

seemed for Adorno to be almost designed to keep us distracted, Ngữ pháp

đối với Adorno dường như gần như được thiết kế để giữ cho chúng ta luôn bị xao nhãng,

unable to understand ourselves,

không thể thấu hiểu được chính mình,

and without the will to alter political reality. Cụm từ

và đánh mất ý chí thay đổi thực tại chính trị.

So for example, Mạch ý

Vì vậy, chẳng hạn,

the news will feed us a mixture of salacious nonsense Thành ngữ

tin tức sẽ nhồi nhét cho chúng ta một mớ hỗn độn những điều vô nghĩa gợi dục

and political stories that scramble any possibility

và những câu chuyện chính trị làm xáo trộn mọi khả năng

of understanding the open prison within which we exist. Thành ngữ

để thấu hiểu nhà tù mở mà chúng ta đang tồn tại bên trong.

The cinema shows us the adventures of an alien invasion,

Điện ảnh cho chúng ta xem những cuộc phiêu lưu về sự xâm lược của người ngoài hành tinh,

while the real calamities of our world go unattended. Mạch ý

trong khi những thảm họa thực sự của thế giới chúng ta lại không được chú ý.

Pop music focuses relentlessly on the emotions around romantic love, Cụm từ

Nhạc pop tập trung không ngừng vào những cảm xúc xoay quanh tình yêu lãng mạn,

suggesting that happiness can only come from meeting one very special person,

gợi ý rằng hạnh phúc chỉ có thể đến từ việc gặp được một người vô cùng đặc biệt,

rather than awakening us to the pleasures of community Ngữ pháp

thay vì đánh thức chúng ta hướng tới niềm vui của cộng đồng

and of a more broadly distributed human sympathy.

và của sự đồng cảm nhân loại được lan tỏa rộng rãi hơn.

We wander through museum galleries, Mạch ý

Chúng ta lang thang qua các phòng trưng bày bảo tàng,

privately unsure what they really mean and why we should care.

trong thâm tâm không chắc chắn chúng thực sự có ý nghĩa gì và tại sao chúng ta nên quan tâm.

The culture industry likes to keep us like that,

Ngành công nghiệp văn hóa thích giữ chúng ta ở trạng thái như vậy,

distracted, pliant, confused, and a bit intimidated.

bị xao nhãng, dễ phục tùng, bối rối và có chút e sợ.

Adorno perceptively described Walt Disney as the most dangerous man in America. Mạch ý

Adorno đã mô tả một cách sâu sắc Walt Disney là người đàn ông nguy hiểm nhất nước Mỹ.

Because of the huge range of consumer goods available in modern capitalism,

Vì có vô số hàng tiêu dùng khổng lồ sẵn có trong chủ nghĩa tư bản hiện đại,

we naturally suppose that everything we could possibly want is available. Ngữ pháp

chúng ta tự nhiên cho rằng mọi thứ chúng ta có thể muốn đều có sẵn.

The only problem, if there is one, Ý định

Vấn đề duy nhất, nếu có,

is that we can't afford it.

là chúng ta không thể chi trả cho nó.

But Adorno pointed out Cụm động từ

Nhưng Adorno đã chỉ ra

that our real wants are carefully shielded from us Thành ngữ

rằng những mong muốn thực sự của chúng ta bị che giấu cẩn thận khỏi chúng ta

by capitalist industry,

bởi ngành công nghiệp tư bản,

so that we end up forgetting what it is we truly need Cụm động từ

đến nỗi chúng ta cuối cùng quên mất điều chúng ta thực sự cần là gì

and settle instead for desires manufactured for us Cụm động từ

và thay vào đó đành hài lòng với những ham muốn được sản xuất cho chúng ta

by corporations without any interest in our true welfare.

bởi các tập đoàn không hề quan tâm đến phúc lợi thực sự của chúng ta.

Though we think we live in a world of plenty, Ngữ pháp

Dù chúng ta nghĩ rằng mình đang sống trong một thế giới dư dả,

what we really require to thrive,

những gì chúng ta thực sự cần để phát triển,

namely tenderness, understanding, calm, insight, community, Mạch ý

cụ thể là sự dịu dàng, sự thấu hiểu, sự điềm tĩnh, sự sáng suốt, cộng đồng,

all these things are in painfully short supply Cụm từ

tất cả những điều này đều đang thiếu hụt một cách đau đớn

and are utterly disconnected from the present economy.

và hoàn toàn mất kết nối với nền kinh tế hiện tại.

When they're trying to sell us something, Ngữ pháp

Khi họ đang cố gắng bán cho chúng ta một thứ gì đó,

advertisers show us the thing that we really want

nhà quảng cáo cho chúng ta thấy thứ mà chúng ta thực sự muốn

and then connect it to something we don't actually need. Cụm từ

và sau đó kết nối nó với một thứ mà chúng ta thực sự không cần.

So we can see an advert

Vì vậy, chúng ta có thể thấy một quảng cáo

showing a group of friends walking along a beach chatting amiably, Ngữ pháp

hiển thị một nhóm bạn đang đi dạo trên bãi biển và trò chuyện vui vẻ,

or a family having a picnic and laughing warmly together.

hoặc một gia đình đang đi dã ngoại và cùng nhau cười ấm áp.

These adverts show us these things

Những quảng cáo này cho chúng ta thấy những điều này

because they know we crave community and connection. Cách dùng từ

bởi vì họ biết chúng ta khao khát cộng đồng và sự kết nối.

But the industrial economy

Nhưng nền kinh tế công nghiệp

prefers to keep us lonely and consuming.

lại thích giữ cho chúng ta cô đơn và tiêu dùng.

So at the end of the adverts,

Vì vậy, ở cuối các quảng cáo,

we'll be urged to buy some 25-year-old whisky Ngữ pháp

chúng ta sẽ được thúc giục mua một loại rượu whisky 25 năm tuổi

or a car so powerful Ngữ pháp

hoặc một chiếc ô tô mạnh mẽ đến mức

that no road would ever let us legally drive it at top speed.

không có con đường nào cho phép chúng ta lái nó một cách hợp pháp ở tốc độ tối đa.

Adorno was writing at the dawn of the age of the psychological questionnaire. Thành ngữ

Adorno đã viết lách vào buổi bình minh của kỷ nguyên bảng câu hỏi tâm lý học.

These were widely in use in the United States,

Những thứ này được sử dụng rộng rãi ở Hoa Kỳ,

where they were measuring consumer attitudes and commercial behavior.

nơi chúng đo lường thái độ của người tiêu dùng và hành vi thương mại.

Adorno was intrigued by the underlying concept of the questionnaire,

Adorno bị tò mò bởi khái niệm cơ bản của bảng câu hỏi,

and so together with colleagues,

và vì thế, cùng với các đồng nghiệp,

devoted himself to designing a rather different kind of questionnaire, Cụm từ

đã cống hiến hết mình để thiết kế một loại bảng câu hỏi khá khác biệt,

one designed to spot fascists. Cách dùng từ

một bảng câu hỏi được thiết kế để phát hiện những kẻ phát xít.

The questionnaire that he designed asked contributors

Bảng câu hỏi mà ông thiết kế đã yêu cầu những người tham gia

to assess their level of agreement with statements like Cụm từ

đánh giá mức độ đồng ý của họ với các tuyên bố như

"Obedience and respect for authority

"Sự vâng lời và tôn trọng quyền lực

are the most important virtues children should learn"

là những đức tính quan trọng nhất mà trẻ em nên học"

and "If people would talk less and work more,

và "Nếu mọi người bớt nói lại và làm việc nhiều hơn,

everybody would be better off." Cụm từ

cuộc sống của mọi người sẽ tốt hơn."

And "When a person has a problem or worry,

Và "Khi một người gặp khó khăn hoặc lo lắng,

it's best for him not to think about it, Ngữ pháp

tốt nhất là người đó không nên nghĩ về nó,

but to keep busy with more cheerful things." Cụm từ

mà hãy giữ cho mình bận rộn với những điều vui vẻ hơn."

Given the traumas Germany had just been through, Mạch ý

Căn cứ vào những tổn thương mà nước Đức vừa trải qua,

it's no surprise that Adorno gave his questionnaire, Cụm từ

không có gì ngạc nhiên khi Adorno đã dành cho bảng câu hỏi của mình,

and what he called the F-scale, Văn hóa

và thứ ông gọi là thang đo F,

fascist scale, such attention.

thang đo phát xít, một sự chú ý như vậy.

His team even sent the F-scale to every school in West Germany.

Nhóm của ông thậm chí đã gửi thang đo F tới mọi trường học ở Tây Đức.

But a more widely applicable lesson to be drawn from this experiment Cụm từ

Nhưng một bài học có thể áp dụng rộng rãi hơn được rút ra từ thí nghiệm này

is that psychology comes ahead of politics. Thành ngữ

đó là tâm lý học đi trước chính trị.

Long before someone is racist, Ngữ pháp

Rất lâu trước khi ai đó trở thành kẻ phân biệt chủng tộc,

homophobic, or authoritarian,

kỳ thị đồng tính hoặc độc tài,

they are, Adorno skillfully suggested,

như Adorno đã khéo léo chỉ ra, họ,

likely to be suffering from psychological frailties and immaturities, Ngữ pháp

rất có thể đang phải chịu đựng những yếu đuối và sự non nớt về mặt tâm lý,

which is the task of a good society

điều mà một xã hội tốt đẹp có nhiệm vụ

to get better at spotting and responding to. Ngữ pháp

phải làm tốt hơn trong việc phát hiện và phản hồi.

Rather than leaving problems to fester so long Thành ngữ

Thay vì để các vấn đề mưng mủ quá lâu

that there's eventually no way to deal with them Ngữ pháp

đến mức cuối cùng không có cách nào để giải quyết chúng

other than through force,

ngoài việc sử dụng vũ lực,

we should learn to understand the psychology

chúng ta nên học cách thấu hiểu tâm lý học

of everyday insanity from the earliest moments.

của sự điên rồ thường ngày ngay từ những khoảnh khắc đầu tiên.

Adorno was a left-wing thinker

Adorno là một nhà tư tưởng cánh tả

who recognized that the primary obstacles to social progress

người đã nhận ra rằng những trở ngại chính đối với tiến bộ xã hội

are cultural and psychological, Ngữ pháp

mang tính văn hóa và tâm lý,

rather than narrowly political or economic.

chứ không chỉ gói gọn trong chính trị hay kinh tế hẹp hòi.

We already have the money, the resources,

Chúng ta đã có sẵn tiền bạc, tài nguyên,

the time, and the skills

thời gian và kỹ năng

to make sure that everyone can sleep in a house, Cụm từ

để đảm bảo rằng mọi người đều có thể ngủ trong một ngôi nhà,

stop destroying the planet,

ngừng việc phá hủy hành tinh,

is given a fulfilling job,

được trao một công việc viên mãn,

and feel supported by the community.

và cảm thấy được cộng đồng hỗ trợ.

So the reason why we continue to suffer and hurt one another Ngữ pháp

Vì vậy, lý do khiến chúng ta tiếp tục chịu đựng và làm tổn thương lẫn nhau

is first and foremost because our minds are sick. Cụm từ

đầu tiên và quan trọng nhất là vì tâm trí của chúng ta đang bị bệnh.

This is the continuing provocation

Đây là sự khiêu khích liên tục

offered by the beguiling and calmly furious work of Theodor Adorno. Thành ngữ

được đưa ra bởi tác phẩm đầy mê hoặc và tĩnh lặng giận dữ của Theodor Adorno.

Thank you so much for watching.

Rất cảm ơn các bạn đã xem.

If you like the videos we produce at The School of Life,

Nếu bạn thích các video mà chúng tôi sản xuất tại The School of Life,

then may we suggest you visit our friends over at a channel called Wisecrack. Ý định

thì chúng tôi xin đề xuất bạn ghé thăm những người bạn của chúng tôi tại một kênh tên là Wisecrack.

They too create wonderful videos

Họ cũng tạo ra những video tuyệt vời

about philosophy, literature, cinema, psychology, and more,

về triết học, văn học, điện ảnh, tâm lý học và hơn thế nữa,

all with a cheeky twist. Cách dùng từ

tất cả đều có một sự biến tấu táo bạo.

So click here to visit their channel

Vì vậy hãy nhấp vào đây để truy cập kênh của họ

and we highly suggest that you subscribe.

và chúng tôi cực kỳ đề xuất bạn đăng ký theo dõi.

You might be especially interested in their show called 8-Bit Philosophy.

Bạn có thể sẽ đặc biệt quan tâm đến chương trình của họ mang tên 8-Bit Philosophy.

Click here to watch their classic episode

Nhấp vào đây để xem tập phim kinh điển của họ

on Plato's Allegory of the Cave Văn hóa

về Ngụ ngôn cái hang của Plato

as explained through the video game Zelda.

được giải thích thông qua trò chơi điện tử Zelda.