Tiếng Anh có thực sự là tiếng Anh không? 6 Minute English: tài liệu học tiếng Anh

6 Minute English from BBCLearningEnglish.com.

6 Minute English từ BBCLearningEnglish.com.

Hello, this is 6 Minute English from BBC Learning English.

Xin chào, đây là 6 Minute English từ BBC Learning English.

I'm Neil.

Tôi là Neil.

And I'm Georgina.

Và tôi là Georgina.

Gōdne mergen.

Gōdne mergen.

Mé lícap pé métanne.

Mé lícap pé métanne.

I beg your pardon, Neil. Ý định

Anh nói gì cơ, Neil?

Is something stuck in your throat? Ý định

Cổ họng anh bị vướng gì à?

Are you speaking a foreign language?

Anh đang nói ngoại ngữ sao?

Ha, well, actually, Georgina,

Ha, à, thực ra, Georgina,

I was saying good morning, pleased to meet you in English,

tôi vừa nói chào buổi sáng, rất vui được gặp bạn bằng tiếng Anh,

but not the English you and I speak. Ngữ pháp

nhưng không phải thứ tiếng Anh mà bạn và tôi vẫn nói.

That was Anglo-Saxon or Old English,

Đó là tiếng Anglo-Saxon hay Tiếng Anh Cổ,

the earliest form of English spoken in the Middle Ages, Ngữ pháp

dạng tiếng Anh sơ khai nhất được nói vào thời Trung cổ,

so between the 5th and 15th century.

tức là giữa thế kỷ thứ 5 và thứ 15.

It doesn't sound anything like the way people talk nowadays. Cụm từ

Nghe hoàn toàn không giống cách mọi người nói chuyện ngày nay.

No, but it's surprising how many of the words we use today Ngữ pháp

Đúng vậy, nhưng thật đáng ngạc nhiên là có bao nhiêu từ chúng ta dùng hiện nay

have survived from Old English.

đã tồn tại từ thời Tiếng Anh Cổ.

Beer, wine, drink, fish, bread, butter,

Bia, rượu vang, uống, cá, bánh mì, bơ,

eye, ear, mouth, head, hand, foot,

mắt, tai, miệng, đầu, tay, chân,

life, love, laughter, mother, daughter,

cuộc sống, tình yêu, tiếng cười, mẹ, con gái,

sister, brother, son, father, all Anglo-Saxon words.

chị em gái, anh em trai, con trai, cha, tất cả đều là các từ Anglo-Saxon.

Wow, so many everyday words. Cách dùng từ

Chà, thật nhiều từ vựng hàng ngày.

But what about the classics, Latin and Greek? Ý định

Thế còn những ngôn ngữ cổ điển như tiếng Latinh và tiếng Hy Lạp thì sao?

I thought a lot of English vocabulary came from there.

Tôi tưởng phần lớn từ vựng tiếng Anh bắt nguồn từ đó.

That's also true,

Điều đó cũng đúng,

but the history of English is the history of invasions, Mạch ý

nhưng lịch sử của tiếng Anh là lịch sử của những cuộc xâm lược,

you know, when the army of one country fights to enter and control another country.

bạn biết đấy, khi quân đội của một quốc gia chiến đấu để tiến vào và kiểm soát một quốc gia khác.

Like the Roman invasion of Britain?

Giống như cuộc xâm lược của người La Mã vào nước Anh?

Right, and later invasions too,

Đúng, và cả những cuộc xâm lược sau này nữa,

by Norse-speaking Vikings and Germanic Saxons.

của người Viking nói tiếng Bắc Âu cổ và người Saxon gốc Đức.

In fact, Georgina, that reminds me of my quiz question. Mạch ý

Thực ra, Georgina, điều đó nhắc tôi nhớ đến câu hỏi đố của mình.

Go on, then, but in modern English, Ý định

Vậy tiếp tục đi, nhưng bằng tiếng Anh hiện đại nhé,

if you don't mind. Ý định

nếu anh không phiền.

Okay, well, the year 1066 is remembered for a famous battle, Cụm từ

Được rồi, năm 1066 được nhớ đến với một trận chiến nổi tiếng,

when the French-speaking Norman king, William the Conqueror, invaded England.

khi vị vua người Norman nói tiếng Pháp, William Kẻ Chinh Phục, xâm lược nước Anh.

But what is the name of the famous battle?

Nhưng tên của trận chiến nổi tiếng đó là gì?

Is it A, the Battle of Waterloo,

Có phải A, Trận Waterloo,

B, the Battle of Hastings,

B, Trận Hastings,

or C, the Battle of Trafalgar?

hay C, Trận Trafalgar?

Mm, my history's not great, Neil,

Ừm, kiến thức lịch sử của tôi không giỏi lắm, Neil,

but I think it's B, the Battle of Hastings.

nhưng tôi đoán là B, Trận Hastings.

Okay, Georgina, we'll find out later. Cụm động từ

Được rồi, Georgina, chúng ta sẽ tìm hiểu sau.

Another Old English word there.

Lại thêm một từ Tiếng Anh Cổ nữa ở đó.

But it's not just words that survive from Anglo-Saxon, Ngữ pháp

Nhưng không chỉ các từ vựng tồn tại từ thời Anglo-Saxon,

it's word endings too.

mà còn cả các đuôi từ.

The suffix, or letters added to the end of a word to modify its meaning. Cách dùng từ

Hậu tố, hoặc các chữ cái được thêm vào cuối một từ để sửa đổi ý nghĩa của nó.

Right, like adding S to make something plural,

Đúng, giống như thêm S để biến một thứ thành số nhiều,

as in one bird, two birds. Cụm từ

như trong một con chim (one bird), hai con chim (two birds).

Or the ness in goodness and happiness,

Hoặc từ ness trong goodness (sự tốt lành) và happiness (sự hạnh phúc),

and dom, as in freedom and kingdom.

và dom, như trong freedom (sự tự do) và kingdom (vương quốc).

Poet Michael Rosen is fascinated by Old English.

Nhà thơ Michael Rosen rất đam mê Tiếng Anh Cổ.

Here he is talking about word suffixes to Oxford University Professor Andy Orchard

Tại đây ông đang nói chuyện về các hậu tố của từ với Giáo sư Đại học Oxford Andy Orchard

for BBC Radio 4's program Word of Mouth.

cho chương trình Word of Mouth của đài BBC Radio 4.

Listen out for the proportion of modern English that comes from Anglo-Saxon. Cụm động từ

Hãy lắng nghe tỷ lệ tiếng Anh hiện đại bắt nguồn từ tiếng Anglo-Saxon.

I walked that walked the et bit on the end. Yeah, the -ed ending. Cách dùng từ

I walked, phần walked với âm et ở cuối. Đúng vậy, đuôi -ed.

Most modern verbs, if we were to say, you know, Ngữ pháp

Hầu hết các động từ hiện đại, nếu chúng ta phải nói, bạn biết đấy,

I texted my daughter, Ngữ pháp

Tôi đã nhắn tin cho con gái tôi (texted),

I mean text obviously comes from Latin,

ý tôi là từ text rõ ràng xuất phát từ tiếng Latinh,

I tweeted.

Tôi đã đăng dòng tweet (tweeted).

We still lapse to the Anglo-Saxon. Cách dùng từ

Chúng ta vẫn quay trở lại cấu trúc Anglo-Saxon.

And generally, when I'm speaking,

Và nhìn chung, khi tôi nói chuyện,

just let's do it in mathematical terms, Mạch ý

hãy dùng các thuật ngữ toán học nhé,

what proportion can we say is Old English?

chúng ta có thể nói tỷ lệ Tiếng Anh Cổ là bao nhiêu?

Can we say like about 80% in common parlance, Cách dùng từ

Chúng ta có thể nói là khoảng 80% trong cách diễn đạt thông thường (in common parlance),

sorry to use a French word there? Văn hóa

xin lỗi vì đã dùng một từ tiếng Pháp ở đó?

In speech, it would be something like that. Ý định

Trong ngôn ngữ nói, nó sẽ rơi vào khoảng đó.

In the written language, less.

Trong ngôn ngữ viết thì ít hơn.

They're the basic building blocks of who we are and what we think. Thành ngữ

Đó là những nền tảng cơ bản về con người chúng ta và những gì chúng ta nghĩ.

Professor Orchard estimates that 80% of spoken English

Giáo sư Orchard ước tính rằng 80% tiếng Anh nói

in common parlance comes from Anglo-Saxon.

trong cách diễn đạt thông thường bắt nguồn từ tiếng Anglo-Saxon.

In common parlance means the words and vocabulary that most people use

In common parlance có nghĩa là các từ và từ vựng mà hầu hết mọi người sử dụng

in ordinary everyday conversation.

trong các cuộc trò chuyện bình thường hàng ngày.

So, Anglo-Saxon words are the building blocks of English,

Vì vậy, các từ Anglo-Saxon là những khối xây dựng (building blocks) của tiếng Anh,

the basic parts that are put together to make something.

những phần cơ bản được ghép lại với nhau để tạo ra thứ gì đó.

He also thinks that the languages we speak shape the way we see the world. Thành ngữ

Ông cũng nghĩ rằng những ngôn ngữ chúng ta nói định hình cách chúng ta nhìn thế giới.

Here's Michael Rosen and Professor Andy Orchard

Đây là Michael Rosen và Giáo sư Andy Orchard

discussing this idea on BBC Radio 4 program Word of Mouth.

đang thảo luận về ý tưởng này trong chương trình Word of Mouth của BBC Radio 4.

Can we say that English speakers today,

Chúng ta có thể nói rằng những người nói tiếng Anh ngày nay,

as I'm speaking to you now,

khi tôi đang nói chuyện với bạn bây giờ,

view the world through Anglo-Saxon eyes, Thành ngữ

nhìn thế giới qua lăng kính của người Anglo-Saxon,

through Anglo-Saxon words?

thông qua những từ ngữ của người Anglo-Saxon không?

Can we say that?

Chúng ta có thể nói vậy không?

Well, certainly in Old English poetry,

Chà, chắc chắn trong thơ Tiếng Anh Cổ,

it's always raining,

trời luôn mưa,

and I suppose it's always raining today.

và tôi đoán hôm nay trời cũng luôn mưa.

There is a retrospective element that we're still inhabiting that worldview, Thành ngữ

Có một yếu tố hồi tưởng rằng chúng ta vẫn đang sống trong thế giới quan đó,

those ideas, the same words,

những ý tưởng đó, những từ ngữ đó,

the same simple ideas that they inhabited.

những ý tưởng đơn giản tương tự mà họ đã sống.

And what's extraordinary if you think about the history of English is,

Và điều phi thường nếu bạn nghĩ về lịch sử tiếng Anh là,

despite the invasions by the Norse and by the Norman, Ngữ pháp

bất chấp những cuộc xâm lược của người Bắc Âu và người Norman,

and then despite the years of empire when we're bringing things back,

và sau đó mặc cho những năm tháng của đế chế khi chúng ta mang nhiều thứ trở về,

the English that we're speaking today is still at its root, Thành ngữ

tiếng Anh mà chúng ta đang nói ngày nay về gốc rễ vẫn là,

Old English word, at its heart,

từ Tiếng Anh Cổ, về bản chất,

Old English word, still very much English.

từ Tiếng Anh Cổ, vẫn đậm chất tiếng Anh.

Michael Rosen asks if English speakers see the world through Anglo-Saxon eyes.

Michael Rosen hỏi liệu những người nói tiếng Anh có nhìn thế giới qua đôi mắt của người Anglo-Saxon không.

When we see something through someone's eyes,

Khi chúng ta nhìn nhận điều gì đó through someone's eyes (qua đôi mắt của ai đó),

we see it from their perspective,

chúng ta nhìn nó từ góc nhìn của họ,

their point of view.

quan điểm của họ.

And Professor Orchard replies by saying that,

Và Giáo sư Orchard trả lời bằng cách nói rằng,

despite all the history of invasion and empire,

bất chấp mọi lịch sử xâm lược và đế chế,

the English we speak today is still Old English at heart.

tiếng Anh mà chúng ta nói ngày nay về bản chất (at heart) vẫn là Tiếng Anh Cổ.

A phrase used to say what something is really like.

Một cụm từ được dùng để nói về bản chất thực sự của một thứ gì đó.

Wow, so much history crammed into 6 minutes. Cách dùng từ

Chà, thật nhiều lịch sử được nhồi nhét vào 6 phút.

And now, time for one more history fact.

Và bây giờ, đã đến lúc cho một thông tin lịch sử nữa.

Do you mean your quiz question, Neil?

Ý anh là câu hỏi đố của anh sao, Neil?

What's the name of the famous battle of 1066?

Tên của trận chiến nổi tiếng năm 1066 là gì?

What did you say, Georgina?

Bạn đã chọn gì, Georgina?

I said B, the Battle of Hastings.

Tôi đã nói là B, Trận Hastings.

Which was the correct answer.

Và đó là câu trả lời chính xác.

The Battle of Hastings in 1066 played a big part in the Norman Conquest Ghi chú

Trận Hastings vào năm 1066 đóng một vai trò lớn trong Cuộc chinh phục của người Norman

and mixing French words into the language.

và việc pha trộn các từ tiếng Pháp vào ngôn ngữ này.

And I also know how the English ruler, King Harold, died,

Và tôi cũng biết người cai trị nước Anh, Vua Harold, đã chết như thế nào,

shot through the eye with an arrow.

bị một mũi tên bắn xuyên qua mắt.

Ouch.

Ái.

Okay, let's recap the vocabulary, Mạch ý

Được rồi, hãy cùng tóm tắt lại các từ vựng,

some of which exists because of invasions, Ngữ pháp

một số trong đó tồn tại là do những cuộc xâm lược (invasions),

when one country enters and controls another.

khi một quốc gia tiến vào và kiểm soát một quốc gia khác.

A suffix is added to the end of a word to make a new word.

Một hậu tố (suffix) được thêm vào cuối một từ để tạo thành một từ mới.

The phrase in common parlance means using ordinary everyday words.

Cụm từ in common parlance có nghĩa là sử dụng các từ ngữ thông thường hàng ngày.

Building blocks are the basic parts used to make something.

Building blocks là những bộ phận cơ bản được sử dụng để tạo nên thứ gì đó.

To see things through someone's eyes means from their point of view.

Nhìn sự việc thông qua đôi mắt của ai đó (to see things through someone's eyes) có nghĩa là từ góc nhìn của họ.

And finally, at heart is used to say what something is really like.

Và cuối cùng, at heart được sử dụng để nói về bản chất thực sự của điều gì đó.

That's all for this program.

Đó là tất cả cho chương trình này.

Join us again soon at 6 Minute English,

Hãy sớm tham gia lại cùng chúng tôi tại 6 Minute English nhé,

but for now,

còn bây giờ,

far gesund.

far gesund.

That's Old English for goodbye. Cụm từ

Đó là lời tạm biệt trong Tiếng Anh Cổ.

Far gesund.

far gesund.

6 Minute English from BBC Learning English.

6 Minute English từ BBC Learning English.