Sự lịch sự quan trọng như thế nào? ⏲️ 6 Minute English: tài liệu học tiếng Anh

Six Minute English from bbclearningenglish.com.

Six Minute English từ bbclearningenglish.com.

Hello, this is Six Minute English from BBC Learning English.

Xin chào, đây là chương trình Six Minute English từ BBC Learning English.

I'm Neil.

Tôi là Neil.

And I'm Beth.

Và tôi là Beth.

In this program, we're talking about politeness. Mạch ý

Trong chương trình này, chúng ta sẽ nói về sự lịch sự.

Britain has a reputation for being a polite place Cụm từ

Nước Anh nổi tiếng là một nơi lịch sự

where children are told to say please and thank you. Ngữ pháp

nơi trẻ em được dạy phải nói làm ơn và cảm ơn.

But in real life, that isn't always true. Cụm từ

Nhưng trong thực tế, điều đó không phải lúc nào cũng đúng.

You, give me that pen. Ý định

Này, đưa cho tôi cây bút đó.

I'm sorry.

Tôi xin lỗi.

That was a bit rude. Ý định

Thế là hơi thô lỗ đấy.

Well, what should I have said? Ngữ pháp

Vậy tôi nên nói thế nào?

How about Ý định

Hay là thế này:

Neil, please, could you pass me the pen? Ý định

Neil, làm ơn đưa tôi cây bút được không?

Fine.

Được thôi.

Neil, could you please pass me the pen?

Neil, anh có thể làm ơn đưa tôi cây bút được không?

There you go. Cụm từ

Của anh đây.

That's much better.

Như thế tốt hơn nhiều.

Now, listen as BBC Radio 4 presenter Michael Rosen,

Bây giờ, hãy nghe người dẫn chương trình BBC Radio 4, Michael Rosen,

who is a well-known poet and children's author in Britain,

ông là một nhà thơ và tác giả viết cho thiếu nhi nổi tiếng ở Anh,

describes what happened to him one day.

kể lại chuyện gì đã xảy ra với ông vào một ngày nọ.

Recently, this is how it went. Mạch ý

Gần đây, mọi chuyện diễn ra như thế này.

A boy was walking past me in the street,

Một cậu bé đang đi ngang qua tôi trên đường,

stopped and said,

dừng lại và nói,

"Hey, you're thingy, innit! Ghi chú

"Này, chú là cái ông gì đó, đúng không!

Now, that one seems to break all the rules. Thành ngữ

Chà, câu đó có vẻ phá vỡ mọi quy tắc.

And because it broke the rules,

Và vì nó phá vỡ quy tắc,

it gave me a problem.

nó làm tôi khó xử.

How do I answer it?

Tôi phải trả lời thế nào đây?

A boy saw Michael Rosen and said,

Một cậu bé nhìn thấy Michael Rosen và nói,

"Hey, you're innit!

"Này, chú là... đúng không!

He used the word thingy because,

Cậu bé dùng từ thingy (cái gì đó/ai đó) vì,

although he recognised Michael,

mặc dù cậu nhận ra Michael,

he couldn't remember his name.

nhưng cậu không nhớ tên ông.

He also said,

Cậu cũng nói,

innit,

innit,

which is short for "isn't it," Cụm từ

là viết tắt của "isn't it,"

to emphasise what he'd said.

để nhấn mạnh những gì cậu vừa nói.

So, was the boy being impolite

Vậy cậu bé đó đang bất lịch sự

or was he just happy meeting a famous person in the street?

hay cậu chỉ đang vui vì gặp một người nổi tiếng trên phố?

And why do we teach kids to be polite in the first place? Cụm từ

Và ngay từ đầu tại sao chúng ta lại dạy trẻ em phải lịch sự?

That's what we'll be discussing in this program, Mạch ý

Đó là những gì chúng ta sẽ thảo luận trong chương trình này,

using some useful new vocabulary.

cùng với việc sử dụng một số từ vựng mới hữu ích.

But first,

Nhưng trước tiên,

I have a question for you, Neil.

tôi có một câu hỏi cho anh, Neil.

The British are well known for being polite, as we've said,

Người Anh nổi tiếng là lịch sự, như chúng ta đã nói,

and there's even an idiom we use in certain situations

và thậm chí có một thành ngữ chúng ta dùng trong một số tình huống nhất định

to remind someone to be especially polite.

để nhắc nhở ai đó phải đặc biệt lịch sự.

But what is it?

Nhưng đó là gì?

Is it A, mind your A's and B's?

Có phải là A, mind your A's and B's?

B, mind your P's and Q's?

B, mind your P's and Q's?

Or C, mind your X's and Y's?

Hay C, mind your X's and Y's?

Well, I know the answer to this,

Chà, tôi biết câu trả lời cho câu này,

but I'm going to say C, mind your X's and Y's,

nhưng tôi sẽ chọn C, mind your X's and Y's,

because I think it's brilliant.

vì tôi nghĩ nó rất tuyệt.

Okay, interesting.

Được rồi, thú vị đấy.

Well, we'll find out the correct answer later in the program. Cụm động từ

Chúng ta sẽ tìm ra câu trả lời đúng ở phần sau của chương trình.

So, let's return to the boy who said, Mạch ý

Vậy, hãy quay lại với cậu bé đã nói,

"Hey, you're thingy, innit!

"Này, chú là cái ông gì đó, đúng không!

to famous poet Michael Rosen.

với nhà thơ nổi tiếng Michael Rosen.

Was that impolite or not?

Đó có phải là bất lịch sự hay không?

Professor Louise Mullany, who studies the language of politeness,

Giáo sư Louise Mullany, người nghiên cứu về ngôn ngữ của sự lịch sự,

has an answer.

có một câu trả lời.

She thinks that politeness is as much to do with the person being spoken to Ngữ pháp

Bà cho rằng sự lịch sự liên quan nhiều đến người nghe

as the person speaking, as she explained to BBC Radio 4 program Word of Mouth.

cũng như người nói, như bà đã giải thích trên chương trình Word of Mouth của BBC Radio 4.

I think the crucial thing there is in how you've perceived it. Cách dùng từ

Tôi nghĩ điều cốt lõi ở đây là cách bạn cảm nhận nó.

So, obviously, he's not giving us the conventional, Cách dùng từ

Rõ ràng là, cậu ấy không chào chúng ta theo cách thông thường,

"Oh, good afternoon, Mr. Rosen,"

"Ồ, chào buổi chiều, ông Rosen,"

or a more formal approach.

hay một cách tiếp cận trang trọng hơn.

It's very, very informal.

Nó rất, rất không trang trọng.

And he can't remember your name,

Và cậu ấy không thể nhớ tên ông,

and he's saying innit!

rồi cậu ấy nói innit!

Now, that has been interpreted by you as non-threatening to you. Ngữ pháp

Tuy nhiên, điều đó được ông giải thích là không mang tính đe dọa với ông.

You don't see him as insulting you, Ngữ pháp

Ông không coi cậu ấy đang xúc phạm mình,

and you're actually quite kindly disposed to that person.

và ông thực sự khá có thiện cảm với người đó.

So, you haven't interpreted it as offensive or aggressive.

Vì vậy, ông đã không diễn giải nó là xúc phạm hay hung hăng.

You've said, I think you described it as being quite civil, actually. Cách dùng từ

Ông đã nói, tôi nghĩ ông đã mô tả nó thực sự khá là nhã nhặn.

Michael Rosen didn't feel that the boy was insulting him.

Michael Rosen không cảm thấy cậu bé đang xúc phạm ông.

To insult someone means to be rude or offensive to them. Cách dùng từ

Xúc phạm (insult) ai đó nghĩa là thô lỗ hoặc gây tổn thương cho họ.

Although his speech was very informal, Ngữ pháp

Mặc dù cách nói chuyện của cậu bé rất suồng sã,

Michael thought the boy was actually pleased to see him,

Michael nghĩ rằng cậu bé thực sự rất vui khi gặp ông,

not rude at all.

không hề thô lỗ chút nào.

Michael was well disposed to the boy. Cách dùng từ

Michael có thiện cảm (well disposed) với cậu bé.

He liked and approved of him.

Ông thích và ủng hộ cậu ấy.

So, you could say that politeness is subjective. Cách dùng từ

Vì vậy, bạn có thể nói sự lịch sự là mang tính chủ quan.

If Michael doesn't feel offended, Mạch ý

Nếu Michael không cảm thấy bị xúc phạm,

then where is the offense?

thì sự xúc phạm ở đâu ra?

Then why do we teach children to be polite at all?

Vậy thì tại sao chúng ta lại dạy trẻ em phải lịch sự?

Well, according to Professor Mulaney,

Chà, theo Giáo sư Mullany,

it's to do with the rules of society. Cụm từ

điều đó liên quan đến các quy tắc của xã hội.

That's right.

Đúng vậy.

Louise thinks that by teaching our kids politeness, Ngữ pháp

Louise cho rằng bằng cách dạy con cái chúng ta sự lịch sự,

they enjoy the benefits of being accepted in society. Cụm từ

chúng sẽ được hưởng những lợi ích khi được xã hội chấp nhận.

So, imagine how embarrassed she felt Mạch ý

Vì vậy, hãy tưởng tượng cô ấy đã cảm thấy xấu hổ thế nào

when her 2-year-old daughter repeatedly ignored the cook at her nursery school

khi cô con gái 2 tuổi của cô liên tục phớt lờ người đầu bếp ở trường mẫu giáo

and refused to say hello. Cụm từ

và từ chối nói xin chào.

Here's Louise Melanie telling the story to BBC Radio 4's Word of Mouth.

Đây là Louise Mullany kể lại câu chuyện trên Word of Mouth của BBC Radio 4.

The cook looked so disappointed.

Người đầu bếp trông rất thất vọng.

And as I mentioned in the book,

Và như tôi đã đề cập trong cuốn sách,

it felt to me like there were lots of other children Ngữ pháp

tôi cảm thấy dường như có rất nhiều đứa trẻ khác

skipping and skipping and jumping past going, "Hello." Mạch ý

nhảy nhót tung tăng đi ngang qua và nói, "Cháu chào cô."

Being really friendly children.

Thật sự là những đứa trẻ rất thân thiện.

And my daughter was just there,

Còn con gái tôi chỉ đứng đó,

and we started to make excuses for her, Cụm từ

và chúng tôi bắt đầu viện cớ (make excuses) cho con bé,

like, "Oh, she's tired.

kiểu như, "Ồ, cháu nó đang mệt.

Oh, she's teething. Cách dùng từ

Ồ, cháu nó đang mọc răng.

She's this and she's that."

Cháu nó bị thế này thế kia."

Because the embarrassment was so strong, Ngữ pháp

Bởi vì sự ngượng ngùng quá mãnh liệt,

and I felt awful walking back past the kitchen on my way out. Ghi chú

và tôi cảm thấy tồi tệ khi đi ngang qua bếp lần nữa trên đường đi ra ngoài.

I was almost trying to hide my face going, Thành ngữ

Tôi gần như cố giấu mặt đi vì nghĩ rằng,

"I'm the one with the really rude child."

"Mình là người có đứa con thực sự vô lễ."

When her daughter didn't say hello to an adult,

Khi con gái không chào người lớn,

Louise made excuses for her.

Louise đã viện cớ cho con.

If you make excuses for someone,

Nếu bạn viện cớ (make excuses) cho ai đó,

you try to explain the reasons for their behavior.

bạn cố gắng giải thích lý do cho hành vi của họ.

For example, Louise said her daughter was tired.

Ví dụ, Louise nói con gái cô đang mệt.

She was growing new teeth.

Con bé đang mọc răng mới.

She was this and that.

Con bé bị chuyện này chuyện kia (this and that).

The idiom this and that can be used to describe various unspecified things.

Thành ngữ this and that có thể được dùng để miêu tả những việc khác nhau không rõ ràng.

For example, if someone asks what you did this afternoon,

Ví dụ, nếu ai đó hỏi bạn đã làm gì chiều nay,

you might reply,

bạn có thể trả lời,

"Oh, not much.

"Ồ, không nhiều lắm.

I stayed at home.

Tôi ở nhà.

I watched TV.

Tôi xem TV.

I did this and that." Thành ngữ

Tôi làm việc này việc kia (this and that)."

Politeness means different things to different people, Cụm từ

Sự lịch sự có ý nghĩa khác nhau với những người khác nhau,

but we still like it when people are polite to us.

nhưng chúng ta vẫn thích khi mọi người lịch sự với mình.

And I think the polite thing to do now is reveal the answer to my question, Ngữ pháp

Và tôi nghĩ điều lịch sự nên làm bây giờ là tiết lộ câu trả lời cho câu hỏi của tôi,

Neil. So, the idiom that we use to remind someone to be polite

Neil. Vậy, thành ngữ chúng ta dùng để nhắc nhở ai đó phải lịch sự

is not mind your X's and Y's.

không phải là mind your X's and Y's.

I'm sorry, Neil.

Tôi xin lỗi, Neil.

It's mind your P's and Q's. Thành ngữ

Đó là mind your P's and Q's.

That's a shame. Ý định

Thật đáng tiếc.

X's and Y's is much better.

X's and Y's hay hơn nhiều.

Okay, now let's recap the vocabulary we've learnt, Mạch ý

Được rồi, bây giờ hãy ôn lại từ vựng chúng ta đã học,

starting with thingy,

bắt đầu với thingy,

an informal word that's used if you can't remember someone's or something's name.

một từ không trang trọng được dùng nếu bạn không thể nhớ tên của ai đó hoặc thứ gì đó.

People also use the slang words what's-his-name or what's-her-name for the same reason. Cách dùng từ

Mọi người cũng dùng từ lóng what's-his-name hoặc what's-her-name vì lý do tương tự.

In it is a short form of the tag question isn't it? Cách dùng từ

In it là dạng viết tắt của câu hỏi đuôi isn't it?

It's used to add emphasis to a statement.

Nó được dùng để thêm sự nhấn mạnh cho một câu nói.

The adjective insulting means rude or offensive.

Tính từ insulting nghĩa là thô lỗ hoặc xúc phạm.

If you are well disposed to someone,

Nếu bạn well disposed (có thiện cảm) với ai đó,

you like and approve of them.

bạn thích và đồng tình với họ.

When you make excuses for someone,

Khi bạn make excuses (viện cớ) cho ai đó,

you explain the reasons for their bad behavior.

bạn giải thích lý do cho hành vi tồi tệ của họ.

And finally, the idiom this and that describes various unspecified things.

Và cuối cùng, thành ngữ this and that miêu tả nhiều thứ khác nhau không xác định.

Once again,

Một lần nữa,

our Six minutes are up,

sáu phút của chúng ta đã hết,

but why not test yourself with the program quiz and worksheet available now on our website, Ý định

nhưng tại sao bạn không thử kiểm tra bản thân bằng bài trắc nghiệm và bài tập của chương trình hiện đã có trên trang web của chúng tôi,

bbclearningenglish.com.

bbclearningenglish.com.

Goodbye for now.

Bây giờ thì xin chào tạm biệt.

Bye.

Tạm biệt.

Six Minute English from bbclearningenglish.com.

Six Minute English từ bbclearningenglish.com.