Vị pharaoh không thể bị lãng quên - Kate Green: tài liệu học tiếng Anh

3 and a half thousand years ago in Egypt,

3500 năm trước ở Ai Cập,

a noble pharaoh was the victim of a violent attack. Mạch ý

một pharaoh cao quý là nạn nhân của một cuộc tấn công bạo lực.

But the attack was not physical.

Nhưng cuộc tấn công không phải về mặt thể xác.

This royal had been dead for 20 years.

Vị hoàng tộc này đã qua đời được 20 năm.

The attack was historical,

Cuộc tấn công mang tính lịch sử,

an act of damnatio memoriae, Văn hóa

một hành động damnatio memoriae (xóa bỏ ký ức),

the damnation of memory.

sự nguyền rủa ký ức.

Somebody smashed the pharaoh's statues,

Ai đó đã đập vỡ các bức tượng của pharaoh,

took a chisel and attempted to erase Thành ngữ

dùng đục và cố gắng xóa

the pharaoh's name and image from history.

tên và hình ảnh của pharaoh khỏi lịch sử.

Who was this pharaoh?

Vị pharaoh này là ai?

And what was behind the attack? Cách dùng từ

Và đằng sau cuộc tấn công này là gì?

Here's the key. Mạch ý

Đây là mấu chốt.

The pharaoh Hatshepsut was a woman.

Pharaoh Hatshepsut là một người phụ nữ.

In the normal course of things, Cụm từ

Theo lẽ thường,

she should never have been pharaoh. Ngữ pháp

bà không bao giờ nên trở thành pharaoh.

Although it was legal for a woman to be a monarch, Ngữ pháp

Mặc dù việc một người phụ nữ trở thành quân vương là hợp pháp,

it disturbed some essential Egyptian beliefs.

điều này đã phá vỡ một số tín ngưỡng thiết yếu của người Ai Cập.

Firstly,

Thứ nhất,

the pharaoh was known as the living embodiment Văn hóa

pharaoh được coi là hiện thân sống

of the male god Horus.

của nam thần Horus.

Secondly,

Thứ hai,

disturbance to the tradition of rule by men

sự phá vỡ truyền thống cai trị bởi nam giới

was a serious challenge to Ma'at, Văn hóa

là một thách thức nghiêm trọng đối với Ma'at,

a word for truth

một từ chỉ chân lý

expressing a belief in order and justice

thể hiện niềm tin vào trật tự và công lý

vital to the Egyptians.

rất quan trọng đối với người Ai Cập.

Hatshepsut had perhaps tried to adapt to this belief

Hatshepsut có lẽ đã cố gắng thích nghi với tín ngưỡng này

in the link between order and patriarchy

về mối liên hệ giữa trật tự và chế độ phụ hệ

through her titles.

thông qua các tước hiệu của bà.

She took the name Ma'at-kare, Cụm từ

Bà lấy tên là Ma'at-kare,

and sometimes referred to herself as Hatshepsu Cụm từ

và đôi khi tự gọi mình là Hatshepsu

with a masculine word ending.

với một đuôi từ mang tính nam.

But apparently,

Nhưng rõ ràng,

these efforts didn't convince everyone,

những nỗ lực này không thuyết phục được tất cả mọi người,

and perhaps someone erased Hatshepsut's image

và có lẽ ai đó đã xóa bỏ hình ảnh của Hatshepsut

so that the world would forget the disturbance to Ma'at Ngữ pháp

để thế giới sẽ quên đi sự xáo trộn đối với Ma'at

and Egypt could be balanced again.

và Ai Cập có thể lấy lại sự cân bằng.

Hatshepsut,

Hatshepsut,

moreover,

hơn nữa,

was not the legitimate heir to the throne, Cách dùng từ

không phải là người thừa kế hợp pháp của ngai vàng,

but a regent, Văn hóa

mà là một nhiếp chính vương,

a kind of stand-in co-monarch.

một dạng đồng quân vương thay thế.

The Egyptian kingship traditionally passed Cụm từ

Ngôi vua Ai Cập theo truyền thống được truyền

from father to son.

từ cha sang con trai.

It passed from Thutmose I

Nó được truyền từ Thutmose I

to his son Thutmose II,

cho con trai ông là Thutmose II,

Hatshepsut's husband.

chồng của Hatshepsut.

It should have passed from Thutmose II

Đáng lẽ nó phải được truyền từ Thutmose II

directly to his son Thutmose III,

trực tiếp cho con trai ông là Thutmose III,

But Thutmose III was a little boy

Nhưng Thutmose III chỉ là một cậu bé

when his father died.

khi cha mình qua đời.

Hatshepsut,

Hatshepsut,

the dead pharaoh's chief wife and widow,

người vợ cả và góa phụ của vị pharaoh đã khuất,

stepped in to help as her stepson's regent, Cụm động từ

bước ra giúp đỡ với tư cách là nhiếp chính cho con trai riêng của chồng,

but ended up ruling beside him Cụm từ

nhưng cuối cùng lại cai trị bên cạnh cậu

as a fully fledged pharaoh. Cách dùng từ

như một pharaoh thực thụ.

Perhaps Thutmose III was angry about this.

Có lẽ Thutmose III đã tức giận về điều này.

Perhaps he was the one who erased her images.

Có lẽ ông là người đã xóa bỏ hình ảnh của bà.

It's also possible that someone wanted to dishonor Hatshepsut

Cũng có khả năng ai đó muốn bôi nhọ Hatshepsut

because she was a bad pharaoh.

vì bà là một pharaoh tồi.

But the evidence suggests Mạch ý

Nhưng các bằng chứng cho thấy

she was actually pretty good.

thực ra bà khá tài giỏi.

She competently fulfilled the traditional roles of the office. Cụm từ

Bà đã hoàn thành xuất sắc các vai trò truyền thống của chức vụ.

She was a great builder.

Bà là một nhà kiến thiết vĩ đại.

Her mortuary temple, Cách dùng từ

Ngôi đền tưởng niệm của bà,

Djeser-Djeseru,

Djeser-Djeseru,

was an architectural phenomenon at the time

là một hiện tượng kiến trúc vào thời điểm đó

and is still admired today.

và vẫn được chiêm ngưỡng cho đến ngày nay.

She enhanced the economy of Egypt,

Bà đã thúc đẩy nền kinh tế của Ai Cập,

conducting a very successful trade mission Cụm từ

tiến hành một phái đoàn thương mại rất thành công

to the distant land of Punt. Văn hóa

đến vùng đất Punt xa xôi.

She had strong religious connections.

Bà có những kết nối tôn giáo mạnh mẽ.

She even claimed to be the daughter Văn hóa

Bà thậm chí còn tuyên bố mình là con gái

of the state god Amun.

của vị thần quốc gia Amun.

And she had a successful military career

Và bà đã có một sự nghiệp quân sự thành công

with a Nubian campaign

với chiến dịch Nubia

and claims she fought alongside her soldiers in battle.

và tự nhận bà đã chiến đấu cùng binh lính của mình trong trận chiến.

Of course,

Tất nhiên,

we have to be careful when we assess Mạch ý

chúng ta phải cẩn thận khi đánh giá

the success of Hatshepsut's career,

thành công trong sự nghiệp của Hatshepsut,

since most of the evidence was written by Hatshepsut herself. Mạch ý

vì hầu hết bằng chứng đều do chính Hatshepsut viết ra.

She tells her own story in pictures and writing

Bà kể câu chuyện của chính mình qua tranh vẽ và chữ viết

on the walls of her mortuary temple

trên các bức tường đền tưởng niệm của mình

and the Red Chapel she built for Amun.

và Nhà nguyện Đỏ mà bà xây cho Amun.

So who committed the crimes Thành ngữ

Vậy ai đã phạm những tội ác

against Hatshepsut's memory?

đối với ký ức về Hatshepsut?

The most popular suspect is her stepson,

Kẻ tình nghi phổ biến nhất là con riêng của chồng bà,

nephew,

cháu trai,

and co-ruler Thutmose III.

và người đồng cai trị Thutmose III.

Did he do it out of anger Cụm từ

Liệu ông ta có làm điều đó vì tức giận

because she stole his throne? Thành ngữ

vì bà đã đánh cắp ngai vàng của ông?

This is unlikely,

Điều này khó xảy ra,

since the damage wasn't done Ngữ pháp

vì sự phá hoại đã không được thực hiện

until 20 years after Hatshepsut died.

cho đến 20 năm sau khi Hatshepsut qua đời.

That's a long time to hang onto anger Cụm động từ

Đó là một thời gian dài để ôm giữ sự tức giận

and then act in a rage.

và sau đó hành động trong cơn thịnh nộ.

Maybe Thutmose III did

Có thể Thutmose III đã làm điều đó

it to make his own reign look stronger, Ngữ pháp

để làm cho triều đại của chính mình trông vững mạnh hơn,

but it is most likely that he or someone else erased the images Mạch ý

nhưng nhiều khả năng nhất là ông ta hoặc ai đó khác đã xóa các hình ảnh

so that people would forget

để mọi người sẽ quên đi

that a woman ever sat on Egypt's throne. Thành ngữ

rằng một người phụ nữ đã từng ngồi trên ngai vàng của Ai Cập.

This gender anomaly was simply too much of a threat to Ma'at Ghi chú

Sự bất thường về giới tính này đơn giản là một mối đe dọa quá lớn đối với Ma'at

and had to be obliterated from history. Cách dùng từ

và phải bị xóa sổ khỏi lịch sử.

Happily,

Thật may mắn,

the ancient censors were not quite thorough enough. Ý định

những người kiểm duyệt thời cổ đại đã không làm việc đủ triệt để.

Enough evidence survived for us to piece together what happened, Cụm động từ

Đủ bằng chứng đã tồn tại để chúng ta chắp vá lại những gì đã xảy ra,

so the story of this unique,

để câu chuyện về người phụ nữ độc nhất vô nhị,

powerful woman can now be told.

và quyền lực này giờ đây có thể được kể lại.