Công nghệ dịch thuật - 6 Minute English: tài liệu học tiếng Anh

Six Minute English from the BBC.

Six Minute English từ BBC.

Hello, this is Six Minute English from BBC Learning English.

Xin chào, đây là Six Minute English từ BBC Learning English.

I'm Rob.

Tôi là Rob.

And I'm Sam.

Và tôi là Sam.

Rob, I'm writing a letter to a friend in Spain

Rob, tôi đang viết một lá thư cho một người bạn ở Tây Ban Nha

and I need some help.

và tôi cần một chút giúp đỡ.

Do you know the Spanish for it's raining? Cụm từ

Bạn có biết tiếng Tây Ban Nha của từ trời đang mưa là gì không?

Don't worry, I have this new app.

Đừng lo, tôi có ứng dụng mới này.

I just hold up my phone, scan the word I want translated, Cụm động từ

Tôi chỉ cần giơ điện thoại lên, quét từ tôi muốn dịch,

"Está lloviendo" is the Spanish for it's raining.

"Está lloviendo" là tiếng Tây Ban Nha của trời đang mưa.

Amazing.

Tuyệt vời.

In this program, we're discussing language technologies, Mạch ý

Trong chương trình này, chúng ta đang thảo luận về các công nghệ ngôn ngữ,

computers that can translate between languages. Cụm từ

những chiếc máy tính có thể dịch giữa các ngôn ngữ.

Modern software like Google Translate has transformed how we learn foreign languages, Ngữ pháp

Phần mềm hiện đại như Google Dịch đã biến đổi cách chúng ta học ngoại ngữ,

bringing us closer to a world where language is no longer a barrier to communication. Cụm từ

đưa chúng ta đến gần hơn với một thế giới nơi ngôn ngữ không còn là rào cản giao tiếp.

But how well do these computers know what we really mean to say? Cụm từ

Nhưng những chiếc máy tính này hiểu rõ đến mức nào những gì chúng ta thực sự muốn nói?

Well, later we'll find out exactly what machines can and can't translate. Cụm động từ

Chà, lát nữa chúng ta sẽ tìm hiểu chính xác những gì máy móc có thể và không thể dịch.

And as usual, we'll be learning some new vocabulary as well.

Và như thường lệ, chúng ta cũng sẽ học một số từ vựng mới.

But first, I have a question for you, Sam.

Nhưng trước tiên, tôi có một câu hỏi cho bạn, Sam.

The translation app I used just now is very recent,

Ứng dụng dịch thuật mà tôi vừa sử dụng rất mới,

but there's a long history of computer mistranslations, Cụm từ

nhưng có một lịch sử lâu dài về các bản dịch sai của máy tính,

times when computers got it badly wrong. Cụm từ

những lần máy tính hiểu sai hoàn toàn.

In 1987, the American Airline Braniff ran television adverts Cách dùng từ

Năm 1987, hãng hàng không Mỹ Braniff đã chạy các quảng cáo trên truyền hình

promoting the all-leather seats installed on their flights to Mexico.

quảng bá các ghế ngồi bọc da toàn bộ được lắp đặt trên các chuyến bay của họ đến Mexico.

But how was its "Fly in Leather" advertising slogan mistranslated into Spanish? Cụm từ

Nhưng khẩu hiệu quảng cáo "Fly in Leather" của họ đã bị dịch sai sang tiếng Tây Ban Nha như thế nào?

Did the ad say

Có phải quảng cáo đã nói

A, fly in lava,

A, bay trong dung nham,

B, fly on a cow,

B, bay trên lưng một con bò,

or C, fly naked?

hay C, bay khỏa thân?

Hmm.

Hmm.

I have a feeling it might be C, fly naked. Ý định

Tôi có cảm giác có thể là C, bay khỏa thân.

Okay, Sam, I'll reveal the correct answer later in the program.

Được rồi, Sam, tôi sẽ tiết lộ câu trả lời đúng ở phần sau của chương trình.

Computer software used to rely on rules-based translation, Ghi chú

Phần mềm máy tính trước đây dựa vào dịch thuật dựa trên quy tắc,

applying the grammar rules of one language to another. Cụm từ

áp dụng các quy tắc ngữ pháp của ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác.

That worked fine for simple words and phrases,

Điều đó hoạt động tốt cho các từ và cụm từ đơn giản,

but what happens when a translator comes across more complex language? Cụm động từ

nhưng điều gì xảy ra khi một trình dịch thuật gặp phải ngôn ngữ phức tạp hơn?

For example, metaphors,

Ví dụ, các phép ẩn dụ,

expressions used to describe one thing by comparing it to another. Ngữ pháp

những cách diễn đạt được sử dụng để mô tả một thứ bằng cách so sánh nó với thứ khác.

Lane Greene is a language journalist

Lane Greene là một nhà báo ngôn ngữ

and the author of the book Talk on the Wild Side.

và là tác giả của cuốn sách Talk on the Wild Side.

Here, he explains to BBC Radio 4 program Word of Mouth

Tại đây, anh ấy giải thích với chương trình Word of Mouth của BBC Radio 4

how apps like Google Translate allow users to manually translate metaphors. Ngữ pháp

cách các ứng dụng như Google Dịch cho phép người dùng dịch các phép ẩn dụ theo cách thủ công.

If I say it's raining cats and dogs, Thành ngữ

Nếu tôi nói "it's raining cats and dogs",

um and it literally translates "Está lloviendo perros y gatos" Cách dùng từ

ừm và nếu nó được dịch theo nghĩa đen là "Está lloviendo perros y gatos"

those in Spanish, that won't make any sense. Cụm từ

những từ đó trong tiếng Tây Ban Nha, thì sẽ hoàn toàn vô nghĩa.

But I think somebody at Google will have inputted the phrase Ngữ pháp

Nhưng tôi nghĩ ai đó ở Google sẽ nhập cụm từ

"llueve a cántaros",

"llueve a cántaros",

which is the phrase "It's raining pitchers" or "It's raining jugs of water".

đó là cụm từ "Trời đang mưa những cái bình" hoặc "Trời đang mưa những bình nước".

So that uh the whole chunk, "raining cats and dogs", Cách dùng từ

Vì vậy, ờ toàn bộ khối từ, "raining cats and dogs",

is translated into the equivalent metaphor in Spanish. Cách dùng từ

được dịch thành phép ẩn dụ tương đương trong tiếng Tây Ban Nha.

Lane wants to translate the phrase "It's raining cats and dogs",

Lane muốn dịch cụm từ "It's raining cats and dogs",

something that people sometimes say when it's raining heavily.

một điều mà mọi người đôi khi nói khi trời mưa to.

It wouldn't make sense to translate this phrase into another language literally, Cụm từ

Sẽ không có ý nghĩa gì nếu dịch cụm từ này sang một ngôn ngữ khác theo nghĩa đen,

word by word.

từng từ một.

One solution is to translate the whole idiom as a chunk Cách dùng từ

Một giải pháp là dịch toàn bộ thành ngữ như một khối từ

or a large piece of text or language.

hoặc một đoạn văn bản hoặc ngôn ngữ lớn.

This works for phrases and idioms that people regularly use in the same way Cụm từ

Điều này hiệu quả đối với các cụm từ và thành ngữ mà mọi người thường xuyên sử dụng theo cùng một cách

because they can be taught to a computer. Ngữ pháp

bởi vì chúng có thể được dạy cho máy tính.

But what happens when someone like a poet writes a completely new sentence

Nhưng điều gì xảy ra khi một người nào đó giống như một nhà thơ viết một câu hoàn toàn mới

which has never been written before? Ngữ pháp

mà chưa từng được viết trước đây?

Lane Greene thinks that even the smartest software couldn't deal with that, Cụm động từ

Lane Greene cho rằng ngay cả phần mềm thông minh nhất cũng không thể giải quyết được điều đó,

as he told Michael Rosen,

như anh ấy đã nói với Michael Rosen,

poet and presenter of BBC Radio 4's Word of Mouth.

nhà thơ và người dẫn chương trình Word of Mouth của BBC Radio 4.

But if a poet writes a new one, Ngữ pháp

Nhưng nếu một nhà thơ viết một câu mới,

then the machine is not going to pick it up Cụm động từ

thì cái máy sẽ không nhận ra nó

and it's going to have a struggle, isn't it? Ý định

và nó sẽ phải vật lộn, đúng không?

Sorry, I'm I'm yeah, I'm sticking up for poetry here Cụm động từ

Xin lỗi, tôi, tôi, vâng, tôi đang đứng lên bảo vệ thơ ca ở đây

and trying to claim that it's untranslatable.

và cố gắng khẳng định rằng nó không thể dịch được.

Can you hear what I'm doing? Ý định

Bạn có nghe thấy tôi đang làm gì không?

I I hear you and and and you know, in in our war against the machines, Thành ngữ

Tôi, tôi nghe bạn và, và, và bạn biết đấy, trong, trong cuộc chiến chống lại máy móc của chúng ta,

our our advantage is novelty and creativity.

lợi, lợi thế của chúng ta là sự mới mẻ và tính sáng tạo.

So you're right that machines will be great at anything that is rote, Ghi chú

Vì vậy, bạn nói đúng rằng máy móc sẽ rất giỏi ở bất cứ điều gì thuộc về học vẹt,

anything that's already been done a million times Thành ngữ

bất cứ điều gì đã được làm một triệu lần

can be automated.

đều có thể được tự động hóa.

So you and I with our with our prefrontal cortexes

Vì vậy, bạn và tôi với, với vỏ não trước trán của chúng ta

can can try to come up with phrases that'll flummox the computer Ghi chú

có thể, có thể cố gắng nghĩ ra những cụm từ sẽ làm máy tính bối rối

and so keep our jobs.

và do đó giữ được công việc của chúng ta.

When we say machines learn a language, Mạch ý

Khi chúng ta nói máy móc học một ngôn ngữ,

we really mean they have been trained to identify patterns Ngữ pháp

thực sự ý chúng ta là chúng đã được đào tạo để xác định các mẫu

in millions and millions of translations. Cụm từ

trong hàng triệu, hàng triệu bản dịch.

Computers can only learn by rote, by memory, Cách dùng từ

Máy tính chỉ có thể học vẹt, bằng trí nhớ,

in order to repeat information Ngữ pháp

để lặp lại thông tin

rather than to properly understand it. Ngữ pháp

chứ không phải để hiểu nó một cách đúng đắn.

This kind of rote learning can be easily automated, Ngữ pháp

Kiểu học vẹt này có thể dễ dàng được tự động hóa,

done by machines instead of humans.

được thực hiện bởi máy móc thay vì con người.

But it's completely different from human learning, Cụm từ

Nhưng nó hoàn toàn khác với việc học của con người,

requiring creative thinking, Ngữ pháp

đòi hỏi tư duy sáng tạo,

which would flummox or confuse even the most sophisticated machine.

điều mà sẽ làm bối rối hoặc làm lộn xộn cả cỗ máy tinh vi nhất.

Bad news for translation software, Mạch ý

Tin xấu cho phần mềm dịch thuật,

but good news for humans who use different languages in their jobs,

nhưng lại là tin tốt cho những người sử dụng các ngôn ngữ khác nhau trong công việc của họ,

like us.

như chúng ta.

Yes, if only Braniff Airlines had relied on human translators, Ngữ pháp

Đúng vậy, giá như hãng hàng không Braniff Airlines nhờ cậy vào những dịch giả là con người,

they might have avoided an embarrassing situation.

họ có thể đã tránh được một tình huống đáng xấu hổ.

Ah, in your question, you asked how Braniff's television advertisement

À, trong câu hỏi của bạn, bạn đã hỏi quảng cáo truyền hình của Braniff

"Fly in Leather" was translated into Spanish.

"Fly in Leather" đã được dịch sang tiếng Tây Ban Nha như thế nào.

I guessed it was mistranslated as "Fly naked".

Tôi đã đoán nó bị dịch sai thành "Bay khỏa thân".

Which was the correct answer.

Đó chính là câu trả lời đúng.

Hmm.

Hmm.

Braniff translated its "Fly in Leather" slogan as "Fly in cuero", Văn hóa

Braniff đã dịch khẩu hiệu "Fly in Leather" của mình thành "Fly en cuero",

which sounds like Spanish slang for "Fly naked". Cách dùng từ

nghe giống như tiếng lóng của Tây Ban Nha có nghĩa là "Bay khỏa thân".

Okay, let's recap the vocabulary from this program about language translations, Mạch ý

Được rồi, hãy cùng tóm tắt lại từ vựng từ chương trình này về dịch thuật ngôn ngữ,

which are automated,

chúng được tự động hóa,

done by machines instead of humans.

được thực hiện bởi máy móc thay vì con người.

Often found in poetry, a metaphor is a way of describing something Cách dùng từ

Thường thấy trong thơ ca, phép ẩn dụ (metaphor) là một cách mô tả điều gì đó

by reference to something else. Cụm từ

bằng cách tham chiếu đến một điều khác.

When it's raining heavily,

Khi trời mưa to,

you might use the idiom

bạn có thể sử dụng thành ngữ

"It's raining cats and dogs".

"It's raining cats and dogs".

A chunk is a large part of something.

Khối (chunk) là một phần lớn của một cái gì đó.

Rote learning involves memorizing information which you repeat

Học vẹt (rote learning) liên quan đến việc ghi nhớ thông tin mà bạn lặp lại

but don't really understand.

nhưng không thực sự hiểu.

And finally, if someone is flummoxed,

Và cuối cùng, nếu ai đó bị làm cho bối rối (flummoxed),

they're so confused that they don't know what to do.

họ bối rối đến mức không biết phải làm gì.

Once again, our six minutes are up. Cụm từ

Một lần nữa, sáu phút của chúng ta đã hết.

Join us again soon for more trending topics and useful vocabulary Ý định

Hãy sớm tham gia lại cùng chúng tôi để biết thêm các chủ đề thịnh hành và từ vựng hữu ích

here at Six Minute English.

tại đây trên Six Minute English.

But goodbye for now.

Nhưng bây giờ xin chào tạm biệt.

Bye.

Tạm biệt.

Six Minute English from bbclearningenglish.com.

Six Minute English từ bbclearningenglish.com.