Chuyện Gì Sẽ Xảy Ra Nếu Bạn Kích Nổ Bom Hạt Nhân Ở Rãnh Mariana? (Khoa học, không phải viễn tưởng): tài liệu học tiếng Anh

What would happen if we detonated humanity's most powerful nuclear weapon Ngữ pháp

Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta kích nổ vũ khí hạt nhân mạnh nhất của nhân loại

at the deepest point of the ocean?

ở điểm sâu nhất của đại dương?

For sure, tsunamis hundreds of meters high would destroy coastal cities,

Chắc chắn, sóng thần cao hàng trăm mét sẽ phá hủy các thành phố ven biển,

earthquakes would level countries, Cách dùng từ

động đất sẽ san phẳng các quốc gia,

new volcanoes would bring us nuclear winter.

những ngọn núi lửa mới sẽ mang đến cho chúng ta mùa đông hạt nhân.

Maybe even Earth could be ripped apart Cụm động từ

Thậm chí Trái đất có thể bị xé toạc

or thrown out of orbit. Cụm từ

hoặc bị văng ra khỏi quỹ đạo.

Well, almost. Mạch ý

Chà, gần như vậy thôi.

Currently, Earth's deepest known point is inside the Mariana Trench.

Hiện tại, điểm sâu nhất được biết đến của Trái đất nằm bên trong Rãnh Mariana.

The Mariana Trench is a very deep valley right at the edge of two tectonic plates

Rãnh Mariana là một thung lũng rất sâu nằm ngay rìa hai mảng kiến tạo

that looks like an upside-down mountain. Thành ngữ

trông giống như một ngọn núi lộn ngược.

It reaches a depth of about 11 km, Cụm từ

Nó đạt đến độ sâu khoảng 11 km,

almost three times deeper than the dark grave of the Titanic. Ngữ pháp

sâu gần gấp ba lần so với nấm mồ tăm tối của con tàu Titanic.

It's one of the last places on Earth for humans to explore. Ngữ pháp

Đây là một trong những nơi cuối cùng trên Trái đất để con người khám phá.

Pitch black and under a thousand atmospheres of pressure, Cụm từ

Tối đen như mực và chịu áp suất của một nghìn atmotphe,

it's a relatively pristine environment thanks to the absence of humans. Cụm từ

đây là một môi trường tương đối nguyên sơ nhờ sự vắng mặt của con người.

A great place for our nuclear test. Ý định

Một nơi tuyệt vời cho cuộc thử nghiệm hạt nhân của chúng ta.

We'll use the most powerful nuclear bomb Ngữ pháp

Chúng ta sẽ sử dụng quả bom hạt nhân mạnh nhất

humans have ever exploded,

mà con người từng cho nổ,

the RDS-220 hydrogen bomb, or Tsar Bomba. Văn hóa

bom khinh khí RDS-220, hay Tsar Bomba.

Its explosion was so massive Ngữ pháp

Vụ nổ của nó lớn đến mức

that its shockwave traveled around the Earth three times,

sóng xung kích của nó truyền quanh Trái đất ba lần,

and its mushroom cloud stretched 56 km into the sky.

và đám mây hình nấm của nó vươn cao 56 km lên bầu trời.

Its shockwave was strong enough Ngữ pháp

Sóng xung kích của nó đủ mạnh

to destroy everything in a thousand square kilometers,

để phá hủy mọi thứ trong phạm vi một nghìn km vuông,

its fireball hot enough to burn the rubble.

quả cầu lửa của nó đủ nóng để thiêu rụi đống đổ nát.

Bombs like this release such an enormous amount of energy at once Ngữ pháp

Những quả bom như thế này giải phóng một lượng năng lượng khổng lồ cùng một lúc

that they could boil away an entire lake. Cụm động từ

đến nỗi chúng có thể làm cạn kiệt toàn bộ một cái hồ.

And if we set off a nuclear bomb in the Mariana Trench, Cụm động từ

Và nếu chúng ta kích nổ một quả bom hạt nhân ở Rãnh Mariana,

that's exactly what happens.

đó chính xác là những gì sẽ xảy ra.

Let's pull the trigger. Thành ngữ

Hãy bóp cò nào.

In the first few microseconds,

Trong vài microgiây đầu tiên,

the nuclear fuel undergoes its chain reaction Cụm từ

nhiên liệu hạt nhân trải qua phản ứng dây chuyền

and explodes with the power of 50 megatons of TNT. Cụm từ

và phát nổ với sức mạnh của 50 megaton TNT.

A blinding flash of light illuminates the darkness of the trench

Một tia chớp chói lòa làm bừng sáng bóng tối của rãnh nứt

for the first time in history.

lần đầu tiên trong lịch sử.

The heat of the explosion produces a cavity,

Sức nóng của vụ nổ tạo ra một khoang rỗng,

a flaming bubble of water vapor,

một bong bóng hơi nước rực lửa,

radioactive nuclei,

các hạt nhân phóng xạ,

and the remains of very unlucky fish.

và hài cốt của những con cá rất không may mắn.

The bubble grows quickly as it vaporizes the water around it.

Bong bóng lớn lên nhanh chóng khi nó làm bốc hơi nước xung quanh.

The pressure of the bubble is immense,

Áp suất của bong bóng là rất lớn,

plowing outwards as if there's nothing in the way, Ngữ pháp

cày xới ra bên ngoài như thể không có gì cản đường,

sending off a shockwave

phát ra một làn sóng xung kích

that will be felt by seismic stations and whales around the world.

sẽ được cảm nhận bởi các trạm địa chấn và cá voi trên toàn thế giới.

And then, almost as fast as it emerges, Ngữ pháp

Và sau đó, gần như nhanh như lúc nó xuất hiện,

it stops.

nó dừng lại.

On the surface of the Earth,

Trên bề mặt Trái đất,

this fireball bubble would grow to 10 km the second after it's detonated

bong bóng quả cầu lửa này sẽ phát triển lên 10 km vào giây sau khi nó được kích nổ

as the atmosphere barely puts up a fight to hold it back. Ghi chú

vì bầu khí quyển hầu như không thể chống lại để kìm hãm nó.

But the pressure at the bottom of the Mariana Trench is enormous.

Nhưng áp suất ở đáy Rãnh Mariana là vô cùng lớn.

With 11 km of water overhead, Ngữ pháp

Với 11 km nước trên đầu,

being in the Mariana Trench is like being crushed by a hydraulic press Thành ngữ

ở trong Rãnh Mariana giống như bị nghiền nát bởi một máy ép thủy lực

from every direction.

từ mọi hướng.

Here, a second after the detonation,

Ở đây, một giây sau vụ nổ,

our bubble is about a kilometer across Cách dùng từ

bong bóng của chúng ta có đường kính khoảng một km

when, oddly enough, it starts to shrink. Cụm từ

thì thật kỳ lạ, nó bắt đầu co lại.

The bubble overextends itself,

Bong bóng đã mở rộng quá mức,

losing pressure as it expands

mất dần áp suất khi nó giãn nở

until the water turns it back, Cụm động từ

cho đến khi nước đẩy nó ngược trở lại,

recompressing it.

nén nó lại một lần nữa.

The tug of war between the fiery death bubble and water goes back and forth a few times, Thành ngữ

Cuộc kéo co giữa bong bóng tử thần rực lửa và nước diễn ra qua lại vài lần,

the bubble shrinking and growing

bong bóng co lại và lớn lên

until eventually the bubble loses for good. Thành ngữ

cho đến khi cuối cùng bong bóng chịu thua vĩnh viễn.

The pressure around it is too great,

Áp suất xung quanh nó quá lớn,

and turbulent water begins to chop it up. Cụm động từ

và dòng nước hỗn loạn bắt đầu băm vằm nó ra.

It becomes something like the underwater equivalent of a mushroom cloud Cụm từ

Nó trở thành thứ gì đó giống như phiên bản dưới nước của đám mây hình nấm

as it disintegrates into many smaller hot and radioactive bubbles drifting upwards.

khi nó phân rã thành nhiều bong bóng nhỏ hơn, nóng và chứa phóng xạ trôi dạt lên trên.

And as our mighty destructive blast rises to the surface,

Và khi vụ nổ có sức công phá mạnh mẽ của chúng ta trồi lên bề mặt,

it does basically nothing.

nó về cơ bản không làm được gì cả.

Just a small wave

Chỉ là một gợn sóng nhỏ

and a bubbling plume of radioactive warm water in the Pacific.

và một chùm nước ấm có tính phóng xạ sủi bọt ở Thái Bình Dương.

No tsunami will wash away Japan or California, Cụm động từ

Sẽ không có sóng thần nào cuốn trôi Nhật Bản hay California,

although boats and whales in the area might have a bad time. Ý định

mặc dù các tàu thuyền và cá voi trong khu vực có thể sẽ có một khoảng thời gian tồi tệ.

The radioactive fallout will be diluted into the Pacific after a few days, Cách dùng từ

Bụi phóng xạ sẽ bị pha loãng vào Thái Bình Dương sau vài ngày,

although a fair amount of radioactive water and salt makes it to the atmosphere, Ghi chú

mặc dù một lượng lớn nước và muối phóng xạ sẽ bay lên bầu khí quyển,

where it collects and then rains down again. Cụm động từ

nơi nó tích tụ và sau đó lại trút xuống thành mưa.

Even if the wind blows the fallout directly towards the Philippines, Ngữ pháp

Ngay cả khi gió thổi bụi phóng xạ trực tiếp về phía Philippines,

the worst of it probably happens over the oceans.

điều tồi tệ nhất có lẽ cũng chỉ xảy ra trên các đại dương.

But clearly, the real danger comes from our explosion-triggering earthquakes and volcanoes, right? Ý định

Nhưng rõ ràng, mối nguy hiểm thực sự đến từ các trận động đất và núi lửa do vụ nổ của chúng ta gây ra, phải không?

Even if we detonated the bomb right in the trench

Ngay cả khi chúng ta kích nổ quả bom ngay trong rãnh

at the exact point where tectonic plates touch,

tại vị trí chính xác nơi các mảng kiến tạo tiếp xúc,

probably not.

thì có lẽ là không.

The explosion would vaporize a part of the seafloor

Vụ nổ sẽ làm bốc hơi một phần đáy biển

and turn a lot of sand into glass, Ngữ pháp

và biến rất nhiều cát thành thủy tinh,

but most of the energy goes into the water, Cách dùng từ

nhưng hầu hết năng lượng đi vào nước,

not seismic waves.

chứ không phải thành sóng địa chấn.

Earthquakes are already quite common at tectonic plate boundaries,

Động đất vốn đã khá phổ biến ở ranh giới các mảng kiến tạo,

and earthquakes with as much seismic energy as our bomb happen a few times a year Ngữ pháp

và các trận động đất có năng lượng địa chấn ngang với quả bom của chúng ta xảy ra vài lần một năm

without triggering any sort of apocalypse. Ngữ pháp

mà không gây ra bất kỳ kiểu ngày tận thế nào.

But maybe it will affect the Earth's orbit.

Nhưng có thể nó sẽ ảnh hưởng đến quỹ đạo của Trái đất.

Since no mass is taken away or added to the Earth,

Vì không có khối lượng nào bị lấy đi hoặc được thêm vào Trái đất,

our orbit is completely unaffected.

quỹ đạo của chúng ta hoàn toàn không bị ảnh hưởng.

Also, there have been well over a thousand nuclear tests in the last 70 years, Cụm từ

Ngoài ra, đã có hơn một nghìn vụ thử hạt nhân trong 70 năm qua,

and that didn't change our orbit,

và điều đó không làm thay đổi quỹ đạo của chúng ta,

so why would this time be different? Mạch ý

vậy thì tại sao lần này lại khác?

The strongest forces humanity can unleash Ngữ pháp

Những sức mạnh lớn nhất mà nhân loại có thể giải phóng

are laughable compared to the forces of nature. Cụm từ

thật nực cười so với sức mạnh của tự nhiên.

The planet is too big. Mạch ý

Hành tinh này quá lớn.

It doesn't care.

Nó không hề bận tâm.

So, what happens to us if we detonate a nuclear weapon

Vậy, điều gì sẽ xảy ra với chúng ta nếu chúng ta kích nổ vũ khí hạt nhân

really deep in the ocean?

thực sự sâu dưới đại dương?

Pretty much nothing. Cụm từ

Gần như không có gì cả.

Did you know that every bird in our videos has an owner? Mạch ý

Bạn có biết rằng mỗi chú chim trong video của chúng tôi đều có chủ nhân không?

More than 1,000 people have got their own bird. Ngữ pháp

Hơn 1.000 người đã có chú chim của riêng mình.

It helps us explain things,

Nó giúp chúng tôi giải thích mọi thứ,

clowns around in the background, Cụm động từ

làm trò hề ở phía sau,

or dies a horrible and avoidable death.

hoặc chết một cái chết khủng khiếp mà có thể tránh được.

If you want your own bird too

Nếu bạn cũng muốn có con chim của riêng mình

and you want it to appear in one of our videos,

và bạn muốn nó xuất hiện trong một video của chúng tôi,

you can get it at patreon.com/kurzgesagt.

bạn có thể nhận nó tại patreon.com/kurzgesagt.

Patreon is one of the main ways we sustain ourselves, Cách dùng từ

Patreon là một trong những cách chính để chúng tôi tự duy trì hoạt động,

so on top of getting a super nice avatar, Cụm từ

vì vậy, ngoài việc có được một hình đại diện cực kỳ đẹp,

you also help us make more and better videos.

bạn cũng giúp chúng tôi tạo ra nhiều video hơn và chất lượng tốt hơn.