Các đợt nắng nóng: Chúng ta có thể thích nghi không? ⏲️ 6 Minute English: tài liệu học tiếng Anh

Six Minute English from bbclearningenglish.com.

Six Minute English từ bbclearningenglish.com.

Hello, this is Six Minute English from BBC Learning English.

Xin chào, đây là chương trình Six Minute English của BBC Learning English.

I'm Beth.

Tôi là Beth.

And I'm Neil.

Và tôi là Neil.

I have a confession to make, Neil. Cụm từ

Tôi phải thú nhận một điều, Neil.

I love the hot weather.

Tôi yêu thời tiết nóng bức.

It's a chance to get outside, Cụm từ

Đó là cơ hội để ra ngoài,

maybe get a suntan, but sometimes it gets too hot,

có thể tắm nắng, nhưng đôi khi trời quá nóng,

even for me.

ngay cả với tôi.

Yes, depending where in the world you live, Mạch ý

Đúng vậy, tùy thuộc vào nơi bạn sống trên thế giới,

you've probably noticed that it's getting hotter year after year. Cụm từ

có lẽ bạn đã nhận thấy trời ngày càng nóng hơn qua từng năm.

2023 is the hottest year on record Cách dùng từ

2023 là năm nóng nhất được ghi nhận

with heatwaves in many countries around the world,

với các đợt nắng nóng ở nhiều quốc gia trên thế giới,

even Britain.

ngay cả ở Anh.

When it gets too hot, Ngữ pháp

Khi trời trở nên quá nóng,

the human body knows how to cool down. Cụm động từ

cơ thể con người biết cách tự làm mát.

It sweats,

Nó đổ mồ hôi,

passing salty water called sweat through the skin to lose heat. Ngữ pháp

tiết ra nước muối gọi là mồ hôi qua da để tản nhiệt.

But unlike the body, Mạch ý

Nhưng không giống như cơ thể,

houses don't know how to keep cool. Cụm từ

những ngôi nhà không biết cách giữ mát.

And in hot parts of the world where air conditioning is unavailable or unaffordable, Cách dùng từ

Và ở những khu vực nắng nóng trên thế giới, nơi mà máy điều hòa không có sẵn hoặc không thể chi trả nổi,

this is a real problem.

đây là một vấn đề thực sự.

In this program,

Trong chương trình này,

we'll be hearing about an innovative new idea for keeping houses cool

chúng ta sẽ được nghe về một ý tưởng mới mang tính đổi mới để giữ cho nhà cửa mát mẻ

in one of the hottest countries on Earth, India.

tại một trong những quốc gia nóng nhất Trái Đất, Ấn Độ.

And as usual,

Và như thường lệ,

we'll be learning some useful new vocabulary as well.

chúng ta cũng sẽ học một số từ vựng mới hữu ích.

But before we hear more about this sweaty subject, Thành ngữ

Nhưng trước khi chúng ta nghe thêm về chủ đề đầy mồ hôi này,

I have a question for you, Neil.

tôi có một câu hỏi cho anh, Neil.

Living in cities where summer temperatures regularly exceed 45 degrees Celsius, Ngữ pháp

Sống ở những thành phố nơi nhiệt độ mùa hè thường xuyên vượt quá 45 độ C,

Indians have been finding clever ways to keep their houses cool Ghi chú

người Ấn Độ đã tìm ra những cách thông minh để giữ mát cho ngôi nhà của họ

for over 5,000 years.

trong hơn 5.000 năm qua.

One of them is called 'jaali'.

Một trong số đó được gọi là 'jaali'.

But what exactly is it?

Nhưng chính xác nó là gì?

Is 'jaali': A,

Có phải 'jaali' là: A,

a tall house designed to reduce sunlight?

một ngôi nhà cao được thiết kế để giảm ánh nắng mặt trời?

B,

B,

a honeycomb pattern used in windows?

một hoa văn hình tổ ong được sử dụng cho cửa sổ?

Or C,

Hay C,

a system for spraying cool water?

một hệ thống phun nước mát?

Hmm, well, I guess 'jaali' is B,

Hmm, à, tôi đoán 'jaali' là B,

a honeycomb window pattern.

một hoa văn cửa sổ hình tổ ong.

Okay, Neil.

Được rồi, Neil.

We'll find out the answer later in the program. Cụm động từ

Chúng ta sẽ tìm ra câu trả lời ở phần sau của chương trình.

In May 2022,

Vào tháng 5 năm 2022,

the temperature in Uttar Pradesh,

nhiệt độ ở Uttar Pradesh,

the largest state in North India,

bang lớn nhất ở Bắc Ấn Độ,

reached 49.2 degrees Celsius. Cụm từ

đã đạt mức 49,2 độ C.

Roshni Diwakar is a consultant for the Mahila Housing Trust,

Roshni Diwakar là cố vấn cho Mahila Housing Trust,

an NGO helping poor Indian women to heatproof their houses. Ghi chú

một tổ chức phi chính phủ giúp phụ nữ nghèo Ấn Độ chống nóng cho ngôi nhà của họ.

These women often work from home while their husbands are out in the heat, Cụm từ

Những người phụ nữ này thường làm việc ở nhà trong khi chồng họ ra ngoài trời nắng nóng,

working on construction sites.

làm việc tại các công trường xây dựng.

Here, Roshni describes a typical house

Dưới đây, Roshni mô tả một ngôi nhà điển hình

to BBC World Service program People Fixing the World.

với chương trình People Fixing the World của BBC World Service.

They live in a small one-bedroom house with no windows, Cụm từ

Họ sống trong một ngôi nhà nhỏ một phòng ngủ không có cửa sổ,

no natural ventilation.

không có thông gió tự nhiên.

They don't necessarily have illegal electric connections, Ngữ pháp

Họ không nhất thiết phải có các kết nối điện bất hợp pháp,

and even if they do, they don't have electricity 24 hours a day. Ghi chú

và ngay cả khi có, họ cũng không có điện 24 giờ một ngày.

There are power cuts, Cách dùng từ

Tình trạng cúp điện thường xuyên xảy ra,

especially in the summer months.

đặc biệt là vào các tháng mùa hè.

Many of them have tin roofs,

Nhiều người trong số họ có mái tôn,

which of course will really heat up. Cụm động từ

thứ mà dĩ nhiên sẽ rất nóng.

Health gets affected. Ngữ pháp

Sức khỏe bị ảnh hưởng.

Because their health is affected,

Bởi vì sức khỏe của họ bị ảnh hưởng,

their livelihood gets affected because they're daily wage earners. Cách dùng từ

kế sinh nhai của họ cũng bị ảnh hưởng vì họ là những người làm công ăn lương theo ngày.

If you don't work, Ngữ pháp

Nếu bạn không làm việc,

you don't earn.

bạn sẽ không kiếm được tiền.

Many of the houses have no window,

Nhiều ngôi nhà không có cửa sổ,

so there's no ventilation,

vì vậy không có sự thông gió,

the movement of fresh air around a space.

sự lưu thông của không khí trong lành quanh một không gian.

Air conditioning needs electricity,

Máy điều hòa không khí cần điện,

which most families can't afford.

thứ mà hầu hết các gia đình không thể chi trả được.

And even those who can experience frequent power cuts, Ngữ pháp

Và ngay cả những người có khả năng cũng phải trải qua những đợt cúp điện thường xuyên,

periods when the supply of electricity is stopped.

những khoảng thời gian mà nguồn cung cấp điện bị ngừng lại.

In this heat,

Dưới cái nóng này,

sickness is common.

bệnh tật là điều phổ biến.

Often the men can't work,

Thường thì đàn ông không thể đi làm,

which is a problem because they are the daily wage earners.

đó là một vấn đề vì họ là những người làm công nhật.

Someone who earns money on a day-to-day basis,

Một người kiếm tiền dựa trên cơ sở từng ngày,

meaning that they will receive no money if they cannot work.

có nghĩa là họ sẽ không nhận được đồng nào nếu không thể làm việc.

Families spend most of the day outside in the street,

Các gia đình dành phần lớn thời gian trong ngày ở ngoài đường phố,

and at night,

và vào ban đêm,

it's still too hot to sleep, Ngữ pháp

vẫn quá nóng để ngủ,

even on the roof.

ngay cả trên mái nhà.

But fortunately,

Nhưng may mắn thay,

Roshni has been working on a clever cool roof solution, Cụm động từ

Roshni đã và đang làm việc với một giải pháp mái nhà mát mẻ thông minh,

white paint.

sơn màu trắng.

Painting reflective anti-solar white paint on the roof can reduce room temperatures

Sơn lớp sơn trắng phản quang chống nắng lên mái nhà có thể làm giảm nhiệt độ phòng

by up to 4 degrees. Cụm từ

lên đến 4 độ.

It may not sound like much, Mạch ý

Nghe có vẻ không nhiều,

but it makes a big difference and allows families to work, Cụm từ

nhưng nó tạo ra một sự khác biệt lớn và cho phép các gia đình có thể làm việc,

cook, and even sleep inside.

nấu ăn, và thậm chí ngủ bên trong nhà.

Here's Roshni again,

Một lần nữa lại là Roshni,

talking with the BBC World Service program People Fixing the World.

trò chuyện với chương trình People Fixing the World của BBC World Service.

This has honestly been the most successful Ngữ pháp

Thành thật mà nói, đây là công nghệ thành công nhất

of the technologies that they've adopted.

trong số các công nghệ mà họ đã áp dụng.

We started off by doing it in the city of Ahmedabad, Cụm động từ

Chúng tôi bắt đầu bằng việc thực hiện điều đó ở thành phố Ahmedabad,

but we've done it across other cities. Cách dùng từ

nhưng chúng tôi đã làm điều đó trên khắp các thành phố khác.

We've done it in Bangalore,

Chúng tôi đã làm ở Bangalore,

we've done it in Jodhpur.

chúng tôi đã làm ở Jodhpur.

In fact, in Jodhpur,

Thực tế, ở Jodhpur,

we've done it in an entire slum.

chúng tôi đã thực hiện trên toàn bộ một khu ổ chuột.

Mahila Housing Trust gets external funding

Mahila Housing Trust nhận được nguồn tài trợ từ bên ngoài

and uses it to subsidize the cost of the paint, Cách dùng từ

và sử dụng nó để trợ giá cho chi phí sơn,

meaning communities only end up paying 15 to 20% of the actual price. Cụm động từ

có nghĩa là các cộng đồng cuối cùng chỉ phải trả 15 đến 20% mức giá thực tế.

Roshni's Housing Trust has been painting houses in cities all over India.

Tổ chức Housing Trust của Roshni đã sơn nhà ở các thành phố trên khắp Ấn Độ.

In Jodhpur,

Ở Jodhpur,

a city on the edge of the Thar Desert, Văn hóa

một thành phố ở rìa Sa mạc Thar,

they painted an entire slum, Cách dùng từ

họ đã sơn toàn bộ một khu ổ chuột,

a poor and crowded area of the city with very bad housing conditions.

một khu vực nghèo nàn và đông đúc của thành phố với điều kiện nhà ở rất tồi tệ.

What's more, Mạch ý

Hơn thế nữa,

the Trust subsidizes the paint,

Quỹ Tín thác này trợ giá cho sơn,

meaning they pay part of the cost.

nghĩa là họ trả một phần chi phí.

So even the poorest families can afford it. Mạch ý

Vì vậy, ngay cả những gia đình nghèo nhất cũng có thể mua được.

It's a great example of Indians skillfully finding ways of adapting to the heat. Cụm từ

Đây là một ví dụ tuyệt vời về việc người Ấn Độ khéo léo tìm ra các cách để thích nghi với cái nóng.

A modern version of 'jaali'

Một phiên bản hiện đại của 'jaali'

you could say. Ý định

có thể nói như vậy.

So what was the answer to your question, Beth?

Vậy câu trả lời cho câu hỏi của cô là gì, Beth?

Was my idea that 'jaali' is a honeycomb pattern used for windows correct?

Ý tưởng của tôi rằng 'jaali' là một hoa văn tổ ong dùng cho cửa sổ có đúng không?

It was the correct answer.

Đó là câu trả lời chính xác.

'Jaali' is a honeycomb design with many small holes

'Jaali' là một thiết kế hình tổ ong với nhiều lỗ nhỏ

set into wooden or stone windows. Cụm động từ

được gắn vào các cửa sổ bằng gỗ hoặc đá.

The small holes keep out the sunlight Cụm động từ

Những lỗ nhỏ này cản ánh sáng mặt trời

and cool down the air coming in. Cụm động từ

và làm mát không khí tràn vào.

Okay, it's time to recap the vocabulary

Được rồi, đã đến lúc tóm tắt lại từ vựng

we've learned in this program,

chúng ta đã học trong chương trình này,

starting with sweat.

bắt đầu với mồ hôi (sweat).

Passing salty water through the skin to stay cool.

Việc tiết ra nước muối qua da để giữ mát.

Ventilation is the movement of fresh air.

Thông gió (ventilation) là sự lưu chuyển của không khí trong lành.

A power cut is an interruption in the supply of electricity.

Cúp điện (power cut) là sự gián đoạn trong việc cung cấp điện.

A daily wage earner is a worker who earns money on a day-to-day basis.

Người làm công ăn lương theo ngày (daily wage earner) là một người lao động kiếm tiền theo từng ngày.

A slum is a very poor and crowded area of a city.

Khu ổ chuột (slum) là một khu vực rất nghèo và đông đúc của một thành phố.

And finally,

Và cuối cùng,

if you subsidize something,

nếu bạn trợ cấp (subsidize) cho một thứ gì đó,

you pay part of its cost.

bạn thanh toán một phần chi phí của nó.

Once again,

Một lần nữa,

our six minutes are up.

sáu phút của chúng ta đã hết.

Goodbye for now.

Tạm biệt nhé.

Bye.

Tạm biệt.

Six Minute English from bbclearningenglish.com.

Six Minute English từ bbclearningenglish.com.