Bí mật bẻ gãy Mì Ý dưới góc máy SLOW MOTION - Smarter Every Day 127: tài liệu học tiếng Anh

Looks good to me.

Có vẻ tốt đấy.

Nice.

Tuyệt vời.

Hey, it's me Destin.

Này, tôi là Destin đây.

Welcome back to Smarter Every Day.

Chào mừng trở lại với Smarter Every Day.

So, I'm going to show you something today that's fascinating.

Hôm nay tôi sẽ cho các bạn xem một điều cực kỳ thú vị.

If you take a normal piece of dry spaghetti,

Nếu bạn lấy một cọng mì spaghetti khô bình thường,

you can do this in your home,

bạn có thể làm điều này ở nhà,

and you bend it right up until the point it breaks. Cụm từ

và bạn bẻ cong nó cho đến khi nó gãy.

It doesn't do what you think it should. Ngữ pháp

Nó không gãy như bạn nghĩ đâu.

It doesn't break into two pieces.

Nó không gãy thành hai khúc.

It breaks into three.

Nó gãy thành ba.

It happens almost every time.

Hầu như lần nào cũng vậy.

You see that?

Bạn thấy không?

That broke out of the middle.

Nó gãy bật ra từ đoạn giữa.

Today on Smarter Every Day,

Hôm nay trên Smarter Every Day,

we're going to wait till the kids finish their dinner,

chúng ta sẽ đợi lũ trẻ ăn tối xong,

and then we're going to break out the Phantom V1610 and record this at a quarter million frames per second. Cụm động từ

và sau đó chúng ta sẽ lôi chiếc Phantom V1610 ra và quay lại cảnh này ở tốc độ 250.000 khung hình mỗi giây.

And we're going to unravel the secret of why spaghetti shatters the way it does. Thành ngữ

Và chúng ta sẽ làm sáng tỏ bí mật tại sao mì spaghetti lại gãy vụn theo cách như vậy.

You're getting smarter every day.

Bạn đang thông minh hơn mỗi ngày.

If you haven't already run to the kitchen, Ngữ pháp

Nếu bạn chưa chạy vào bếp,

do that now.

hãy làm ngay đi.

Grab some spaghetti and goggle up cuz science is about to happen. Ngữ pháp

Lấy một ít mì spaghetti và đeo kính bảo hộ vào vì khoa học sắp sửa diễn ra.

One at a time,

Mỗi lần một cọng,

grab a noodle on both ends and bend it until it breaks.

cầm cả hai đầu cọng mì và bẻ cong cho đến khi nó gãy.

You'll notice that the majority of the noodles break into more than two pieces.

Bạn sẽ nhận ra rằng phần lớn các cọng mì đều gãy thành nhiều hơn hai khúc.

Now,

Giờ thì,

you might not think this is a big deal, Mạch ý

bạn có thể nghĩ chuyện này chẳng có gì to tát,

but it's a really big deal.

nhưng nó thực sự là một vấn đề lớn đấy.

You see, it's really easy to understand why bending a rod makes it break into two pieces. Ngữ pháp

Bạn thấy đấy, rất dễ để hiểu tại sao khi uốn cong một thanh đòn, nó lại gãy làm hai.

The bottom is in compression, Cách dùng từ

Phần dưới chịu lực nén,

and the top is in tension.

và phần trên chịu lực căng.

When the tension on the top exceeds the maximum allowable tensile stress, Cách dùng từ

Khi lực căng ở phần trên vượt quá ứng suất kéo cho phép tối đa,

it rips it in half,

nó sẽ xé toạc thanh đòn ra làm đôi,

and you're left with only two pieces of the rod left. Cụm từ

và bạn chỉ còn lại hai nửa của thanh đòn.

So, why is spaghetti different?

Vậy tại sao mì spaghetti lại khác biệt?

Something else is happening here.

Chắc chắn có một điều gì đó khác đang xảy ra ở đây.

The simple act of snapping spaghetti has stumped brilliant scientists for years, Cách dùng từ

Hành động bẻ gãy mì spaghetti đơn giản này đã làm khó các nhà khoa học lỗi lạc trong nhiều năm,

including Richard Feynman,

bao gồm cả Richard Feynman,

who, as you might know,

người mà, như bạn có thể biết,

was on the theoretical physics team during the Manhattan project and also won a Nobel Prize for physics in 1965. Văn hóa

đã ở trong nhóm vật lý lý thuyết thuộc dự án Manhattan và cũng đã giành giải Nobel vật lý năm 1965.

Everyone accepts that Richard Feynman was a genius.

Mọi người đều công nhận Richard Feynman là một thiên tài.

So, it's no surprise that his theory about why spaghetti snaps into multiple pieces makes a lot of sense. Cụm từ

Vì vậy, không có gì đáng ngạc nhiên khi giả thuyết của ông về lý do tại sao mì spaghetti lại gãy thành nhiều mảnh lại rất có lý.

If you tried it by now yourself,

Nếu lúc nãy bạn đã tự mình thử nghiệm,

you know that when you snap it,

bạn sẽ biết rằng khi bạn bẻ nó,

you feel this little vibration in your fingers.

bạn cảm thấy một sự rung động nhỏ ở các ngón tay.

He thought that this vibration,

Ông cho rằng sự rung động này,

if it was significant enough, Ngữ pháp

nếu nó đủ lớn,

could excite the remaining spaghetti sufficiently so that it would cause a secondary fracture on down the rod.

có thể kích động phần còn lại của cọng mì đủ để gây ra vết nứt thứ cấp chạy dọc theo cọng mì.

To test this theory, Mạch ý

Để kiểm tra giả thuyết này,

Feynman and a friend decided to snap spaghetti underwater

Feynman và một người bạn đã quyết định bẻ mì spaghetti dưới nước

to dampen out this vibration. Cụm động từ

để làm giảm sự rung động này.

They were surprised to find out that when they snapped it underwater,

Họ đã rất ngạc nhiên khi phát hiện ra rằng khi bẻ nó dưới nước,

it still seemed to break into multiple pieces.

nó dường như vẫn gãy thành nhiều khúc.

So, here we are.

Vậy nên, chúng ta ở đây.

If a smart dude like Richard Feynman can't figure this out,

Nếu một người thông minh như Richard Feynman còn không giải quyết được,

what chance do we have? Ý định

thì chúng ta có cơ hội nào chứ?

So, we're going to figure this out in my kitchen.

Thế nên, chúng ta sẽ tự tìm hiểu vấn đề này trong nhà bếp của tôi.

This is what we're doing.

Đây là những gì chúng ta sẽ làm.

My wife brought home all kinds of different pasta for me at my request. Cụm từ

Vợ tôi đã mang về đủ loại mì ống khác nhau theo yêu cầu của tôi.

I've got them taken out here,

Tôi đã bày chúng ra đây,

and we're running an experiment with this high-speed camera.

và chúng tôi đang tiến hành một thí nghiệm với chiếc camera cao tốc này.

It's a Phantom V1610.

Đó là chiếc Phantom V1610.

We have a lamp set up, Ngữ pháp

Chúng tôi đã thiết lập xong đèn,

and we're just going to sit and break pasta and observe.

và chúng tôi sẽ chỉ ngồi đây, bẻ mì và quan sát.

I looked all over the internet,

Tôi đã tìm kiếm khắp internet,

and the fastest research imagery I could find was 4,000 frames per second. Ngữ pháp

và hình ảnh nghiên cứu nhanh nhất tôi có thể tìm thấy là 4.000 khung hình mỗi giây.

So, in order to further science, Ngữ pháp

Vì vậy, để thúc đẩy khoa học,

we're going to start out at least 18,000 frames per second,

chúng ta sẽ bắt đầu với tốc độ ít nhất 18.000 khung hình mỗi giây,

which surely should tell us something, right?

chắc chắn điều này sẽ cho chúng ta biết điều gì đó phải không?

Woah.

Chà.

That was fast.

Nhanh thật đấy.

Okay, I couldn't even tell which fracture happened first.

Được rồi, tôi thậm chí không thể phân biệt được vết gãy nào xảy ra trước.

We'll zoom it back in and go frame by frame. Cụm từ

Chúng ta sẽ phóng to lại và xem từng khung hình một.

Yeah, it's way too fast.

Ừ, nó vẫn quá nhanh.

Both fractures happen at what seems to be the same time. Ngữ pháp

Cả hai vết gãy dường như xảy ra vào cùng một thời điểm.

Let's look at another piece that breaks up even more

Hãy xem một cọng khác gãy thành nhiều đoạn hơn

and see if it sheds some light into what's going on here. Thành ngữ

và xem liệu nó có làm sáng tỏ thêm về những gì đang diễn ra ở đây hay không.

What?

Cái gì vậy?

It's like all the fracture points are happening at the exact same time,

Giống như tất cả các điểm gãy đều đang xảy ra vào cùng một thời điểm chính xác,

which is crazy cuz we're well below a millisecond timescale here. Cụm từ

điều này thật điên rồ vì thời gian ở đây thấp hơn nhiều so với mili giây.

I'm not really sure what the researchers were seeing at 4,000 frames per second,

Tôi không thực sự chắc chắn các nhà nghiên cứu đã nhìn thấy gì ở tốc độ 4.000 khung hình mỗi giây,

but I'm not seeing it.

nhưng tôi thì chẳng thấy gì.

So, let's bump this thing up to 40,000 frames per second, Cụm động từ

Vậy nên, hãy nâng tốc độ lên 40.000 khung hình mỗi giây,

which is 10 times faster than any research paper I've read. Ngữ pháp

nhanh gấp 10 lần so với bất kỳ tài liệu nghiên cứu nào tôi từng đọc.

Hmm.

Hừm.

Okay, so we're starting to learn something.

Được rồi, vậy là chúng ta bắt đầu tìm ra được điều gì đó rồi.

I can at least tell that the right side broke first,

Ít nhất tôi có thể biết rằng phía bên phải gãy trước,

but both still seemed to be happening within a 100 microseconds of each other,

nhưng cả hai dường như vẫn diễn ra cách nhau chưa tới 100 micro giây,

which is really, really fast.

thật sự, thật sự rất nhanh.

Also, let's start to watch the rotation direction of the broken pieces.

Ngoài ra, hãy bắt đầu quan sát hướng xoay của các mảnh vỡ.

Let's watch another one and see if vibration has anything to do with that second fracture. Cụm từ

Hãy xem một cọng nữa và xem liệu rung động có liên quan gì đến vết gãy thứ hai đó hay không.

No.

Không.

In fact, it appears that the longer rods aren't even vibrating on the same timescale. Mạch ý

Thực tế, có vẻ như những phần cọng dài hơn thậm chí không rung theo cùng một khung thời gian.

Here's something, though.

Tuy nhiên, có một điều thế này.

If you look, the smaller broken pieces,

Nếu bạn nhìn, các mảnh vỡ nhỏ hơn,

when they start to rotate,

khi chúng bắt đầu xoay,

always seem to rotate away from the first fracture.

dường như luôn luôn xoay ra xa khỏi vết gãy đầu tiên.

The back, however, appears to be breaking downwards.

Tuy nhiên, phần phía sau có vẻ như đang gãy hướng xuống dưới.

It's almost as if the spaghetti is trying to straighten itself out, Ghi chú

Gần như là cọng mì đang cố gắng tự duỗi thẳng ra,

but it can't overcome its own mass.

nhưng nó không thể vượt qua được khối lượng của chính nó.

Buckle your seat belt cuz we're going to a quarter million frames per second. Thành ngữ

Hãy thắt dây an toàn vì chúng ta sẽ chuyển sang 250.000 khung hình mỗi giây.

Man,

Trời ạ,

we had to go way faster than I thought we would to get this answer, Ngữ pháp

chúng tôi đã phải quay nhanh hơn rất nhiều so với những gì tôi nghĩ để có được câu trả lời này,

but there it is. Ý định

nhưng nó đây rồi.

I mean, it's not vibration.

Ý tôi là, đó không phải là rung động.

It's the curvature of the spaghetti as it straightens out.

Mà là độ cong của cọng mì khi nó duỗi thẳng ra.

Think about it this way. Mạch ý

Hãy nghĩ theo cách này.

The entire spaghetti rod is under torque, Cách dùng từ

Toàn bộ cọng mì đang chịu lực xoắn,

right?

đúng không?

Because of this torque, it bends in a curve.

Do lực xoắn này, nó uốn thành một đường cong.

And when a break occurs,

Và khi một vết gãy xảy ra,

the side near the break is now free from torque.

phía gần vết gãy giờ đã được giải phóng khỏi lực xoắn.

But there's still this counter torque built up in the rod. Cụm động từ

Nhưng vẫn còn một lực xoắn ngược tích tụ trong cọng mì.

So, it starts to straighten itself out from left to right,

Vì vậy, nó bắt đầu tự duỗi thẳng từ trái sang phải,

rotating up and straightening out along the way. Cụm từ

vừa xoay lên trên vừa duỗi thẳng dọc theo đó.

Because the spaghetti on the left is already straightened out

Bởi vì phần mì ở bên trái đã duỗi thẳng rồi

and the spaghetti on the right is still curved,

và phần mì ở bên phải vẫn đang cong,

the point where they meet is now even more curved,

điểm mà chúng gặp nhau giờ đây thậm chí còn cong hơn,

which causes the spaghetti to bend beyond the minimum failure radius.

điều này khiến cọng mì bị uốn cong vượt quá bán kính phá vỡ tối thiểu.

This results in a fracture. Cụm từ

Điều này dẫn đến đứt gãy.

It's like one side doesn't get the message fast enough. Thành ngữ

Giống như một bên không nhận được tín hiệu đủ nhanh.

If the whole rod were to release at one time, Ngữ pháp

Nếu toàn bộ cọng mì được giải phóng cùng một lúc,

it'd be fine, but it doesn't.

thì sẽ ổn thôi, nhưng thực tế thì không.

It breaks itself apart along the way.

Nó tự bẻ gãy chính mình dọc theo quá trình đó.

Every time you have a new break,

Mỗi khi có một vết gãy mới,

the process starts all over again. Cụm từ

quá trình này lại bắt đầu lại từ đầu.

This physical phenomenon is called a cascading fracture. Cách dùng từ

Hiện tượng vật lý này được gọi là nứt gãy dây chuyền.

Until recently, the math behind this phenomenon wasn't very well understood.

Cho đến gần đây, nguyên lý toán học đằng sau hiện tượng này vẫn chưa được hiểu rõ lắm.

But, I did find a really cool French research paper on the topic,

Nhưng, tôi đã tìm thấy một tài liệu nghiên cứu của Pháp rất thú vị về chủ đề này,

as well as a neat simulation created by some Norwegian petroleum engineers. Cụm từ

cũng như một mô phỏng sắc nét do một số kỹ sư dầu khí người Na Uy tạo ra.

To my knowledge, though, the video that we just watched gives more insight into this physical phenomenon Ghi chú

Tuy nhiên, theo như tôi biết, video mà chúng ta vừa xem cung cấp cái nhìn sâu sắc về hiện tượng vật lý này

than anything else that's ever been done.

hơn bất cứ điều gì từng được thực hiện trước đây.

We just did it at a quarter of a million frames per second,

Chúng ta vừa làm điều đó ở tốc độ 250.000 khung hình mỗi giây,

which is amazing.

thật đáng kinh ngạc.

So, there you go. Ý định

Vậy đấy, bạn thấy rồi đó.

The secret of snapping spaghetti is not just a party trick. Mạch ý

Bí mật của việc bẻ mì spaghetti không chỉ là một trò lừa bịp trong bữa tiệc.

The next time you boil spaghetti,

Lần tới khi bạn luộc mì spaghetti,

be careful because you are about to explore the very edge of scientific knowledge. Thành ngữ

hãy cẩn thận vì bạn sắp sửa khám phá tận cùng của ranh giới kiến thức khoa học đấy.

So, thank you very much for watching this episode of Smarter Every Day.

Vâng, cảm ơn các bạn rất nhiều vì đã xem tập này của Smarter Every Day.

If you would like to get a book that talks about all the things that Richard Feynman studied,

Nếu bạn muốn tìm một cuốn sách nói về tất cả những điều mà Richard Feynman đã nghiên cứu,

I recommend an Audible book called Surely You're Joking,

tôi đề xuất một cuốn sách trên Audible có tên Surely You're Joking,

Mr. Feynman.

Mr. Feynman.

I'm listening to it right now,

Hiện tại tôi đang nghe cuốn này,

and it's really good.

và nó thực sự rất hay.

If you would like to support Smarter Every Day,

Nếu bạn muốn ủng hộ Smarter Every Day,

go to audible.com/smarter

hãy truy cập audible.com/smarter

and download Surely You're Joking, Mr. Feynman,

và tải xuống Surely You're Joking, Mr. Feynman,

and you would support Smarter Every Day,

như vậy bạn sẽ ủng hộ Smarter Every Day,

and I would greatly appreciate that. Ý định

và tôi sẽ vô cùng biết ơn vì điều đó.

So, thank you very much.

Thế nhé, cảm ơn các bạn rất nhiều.

I'm Destin.

Tôi là Destin.

You're getting smarter every day.

Bạn đang thông minh hơn mỗi ngày.

Have a good one. Cụm từ

Chúc một ngày tốt lành.

You ever heard of Richard Feynman?

Con đã từng nghe nói về Richard Feynman chưa?

No.

Chưa ạ.

No idea. Ý định

Không biết ạ.

No idea?

Không biết luôn hả?

I have no idea who he is,

Con không biết ông ấy là ai,

but it sounds fine.

nhưng nghe có vẻ hay đấy ạ.

Well, he is.

Ừ, ông ấy giỏi mà.

He's a little different than daddy,

Ông ấy hơi khác ba một chút,

but he's a pretty smart awesome dude.

nhưng ông ấy là một người rất thông minh và tuyệt vời.

Three.

Ba khúc.

At least four.

Ít nhất là bốn khúc.

I hope this video earned your subscription.

Tôi hy vọng video này xứng đáng để bạn nhấn đăng ký.

If not, just enjoy this confused fish.

Nếu không, thì cứ xem chú cá đang bối rối này đi.

Thanks.

Cảm ơn.