Những Người Mỹ Không Thể Bầu Tổng Thống: tài liệu học tiếng Anh

The United States is shockingly a bunch of states that are united.

Đáng ngạc nhiên là Hoa Kỳ thực chất là một tập hợp các tiểu bang liên kết với nhau.

It was just 13 to start with,

Ban đầu chỉ có 13 bang,

but as time marched on, the border marched west, Thành ngữ

nhưng theo thời gian, biên giới tiến dần về phía tây,

bringing us to today and the 48 contiguous states plus Alaska and Hawaii,

đưa chúng ta đến hiện tại với 48 tiểu bang liền kề cộng với Alaska và Hawaii,

usually drawn in these little boxes not to scale Cụm từ

thường được vẽ trong những ô vuông nhỏ không theo tỷ lệ này

because Hawaii is in the middle of a vast ocean of deadly nothingness

bởi vì Hawaii nằm giữa một đại dương rộng lớn, chết chóc và trống rỗng

and Alaska is monstrous.

còn Alaska thì khổng lồ.

Unlike other unions where members can leave if they so choose, Ngữ pháp

Không giống như các liên minh khác nơi các thành viên có thể rời đi nếu họ muốn,

statehood is eternal, even for you, Texas.

tư cách tiểu bang là vĩnh viễn, kể cả với bạn, Texas.

Now, how the federal government works is a story for another time, Cụm từ

Còn việc chính phủ liên bang hoạt động như thế nào lại là một câu chuyện khác,

but at the moment all you need know is that Congress, Ngữ pháp

nhưng hiện tại tất cả những gì bạn cần biết là Quốc hội,

where national laws are written, is made of representatives sent from the states.

nơi soạn thảo các luật quốc gia, được tạo thành từ các đại diện do các tiểu bang cử đến.

Now, there are some non-state gaps not visible on this map.

Giờ thì, có một số khoảng trống phi-tiểu-bang không hiển thị trên bản đồ này.

The first is Washington DC, the nation's capital,

Đầu tiên là Washington DC, thủ đô của quốc gia,

which is a stateless limbo land between Maryland and Virginia. Thành ngữ

đó là một vùng đất vô định không thuộc tiểu bang nào giữa Maryland và Virginia.

As DC is a city without a state, it puts her under the control of Congress, Cụm từ

Vì DC là một thành phố không có bang, nó bị đặt dưới quyền kiểm soát của Quốc hội,

meaning that all the other states get the final say on how DC is run, Cụm từ

nghĩa là tất cả các bang khác có tiếng nói cuối cùng về cách quản lý DC,

while she doesn't get a vote in anything.

trong khi chính DC lại không có quyền bỏ phiếu cho bất cứ điều gì.

It didn't matter when this District of Columbia was basically uninhabited,

Điều đó không thành vấn đề khi Đặc khu Columbia này về cơ bản không có người ở,

but since more people live in DC now than do in a couple of states, Ngữ pháp

nhưng vì hiện nay số người sống ở DC còn nhiều hơn cả ở một vài bang,

it's an uncomfortable arrangement.

đó là một sự sắp xếp có phần bất tiện.

The other gaps on this map are the American Indian reservations,

Các khoảng trống khác trên bản đồ này là các khu bảo tồn của người Mỹ bản địa,

which are numerous.

số lượng của chúng rất nhiều.

The United States kind of administers them while sort of treating them as foreign nations, Ý định

Hoa Kỳ theo một cách nào đó vừa quản lý họ nhưng cũng coi họ như các quốc gia nước ngoài,

which means you could draw the state boundaries to look like this

điều này có nghĩa là bạn có thể vẽ ranh giới tiểu bang trông như thế này

because the reservations are kind of apart from those states.

vì các khu bảo tồn phần nào tách biệt khỏi những tiểu bang đó.

But the American Indian reservations are such a full of asterisks oh so sensitive situation, Thành ngữ

Nhưng khu bảo tồn của người Mỹ bản địa là một tình huống rất nhạy cảm và nhiều chú thích phức tạp,

it's also better as a story for another time.

nó cũng phù hợp hơn để kể vào một dịp khác.

Gaps aside, Mạch ý

Gạt các khoảng trống sang một bên,

the continent and Hawaii is mostly straightforward,

phần lục địa và Hawaii hầu hết đều khá rõ ràng,

but there's more than just these United States.

nhưng Hoa Kỳ không chỉ có bấy nhiêu.

When the US ran out of lands to manifest destiny, Ghi chú

Khi Hoa Kỳ cạn kiệt đất đai để thể hiện "Sứ mệnh Thiên định" (Manifest Destiny) của mình,

she learned from the best and territorialized a whole bunch of islands.

họ đã học hỏi từ những người giỏi nhất và biến hàng loạt hòn đảo thành lãnh thổ.

First up,

Đầu tiên,

Puerto Rico,

Puerto Rico,

an organized unincorporated territory of the US. Văn hóa

một lãnh thổ chưa hợp nhất có tổ chức của Hoa Kỳ.

This means she's self-governing to some extent Cụm từ

Điều này có nghĩa là nó tự quản đến một mức độ nào đó

and that all of the US Constitution doesn't automatically apply on the island.

và toàn bộ Hiến pháp Hoa Kỳ không tự động áp dụng trên hòn đảo.

Now, 3.7 million people live in Puerto Rico,

Hiện tại, 3,7 triệu người sống ở Puerto Rico,

which is 91% of the people living on US territorial islands

chiếm 91% số người sống trên các hòn đảo lãnh thổ của Hoa Kỳ

and more people than live in 21 of the states.

và đông dân hơn 21 tiểu bang khác.

And the US treats Puerto Rico as a state in almost all but name, Thành ngữ

Và Hoa Kỳ đối xử với Puerto Rico như một tiểu bang trên hầu hết mọi phương diện ngoại trừ cái tên,

which possibly soon she will be anyway,

mà rất có thể nó sẽ sớm trở thành một bang thực sự,

bringing the number of stars to a nice even 51.

đưa số lượng ngôi sao trên cờ lên một con số chẵn đẹp đẽ là 51.

But Puerto Rico isn't the only organized unincorporated territory.

Nhưng Puerto Rico không phải là lãnh thổ chưa hợp nhất có tổ chức duy nhất.

There's also Guam,

Còn có Guam,

which was acquired in the Spanish-American War along with Puerto Rico.

được mua lại trong Chiến tranh Tây Ban Nha-Mỹ cùng với Puerto Rico.

There's the Northern Mariana Islands taken from Japan during World War II

Có Quần đảo Bắc Mariana lấy từ Nhật Bản trong Thế chiến II

and the US Virgin Islands taken from nobody.

và Quần đảo Virgin thuộc Mỹ không lấy từ ai cả.

Denmark sold her.

Đan Mạch đã bán nó.

The people in these territories are American citizens.

Người dân ở các lãnh thổ này đều là công dân Mỹ.

In most ways, the territories are just like DC.

Về hầu hết các khía cạnh, các vùng lãnh thổ này giống hệt DC.

Congress can override their local governments and they don't have representation because no state-tation. Thành ngữ

Quốc hội có thể bác bỏ chính quyền địa phương của họ và họ không có đại diện vì không phải là tiểu bang.

But otherwise, it's America.

Nhưng ở các khía cạnh khác, đó vẫn là nước Mỹ.

Actually, the territories and DC do get to elect congressional representatives Ngữ pháp

Thực ra, các vùng lãnh thổ và DC có quyền bầu các đại diện quốc hội

who attend all of the meetings, but just can't vote in any of them,

những người tham dự mọi cuộc họp, nhưng chỉ là không thể bỏ phiếu trong bất kỳ cuộc họp nào,

which is either the worst job in the world or the best job in the world, Ngữ pháp

đó có thể là công việc tồi tệ nhất thế giới hoặc công việc tốt nhất thế giới,

depending on the kind of person who gets it.

tùy thuộc vào kiểu người nhận được nó.

Also,

Ngoài ra,

since votes for president are based on state population,

vì phiếu bầu tổng thống dựa trên dân số của tiểu bang,

citizens in the territories can't vote,

công dân ở các lãnh thổ không thể bỏ phiếu,

which,

điều này,

as mentioned in a previous video,

như đã đề cập trong một video trước,

leads to the weird situation

dẫn đến một tình huống kỳ lạ

that Americans who live in foreign countries can vote for president in the state where they last lived,

rằng người Mỹ sống ở nước ngoài có thể bầu tổng thống ở tiểu bang nơi họ sống gần nhất,

while Americans who live in America, just in a territory, cannot.

trong khi người Mỹ sống ở Mỹ, nhưng ở trong một vùng lãnh thổ, lại không thể.

Along with these unincorporated organized territories, Văn hóa

Cùng với các lãnh thổ chưa hợp nhất có tổ chức này,

there are also unincorporated unorganized territories,

còn có các lãnh thổ chưa hợp nhất không có tổ chức,

actually quite a few.

thực ra là khá nhiều.

They are Howland Island, Navassa Island, Wake Island, Jarvis

Đó là Đảo Howland, Đảo Navassa, Đảo Wake, Đảo

Island, Johnston Atoll, Kingman Reef, Midway Reef,

Jarvis, Đảo san hô Johnston, Rạn san hô Kingman, Rạn san hô Midway,

Serranilla Bank, and Bajo Nuevo Bank.

Bãi Serranilla và Bãi Bajo Nuevo.

Most of these were acquired under the delightfully named Guano Islands Act Văn hóa

Hầu hết những nơi này được mua lại theo một đạo luật có cái tên thú vị là Đạo luật Đảo Phân Chim

when the US decided she wanted a bunch of islands filled with bird poop.

khi Hoa Kỳ quyết định rằng họ muốn một loạt các hòn đảo chứa đầy phân chim.

No, really, the US just straight up wrote a law to declare that those islands were now hers. Ghi chú

Không, đùa đâu, Hoa Kỳ đã thẳng thừng viết một đạo luật để tuyên bố những hòn đảo đó giờ là của mình.

Unorganized in this system means there's no local government on these islands

Không có tổ chức trong hệ thống này có nghĩa là không có chính quyền địa phương trên các hòn đảo này

because no one lives in these places.

vì không có ai sống ở những nơi này cả.

Some of them are barely above the waterline.

Một số trong đó chỉ nhô lên khỏi mặt nước một chút.

Now, the weird category is unorganized incorporated territories,

Bây giờ, loại kỳ lạ nhất là lãnh thổ hợp nhất không có tổ chức,

of which there is one, the Palmyra Atoll,

trong đó chỉ có một, Đảo san hô Palmyra,

claimed by the US after the totally peaceful annexation of Hawaii. Ý định

được Hoa Kỳ tuyên bố chủ quyền sau vụ sáp nhập Hawaii "hoàn toàn hòa bình".

They're currently an uninhabited nature reserve,

Hiện tại chúng là khu bảo tồn thiên nhiên không có người ở,

but incorporated means the US Constitution applies here.

nhưng hợp nhất có nghĩa là Hiến pháp Hoa Kỳ được áp dụng ở đây.

To who?

Áp dụng cho ai?

The Palmyra Atoll is like that question about a tree falling in the forest. Văn hóa

Đảo san hô Palmyra giống như câu hỏi về một cái cây đổ trong rừng.

If there are no people for the Constitution to apply to,

Nếu không có người để Hiến pháp áp dụng,

does the Constitution still apply?

thì Hiến pháp có còn hiệu lực không?

Yes.

Có.

This means if a foreigner gives birth on this uninhabited strip

Điều này có nghĩa là nếu một người nước ngoài sinh con trên dải đất hoang vắng này

and doesn't die from the nature,

và không chết vì tự nhiên khắc nghiệt,

their child would be an American citizen.

con của họ sẽ là công dân Mỹ.

Now, this category is empty.

Hiện tại, danh mục này đang trống rỗng.

It's where territories go before they become states,

Đây là nơi các vùng lãnh thổ đi qua trước khi trở thành các tiểu bang,

when basically the Constitution fully applies

khi về cơ bản Hiến pháp được áp dụng hoàn toàn

and it was last occupied by Hawaii.

và nơi cuối cùng nằm trong nhóm này là Hawaii.

We've gone full circle, but there is one territory we've left out, Ghi chú

Chúng ta đã đi một vòng, nhưng có một vùng lãnh thổ chúng ta đã bỏ sót,

American Samoa, home to 55,000 people.

American Samoa, quê hương của 55.000 người.

Uniquely, American Samoans don't get to be citizens, but instead are American nationals. Văn hóa

Một điều độc đáo là, người Samoa thuộc Mỹ không được làm công dân, thay vào đó là quốc tịch Mỹ (nationals).

They can live in the states, but can't vote in presidential elections

Họ có thể sống ở các bang, nhưng không thể bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử tổng thống

unless they go through the immigration process like any foreigner,

trừ khi họ trải qua quá trình nhập cư như bất kỳ người nước ngoài nào,

even though in all other ways they're indistinguishable from citizens.

mặc dù về mọi mặt khác họ không thể phân biệt được với các công dân.

This is unique to American Samoa

Đây là điều độc nhất của American Samoa

and there seems to be no reason for it other than that Congress hasn't gotten around to updating the system. Cụm động từ

và dường như không có lý do nào khác ngoài việc Quốc hội chưa dành thời gian để cập nhật hệ thống.

American Samoa is in the no government category,

American Samoa nằm trong nhóm không có chính quyền,

like it's Lord of the Flies over there, Văn hóa

giống như kiểu Chúa tể của những chiếc ruồi ở đó,

which it obviously isn't.

nhưng rõ ràng là không phải vậy.

So, American Samoa with its organized government needs to go over here

Vì vậy, American Samoa với chính quyền có tổ chức của nó cần được chuyển sang đây

and Puerto Rico, essentially a state, needs to go over here

và Puerto Rico, về cơ bản là một tiểu bang, cần được chuyển sang đây

and the empty Palmyra Atoll needs to go over here.

và Đảo san hô Palmyra trống rỗng cần được chuyển sang đây.

But don't hold your breath for the paperwork to make its way through Congress anytime soon. Ghi chú

Nhưng đừng nín thở chờ đợi các thủ tục giấy tờ được Quốc hội thông qua trong thời gian ngắn.

So, that's all the territory of the United States,

Vậy đó là tất cả lãnh thổ của Hoa Kỳ,

but there is one final thing to talk about,

nhưng còn một điều cuối cùng để nói đến,

three tiny nations,

ba quốc gia nhỏ bé,

Palau, the Marshall Islands, and the Federated States of Micronesia.

Palau, Quần đảo Marshall và Liên bang Micronesia.

These are separate countries with UN seats and everything,

Đây là những quốc gia riêng biệt có ghế tại Liên Hợp Quốc và mọi thứ,

but they have a quote Compact of Free Association with the United States. Văn hóa

nhưng họ có một cái gọi là Hiệp ước Liên kết Tự do với Hoa Kỳ.

The deal is that the US provides economic support and military defense to the Compact Nations

Thỏa thuận là Hoa Kỳ cung cấp hỗ trợ kinh tế và phòng thủ quân sự cho các Quốc gia thuộc Hiệp ước

in return for being allowed to build military bases there. Cụm từ

để đổi lấy việc được phép xây dựng các căn cứ quân sự ở đó.

Also, Compact citizens can live and work in the United States and vice versa. Cụm từ

Ngoài ra, công dân Hiệp ước có thể sống và làm việc tại Hoa Kỳ và ngược lại.

The Americans wanting to live abroad, you have three easy options.

Những người Mỹ muốn sống ở nước ngoài, các bạn có ba lựa chọn dễ dàng.

So, that's America, Mạch ý

Vậy nên, đó là nước Mỹ,

50 states, many reservations,

50 tiểu bang, nhiều khu bảo tồn,

one district, lots of island territories,

một đặc khu, nhiều hòn đảo lãnh thổ,

some even with people, and three tiny associated countries.

một số thậm chí có người ở, và ba quốc gia liên kết nhỏ bé.