Chuyến hành trình điên rồ của Artemis 1: tài liệu học tiếng Anh

This is the Artemis 1 mission leaving Earth and heading for the Moon.

Đây là sứ mệnh Artemis 1 đang rời Trái đất và hướng tới Mặt trăng.

This spacecraft left Earth in the same way that all spacecraft leave.

Tàu vũ trụ này rời Trái đất theo cách giống như tất cả các tàu vũ trụ khác.

But watch what happens when it gets close to the Moon.

Nhưng hãy xem chuyện gì xảy ra khi nó đến gần Mặt trăng.

The Orion capsule is sent on a crazy trajectory,

Viên nang Orion được gửi vào một quỹ đạo điên rồ,

leaping ahead of the Moon,

vọt lên phía trước Mặt trăng,

falling behind,

tụt lại phía sau,

and then being thrown back to Earth.

và sau đó bị ném trở lại Trái đất.

What's even crazier is that this journey took 26 days to complete. Mạch ý

Điều điên rồ hơn nữa là hành trình này mất 26 ngày để hoàn thành.

Compare this to the Apollo 8 journey, Mạch ý

So sánh điều này với hành trình của Apollo 8,

which only took 6 days to complete and followed a much simpler route.

chỉ mất 6 ngày để hoàn thành và đi theo một tuyến đường đơn giản hơn nhiều.

So why didn't Artemis just do this?

Vậy tại sao Artemis không làm điều này?

Getting to the Moon is no easy task. Cụm từ

Đi đến Mặt trăng không phải là một nhiệm vụ dễ dàng.

It takes an enormous amount of energy to get there.

Cần một lượng năng lượng khổng lồ để đến đó.

In fact,

Trên thực tế,

it takes more energy to land on the Moon than it does to land on Mars, Ngữ pháp

việc hạ cánh trên Mặt trăng tốn nhiều năng lượng hơn so với hạ cánh trên sao Hỏa,

despite the Moon being 500 times closer. Ngữ pháp

mặc dù Mặt trăng gần hơn 500 lần.

The goal with Artemis 1 was to send the Orion capsule around the Moon and test out all of its systems. Cụm động từ

Mục tiêu của Artemis 1 là đưa viên nang Orion bay quanh Mặt trăng và kiểm tra toàn bộ hệ thống của nó.

The goal of the Apollo missions was to land humans on the Moon and return them to Earth.

Mục tiêu của sứ mệnh Apollo là đưa con người đổ bộ lên Mặt trăng và đưa họ trở về Trái đất.

This requires a lot more energy,

Điều này đòi hỏi nhiều năng lượng hơn,

which makes the Saturn V rocket even more impressive.

điều này làm cho tên lửa Saturn V càng trở nên ấn tượng hơn.

But the SLS is actually more powerful than the Saturn V.

Nhưng SLS thực sự mạnh mẽ hơn Saturn V.

So why did Artemis 1 need to take such a weird route to the Moon?

Vậy tại sao Artemis 1 lại cần đi một con đường kỳ lạ như vậy đến Mặt trăng?

In this video,

Trong video này,

we're going to look at the incredible physics behind getting Artemis 1 to its unusual orbit around the Moon.

chúng ta sẽ xem xét khía cạnh vật lý đáng kinh ngạc đằng sau việc đưa Artemis 1 vào quỹ đạo bất thường quanh Mặt trăng.

We'll also be announcing the winner of the previous giveaway.

Chúng tôi cũng sẽ công bố người chiến thắng trong chương trình tặng quà trước đó.

So make sure you stick around to the end of the video. Cụm động từ

Vì vậy, hãy đảm bảo bạn ở lại đến cuối video.

When planning your route to the Moon,

Khi lập kế hoạch cho tuyến đường tới Mặt trăng,

it all comes down to delta v, Thành ngữ

tất cả đều phụ thuộc vào delta v,

which is basically how much the spacecraft has to change its velocity to complete its journey.

về cơ bản là mức độ thay đổi vận tốc của tàu vũ trụ để hoàn thành hành trình của nó.

The delta v required for a specific route is the same for every rocket.

Delta v cần thiết cho một lộ trình cụ thể là giống nhau đối với mọi tên lửa.

Two completely different rockets traveling on the same route will require the same amount of delta v.

Hai tên lửa hoàn toàn khác nhau di chuyển trên cùng một tuyến đường sẽ cần lượng delta v bằng nhau.

But it's how much energy you have to put in to get that delta v that really matters. Ngữ pháp

Nhưng lượng năng lượng bạn phải bỏ ra để có được delta v đó mới thực sự quan trọng.

This shows the delta v required for every stage of a typical Apollo mission to the Moon.

Điều này cho thấy delta v cần thiết cho từng giai đoạn của sứ mệnh Apollo điển hình lên Mặt trăng.

The problem is any change in velocity requires fuel to be burned.

Vấn đề là bất kỳ sự thay đổi vận tốc nào cũng đòi hỏi nhiên liệu phải được đốt cháy.

If your rocket is much heavier or its engines are less efficient,

Nếu tên lửa của bạn nặng hơn nhiều hoặc động cơ của nó kém hiệu quả hơn,

you will need to put in more energy to achieve the same delta v.

bạn sẽ cần đưa vào nhiều năng lượng hơn để đạt được cùng một delta v.

Despite SLS being more powerful than the Saturn V,

Mặc dù SLS mạnh hơn Saturn V,

the delta v dramatically falls away when we compare the command modules. Cụm động từ

delta v giảm đi đáng kể khi chúng ta so sánh các mô-đun chỉ huy.

Although Orion is lighter than Apollo,

Mặc dù Orion nhẹ hơn Apollo,

it has less than half of the delta v.

nó có chưa tới một nửa delta v.

This is because Artemis 1 went with a much roomier command module at the expense of a smaller service module. Thành ngữ

Điều này là do Artemis 1 đi kèm với một mô-đun chỉ huy rộng rãi hơn nhiều với cái giá phải trả là một mô-đun dịch vụ nhỏ hơn.

Apollo did the opposite and used a smaller command module with a much more capable service module with more thrust and propellant capacity.

Apollo đã làm ngược lại và sử dụng một mô-đun chỉ huy nhỏ hơn với mô-đun dịch vụ có khả năng lớn hơn nhiều với sức đẩy và sức chứa chất đẩy lớn hơn.

This had a massive effect on delta v.

Điều này có ảnh hưởng lớn đến delta v.

But having such a small and lightweight command module meant that the life support systems could only support the crew for a total of 14 days.

Nhưng có một mô-đun chỉ huy nhỏ và nhẹ như vậy có nghĩa là các hệ thống hỗ trợ sự sống chỉ có thể hỗ trợ phi hành đoàn trong tổng cộng 14 ngày.

Because of this,

Bởi vì điều này,

the Apollo missions had no choice but to take the quickest route to the Moon. Cụm từ

các sứ mệnh Apollo không có lựa chọn nào khác ngoài việc đi theo tuyến đường nhanh nhất tới Mặt trăng.

This involved performing a long duration burn as soon as it arrived at the Moon to slow it down and place it into orbit. Cách dùng từ

Điều này liên quan đến việc thực hiện đốt cháy trong thời gian dài ngay khi nó đến Mặt trăng để làm chậm nó và đưa nó vào quỹ đạo.

This took a lot of energy,

Điều này cần rất nhiều năng lượng,

but it meant that they could get into lunar orbit in just 3 days compared to 10 days for Artemis 1.

nhưng điều đó có nghĩa là họ có thể đi vào quỹ đạo Mặt trăng chỉ trong 3 ngày so với 10 ngày đối với Artemis 1.

Orion simply didn't have the delta v to do this,

Orion đơn giản là không có delta v để làm điều này,

and so NASA had to do an amazing bit of planning to get to the Moon.

và do đó NASA đã phải thực hiện một kế hoạch đáng kinh ngạc để đến Mặt trăng.

This brings me to the Omaze sponsor of today's video, Mạch ý

Điều này đưa tôi đến với nhà tài trợ Omaze của video hôm nay,

Omaze.

Omaze.

Omaze gives people the chance to dream big and win once-in-a-lifetime prizes, Cách dùng từ

Omaze mang đến cho mọi người cơ hội có những giấc mơ lớn và giành được những giải thưởng có một không hai trong đời,

all while helping non-profits to make our world a better place. Ngữ pháp

đồng thời giúp các tổ chức phi lợi nhuận biến thế giới của chúng ta thành một nơi tốt đẹp hơn.

Right now,

Ngay bây giờ,

Omaze is giving you the chance to win a custom Tesla Model S Apex.

Omaze đang mang đến cho bạn cơ hội giành được một chiếc Tesla Model S Apex tùy chỉnh.

This Model S Plaid Edition is top of the line and loaded with cutting-edge technology from a 396-mile driving range Thành ngữ

Chiếc Model S Plaid Edition này là dòng xe cao cấp nhất và được trang bị công nghệ tiên tiến từ phạm vi lái xe 396 dặm

to a 0-to-60 time in less than 2 seconds.

đến thời gian tăng tốc từ 0 đến 60 trong chưa đầy 2 giây.

Sure, it may not be able to get you to space yet, Ngữ pháp

Chắc chắn, nó có thể chưa đưa bạn lên vũ trụ,

but it will certainly get you anywhere else you need to go in style. Thành ngữ

nhưng nó chắc chắn sẽ đưa bạn đến bất cứ nơi nào khác bạn cần đến thật phong cách.

Enter for your chance to win at omaze.com/primalspace

Tham gia để có cơ hội giành chiến thắng tại omaze.com/primalspace

and support the Petersen Automotive Museum in developing new exhibits,

và hỗ trợ Petersen Automotive Museum phát triển các cuộc triển lãm mới,

events,

sự kiện,

and education programs.

và các chương trình giáo dục.

This experience closes on the 27th of January,

Trải nghiệm này kết thúc vào ngày 27 tháng 1,

so enter today and help Omaze reach their goal of raising more than $1 billion in a single year.

vì vậy hãy tham gia ngay hôm nay và giúp Omaze đạt được mục tiêu huy động hơn 1 tỷ đô la trong một năm.

In order for Orion to get to the Moon and stay for long enough, Ngữ pháp

Để Orion tới được Mặt trăng và ở lại đủ lâu,

NASA aimed for a distant retrograde orbit, Văn hóa

NASA nhắm tới quỹ đạo nghịch hành xa,

which had never been done around the Moon until this year.

điều chưa từng được thực hiện quanh Mặt trăng cho đến năm nay.

This involves orbiting the Moon at a distance and moving in the opposite direction to the Moon's orbit around Earth.

Điều này bao gồm việc quay quanh Mặt trăng ở một khoảng cách xa và di chuyển ngược chiều với quỹ đạo của Mặt trăng quanh Trái đất.

In this orbit,

Trong quỹ đạo này,

the spacecraft spends an equal amount of time at Lagrange points 1 and 2, Văn hóa

tàu vũ trụ dành thời gian bằng nhau tại các điểm Lagrange 1 và 2,

which help to keep the orbit balanced.

giúp giữ cho quỹ đạo được cân bằng.

This means that the spacecraft doesn't need to waste fuel in order to maintain its orbit.

Điều này có nghĩa là tàu vũ trụ không cần lãng phí nhiên liệu để duy trì quỹ đạo của nó.

In order to get to this orbit,

Để đạt được quỹ đạo này,

a spacecraft could aim to meet the Moon here

một tàu vũ trụ có thể nhắm tới việc gặp Mặt trăng ở đây

and perform a burn to slow itself down and complete the orbit.

và thực hiện một lần đốt để giảm tốc độ và hoàn thành quỹ đạo.

This is called a direct insertion. Văn hóa

Đây được gọi là chèn trực tiếp.

That's what she said. Văn hóa

Đó là điều cô ấy nói.

And is essentially what the Apollo missions did.

Và về cơ bản là những gì các sứ mệnh Apollo đã làm.

However,

Tuy nhiên,

to save as much fuel as possible, Ngữ pháp

để tiết kiệm nhiên liệu càng nhiều càng tốt,

Orion went a different way.

Orion đã đi theo một cách khác.

Instead of aiming at a point 70,000 km from the Moon,

Thay vì nhắm vào một điểm cách Mặt trăng 70.000 km,

Orion aimed for this point just 100 km above the lunar surface.

Orion nhắm tới điểm này chỉ cách bề mặt mặt trăng 100 km.

From here,

Từ đây,

Orion made use of a gravity assist to slow it down. Ghi chú

Orion đã tận dụng hỗ trợ lực hấp dẫn để làm chậm nó lại.

Although most people think of gravity assists being used to accelerate an object, Mạch ý

Mặc dù hầu hết mọi người đều nghĩ đến việc hỗ trợ lực hấp dẫn được sử dụng để tăng tốc cho một vật thể,

the exact opposite can be done by approaching the Moon from a different side.

điều ngược lại hoàn toàn có thể được thực hiện bằng cách tiếp cận Mặt trăng từ một phía khác.

The Moon orbits the Earth counterclockwise.

Mặt trăng quay quanh Trái đất ngược chiều kim đồng hồ.

If Orion approached the Moon from this side,

Nếu Orion tiếp cận Mặt trăng từ phía này,

not only would the Moon's gravity pull it in, Ngữ pháp

không chỉ lực hấp dẫn của Mặt trăng sẽ kéo nó vào,

but since the Moon is also moving away incredibly fast,

mà vì Mặt trăng cũng đang di chuyển ra xa cực kỳ nhanh,

it would pull the spacecraft along and slingshot it at an even greater velocity. Cách dùng từ

nó sẽ kéo tàu vũ trụ theo và phóng nó đi với vận tốc lớn hơn.

If you approach the Moon from the other side,

Nếu bạn tiếp cận Mặt trăng từ phía bên kia,

you end up traveling in the opposite direction to the Moon, Cụm từ

cuối cùng bạn sẽ di chuyển theo hướng ngược lại với Mặt trăng,

and so instead of increasing your speed,

và do đó thay vì tăng tốc độ của bạn,

it pulls against you and slows you down.

nó lại kéo ngược lại bạn và làm bạn chậm lại.

This is exactly what Orion did,

Đây chính xác là những gì Orion đã làm,

but this alone isn't enough to get into lunar orbit.

nhưng chỉ điều này thì không đủ để đi vào quỹ đạo Mặt trăng.

When Orion reached the point of closest approach, Cách dùng từ

Khi Orion đạt tới điểm tiếp cận gần nhất,

it fired up its engine to slow itself down even more. Cụm động từ

nó đã kích hoạt động cơ để làm chậm tốc độ hơn nữa.

This slowed it down just enough to enter into an elliptical orbit with an apoapsis of 70,000 km,

Điều này làm nó chậm lại vừa đủ để đi vào quỹ đạo elip với viễn điểm là 70.000 km,

the exact height it was aiming for before.

đúng với độ cao mà nó đã nhắm tới trước đó.

Since the gravity assist did most of the work, Thành ngữ

Vì hỗ trợ lực hấp dẫn đã làm hầu hết công việc,

Orion was able to save a huge amount of fuel.

Orion đã có thể tiết kiệm được một lượng nhiên liệu khổng lồ.

However,

Tuy nhiên,

Orion still hadn't reached its distant retrograde orbit,

Orion vẫn chưa đạt tới quỹ đạo nghịch hành xa của nó,

so it had to do one more burn in order to circularize its orbit. Cách dùng từ

nên nó phải thực hiện một lần đốt nữa để làm tròn quỹ đạo.

It performed a burn once it reached its apoapsis to accelerate and raise its periapsis to 70,000 km. Cách dùng từ

Nó đã thực hiện đốt một lần khi đạt tới viễn điểm để tăng tốc và nâng cận điểm của nó lên 70.000 km.

This got Orion into a distant retrograde orbit,

Điều này đã đưa Orion vào quỹ đạo nghịch hành xa,

which meant it traveled much deeper into space than the Apollo missions.

có nghĩa là nó đã du hành vào không gian sâu hơn nhiều so với các sứ mệnh Apollo.

A single orbit of the Moon at this distance took 12 days,

Một vòng quỹ đạo duy nhất quanh Mặt trăng ở khoảng cách này mất 12 ngày,

and if NASA wanted to,

và nếu NASA muốn,

they had the option of extending it by another 12 days Cụm từ

họ có tùy chọn kéo dài nó thêm 12 ngày nữa

by simply staying around the Moon for another lap.

bằng cách đơn giản là tiếp tục ở lại quanh Mặt trăng thêm một vòng.

This orbit was ideal for NASA,

Quỹ đạo này là lý tưởng đối với NASA,

as it meant they could spend more time testing out Orion's systems.

vì nó có nghĩa là họ có thể dành nhiều thời gian hơn để kiểm tra các hệ thống của Orion.

This trajectory may seem unusual at first,

Quỹ đạo này thoạt nhìn có vẻ bất thường,

but when we look at it from the Moon's perspective, Cụm từ

nhưng khi chúng ta nhìn nó từ góc độ của Mặt trăng,

it starts to make a lot more sense Cụm từ

nó bắt đầu trở nên hợp lý hơn rất nhiều

and we can see how the Moon captured Orion.

và chúng ta có thể thấy cách Mặt trăng nắm giữ Orion.

It's even more interesting if we go back to Earth's perspective and take away the Moon.

Điều đó thậm chí còn thú vị hơn nếu chúng ta quay lại góc độ của Trái đất và bỏ Mặt trăng đi.

Technically, Mạch ý

Về mặt kỹ thuật,

Orion was actually still just in an elliptical orbit around Earth,

Orion thực sự vẫn chỉ nằm trong một quỹ đạo elip quanh Trái đất,

but because its orbital period was the same as the Moon,

nhưng vì chu kỳ quỹ đạo của nó giống với Mặt trăng,

it appeared to constantly swap sides.

nó dường như liên tục đổi phía.

To get back to Earth,

Để quay trở lại Trái đất,

Orion had to break free of the Moon's gravity. Cụm động từ

Orion đã phải thoát khỏi lực hấp dẫn của Mặt trăng.

This meant doing the clever gravity assist maneuver,

Điều này đồng nghĩa với việc thực hiện thao tác hỗ trợ lực hấp dẫn khéo léo,

but in reverse. Cụm từ

nhưng theo chiều ngược lại.

It slowed down so that it would come close to the lunar surface Ngữ pháp

Nó làm chậm lại để đến gần bề mặt Mặt trăng

and then did a final burn,

và sau đó thực hiện lần đốt cuối cùng,

which sent it on a trajectory back to Earth. Cụm từ

đưa nó vào quỹ đạo quay trở lại Trái đất.

The reason it waited to perform this final burn at its closest approach Ngữ pháp

Lý do nó đợi đến khi tiếp cận gần nhất để thực hiện lần đốt cuối cùng này

is due to the Oberth effect. Văn hóa

là do hiệu ứng Oberth.

Even with the same amount of fuel on board, Ngữ pháp

Ngay cả với cùng một lượng nhiên liệu mang theo,

the rocket gains much more velocity by burning closer to the Moon

tên lửa đạt được vận tốc lớn hơn nhiều khi đốt gần Mặt trăng hơn

when it's feeling the most amount of gravitational pull.

khi nó cảm nhận được lực hấp dẫn lớn nhất.

Imagine two moving walkways, Mạch ý

Hãy tưởng tượng hai lối đi tự động,

one moving slowly and one moving fast.

một cái di chuyển chậm và một cái di chuyển nhanh.

If someone walks down the slow one,

Nếu ai đó bước trên lối đi chậm,

they will come off the end still moving quite slowly.

họ sẽ đi ra khỏi đoạn cuối trong khi vẫn di chuyển khá chậm.

If someone walks on the fast one,

Nếu ai đó bước trên lối đi nhanh,

they will come to the end at a significantly higher speed.

họ sẽ đến cuối với tốc độ cao hơn đáng kể.

Not only that, Mạch ý

Không chỉ vậy,

they will achieve a higher delta v by using less energy

họ sẽ đạt được delta v cao hơn bằng cách sử dụng ít năng lượng hơn

since they have spent less time walking.

vì họ đã dành ít thời gian đi bộ hơn.

When a spacecraft is at its closest approach,

Khi tàu vũ trụ ở khoảng cách tiếp cận gần nhất,

it's experiencing the highest amount of gravitational pull,

nó đang trải qua lực hấp dẫn lớn nhất,

which speeds it up as if it were on the faster walkway. Ngữ pháp

điều này làm tăng tốc nó như thể nó đang ở trên lối đi nhanh hơn.

These types of maneuvers are an incredibly important part of spaceflight.

Các loại thao tác này là một phần cực kỳ quan trọng trong chuyến bay vào vũ trụ.

They allow humans to make the most incredible leap to the Moon,

Chúng cho phép con người thực hiện bước nhảy vọt đáng kinh ngạc nhất lên Mặt trăng,

and with Orion,

và với Orion,

they will continue to pave the way for future astronauts. Thành ngữ

chúng sẽ tiếp tục mở đường cho các phi hành gia trong tương lai.

And now,

Và bây giờ,

it's time to give away a Saturn V rocket. Cụm động từ

đã đến lúc tặng một quả tên lửa Saturn V.

The winner of this Primal Space giveaway is Ben Bensen.

Người chiến thắng trong chương trình tặng quà của Primal Space lần này là Ben Bensen.

Congratulations.

Xin chúc mừng.

But don't worry if you didn't win, Ý định

Nhưng đừng lo lắng nếu bạn không thắng,

we'll be announcing yet another giveaway in the next video.

chúng tôi sẽ công bố một chương trình tặng quà khác trong video tiếp theo.

Thank you very much for watching

Cảm ơn các bạn rất nhiều vì đã theo dõi

and I'll see you in the next video.

và tôi sẽ gặp lại bạn trong video tiếp theo.