Loài kiến dùng con non làm súng bắn keo: tài liệu học tiếng Anh

Deep in tropical jungles lie floating kingdoms Thành ngữ

Ẩn sâu trong những khu rừng nhiệt đới là những vương quốc lơ lửng

ruled by beautiful and deadly masters.

được cai trị bởi những vị chúa tể xinh đẹp và nguy hiểm.

They're sort of the high elves of the ant kingdoms. Ghi chú

Chúng có thể được coi là những "High Elf" trong vương quốc loài kiến.

Talented architects that create castles and city-states.

Những kiến trúc sư tài ba tạo ra vô số lâu đài và thành bang.

But they are also fierce and expansionist warriors

Nhưng chúng cũng là những chiến binh hung dữ và thích bành trướng,

and their kingdoms are ensnared in a never-ending war for survival. Thành ngữ

và vương quốc của chúng luôn bị cuốn vào một cuộc chiến sinh tồn không hồi kết.

Oecophylla weaver ants.

Kiến vàng Oecophylla.

Oecophylla weavers walk on long legs,

Kiến vàng Oecophylla bước đi trên đôi chân dài,

have slender bodies and large eyes,

có thân hình thanh mảnh và đôi mắt to,

which make them look pretty cute.

khiến chúng trông khá dễ thương.

Although their strong mandibles and the ability to shoot acid

Mặc dù cặp hàm khỏe và khả năng phun axit

also make them pretty good at killing.

cũng biến chúng thành những tay sát thủ rất cừ khôi.

But more on that later. Mạch ý

Nhưng chúng ta sẽ bàn thêm về điều đó sau.

Their colonies usually have two to three worker classes

Bầy của chúng thường có hai đến ba tầng lớp kiến thợ

that vary dramatically in size.

với sự khác biệt đáng kể về kích thước.

Majors, minors, and sometimes even tiny minim workers. Cách dùng từ

Kiến thợ lớn, kiến thợ nhỏ và đôi khi có cả những kiến thợ cực nhỏ.

Depending on location and species, Ngữ pháp

Tùy thuộc vào vị trí và loài,

they vary in color from dark brown to emerald green. Ngữ pháp

màu sắc của chúng thay đổi từ nâu sẫm đến xanh ngọc lục bảo.

Other than their fancy looks,

Ngoài vẻ ngoài bắt mắt,

what makes weavers special is that they're in the kingdom-building business. Ghi chú

điều khiến kiến vàng trở nên đặc biệt là chúng rất giỏi trong việc xây dựng vương quốc.

They like to build at pretty much all heights,

Chúng thích xây dựng ở hầu hết mọi độ cao,

starting in shrubs a few centimeters above the ground

bắt đầu từ những bụi cây cách mặt đất vài cm

and up to 10 m in the tree canopy.

cho đến tận vòm cây cao 10m.

But they're not satisfied with ruling just one plant. Cụm từ

Nhưng chúng không thỏa mãn với việc chỉ thống trị một cái cây.

Weavers will look for twigs or lianas that bridge the gap to other trees Thành ngữ

Kiến vàng sẽ tìm kiếm cành cây hoặc dây leo để làm cầu nối sang những cái cây khác

and expand to every plant they can reach.

và bành trướng đến mọi loài thực vật mà chúng có thể chạm tới.

This way,

Bằng cách này,

colonies spread upwards and sideways through the treetops.

các bầy kiến lan truyền lên trên và sang ngang khắp các tán cây.

The largest weaver ant kingdoms we know of

Những vương quốc kiến vàng lớn nhất mà chúng ta biết đến

occupy up to 1,600 square meters,

chiếm diện tích lên tới 1.600 mét vuông,

around four basketball courts.

rộng khoảng bốn sân bóng rổ.

A lot of ground to cover for tiny ants Thành ngữ

Một khu vực quá lớn để những con kiến nhỏ bé bao quát

and impossibly hard to control.

và gần như không thể kiểm soát.

So, weaver ants construct dozens of nests

Do đó, kiến vàng xây dựng hàng chục tổ

scattered all over their territory,

nằm rải rác trên khắp lãnh thổ của chúng,

outposts to defend the kingdom.

làm các tiền đồn để bảo vệ vương quốc.

Tubes or balls made from leaves

Những chiếc ống hoặc quả cầu làm từ lá cây

and ghostly silk sheets.

cùng những màng tơ mờ ảo như ma.

These masterpieces of high-ant architecture

Những kiệt tác kiến trúc của loài kiến bậc cao này

are created by the weaver majors,

được tạo ra bởi những con kiến thợ lớn,

the larger worker ants,

những con kiến có kích thước to hơn,

which are responsible for the more dangerous jobs Cụm từ

chịu trách nhiệm cho các công việc nguy hiểm hơn

like fighting, foraging, and nest construction.

như chiến đấu, kiếm ăn và xây tổ.

To start a new nest,

Để bắt đầu xây một tổ mới,

a major tries to bend different leaves

một con kiến thợ lớn cố gắng uốn cong những chiếc lá khác nhau

in her surroundings into a tube.

xung quanh nó thành một cái ống.

If one of the leaves is flexible enough, Ngữ pháp

Nếu một trong số những chiếc lá đủ mềm dẻo,

more workers will arrive to help.

nhiều kiến thợ khác sẽ đến giúp.

Chains of workers pull the leaves' edges together

Những chuỗi kiến thợ kéo các mép lá lại với nhau

or reach across gaps and grab distant leaves

hoặc bắc cầu qua những khoảng trống để tóm lấy những chiếc lá ở xa

to add them to the construction.

nhằm bổ sung chúng vào cấu trúc.

While the bending and pulling is going on, Cụm động từ

Trong lúc quá trình uốn cong và kéo lá diễn ra,

other workers carry larvae from the closest nest

những con kiến thợ khác mang ấu trùng từ tổ gần nhất

to the construction site.

đến công trường xây dựng.

Usually, ant larvae spin themselves a cocoon

Thông thường, ấu trùng kiến sẽ tự nhả tơ làm kén

to protect themselves,

để tự bảo vệ mình,

but the weaver ant larvae give all of their silk

nhưng ấu trùng kiến vàng lại cống hiến toàn bộ số tơ của mình

to the colony as building material.

cho bầy để làm vật liệu xây dựng.

So, when the workers tap the larvae's heads on the leaf,

Vì vậy, khi những con kiến thợ gõ nhẹ đầu ấu trùng lên lá,

they release their sticky thread

chúng sẽ tiết ra sợi tơ dính

like tiny cute glue guns. Mạch ý

giống như những khẩu súng bắn keo nhỏ xíu dễ thương.

This way, the workers sew the bent leaf onto itself,

Bằng cách này, kiến thợ khâu chiếc lá bị uốn cong lại với chính nó,

so it won't unfold anymore.

để nó không thể bung ra nữa.

This creates a central chamber that's used as the basis Cụm từ

Quá trình này tạo ra một buồng trung tâm được dùng làm cơ sở

for up to 300 more leaves that are wound around it. Cách dùng từ

cho tối đa 300 chiếc lá khác quấn xung quanh.

Together, they form little pockets

Cùng với nhau, chúng tạo thành những chiếc túi nhỏ

and act as additional rooms for the new outpost.

và đóng vai trò là các căn phòng bổ sung cho tiền đồn mới.

To make it even more cozy,

Để làm cho nó ấm cúng hơn nữa,

minor workers use the larvae to weave additional floors and chambers.

kiến thợ nhỏ sử dụng ấu trùng để dệt thêm sàn và buồng.

Nests are usually constructed as barracks on the territory's borders Ngữ pháp

Các tổ thường được xây dựng như doanh trại ở biên giới lãnh thổ

or as storage for brood and food supplies. Cách dùng từ

hoặc làm kho chứa con non và nguồn cung cấp thức ăn.

This way, the ants don't need to cross vast distances to the headquarters,

Bằng cách này, bầy kiến không cần vượt qua khoảng cách xa xôi để về trụ sở,

but have soldiers close to any potential point of conflict.

mà vẫn có binh lính ở gần bất kỳ điểm xung đột tiềm tàng nào.

Apart from one special nest in the middle of the network,

Ngoại trừ một tổ đặc biệt nằm ở giữa mạng lưới,

which is reserved for the queen and her guards.

được dành riêng cho kiến chúa và các vệ sĩ của bà.

Here, she produces hundreds of eggs a day,

Tại đây, bà ta đẻ hàng trăm quả trứng mỗi ngày,

which get transferred to suitable nests with brood chambers.

trứng sẽ được chuyển đến những tổ phù hợp có buồng ấp.

So, a colony is a network of little castles and moats

Vậy nên, một bầy kiến là một mạng lưới các lâu đài nhỏ và hào nước

connected by suspension bridges made from leaves, lianas, and twigs.

được kết nối bằng những cây cầu treo làm từ lá, dây leo và cành cây.

An established colony easily has half a million individuals

Một bầy kiến phát triển ổn định dễ dàng có tới nửa triệu cá thể

that need to be fed.

cần được cho ăn.

Fortunately, weaver ants evolved to have very close

May mắn thay, kiến vàng đã tiến hóa để có những mối quan hệ rất chặt chẽ

and beneficial relationships with their hosts, Cách dùng từ

và cùng có lợi với vật chủ của chúng,

shrubs, and trees.

là các bụi rậm và cây cối.

The tree gives the ants a home and access to sweet sap to drink,

Cái cây mang đến cho bầy kiến một mái nhà và tiếp cận với nhựa ngọt để uống,

but maybe even more importantly,

nhưng có lẽ quan trọng hơn,

it allows them to cultivate cattle Thành ngữ

nó cho phép chúng chăn nuôi "gia súc"

like aphids or caterpillars that produce honeydew for them. Cách dùng từ

như rệp hoặc sâu bướm, những loài tạo ra dịch ngọt cho chúng.

This would usually hurt a tree,

Điều này thường sẽ gây tổn thương cho cái cây,

but these insects belong to a small group of VIPs. Thành ngữ

nhưng những loài côn trùng này thuộc về một nhóm nhỏ khách VIP.

Only a few selected neighbors and the ants' cattle

Chỉ một vài người hàng xóm được lựa chọn và bầy gia súc của kiến

are allowed on the fruit tree.

mới được phép ở trên cây ăn quả.

Many other insects and even larger herbivores

Nhiều côn trùng khác, thậm chí cả động vật ăn cỏ lớn hơn

are scared off or even killed and eaten. Cụm động từ

đều bị dọa chạy, hoặc thậm chí bị giết và ăn thịt.

So, in most cases,

Do đó, trong hầu hết các trường hợp,

the tree only has to tolerate acceptable levels of damage

cái cây chỉ phải chịu đựng mức độ thiệt hại có thể chấp nhận được

while being protected from more dangerous pests. Ngữ pháp

trong khi được bảo vệ khỏi những loài gây hại nguy hiểm hơn.

The weaver ant kingdom could be an ant paradise Ngữ pháp

Vương quốc kiến vàng có thể là một thiên đường của loài kiến

if there wasn't competition, mostly from other kingdoms.

nếu không có sự cạnh tranh, chủ yếu đến từ các vương quốc khác.

Just like medieval humans, Mạch ý

Giống như con người thời trung cổ,

every queen seeks to conquer others

mỗi kiến chúa đều tìm cách chinh phục những kẻ khác

and make their land their own. Thành ngữ

và biến đất đai của họ thành của mình.

Controlling fertile land is the key to survive in the jungle.

Kiểm soát vùng đất màu mỡ là chìa khóa để sinh tồn trong rừng rậm.

And if a kingdom loses too much of it,

Và nếu một vương quốc mất đi quá nhiều đất,

it shrinks and is overrun or starves to death. Ghi chú

nó sẽ thu hẹp lại và bị xâm chiếm hoặc chết đói.

So, expanding and defending their borders

Vì vậy, mở rộng và bảo vệ biên giới của chúng

is critical to keep the colony alive.

là yếu tố sống còn để giữ cho bầy đàn tồn tại.

When a kingdom invades another,

Khi một vương quốc xâm lược vương quốc khác,

it first gathers an army of a few thousand majors

đầu tiên nó tập hợp một đội quân gồm vài nghìn kiến thợ lớn

who make their way towards the opposing colony. Cụm từ

tiến về phía bầy kiến đối phương.

The goal is to steal a bit of territory

Mục tiêu là đánh cắp một chút lãnh thổ

and take it over. Cụm động từ

và chiếm lấy nó.

Defending weaver patrols quickly spot the invaders

Đội tuần tra bảo vệ của kiến vàng nhanh chóng phát hiện ra những kẻ xâm nhập

and immediately release an alarm pheromone.

và ngay lập tức tiết ra pheromone báo động.

Some rush to the front to defend,

Một số vội vã ra tiền tuyến để bảo vệ,

while others rush to the closest outpost for help,

trong khi những con khác chạy đến tiền đồn gần nhất để nhờ giúp đỡ,

marking their route with pheromones. Ngữ pháp

đánh dấu đường đi của chúng bằng pheromone.

Whenever they meet other sisters,

Bất cứ khi nào gặp những chị em khác,

they jerk their bodies as if in a fight Ngữ pháp

chúng sẽ giật giật cơ thể như đang trong một cuộc chiến

to signal them to follow the pheromone trail

để ra hiệu cho đồng loại đi theo dấu pheromone

to the front line.

ra tiền tuyến.

At the site of battle,

Tại nơi diễn ra trận chiến,

majors from both parties raise their bodies, Cách dùng từ

kiến thợ lớn của cả hai bên rướn người lên,

circle each other with mandibles wide open,

vây quanh nhau với cặp hàm mở rộng,

and try to seize their opponents.

và cố gắng tóm lấy đối thủ của mình.

If an ant gets a hold of her opponent, Thành ngữ

Nếu một con kiến tóm được đối thủ,

the victim is pulled into a group of allied majors

nạn nhân sẽ bị kéo vào một nhóm kiến thợ lớn đồng minh

and pinned down. Cụm động từ

và bị ghì chặt xuống.

The ants then rip the victim apart,

Sau đó, đàn kiến sẽ xé xác nạn nhân,

clipping off antennae and legs,

cắn đứt râu và chân,

and slicing open their abdomens.

và rạch toang bụng của chúng.

To slow down the advance of the attackers,

Để làm chậm bước tiến của những kẻ tấn công,

the defending majors squirt formic acid over the battlefield

những con kiến thợ lớn phòng thủ phun axit formic khắp chiến trường

to chemically burn their targets.

để đốt cháy mục tiêu bằng hóa chất.

This is soon answered in the same way by the attackers. Cách dùng từ

Những kẻ tấn công sẽ nhanh chóng đáp trả bằng cách tương tự.

In the chaotic battle,

Trong trận chiến hỗn loạn,

both parties lose countless fighters

cả hai bên đều mất vô số chiến binh

on the increasingly acidic battlefield.

trên chiến trường ngày càng đậm đặc axit.

After a few minutes,

Sau vài phút,

the backup from the outposts arrive,

lực lượng chi viện từ các tiền đồn đến,

and the time window for a successful attack Thành ngữ

và khoảng thời gian để một cuộc tấn công thành công

slowly closes.

dần dần khép lại.

This is when the battle turns. Cách dùng từ

Đây là lúc trận chiến xoay chuyển.

The defenders slowly push back the attack party. Cụm động từ

Những người phòng thủ từ từ đẩy lùi nhóm tấn công.

In the end,

Cuối cùng,

the attackers can't keep up Cụm động từ

phe tấn công không thể theo kịp

and have to retreat.

và phải rút lui.

For both parties,

Đối với cả hai bên,

it was a costly battle. Cách dùng từ

đó là một trận chiến tốn kém.

Thousands of corpses lie piled up on the ground

Hàng nghìn xác chết chất đống trên mặt đất

under the battlefield,

bên dưới chiến trường,

and many ants are severely injured.

và rất nhiều kiến bị thương nặng.

The defending colony's nests and brood

Dẫu vậy, tổ và con non của bầy phòng thủ

are safe, though. Mạch ý

vẫn an toàn.

The attackers' attempt to steal new valuable territory

Nỗ lực của phe tấn công nhằm đánh cắp lãnh thổ mới quý giá

has failed, for today.

đã thất bại trong ngày hôm nay.

They'll try again soon.

Chúng sẽ sớm thử lại thôi.

But the kingdom will be ready.

Nhưng vương quốc sẽ sẵn sàng.

For the high ants of the floating kingdoms,

Đối với những con kiến bậc cao của các vương quốc lơ lửng,

war is nothing special,

chiến tranh không có gì đặc biệt,

it's just a fact of life. Thành ngữ

đó chỉ là một phần tất yếu của cuộc sống.

Because as we know, Mạch ý

Bởi vì như chúng ta đã biết,

empires never ever have enough. Ý định

các đế chế không bao giờ có khái niệm đủ.

And the weaver ants are ready to fight.

Và bầy kiến vàng đã sẵn sàng để chiến đấu.