Cú Đêm vs Chim Sớm: tài liệu học tiếng Anh

You may have heard the saying, "The early bird gets the worm." Thành ngữ

Có lẽ bạn từng nghe câu: “Chim dậy sớm bắt được sâu.”

But when it comes to humans, Cụm từ

Nhưng khi nói đến con người,

do morning people really have an advantage over night owls? Cách dùng từ

người dậy sớm có thật sự chiếm lợi thế hơn những “cú đêm” không?

Does one come out on top as more intelligent or successful than the other Thành ngữ

Liệu một bên có vượt trội hơn bên kia về trí thông minh hay thành công

in this battle over bedtime?

trong cuộc chiến về giờ đi ngủ này không?

The somewhat surprising truth is that we have little say in sleep preference Cụm từ

Sự thật có phần đáng ngạc nhiên là chúng ta gần như không thể quyết định mình thích ngủ vào giờ nào,

as it's almost entirely genetically predetermined.

vì điều đó gần như hoàn toàn được định sẵn bởi di truyền.

Chances are if you're a night owl, Ngữ pháp

Nếu bạn là một “cú đêm”,

it was likely passed down from an ancestor who was also a night owl. Cụm động từ

rất có thể đặc điểm này được truyền lại từ một tổ tiên cũng là “cú đêm”.

And from an evolutionary perspective, Mạch ý

Và xét từ góc độ tiến hóa,

it makes sense.

điều này hoàn toàn hợp lý.

Having individuals with varying sleeping patterns

Việc có những cá nhân với lịch ngủ khác nhau

would allow for better protection of a group throughout the day and night. Cụm động từ

sẽ giúp cả nhóm được bảo vệ tốt hơn suốt ngày đêm.

Instead of everybody sleeping at one time, Ngữ pháp

Thay vì tất cả cùng ngủ một lúc,

some people naturally stay up later and some wake up earlier

một số người tự nhiên thức khuya hơn, còn một số khác dậy sớm hơn,

aware of threats or predators while others sleep.

để cảnh giác trước các mối đe dọa hoặc thú săn mồi khi những người khác đang ngủ.

But considering most modern societal activities happen between 9:00 a.m. and 5:00 p.m.,

Nhưng vì phần lớn hoạt động trong xã hội hiện đại diễn ra từ 9 giờ sáng đến 5 giờ chiều,

it may seem clear that night owls are put at a disadvantage. Cụm từ

có thể thấy rõ rằng các “cú đêm” đang ở thế bất lợi.

And researchers have actually coined the term social jet lag Ghi chú

Thực tế, các nhà nghiên cứu đã đặt ra thuật ngữ “lệch múi giờ xã hội”

to describe the sleep deprivation many experience to accommodate social norms.

để mô tả tình trạng thiếu ngủ mà nhiều người phải chịu nhằm thích nghi với các chuẩn mực xã hội.

For night owls,

Với những “cú đêm”,

this social jet lag feels like living in a different time zone every single day. Thành ngữ

tình trạng lệch múi giờ xã hội này giống như mỗi ngày đều phải sống ở một múi giờ khác.

Considering chronic sleep deprivation has a direct effect on brain functioning, Cụm từ

Vì tình trạng thiếu ngủ mãn tính ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của não,

it's no surprise that studies report night owl university students have lower overall grades. Cụm từ

không có gì ngạc nhiên khi các nghiên cứu cho thấy sinh viên đại học thuộc tuýp “cú đêm” có điểm số nhìn chung thấp hơn.

Not to mention early birds tend to display more positive social traits Mạch ý

Chưa kể, người dậy sớm có xu hướng thể hiện nhiều đặc điểm xã hội tích cực hơn,

such as being proactive and optimistic

chẳng hạn như chủ động và lạc quan,

and are less prone to depression or addictions to nicotine, alcohol, and food. Cụm từ

đồng thời ít có nguy cơ trầm cảm hoặc nghiện nicotine, rượu và đồ ăn hơn.

And we can see these traits represented physically in the brain,

Chúng ta còn có thể thấy những đặc điểm này biểu hiện trên cấu trúc vật lý của não,

particularly the white matter which helps neurons communicate. Văn hóa

đặc biệt là chất trắng, phần giúp các tế bào thần kinh giao tiếp với nhau.

Night owls exhibit significantly less white matter and as a result,

Các “cú đêm” có lượng chất trắng ít hơn đáng kể và vì thế,

there are fewer pathways for feel-good hormones such as serotonin or dopamine to travel through. Cách dùng từ

có ít đường dẫn hơn cho các hormone tạo cảm giác dễ chịu như serotonin hoặc dopamine di chuyển qua.

But it's not all bad for the late nighters. Mạch ý

Nhưng không phải mọi thứ đều tệ với những người hay thức khuya.

In fact, they tend to be much more creative, have been found to have higher cognitive abilities, Ngữ pháp

Thực tế, họ thường sáng tạo hơn nhiều, và các nghiên cứu cho thấy họ có năng lực nhận thức cao hơn,

and are known to be risk takers.

đồng thời nổi tiếng là những người dám chấp nhận rủi ro.

What they lack in white matter, they make up in cortisol levels. Ngữ pháp

Họ bù cho sự thiếu hụt chất trắng bằng mức cortisol cao hơn.

This stress hormone gets your body ready to face an immediate threat,

Hormone gây căng thẳng này giúp cơ thể bạn sẵn sàng đối mặt với một mối đe dọa trước mắt,

contributing to their risk taking behavior, Ngữ pháp

góp phần tạo nên hành vi chấp nhận rủi ro của họ,

which studies show can translate into opportunities and potentially much more financial gain. Cụm động từ

mà theo các nghiên cứu, có thể tạo ra cơ hội và đem lại lợi ích tài chính lớn hơn nhiều.

Furthermore, even though morning people can be very energetic right after waking, Ngữ pháp

Hơn nữa, dù người dậy sớm có thể tràn đầy năng lượng ngay sau khi thức dậy,

they tend to lose steam faster than night owls throughout the day. Thành ngữ

họ thường hụt hơi nhanh hơn các “cú đêm” trong suốt cả ngày.

Both sides perform equally well in reaction time tests an hour after waking,

Cả hai nhóm đều làm tốt như nhau trong các bài kiểm tra thời gian phản ứng một giờ sau khi thức dậy,

but after 10 hours of being awake, night owls perform significantly better.

nhưng sau khi thức được 10 giờ, các “cú đêm” thể hiện tốt hơn đáng kể.

Your inner clock is regulated by many proteins Thành ngữ

Đồng hồ sinh học bên trong bạn được điều chỉnh bởi nhiều protein,

which are created from various genes in your DNA.

được tạo ra từ nhiều gen khác nhau trong DNA của bạn.

Studies have even shown that a single change

Các nghiên cứu thậm chí còn cho thấy chỉ một thay đổi

of the genetic code near a gene called period one

trong mã di truyền gần một gen có tên period one

can result in an hour difference in your waking time. Cụm động từ

cũng có thể khiến giờ thức dậy của bạn chênh lệch một tiếng.

As crazy as it seems, Ngữ pháp

Dù nghe có vẻ khó tin,

scientists also found a correlation between these same genes and your time of death. Cụm từ

các nhà khoa học còn tìm thấy mối tương quan giữa chính những gen này và thời điểm bạn qua đời.

The early risers were more likely to die around 11:00 a.m., Ngữ pháp

Những người dậy sớm có nhiều khả năng qua đời vào khoảng 11 giờ sáng,

while the night owls were more likely to die before 6:00 p.m.

trong khi các “cú đêm” có nhiều khả năng qua đời trước 6 giờ tối.

What about teenagers you say? Mạch ý

Còn thanh thiếu niên thì sao, bạn hỏi?

It's true, most tend to be night owls due to the hormonal changes during puberty,

Đúng là phần lớn thanh thiếu niên có xu hướng trở thành “cú đêm” do những thay đổi nội tiết tố trong tuổi dậy thì,

but this tends to wane out into your genetic default as you enter adulthood.

nhưng khi bước vào tuổi trưởng thành, xu hướng này thường giảm dần và nhịp ngủ trở về trạng thái vốn có do di truyền.

So while there may be some truth to early birds getting the worm, Ngữ pháp

Vì vậy, dù câu “chim dậy sớm bắt được sâu” có thể đúng phần nào,

night owls aren't exactly lagging behind in life. Thành ngữ

các “cú đêm” cũng không hẳn là tụt lại phía sau trong cuộc sống.

They're just lagging behind in time.

Họ chỉ chậm hơn về mặt thời gian mà thôi.

Don't forget to check out our latest AsapTHOUGHT video

Đừng quên xem video AsapTHOUGHT mới nhất của chúng tôi,

where you can participate in a scientific pop music experiment with us.

nơi bạn có thể cùng chúng tôi tham gia một thí nghiệm khoa học về nhạc pop.

We're finding out what makes songs so catchy in the first place Cụm từ

Chúng tôi đang tìm hiểu xem rốt cuộc điều gì khiến các bài hát bắt tai đến thế

and if there's an exact science behind it all.

và liệu tất cả những điều đó có tuân theo một nguyên lý khoa học chính xác hay không.

Click on the screen or the link in the description

Hãy nhấp vào màn hình hoặc liên kết trong phần mô tả

and subscribe for more weekly science videos.

và đăng ký để xem thêm các video khoa học hằng tuần.