Tại sao chúng ta ghét những thứ rẻ tiền: tài liệu học tiếng Anh

We don't think we hate cheap things,

Chúng ta không nghĩ rằng mình ghét những món đồ rẻ tiền,

but we frequently behave as if we rather do. Ngữ pháp

nhưng chúng ta thường xuyên hành xử như thể chúng ta thực sự như vậy.

Consider the pineapple. Mạch ý

Hãy xem xét quả dứa.

Columbus was the first European to be delighted by its physical grandeur and vibrant sweetness.

Columbus là người châu Âu đầu tiên bị say đắm bởi vẻ ngoài hùng vĩ và độ ngọt rực rỡ của nó.

He brought some back to Europe, Cụm động từ

Ông đã mang một ít trở lại châu Âu,

but pineapples proved extremely difficult to transport and very costly to cultivate. Ngữ pháp

nhưng những quả dứa tỏ ra vô cùng khó vận chuyển và rất tốn kém để gieo trồng.

For a long time,

Trong một thời gian dài,

only royalty could afford to eat them. Cụm từ

chỉ có hoàng gia mới có đủ khả năng để ăn chúng.

Russia's Catherine the Great was a huge fan,

Nữ hoàng Catherine Đại đế của Nga là một người hâm mộ cuồng nhiệt,

as was Charles II of England. Ngữ pháp

Vua Charles II của Anh cũng vậy.

A single fruit in the 17th century sold for today's equivalent of £5,000. Cụm từ

Một quả dứa duy nhất vào thế kỷ 17 được bán với giá tương đương 5.000 bảng Anh ngày nay.

The pineapple was so exciting and so loved that in 1761, Ngữ pháp

Quả dứa thú vị và được yêu thích đến mức vào năm 1761,

the 4th Earl of Dunmore built a temple on his Scottish estate in its honor.

Bá tước Dunmore thứ 4 đã xây dựng một ngôi đền trên điền trang ở Scotland của ông để vinh danh nó.

And Christopher Wren had no hesitation in topping the south tower of St. Paul's in London Cụm từ

Và Christopher Wren đã không ngần ngại đặt lên đỉnh tháp phía nam của nhà thờ St. Paul ở London

with this evidently divine fruit.

loại quả rõ ràng là thiêng liêng này.

Then,

Sau đó,

at the very end of the 19th century,

vào những năm cuối cùng của thế kỷ 19,

two things changed.

hai điều đã thay đổi.

Large commercial plantations of pineapples were established in Hawaii,

Các đồn điền trồng dứa thương mại quy mô lớn được thành lập ở Hawaii,

and there were huge advances in steamship technology.

và đã có những tiến bộ to lớn trong công nghệ tàu hơi nước.

Transport costs plummeted and unwittingly transformed the psychology of pineapple eating. Cụm từ

Chi phí vận chuyển giảm mạnh và vô tình làm thay đổi tâm lý ăn dứa.

Today,

Ngày nay,

you can get a pineapple for around £1.50 Cụm từ

bạn có thể mua một quả dứa với giá khoảng 1,50 bảng Anh.

It still tastes exactly the same,

Nó vẫn có hương vị hoàn toàn giống hệt,

but now the pineapple is one of the world's least glamorous fruits.

nhưng giờ đây quả dứa là một trong những loại trái cây kém hấp dẫn nhất thế giới.

It's never served at smart dinner parties, Cách dùng từ

Nó không bao giờ được phục vụ tại các bữa tiệc tối sang trọng,

and it would never be carved on top of a major civic building.

và nó sẽ không bao giờ được chạm khắc trên đỉnh của một tòa nhà dân sự lớn.

The pineapple itself hasn't changed,

Bản thân quả dứa không hề thay đổi,

only our attitude to it has. Ngữ pháp

chỉ có thái độ của chúng ta đối với nó là thay đổi.

Contemplation of history of the pineapple suggests a curious overlap between love and economics. Cụm từ

Sự suy ngẫm về lịch sử của quả dứa cho thấy một sự giao thoa kỳ lạ giữa tình yêu và kinh tế học.

When we have to pay a lot for something nice,

Khi chúng ta phải trả nhiều tiền cho một thứ gì đó tốt đẹp,

we appreciate it to the full. Cụm từ

chúng ta sẽ trân trọng nó một cách trọn vẹn.

Yet,

Tuy nhiên,

as its price in the market falls,

khi giá của nó trên thị trường giảm xuống,

passion has a habit of fading away. Ghi chú

niềm đam mê có thói quen phai nhạt dần.

Naturally,

Đương nhiên,

if an object has no merit to begin with, Cụm từ

nếu một vật ngay từ đầu đã không có giá trị,

a high price won't be able to do anything for it.

thì mức giá cao sẽ không thể làm được gì cho nó.

But if it has real virtue and yet a low price,

Nhưng nếu nó có giá trị thực sự nhưng lại có mức giá thấp,

then it's in severe danger of falling into neglect. Cụm từ

thì nó đang đứng trước nguy cơ nghiêm trọng bị rơi vào quên lãng.

It's a pattern that we see recurring in a range of areas. Mạch ý

Đó là một mô hình mà chúng ta thấy lặp đi lặp lại ở nhiều lĩnh vực.

For example,

Ví dụ,

with a sight of clouds from above.

với việc ngắm nhìn những đám mây từ trên cao.

In 1927,

Năm 1927,

a hitherto unknown airmail pilot called Charles Lindbergh Cách dùng từ

một phi công bay bưu chính trước đó chưa từng được biết đến tên là Charles Lindbergh

became the first man to complete a solo crossing of the Atlantic Cụm từ

đã trở thành người đầu tiên hoàn thành chuyến bay một mình vượt Đại Tây Dương

in his plane the Spirit of St. Louis.

trên chiếc máy bay Spirit of St. Louis của mình.

He was awestruck and felt he was becoming for a time almost godlike.

Ông đã cảm thấy kính sợ và cảm thấy mình lúc đó gần như trở thành một vị thần.

For most of the 20th century,

Trong phần lớn thế kỷ 20,

his experience remained rare and extremely costly.

trải nghiệm của ông vẫn là một điều hiếm hoi và cực kỳ tốn kém.

There was therefore never any danger

Do đó, không bao giờ có bất kỳ nguy cơ nào

that the human value of crossing an ocean by air would be overlooked.

rằng giá trị nhân văn của việc vượt đại dương bằng đường hàng không sẽ bị bỏ qua.

But this lasted only until the arrival of the Boeing 747

Nhưng điều này chỉ kéo dài cho đến khi máy bay Boeing 747 ra đời

and the cheap plane ticket in the summer of 1970.

và những tấm vé máy bay giá rẻ vào mùa hè năm 1970.

Now,

Giờ đây,

almost no one looks out of the plane window anymore.

hầu như không còn ai nhìn ra ngoài cửa sổ máy bay nữa.

Why then do we associate cheap prices with a lack of value? Mạch ý

Vậy tại sao chúng ta lại đánh đồng giá rẻ với sự thiếu vắng giá trị?

Our response seems a hangover from our long pre-industrial past. Thành ngữ

Phản ứng của chúng ta dường như là tàn dư từ quá khứ tiền công nghiệp kéo dài của chúng ta.

For most of human history,

Trong phần lớn lịch sử loài người,

there truly was a strong correlation between cost and value. Cụm từ

thực sự có một mối tương quan mạnh mẽ giữa chi phí và giá trị.

The higher the price, Ngữ pháp

Giá càng cao,

the better things tended to be,

mọi thứ thường càng tốt hơn,

because there was simply no way both for prices to be low and quality high.

bởi vì đơn giản là không có cách nào để giá vừa thấp mà chất lượng lại vừa cao.

Everything had to be made by hand,

Mọi thứ đều phải được làm bằng tay,

by expensively trained artisans

bởi những nghệ nhân được đào tạo với chi phí đắt đỏ

with raw materials that were immensely difficult to transport.

bằng những nguyên liệu thô vô cùng khó vận chuyển.

The expensive sword, jacket, window, or wheelbarrow were simply always the better ones.

Thanh kiếm, chiếc áo khoác, cửa sổ hay xe cút kít đắt tiền đơn giản là luôn tốt hơn.

This relationship between price and value held true in an uninterrupted way Cụm từ

Mối quan hệ này giữa giá cả và giá trị đã được duy trì một cách liên tục

until the end of the 18th century,

cho đến cuối thế kỷ 18,

when,

khi,

thanks to the Industrial Revolution,

nhờ có Cách mạng Công nghiệp,

something extremely unusual happened.

một điều vô cùng bất thường đã xảy ra.

Human beings worked out how to make high-quality goods at cheap prices Cụm động từ

Con người đã tìm ra cách chế tạo hàng hóa chất lượng cao với giá rẻ

because of technology and new methods of organizing the labor force.

nhờ vào công nghệ và những phương pháp tổ chức lực lượng lao động mới.

However,

Tuy nhiên,

despite the greatness of these efforts, Mạch ý

bất chấp sự vĩ đại của những nỗ lực này,

instead of making wonderful experiences universally available,

thay vì biến những trải nghiệm tuyệt vời trở nên phổ biến cho mọi người,

industrialization has inadvertently produced a different effect.

công nghiệp hóa đã vô tình tạo ra một tác động khác.

It seemed to rob certain experiences of their loveliness, Cụm từ

Nó dường như cướp đi sự đáng yêu,

interest, and worth.

sự thú vị và giá trị của một số trải nghiệm nhất định.

It's not, Mạch ý

Tất nhiên,

of course,

không phải là

that we refuse to buy inexpensive or cheap things.

chúng ta từ chối mua những thứ không đắt đỏ hoặc rẻ tiền.

It's just that getting excited over cheap things has come to seem a little bizarre.

Chỉ là việc trở nên phấn khích vì những món đồ rẻ tiền đã bắt đầu có vẻ hơi kỳ quặc.

One is allowed to get very worked up over the eggs of the sturgeon, Thành ngữ

Một người được phép tỏ ra vô cùng hào hứng với trứng cá tầm,

£100 for a small pot,

100 bảng Anh cho một hũ nhỏ,

but we have to be very circumscribed about one's enthusiasm for the eggs of a chicken, Cách dùng từ

nhưng chúng ta phải cực kỳ cẩn trọng về sự nhiệt tình của mình đối với trứng gà,

12 for £2.

12 quả giá 2 bảng Anh.

There is an intimidating hierarchy operating in the background, Thành ngữ

Có một hệ thống phân cấp đáng sợ đang âm thầm hoạt động,

shaping what we're allowed to be grateful for Ý định

định hình những gì chúng ta được phép cảm thấy biết ơn

and feel that we lack and must have.

và cảm thấy rằng chúng ta đang thiếu và nhất định phải có.

The price tells us something very special is going on here.

Mức giá nói cho chúng ta biết rằng có một điều gì đó rất đặc biệt đang diễn ra ở đây.

But it may be going on in the cheaper thing too.

Nhưng nó có thể cũng đang diễn ra ở cả những thứ rẻ tiền hơn.

How do we reverse this? Mạch ý

Làm thế nào chúng ta có thể đảo ngược điều này?

The answer lies in a slightly unexpected area,

Câu trả lời nằm ở một lĩnh vực hơi bất ngờ,

the mind of a 4-year-old.

tâm trí của một đứa trẻ 4 tuổi.

Here he is with a puddle.

Đây là cậu bé với một vũng nước.

It started raining an hour ago.

Trời đã bắt đầu mưa từ một giờ trước.

Now the street is full of puddles,

Bây giờ đường phố đầy rẫy những vũng nước,

and there could be nothing better in the world. Ngữ pháp

và không thể có điều gì tuyệt vời hơn thế trên đời.

The riches of the Indies would be nothing Ghi chú

Của cải của vùng Ấn Độ Dương sẽ chẳng là gì

next to the pleasures of being able to see the rippling of the water

so với niềm vui sướng khi được ngắm nhìn những gợn sóng nước

created by a jump in one's boots.

được tạo ra bởi một cú nhảy trong đôi ủng của cậu bé.

Eddies and whirlpools,

Những dòng xoáy và vũng nước cuộn tròn,

the minute waves, Cách dùng từ

những con sóng tí hon,

the oceans beneath one.

cả một đại dương bên dưới đôi chân.

It's all fascinating.

Tất cả đều hấp dẫn.

Children have great advantages.

Trẻ em có những lợi thế to lớn.

They don't know what they're supposed to like, Ngữ pháp

Chúng không biết mình 'được kỳ vọng' phải thích gì,

and they don't understand money.

và chúng không hiểu về tiền bạc.

So price is never a guide of value for them.

Vì vậy, giá cả không bao giờ là thước đo giá trị đối với chúng.

They'll spend an hour with one button.

Chúng sẽ dành cả giờ đồng hồ với một chiếc cúc áo.

One buys them the £49 wooden toy made by Swedish artisans

Người ta mua cho chúng món đồ chơi bằng gỗ giá 49 bảng Anh do các nghệ nhân Thụy Điển làm

and finds that they prefer the cardboard box that it came in.

và nhận ra rằng chúng thích cái hộp các tông đựng đồ chơi đó hơn.

They prefer the nail and screw section of a DIY shop to the fanciest toy department. Ngữ pháp

Chúng thích gian hàng đinh và ốc vít của một cửa hàng đồ tự làm hơn là quầy đồ chơi lộng lẫy nhất.

A child might be deeply surprised,

Một đứa trẻ có thể vô cùng ngạc nhiên,

even shocked,

thậm chí là bị sốc,

to learn that a USB stick can be had for just over £1. Cách dùng từ

khi biết rằng một chiếc USB có thể được mua với giá chỉ hơn 1 bảng Anh.

Children would be right Ngữ pháp

Trẻ em sẽ đúng

if prices were determined by human worth and value,

nếu giá cả được quyết định bởi giá trị và phẩm chất của con người,

but they're not.

nhưng sự thật không phải vậy.

They just reflect what things cost to make.

Chúng chỉ phản ánh chi phí để chế tạo ra đồ vật đó.

The pity is therefore that we do treat them as a guide to what matters, Cụm từ

Do đó, điều đáng tiếc là chúng ta lại coi chúng như một thước đo cho những gì quan trọng,

when this isn't what a financial price should ever be used for. Ngữ pháp

trong khi đó không bao giờ là mục đích mà giá cả tài chính nên được sử dụng.

We can't directly go back to childhood,

Chúng ta không thể trực tiếp quay lại thời thơ ấu,

but we have got people who can help us in this area,

nhưng chúng ta có những người có thể giúp chúng ta trong lĩnh vực này,

artists.

đó là các nghệ sĩ.

They are the experts at recording and communicating their enthusiasms, Cụm từ

Họ là những chuyên gia trong việc ghi lại và truyền đạt sự nhiệt thành của mình,

which, like children,

điều mà, giống như trẻ em,

can take them in slightly unexpected directions. Thành ngữ

có thể đưa họ đi theo những hướng hơi bất ngờ.

The French artist Paul Cézanne spent a good deal of the late 19th century Ngữ pháp

Họa sĩ người Pháp Paul Cézanne đã dành một phần lớn thời gian cuối thế kỷ 19

painting groups of apples in his studio in Provence.

để vẽ các nhóm quả táo trong xưởng vẽ của ông ở Provence.

He was thrilled by their texture, shapes, and colors.

Ông bị xúc động bởi kết cấu, hình dáng và màu sắc của chúng.

He loved the transitions between the yellowy golds

Ông yêu thích sự chuyển tiếp giữa các sắc vàng hoàng kim

and the deep reds across their skins.

và sắc đỏ thẫm trên lớp vỏ của chúng.

Cézanne had all the awe, love, and excitement before the apple

Cézanne có tất cả sự kính sợ, tình yêu và sự phấn khích trước quả táo

that aristocrats once had for the pineapple.

như các nhà quý tộc đã từng dành cho quả dứa.

Cézanne in his studio was generating his own revolution,

Cézanne trong xưởng vẽ của mình đã tạo ra một cuộc cách mạng của riêng ông,

not an industrial revolution Ngữ pháp

không phải là một cuộc cách mạng công nghiệp

that would make once costly objects available to everyone,

giúp những đồ vật từng đắt tiền trở nên có sẵn cho mọi người,

but a revolution in appreciation,

mà là một cuộc cách mạng trong sự trân trọng,

a far deeper process

một quá trình sâu sắc hơn nhiều

that could get us to notice what we already have to hand. Ghi chú

có thể giúp chúng ta chú ý đến những gì chúng ta đã có sẵn trong tay.

Instead of reducing prices, Mạch ý

Thay vì giảm giá cả,

he was raising levels of appreciation,

ông đã nâng cao mức độ trân trọng,

which is a move that's perhaps more precious to us economically

đó là một bước đi có lẽ còn quý giá hơn đối với chúng ta về mặt kinh tế

because it means that we can suddenly get a lot more great things Cụm từ

bởi vì nó có nghĩa là chúng ta có thể đột nhiên nhận được nhiều thứ tuyệt vời hơn rất nhiều

for very little money.

chỉ với một số tiền rất nhỏ.

We need to rethink our relationship to prices. Cụm từ

Chúng ta cần suy nghĩ lại về mối quan hệ của chúng ta với giá cả.

We've been looking at prices in the wrong way. Thành ngữ

Chúng ta đã nhìn nhận giá cả theo một cách sai lầm.

We fetishized them as tokens of intrinsic value. Cách dùng từ

Chúng ta đã sùng bái chúng như những biểu tượng của giá trị nội tại.

We've allowed them to set how much excitement Thành ngữ

Chúng ta đã cho phép chúng thiết lập mức độ phấn khích

we're allowed to have in given areas.

mà chúng ta được phép có trong các lĩnh vực nhất định.

But prices were never meant to be like this.

Nhưng giá cả chưa bao giờ được tạo ra để trở thành như vậy.

We're breathing too much life into them Thành ngữ

Chúng ta đang thổi quá nhiều sức sống vào chúng

and therefore dulling too many of our responses to the inexpensive world.

và do đó làm tê liệt quá nhiều phản ứng của chúng ta đối với thế giới không hề đắt đỏ.

We are astonishingly already a good deal richer Ngữ pháp

Thật đáng kinh ngạc, chúng ta thực tế đã giàu có hơn rất nhiều

than we're encouraged to think we are.

so với những gì chúng ta được khuyến khích để nghĩ về mình.