Còn lại gì?: tài liệu học tiếng Anh

Hey, Vsauce, Michael here,

Chào, Vsauce, Michael đây,

and today we're going to talk about this.

và hôm nay chúng ta sẽ nói về cái này.

Just kidding. Ý định

Đùa thôi.

We're going to talk about this.

Chúng ta sẽ nói về cái này cơ.

Left. Thành ngữ

Bên trái.

What's left?

Còn lại gì?

First of all, Mạch ý

Trước hết,

90% of humans,

90% con người,

regardless of culture or language, Cụm từ

bất kể văn hóa hay ngôn ngữ,

are right-handed.

đều thuận tay phải.

And we choose a dominant hand before we've even left our mothers. Ngữ pháp

Và chúng ta chọn tay thuận trước cả khi rời khỏi bụng mẹ.

That's right.

Đúng vậy.

When a baby inside its mother's womb is seen sucking its thumb, Ngữ pháp

Khi thấy một em bé trong bụng mẹ đang mút ngón cái,

it is sucking the right thumb 90% of the time.

thì 90% trường hợp, bé đang mút ngón cái bên phải.

Animals do it too.

Động vật cũng làm vậy.

In fact,

Thực tế,

horses take longer strides with their right legs,

ngựa sải bước dài hơn bằng chân phải,

which is the entire reason racetracks are run counter-clockwise.

và đó là lý do duy nhất ngựa chạy ngược chiều kim đồng hồ trên đường đua.

Left-handedness is so rare that across most cultures, Ngữ pháp

Người thuận tay trái hiếm đến mức trong hầu hết các nền văn hóa,

there's been a historical stigma against being left-handed. Cụm từ

việc thuận tay trái từng bị kỳ thị trong suốt lịch sử.

In fact,

Thực tế,

the word for someone who's good at using both hands

từ dùng để chỉ người giỏi sử dụng cả hai tay

is ambidextrous, Cách dùng từ

là ambidextrous,

and dexter comes from Latin for right. Văn hóa

và dexter bắt nguồn từ tiếng Latinh có nghĩa là bên phải.

So when you call somebody ambidextrous,

Vì vậy, khi gọi ai đó là ambidextrous,

you're not saying that they're good with using both hands,

bạn không nói rằng họ giỏi sử dụng cả hai tay,

you're telling them that they have two right hands.

mà đang nói rằng họ có hai bàn tay phải.

And if someone is unable to use either hand,

Còn nếu ai đó không thể sử dụng được tay nào,

they're called ambisinister, Văn hóa

họ được gọi là ambisinister,

because in Latin,

bởi vì trong tiếng Latinh,

sinister means left.

sinister có nghĩa là bên trái.

But why do we have to have a dominant hand in the first place? Cụm từ

Nhưng ngay từ đầu, tại sao chúng ta phải có một tay thuận?

Why can't we all just be awesome with both hands?

Tại sao tất cả chúng ta không thể dùng cả hai tay thật điêu luyện?

Well,

À,

the fault lies in the brain. Cụm từ

lỗi nằm ở bộ não.

A brain wants to be efficient,

Bộ não muốn hoạt động hiệu quả,

so it divvies up tasks to specific regions, Cụm động từ

nên nó phân chia nhiệm vụ cho những vùng cụ thể,

and it tends to avoid sending too much information between both hemispheres

và có xu hướng tránh gửi quá nhiều thông tin giữa hai bán cầu

because doing so would require using the corpus callosum, Cụm từ

vì làm vậy sẽ cần sử dụng thể chai,

which would take more time and energy.

việc này sẽ tốn nhiều thời gian và năng lượng hơn.

Now,

Giờ thì,

the way the brain works is kind of funny. Ý định

cách bộ não hoạt động khá thú vị.

The left side of the brain controls the right side of the body,

Bên trái não điều khiển bên phải cơ thể,

and the right side of the brain controls the left side of the body.

còn bên phải não điều khiển bên trái cơ thể.

So it makes sense Cụm từ

Vì vậy, hoàn toàn hợp lý

that the hand you're best doing precise stuff with

khi bàn tay giúp bạn làm tốt nhất những việc đòi hỏi độ chính xác

would correlate to the hemisphere of the brain

có tương quan với bán cầu não

that does the most precise processing.

thực hiện quá trình xử lý chính xác nhất.

In 95% of right-handed people,

Ở 95% người thuận tay phải,

it's the left hemisphere

chính bán cầu não trái

that deals with precise language thinking like definitions. Cụm động từ

xử lý tư duy ngôn ngữ chính xác, chẳng hạn như các định nghĩa.

But when you're left-handed,

Nhưng nếu thuận tay trái,

there's about a 40% chance that you're using the right hemisphere or both.

có khoảng 40% khả năng bạn đang dùng bán cầu phải hoặc cả hai.

And this is where things get interesting. Mạch ý

Và đây là lúc mọi chuyện trở nên thú vị.

Now,

Giờ thì,

being left-handed or ambidextrous does not mean that your brain works in one way or the other, Mạch ý

thuận tay trái hoặc dùng thạo cả hai tay không có nghĩa là não bạn nhất định hoạt động theo cách này hay cách kia,

but it may help explain why across averages,

nhưng điều đó có thể giúp giải thích tại sao, xét trên mức trung bình,

ambidextrous people sometimes score lower on IQ tests

những người dùng thạo cả hai tay đôi khi đạt điểm thấp hơn trong các bài kiểm tra IQ,

or why a greater proportion of schizophrenics are left-handed or ambidextrous than the rest of the population. Ngữ pháp

hoặc tại sao tỷ lệ người mắc tâm thần phân liệt thuận tay trái hay dùng thạo cả hai tay lại cao hơn phần dân số còn lại.

Now,

Giờ thì,

that said, Mạch ý

dù vậy,

there are giant benefits to having a brain like that.

việc có một bộ não như thế cũng mang lại những lợi ích vô cùng lớn.

By sending information back and forth, Ghi chú

Khi thông tin được truyền qua lại,

more novel connections are made,

nhiều mối liên kết mới lạ hơn được tạo ra,

more creative ideas are made.

và nhiều ý tưởng sáng tạo hơn được hình thành.

Albert Einstein was left-handed,

Albert Einstein thuận tay trái,

and five of the last seven U.S. presidents have been left-handed.

và năm trong số bảy tổng thống Hoa Kỳ gần đây nhất cũng thuận tay trái.

There's something else left-handed people have an advantage with:

Người thuận tay trái còn có lợi thế ở một thứ khác:

keyboards.

bàn phím.

On a QWERTY keyboard, Văn hóa

Trên bàn phím QWERTY,

thousands and thousands of English words can be typed using the left hand. Ngữ pháp

hàng nghìn từ tiếng Anh có thể được gõ bằng tay trái.

But on the right side of the keyboard,

Nhưng ở phía bên phải bàn phím,

you can only write maybe about a hundred or so.

bạn chỉ có thể viết khoảng một trăm từ.

On the left side of a keyboard,

Ở phía bên trái bàn phím,

the left hand all on its own Cụm từ

chỉ riêng tay trái

can type pretty long, Cách dùng từ

đã có thể gõ những từ khá dài

somewhat common words like stewardesses,

và tương đối thông dụng như stewardesses,

reverberated, and desegregated.

reverberated và desegregated.

But on the right hand side,

Nhưng ở phía bên phải,

the longest common word you can type is lollipop.

từ thông dụng dài nhất bạn có thể gõ là lollipop.

Oh, look, Mạch ý

Ồ, nhìn kìa,

a spacebar.

một phím cách.

When people go to space,

Khi con người đi vào không gian,

they have left Earth.

họ đã rời Trái Đất.

The first person to leave Earth into space was Yuri Gagarin,

Người đầu tiên rời Trái Đất để vào không gian là Yuri Gagarin,

a Soviet cosmonaut. Văn hóa

một nhà du hành vũ trụ Liên Xô.

But the one I'm interested in was the fourth man into space,

Nhưng người tôi quan tâm là người đàn ông thứ tư bay vào không gian,

Gherman Titov.

Gherman Titov.

He may have only been the fourth person into space, Mạch ý

Ông chỉ là người thứ tư bay vào không gian,

but he was the first person to have left Earth

nhưng lại là người đầu tiên rời Trái Đất

and simultaneously left wakefulness. Thành ngữ

và đồng thời rời khỏi trạng thái tỉnh táo.

Titov was the first person to sleep in space.

Titov là người đầu tiên ngủ trong không gian.

And here's what's really fun: Mạch ý

Và điều thực sự thú vị là:

he was 25 years old when he did it,

khi làm việc đó, ông mới 25 tuổi,

which means that to this day, Ghi chú

điều này có nghĩa là cho đến tận ngày nay,

Titov is the youngest human who has ever been to space. Ngữ pháp

Titov vẫn là người trẻ nhất từng bay vào không gian.

You know what else leaves Earth? Mạch ý

Bạn biết còn thứ gì khác rời khỏi Trái Đất không?

Helium.

Heli.

That's right.

Đúng vậy.

Helium gas that we use in balloons is lighter than air, Ngữ pháp

Khí heli dùng trong bóng bay nhẹ hơn không khí,

and so molecules of helium rise all the way to the very tip top of our atmosphere, Cụm từ

nên các phân tử heli bay lên tận rìa trên cùng của khí quyển,

where they get picked off by solar wind, Cụm động từ

nơi chúng bị gió Mặt Trời cuốn đi,

meaning that they leave us forever. Mạch ý

nghĩa là chúng rời xa chúng ta mãi mãi.

In fact,

Thực tế,

there's a little bit of a concern over how much helium we have left Cụm từ

có đôi chút lo ngại về lượng heli còn lại của chúng ta,

because the only way helium comes into existence on Earth is through radioactive decay. Cụm từ

vì cách duy nhất để heli hình thành trên Trái Đất là qua quá trình phân rã phóng xạ.

Alpha particles are essentially helium nuclei,

Các hạt alpha về cơ bản là hạt nhân heli,

and we find a lot of helium inside natural gas.

và chúng ta tìm thấy rất nhiều heli trong khí tự nhiên.

But right now,

Nhưng hiện nay,

we're using a lot of it,

chúng ta đang sử dụng rất nhiều heli,

and helium's quite cheap,

mà heli lại khá rẻ,

so there's a realistic concern that within the next 30 or 40 years, Ngữ pháp

nên hoàn toàn có lý do để lo rằng trong vòng 30 hoặc 40 năm tới,

we may have no helium left.

chúng ta có thể không còn chút heli nào.

Thanks for watching.

Cảm ơn các bạn đã xem.