Một Cái Bóng Nặng Bao Nhiêu?: tài liệu học tiếng Anh

Hey, Vsauce.

Chào, Vsauce.

Michael here.

Michael đây.

And I'm sure that

Và tôi chắc rằng

we all love to

tất cả chúng ta đều thích

have fun with hand

chơi đùa với những chiếc bóng

shadows.

tạo bằng tay.

But how much does a

Nhưng một cái bóng

shadow weigh?

nặng bao nhiêu?

It might sound like a silly question Cụm từ

Nghe có vẻ là một câu hỏi ngớ ngẩn

because it is.

vì đúng là thế.

I mean, Mạch ý

Ý tôi là,

a shadow cannot be put on a

không thể đặt một cái bóng lên

scale and weighed.

cân để cân nó.

But the material that it falls on top of

Nhưng vật liệu mà cái bóng phủ lên

can be weighed.

thì có thể cân được.

And we know that light has energy.

Và chúng ta biết ánh sáng có năng lượng.

In fact,

Thực tế,

when light encounters an object,

khi ánh sáng gặp một vật thể,

it pushes that object just a little bit. Cụm từ

nó đẩy vật thể đó một chút.

On the surface of Earth,

Trên bề mặt Trái Đất,

when sunlight is hitting it,

khi ánh nắng chiếu xuống,

every square inch is being pushed with a force

mỗi inch vuông đều chịu một lực đẩy

of about a billionth of a pound,

khoảng một phần tỷ pound,

which is basically nothing. Cụm từ

về cơ bản chẳng đáng là bao.

But over a large enough surface area,

Nhưng trên một diện tích bề mặt đủ lớn,

the results can be pretty fun.

kết quả có thể khá thú vị.

On a sunny day,

Vào một ngày nắng,

the city of Chicago weighs 300 pounds more,

thành phố Chicago nặng thêm 300 pound,

simply because sunlight is falling on it,

chỉ vì ánh nắng chiếu xuống

pushing it.

và đẩy nó.

In outer space,

Ngoài không gian,

where solar wind isn't filtered by Earth's atmosphere or magnetic field, Cách dùng từ

nơi gió Mặt Trời không được khí quyển hay từ trường Trái Đất lọc bớt,

the results are even bigger.

hiệu ứng còn lớn hơn.

A spacecraft traveling from Earth to Mars

Một tàu vũ trụ đi từ Trái Đất đến Sao Hỏa

would be pushed by light 1,000 km off course. Cụm từ

sẽ bị ánh sáng đẩy lệch khỏi hành trình 1.000 km.

So these things have to be factored into journeys to Mars. Cụm từ

Vì vậy, phải tính đến những yếu tố này trong các chuyến đi tới Sao Hỏa.

We've actually already created things that can sail with light,

Thật ra, chúng ta đã tạo ra những thứ có thể căng buồm đi bằng ánh sáng,

giant reflective solar sails that are pushed by the Sun's light.

những cánh buồm Mặt Trời phản xạ khổng lồ được ánh nắng đẩy đi.

So in a way that is calculable, Ngữ pháp

Vì vậy, theo một cách có thể tính toán được,

though difficult to measure, Ngữ pháp

dù khó đo lường,

an area covered in shadow technically weighs less

một khu vực bị bóng che, về mặt kỹ thuật, nhẹ hơn

than surrounding areas being pushed by light.

những khu vực xung quanh đang bị ánh sáng đẩy.

But enough about the Sun. Mạch ý

Nhưng nói về Mặt Trời thế là đủ.

There are three astronomical bodies that can cast shadows on the surface of Earth

Có ba thiên thể có thể tạo bóng trên bề mặt Trái Đất

bright enough for us humans to see. Ngữ pháp

đủ rõ để con người chúng ta nhìn thấy.

One is obviously the Sun,

Một trong số đó hiển nhiên là Mặt Trời,

and the other is the Moon.

và một thiên thể khác là Mặt Trăng.

But what's the third?

Nhưng thiên thể thứ ba là gì?

Venus.

Sao Kim.

Pete Lawrence investigated this over at Digital Sky.

Pete Lawrence đã tìm hiểu điều này tại Digital Sky.

Now,

Giờ thì,

to make sure that the shadow he saw was caused by Venus, Cụm từ

để chắc chắn cái bóng ông nhìn thấy là do Sao Kim tạo ra,

he used a tube that could be pointed at specific regions in the sky.

ông dùng một chiếc ống có thể hướng vào những vùng cụ thể trên bầu trời.

Inside the tube,

Bên trong ống,

he put a cutout shaped like the astronomical symbol for Venus.

ông đặt một miếng khoét có hình biểu tượng thiên văn của Sao Kim.

Now,

Giờ thì,

here is light coming through the tube

đây là ánh sáng đi qua chiếc ống

when pointed just adjacent to Venus, Cách dùng từ

khi ống được hướng ngay sát Sao Kim,

at a point in the sky relatively dark and empty to the human eye. Cụm từ

vào một điểm trên trời trông tương đối tối và trống rỗng đối với mắt người.

But here is what came out of the tube when pointed at Venus,

Nhưng đây là thứ đi ra khỏi ống khi nó hướng vào Sao Kim:

a Venusian shadow.

một cái bóng do Sao Kim tạo ra.

We all know that light travels quickly,

Chúng ta đều biết ánh sáng di chuyển rất nhanh,

299,792,458 metres per second.

299.792.458 mét mỗi giây.

C.

C.

But this light,

Nhưng ánh sáng này,

right here,

ngay tại đây,

in fact,

thực ra,

the light coming off of your screen into your eyeballs right now,

ánh sáng đang phát ra từ màn hình và đi vào nhãn cầu bạn lúc này,

is moving slightly slower than C.

đang di chuyển chậm hơn C một chút.

Because C is the speed of light in a vacuum, Cách dùng từ

Bởi C là tốc độ ánh sáng trong chân không,

but all of this light is having to travel through a medium,

còn toàn bộ ánh sáng này phải truyền qua một môi trường,

in this case, air. Mạch ý

trong trường hợp này là không khí.

The speed of light in air is ever so slightly slower than C, Cụm từ

Tốc độ ánh sáng trong không khí chỉ chậm hơn C một chút xíu,

298,925,574 m/s.

298.925.574 m/s.

This is interesting

Điều này thú vị

because light travels more slowly through different materials,

vì ánh sáng truyền chậm hơn qua các vật liệu khác nhau,

but C remains the universal speed limit. Thành ngữ

nhưng C vẫn là giới hạn tốc độ chung của vũ trụ.

And as long as an object doesn't go that fast, Ngữ pháp

Và miễn là một vật thể không di chuyển nhanh đến mức đó,

it can still outpace light in a material.

nó vẫn có thể vượt ánh sáng trong một vật liệu.

A charged particle,

Một hạt mang điện,

for instance, an electron,

chẳng hạn như electron,

can travel through water faster than light does,

có thể đi trong nước nhanh hơn ánh sáng,

but never faster than C.

nhưng không bao giờ nhanh hơn C.

When this happens,

Khi điều này xảy ra,

we get something analogous to a sonic boom. Cách dùng từ

chúng ta có một hiện tượng tương tự tiếng nổ siêu thanh.

We get a photonic boom. Thành ngữ

Đó là một vụ nổ photon.

In a sonic boom,

Trong một vụ nổ siêu thanh,

the sound information propagating off of the object

thông tin âm thanh lan ra từ vật thể

is in the form of compression waves. Cụm từ

tồn tại dưới dạng sóng nén.

And as the object gets closer and closer to the speed of sound, Ngữ pháp

Và khi vật thể ngày càng tiến gần tốc độ âm thanh,

the speed that those waves are moving away from it at,

tức tốc độ mà những sóng đó rời xa nó,

each new wave has less time

mỗi sóng mới có càng ít thời gian

to get out of the way of the next, Cụm từ

để tránh đường cho sóng tiếp theo,

until eventually the waves collapse all into each other

cho đến khi các sóng cuối cùng chồng cả lên nhau

and the density and pressure is enormous,

và mật độ cùng áp suất trở nên cực lớn,

causing a sonic boom.

gây ra một vụ nổ siêu thanh.

Normally,

Thông thường,

when a charged particle moves through a material

khi một hạt mang điện di chuyển qua một vật liệu

whose molecules can be polarized,

có các phân tử có thể bị phân cực,

the molecules give off photons. Cụm động từ

những phân tử đó phát ra photon.

But each photon has room to fly away,

Nhưng mỗi photon có đủ khoảng trống để bay đi,

and the waves all destructively interfere with each other,

và tất cả các sóng giao thoa triệt tiêu lẫn nhau,

so no radiation is given off.

nên không có bức xạ nào phát ra.

But the faster the particle goes, Ngữ pháp

Nhưng hạt di chuyển càng nhanh,

the less room the photons have away from each other,

các photon càng có ít khoảng trống để tách xa nhau,

and their waves begin to constructively interfere,

và sóng của chúng bắt đầu giao thoa tăng cường,

giving off a photonic boom,

tạo ra một vụ nổ photon,

Cherenkov radiation. Cách dùng từ

bức xạ Cherenkov.

Astronauts,

Các phi hành gia,

especially those who have gone all the way to the Moon,

đặc biệt là những người đã đi tận Mặt Trăng,

have reported seeing flashes of light.

cho biết họ nhìn thấy những tia sáng lóe lên.

Many people attribute this to high-speed particles moving through the liquid inside their eye Cụm từ

Nhiều người cho rằng nguyên nhân là các hạt tốc độ cao di chuyển qua chất lỏng trong mắt họ

faster than light normally would,

nhanh hơn tốc độ ánh sáng thường truyền trong đó,

causing photonic booms right inside their body.

gây ra những vụ nổ photon ngay bên trong cơ thể.

Speaking of the speed of light, Mạch ý

Nhân nói về tốc độ ánh sáng,

here's a great question a few of you have sent

đây là một câu hỏi rất hay mà vài bạn đã gửi cho

me. It involves a possible way of going faster than C.

tôi. Nó liên quan đến một cách khả dĩ để di chuyển nhanh hơn C.

Here's how it goes.

Nội dung là thế này.

Let's say I want to push a button that is a light-year away from me, Ghi chú

Giả sử tôi muốn nhấn một nút cách mình một năm ánh sáng,

which means that it would take light,

nghĩa là ánh sáng,

the fastest possible thing in the universe,

thứ nhanh nhất có thể có trong vũ trụ,

a year just to get from me to the button.

cũng phải mất một năm mới đi từ tôi đến nút đó.

Okay, well,

Được rồi,

what if I built a board one light-year long Ngữ pháp

nếu tôi làm một tấm ván dài một năm ánh sáng

all the way from me to the button, Cụm từ

kéo dài suốt từ chỗ tôi đến cái nút,

and then I pushed one end of the board?

rồi đẩy một đầu tấm ván thì sao?

Would the other end immediately push the button?

Đầu kia có lập tức nhấn nút không?

And if so,

Và nếu có,

did I just break the speed of light?

tôi vừa phá vỡ giới hạn tốc độ ánh sáng sao?

Did I just send information faster than light?

Tôi vừa gửi thông tin nhanh hơn ánh sáng sao?

Well,

Ừm,

we're not talking about the speed of light anymore,

giờ chúng ta không còn nói về tốc độ ánh sáng nữa,

are we? Ngữ pháp

đúng không?

We are talking about the speed of push.

Chúng ta đang nói về tốc độ truyền lực đẩy.

When you push a rigid object,

Khi bạn đẩy một vật thể cứng,

what you are really doing is putting a series of compression waves Ghi chú

điều thực sự xảy ra là bạn tạo ra một chuỗi sóng nén

through the object,

truyền qua vật thể,

which move at the speed of sound in the object's material.

di chuyển với tốc độ âm thanh trong vật liệu cấu tạo nên nó.

The information about,

Thông tin rằng,

"Woah, we've been pushed,

“Chà, chúng ta bị đẩy rồi,

you should move,"

bạn nên di chuyển đi,”

is sent via that compression wave,

được truyền qua sóng nén đó,

and it only travels at the speed of sound.

và nó chỉ di chuyển với tốc độ âm thanh.

So when pushing a normal day-to-day size type object,

Vì thế, khi đẩy một vật thể thông thường có kích thước thường gặp hằng ngày,

it feels almost instantaneous.

ta cảm thấy nó gần như xảy ra tức thì.

But when pushing a light-year-long board,

Nhưng khi đẩy một tấm ván dài một năm ánh sáng,

it would take a lot longer.

sẽ mất nhiều thời gian hơn rất nhiều.

A cool way to see this in action Ngữ pháp

Một cách thú vị để trực tiếp thấy điều này

is to look at an object in which compression waves travel more slowly.

là quan sát một vật thể mà sóng nén truyền chậm hơn.

For instance,

Chẳng hạn,

what Veritasium has done,

điều Veritasium đã làm,

blowing minds by showing Slinkys being dropped. Thành ngữ

khiến mọi người kinh ngạc khi cho xem những chiếc Slinky được thả rơi.

The information telling the Slinky that,

Thông tin báo cho Slinky rằng,

"Hey, uh, we're moving,"

“Này, ờ, chúng ta đang di chuyển,”

travels through the Slinky slow enough that a slow-mo camera can see it happen. Ngữ pháp

truyền qua Slinky đủ chậm để máy quay chậm có thể ghi lại.

If you haven't watched all of Veritasium's Slinky videos,

Nếu bạn chưa xem tất cả video về Slinky của Veritasium,

you've missed Cụm động từ

thì bạn đã bỏ

out. In fact,

lỡ rồi. Thật ra,

you should watch all of their stuff.

bạn nên xem mọi nội dung của họ.

It is superb.

Tất cả đều tuyệt vời.

But to wrap things up, Cụm động từ

Nhưng để kết lại,

here's the point.

đây là điểm mấu chốt.

The speed of push is not instant,

Tốc độ truyền lực đẩy không phải là tức thời,

and it's certainly not the speed of light.

và chắc chắn không phải tốc độ ánh sáng.

But light can push you.

Nhưng ánh sáng có thể đẩy bạn.

In fact,

Thực tế,

technically,

về mặt kỹ thuật,

you weigh more when the lights are on Ngữ pháp

bạn nặng hơn khi đèn bật

than you do when the lights are off.

so với khi đèn tắt.

I've put links in the description

Tôi đã để các đường liên kết trong phần mô tả

to all kinds of cool things you should definitely check out

dẫn đến đủ loại nội dung thú vị mà bạn nhất định nên xem

for fun

để giải trí

and for science.

và vì khoa học.

And as always,

Và như mọi khi,

thanks for watching.

cảm ơn các bạn đã theo dõi.