Nỗi sợ những con số - 6 Minute English: tài liệu học tiếng Anh

6 Minute English from BBCLearningEnglish.com.

6 Minute English từ BBCLearningEnglish.com.

Hello, this is 6 Minute English from BBC Learning English.

Xin chào, đây là 6 Minute English từ BBC Learning English.

I'm Sam.

Tôi là Sam.

And I'm Neil.

Và tôi là Neil.

Neil, would you describe yourself as a numbers person? Cách dùng từ

Neil, anh có tự miêu tả mình là một người giỏi các con số không?

If you mean, am I someone who understands numbers and is good at using them and interpreting data, Ghi chú

Nếu ý cô là, liệu tôi có phải là người hiểu các con số, giỏi sử dụng chúng và phân tích dữ liệu không,

then no.

thì không đâu.

Okay, so maybe you're like me.

Được rồi, vậy có lẽ anh cũng giống tôi.

You weren't good at maths at school? Cụm từ

Anh học không giỏi toán ở trường phải không?

No, I wasn't.

Không, tôi học không giỏi.

Algebra, geometry, times tables, Cách dùng từ

Đại số, hình học, bảng cửu chương,

it was all very confusing.

tất cả đều rất rắc rối.

Yeah, we're not alone, Neil. Ý định

Đúng vậy, chúng ta không đơn độc đâu, Neil.

But the fear of numbers might just be in our heads Thành ngữ

Nhưng nỗi sợ những con số có lẽ chỉ nằm trong đầu chúng ta

and we might have enough number knowledge to get by with. Cụm động từ

và có thể chúng ta đã có đủ kiến thức về số học để xoay xở rồi.

That's what we'll be exploring in this program Mạch ý

Đó là những gì chúng ta sẽ khám phá trong chương trình này

while looking at some relevant vocabulary.

đồng thời xem xét một số từ vựng liên quan.

But, sorry, Neil, I'm going to start with a maths question.

Nhưng xin lỗi Neil, tôi sẽ bắt đầu bằng một câu hỏi toán học nhé.

It's thought the largest number in the world is called a googol. Ghi chú

Người ta cho rằng con số lớn nhất trên thế giới được gọi là googol.

It's written with a 1

Nó được viết bằng một chữ số 1

and how many zeros?

và bao nhiêu chữ số không?

Is it A, a 100 zeros,

Là A, 100 chữ số không,

B, a 1,000 zeros,

B, 1.000 chữ số không,

or C, 10,000 zeros?

hay C, 10.000 chữ số không?

I'll guess 10,000 zeros.

Tôi sẽ đoán là 10.000 chữ số không.

Okay, I'll reveal the answer later on. Cụm từ

Được rồi, tôi sẽ tiết lộ câu trả lời sau nhé.

But let's talk more about the fear of numbers now. Mạch ý

Nhưng giờ hãy nói thêm về nỗi sợ các con số.

Of course, numbers are important in our lives,

Tất nhiên, những con số rất quan trọng trong cuộc sống của chúng ta,

but one bad experience at school can put us off them for life. Ghi chú

nhưng một trải nghiệm tồi tệ ở trường có thể khiến chúng ta sợ hãi chúng suốt đời.

Put off means make someone dislike something.

Put off có nghĩa là làm cho ai đó không thích điều gì đó.

What put me off maths was it was not only complicated but very theoretical, Ngữ pháp

Điều khiến tôi ác cảm với toán học là nó không chỉ phức tạp mà còn rất lý thuyết,

not very practical,

không mấy thực tế,

useful for real life situations.

không hữu ích cho các tình huống trong đời thực.

And the problem now is, it's easy to be fooled by fancy figures that we get told about. Ghi chú

Và vấn đề hiện nay là, chúng ta rất dễ bị lừa bởi những con số hào nhoáng mà chúng ta được nghe kể.

This is something the Why Factor program on BBC World Service has been exploring. Ngữ pháp

Đây là điều mà chương trình The Why Factor trên BBC World Service đã và đang khám phá.

They spoke to Charles Seife, who's an author and professor at New York University, Ngữ pháp

Họ đã trò chuyện với Charles Seife, một tác giả và giáo sư tại Đại học New York,

who explained why we're at the mercy of people who throw numbers at us. Thành ngữ

người đã giải thích lý do tại sao chúng ta lại chịu sự định đoạt của những kẻ ném các con số vào chúng ta.

Because we are primed not to question numbers, Cách dùng từ

Bởi vì chúng ta được mớm sẵn (primed) là đừng bao giờ đặt câu hỏi về các con số,

certain people have learned that numbers are perhaps the most powerful tools for deception. Cụm từ

một số người đã học được rằng các con số có lẽ là công cụ mạnh mẽ nhất để đánh lừa.

Advertisers, marketers, politicians,

Các nhà quảng cáo, nhà tiếp thị, chính trị gia,

who try to convince the public through spurious oratory, Ghi chú

những người cố gắng thuyết phục công chúng thông qua những lời hùng biện giả dối,

have learned that the one thing that they can't get challenged on is numbers, Ngữ pháp

đã học được rằng thứ duy nhất mà họ không bị bác bỏ chính là những con số,

or the challenge is ineffective.

hoặc việc bác bỏ là không hiệu quả.

Interesting words from Charles Seife there.

Những lời chia sẻ rất thú vị từ Charles Seife.

He explains that numbers might be a powerful tool for deceiving people.

Ông giải thích rằng những con số có thể là một công cụ mạnh mẽ để lừa gạt mọi người.

Many of us are primed,

Nhiều người trong chúng ta được định hướng (primed),

so told to behave in a certain situation and in a certain way,

tức là được bảo phải cư xử trong một tình huống nhất định và theo một cách nhất định,

not to question numbers,

không được nghi ngờ các con số,

accept them as fact. Cụm từ

mà phải chấp nhận chúng như một sự thật.

Yes, and this is dangerous.

Đúng vậy, và điều này rất nguy hiểm.

So when politicians, for example, do good and effective public speaking,

Vì vậy, ví dụ, khi các chính trị gia diễn thuyết trước công chúng một cách trôi chảy và hiệu quả,

known as oratory, Cách dùng từ

được gọi là tài hùng biện (oratory),

the information they give could be spurious. Cách dùng từ

những thông tin họ đưa ra có thể là giả dối (spurious).

That means false, not correct, or inaccurate.

Từ này có nghĩa là sai trái, không đúng, hoặc không chính xác.

But numbers are more persuasive. Cách dùng từ

Nhưng những con số thì có sức thuyết phục hơn.

They make you believe something is true. Ngữ pháp

Chúng khiến bạn tin rằng điều gì đó là sự thật.

So, unless you're confident with numbers, Ngữ pháp

Vì vậy, trừ khi bạn tự tin với các con số,

you're unlikely to challenge the facts and figures that you're given. Cụm từ

bạn sẽ khó lòng bác bỏ các sự kiện và số liệu được đưa ra cho mình.

So, Sam, if I said to you that 10% of the 10 million people who eat meat Ngữ pháp

Vậy Sam, nếu tôi nói với cô rằng 10% trong số 10 triệu người ăn thịt

have a 20% chance of being 5% overweight,

có 20% nguy cơ bị thừa cân 5%,

would you challenge that?

cô có phản bác lại điều đó không?

Um, I'd have to go away and work that out. Cụm động từ

Ừm, tôi sẽ phải ra ngoài và tính toán chuyện đó đã.

As I said, Neil, I'm not a numbers person. Mạch ý

Như tôi đã nói, Neil, tôi không phải là người giỏi các con số.

Even talking about numbers makes me anxious. Ngữ pháp

Thậm chí chỉ nói về những con số cũng khiến tôi lo lắng.

Well, interestingly, the Why Factor program explained that girls are more anxious about learning maths. Cụm từ

Chà, thú vị thay, chương trình The Why Factor giải thích rằng các bé gái thường lo lắng hơn về việc học toán.

But even if they feel more nervous about maths, Ngữ pháp

Nhưng ngay cả khi họ cảm thấy căng thẳng hơn về môn toán,

they aren't any worse with numbers than their more confident classmates. Ngữ pháp

họ không hề kém cỏi về các con số hơn những người bạn cùng lớp tự tin của mình.

It's just the fear that's stopping you. Ngữ pháp

Chỉ là nỗi sợ hãi đang cản bước bạn mà thôi.

Well, maybe, but one bad experience can knock our confidence Thành ngữ

Chà, có thể, nhưng một trải nghiệm tồi tệ có thể đánh gục sự tự tin

and ability to use maths.

và khả năng ứng dụng toán học của chúng ta.

Take comfort from Paula Miles, Cụm từ

Hãy tìm sự an ủi từ Paula Miles,

who teaches statistics to psychology students at St. Andrews University.

người dạy môn thống kê cho sinh viên tâm lý học tại Đại học St. Andrews.

She told the Why Factor that she thinks there's no such thing as a numbers person. Cụm từ

Bà đã nói với The Why Factor rằng bà nghĩ không có khái niệm nào gọi là người giỏi các con số.

There is no such thing as someone who's a number person or not.

Không có gì gọi là một người bẩm sinh giỏi hay không giỏi các con số.

If we're taught in the right way, Ngữ pháp

Nếu chúng ta được dạy đúng cách,

then I think we all have the potential to be a numbers person. Cụm từ

thì tôi nghĩ tất cả chúng ta đều có tiềm năng để trở thành một người giỏi các con số.

I'm not saying we're all going to grow up to be mathematicians, Ghi chú

Tôi không nói rằng tất cả chúng ta lớn lên đều sẽ trở thành nhà toán học,

but we're all going to get to a point where we have the basic numeracy skills that we need Ghi chú

mà là tất cả chúng ta đều sẽ đạt đến một mức độ có được các kỹ năng tính toán cơ bản cần thiết

to be able to cope in our environment. Cụm từ

để có thể xoay xở trong môi trường của mình.

I feel a little better now.

Bây giờ tôi cảm thấy tốt hơn một chút rồi.

We all have the possibility within us,

Tất cả chúng ta đều có khả năng bên trong mình,

or potential, to be a numbers person.

hay tiềm năng (potential), để trở thành một người giỏi các con số.

Yes, I think it's about survival.

Đúng vậy, tôi nghĩ đó là vấn đề sinh tồn.

We want to develop numeracy, Cụm từ

Chúng ta muốn phát triển khả năng tính toán (numeracy),

basic mathematical skills,

tức là những kỹ năng toán học cơ bản,

to use numbers in a particular situation that we're in.

để sử dụng các con số trong một tình huống cụ thể mà chúng ta đang gặp phải.

We might not be a genius like Einstein, Văn hóa

Chúng ta có thể không phải là một thiên tài như Einstein,

but we know enough to work things out. Ngữ pháp

nhưng chúng ta biết đủ để tính toán mọi thứ.

I wonder if you worked out the answer to my question correctly, Neil. Ý định

Tôi tự hỏi liệu anh đã tính đúng câu trả lời cho câu hỏi của tôi chưa, Neil.

Earlier, I asked about what's thought to be the largest number in the world,

Lúc nãy, tôi đã hỏi về cái được coi là con số lớn nhất trên thế giới,

called a googol.

được gọi là googol.

How many zeros does it have?

Nó có bao nhiêu chữ số không?

A 100 zeros,

100 chữ số không,

a 1,000 zeros,

1.000 chữ số không,

or 10,000 zeros?

hay 10.000 chữ số không?

I said 10,000 zeros.

Tôi đã nói là 10.000 chữ số không.

Sorry, Neil.

Rất tiếc, Neil.

A googol is 10 to the 100th power, Cách dùng từ

Một googol là 10 lũy thừa 100,

so a mere 100 zeros. Cách dùng từ

vì vậy chỉ có 100 chữ số không thôi.

I don't think I'll be using that number any time soon, Cụm từ

Tôi không nghĩ mình sẽ sử dụng con số đó trong tương lai gần đâu,

but I might be using some of the vocabulary we've discussed today, Mạch ý

nhưng tôi có thể sẽ dùng một số từ vựng mà chúng ta đã thảo luận hôm nay,

including a numbers person.

bao gồm người giỏi các con số (a numbers person).

That's someone who understands numbers and is good at using them and interpreting data.

Đó là người hiểu các con số, giỏi sử dụng chúng và diễn giải dữ liệu.

Not like us.

Không giống chúng ta.

If you're put off something,

Nếu bạn bị put off bởi điều gì đó,

it means you are made to dislike something.

điều đó có nghĩa là bạn bị làm cho ghét thứ gì đó.

And to be primed means to behave in a certain situation.

Và to be primed có nghĩa là được chuẩn bị để hành xử trong một tình huống nhất định.

The skill of effective public speaking is known as oratory,

Kỹ năng diễn thuyết hiệu quả trước công chúng được gọi là oratory (tài hùng biện),

and spurious means false, inaccurate, or not correct.

và spurious có nghĩa là giả dối, không chính xác hoặc không đúng.

And when we have the possibility within us to do something,

Và khi chúng ta có khả năng làm điều gì đó từ bên trong mình,

we describe it as our potential.

chúng ta mô tả nó là tiềm năng (potential) của chúng ta.

And having numeracy means having basic mathematical skills.

Và có numeracy (khả năng tính toán) nghĩa là có các kỹ năng toán học cơ bản.

But now we reach the number six,

Nhưng bây giờ chúng ta đã đến với con số sáu,

6 Minutes of English.

6 Minute English.

Thanks very much for listening.

Cảm ơn các bạn rất nhiều vì đã lắng nghe.

Goodbye.

Tạm biệt.

Goodbye.

Tạm biệt.

6 Minute English from the BBC.

6 Minute English từ BBC.