Tại sao giá cả lại tăng? 6 Minute English: tài liệu học tiếng Anh

Six Minute English from bbclearningenglish.com.

Six Minute English từ bbclearningenglish.com.

Hello, this is Six Minute English from BBC Learning English.

Xin chào, đây là chương trình Six Minute English từ BBC Learning English.

I'm Rob.

Tôi là Rob.

And I'm Beth.

Và tôi là Beth.

In this program,

Trong chương trình này,

we're talking about money.

chúng ta sẽ nói về tiền bạc.

And Beth, as the old saying goes, Mạch ý

Và Beth, như câu nói cổ xưa,

money makes the world go round. Thành ngữ

tiền làm cho thế giới quay tròn.

You mean it's very important

Ý bạn là nó rất quan trọng

and lots of things couldn't happen without it.

và nhiều thứ sẽ không thể xảy ra nếu không có nó.

Well,

Chà,

we all need money.

tất cả chúng ta đều cần tiền.

But have you noticed how our money Ngữ pháp

Nhưng bạn có nhận thấy việc đồng tiền của chúng ta

doesn't seem to buy so much these days? Cụm từ

dường như không mua được nhiều thứ dạo gần đây không?

Yes, I have, Beth.

Vâng, tôi có nhận thấy, Beth.

It seems like consumers like us Ghi chú

Có vẻ như những người tiêu dùng như chúng ta

are being hit in the pocket at the moment. Thành ngữ

đang bị ảnh hưởng túi tiền vào lúc này.

And by that, Mạch ý

Và bằng cách nói đó,

I mean we have less money to spend.

ý tôi là chúng ta có ít tiền để tiêu hơn.

Now, I'm no economist, Ý định

Bây giờ, tôi không phải là nhà kinh tế học,

but I know this has a lot to do with inflation, Ghi chú

nhưng tôi biết điều này liên quan nhiều đến lạm phát,

the increase in prices of things over time.

sự gia tăng giá cả của các mặt hàng theo thời gian.

It's a big problem globally.

Đó là một vấn đề lớn trên toàn cầu.

And Beth,

Và Beth,

my question for you is about inflation.

câu hỏi của tôi dành cho bạn là về lạm phát.

According to one report, Cụm từ

Theo một báo cáo,

what was the annual inflation rate in Venezuela Cách dùng từ

tỷ lệ lạm phát hàng năm ở Venezuela

between November 2017 and 2018?

giữa tháng 11 năm 2017 và 2018 là bao nhiêu?

Was it A, 130%,

Đó là A, 130%,

B, 1,300%,

B, 1.300%,

or C, 1,300,000%?

hay C, 1.300.000%?

I'll say B, 1,300%.

Tôi sẽ chọn B, 1.300%.

Okay,

Được rồi,

we'll find out if you're right later on. Cụm động từ

chúng ta sẽ tìm hiểu xem bạn có đúng hay không ở phần sau.

But let's talk more about money and inflation now.

Nhưng bây giờ hãy nói thêm về tiền bạc và lạm phát.

Around the world,

Trên khắp thế giới,

prices of things are rising more than normal. Cụm từ

giá cả mọi thứ đang tăng nhiều hơn mức bình thường.

And more worrying

Và điều đáng lo ngại hơn

is that prices keep going up. Ngữ pháp

là giá cả không ngừng tăng lên.

Two things in particular are increasing in price, Cụm từ

Có hai thứ đặc biệt đang tăng giá,

energy,

năng lượng,

like gas and electricity,

như khí đốt và điện,

and food.

và thực phẩm.

These are things we need and depend on. Cụm từ

Đây là những thứ chúng ta cần và phụ thuộc vào.

So, what's causing the rises?

Vậy điều gì đang gây ra sự gia tăng này?

There seem to be two main reasons, Ngữ pháp

Dường như có hai lý do chính,

the COVID pandemic and the war in Ukraine,

đại dịch COVID và cuộc chiến ở Ukraine,

which has reduced the supply in things we need.

những điều đã làm giảm nguồn cung những thứ chúng ta cần.

And when things are in short supply, Ghi chú

Và khi mọi thứ bị thiếu hụt nguồn cung,

available in limited quantities,

có sẵn với số lượng hạn chế,

prices go up.

giá sẽ tăng.

The BBC World Service program The Real Story

Chương trình The Real Story của BBC World Service

discussed this in much more detail.

đã thảo luận chi tiết hơn nhiều về điều này.

One expert economist,

Một chuyên gia kinh tế,

writer, and broadcaster Linda Yueh

nhà văn và phát thanh viên Linda Yueh

explained how price rises could be around for a while. Cụm từ

đã giải thích việc giá tăng có thể sẽ tồn tại trong một thời gian.

Even if you take out some of these volatile items like food and energy, Ghi chú

Ngay cả khi bạn loại bỏ một số mặt hàng dễ biến động này như thực phẩm và năng lượng,

the sustained price increases that we've had, Cách dùng từ

sự gia tăng giá cả liên tục mà chúng ta đã trải qua,

it is actually getting passed through into how companies price their goods and services. Ghi chú

thực sự đang được chuyển vào cách các công ty định giá hàng hóa và dịch vụ của họ.

And that's where it gets extremely worrying Mạch ý

Và đó là lúc nó trở nên vô cùng đáng lo ngại

because that suggests that even if energy prices, food prices come down, Cụm động từ

vì điều đó cho thấy ngay cả khi giá năng lượng, giá thực phẩm giảm xuống,

we could have inflation now in the system. Cách dùng từ

chúng ta hiện có thể đã có lạm phát trong hệ thống.

And I think that for advanced economies is worrying,

Và tôi nghĩ điều đó đối với các nền kinh tế tiên tiến là đáng lo ngại,

for developing countries,

đối với các nước đang phát triển,

that's hugely worrying.

đó là điều cực kỳ đáng lo ngại.

Linda Yueh used some interesting language there.

Linda Yueh đã sử dụng một số ngôn ngữ thú vị ở đó.

She talked about food and energy being volatile items.

Bà ấy nói về thực phẩm và năng lượng là những mặt hàng dễ biến động.

Something that's volatile is unpredictable

Thứ gì đó dễ biến động có nghĩa là không thể đoán trước

and can change suddenly.

và có thể thay đổi đột ngột.

And that's what we've experienced with food and energy prices.

Và đó là những gì chúng ta đã trải qua với giá thực phẩm và năng lượng.

Yes,

Đúng vậy,

and she said these price increases have been sustained.

và bà ấy nói những đợt tăng giá này đang được duy trì liên tục.

So, continuing at the same level for a long period of time.

Vì vậy, việc tiếp tục ở cùng một mức độ trong một khoảng thời gian dài.

But Linda Yueh says that even if energy and food prices eventually come down,

Nhưng Linda Yueh nói rằng ngay cả khi giá năng lượng và thực phẩm cuối cùng cũng giảm,

companies will pass on the extra costs they've already faced Cụm động từ

các công ty sẽ chuyển bớt các chi phí phụ trội mà họ đã phải đối mặt

by charging more for their goods and services. Ngữ pháp

bằng cách tính phí cao hơn cho hàng hóa và dịch vụ của họ.

And this could cause inflation.

Và điều này có thể gây ra lạm phát.

There's that word again.

Lại là từ đó.

Continuing price rises aren't good for anyone, Cụm từ

Việc giá cả liên tục tăng không tốt cho bất kỳ ai,

but especially for people in developing economies, Cách dùng từ

nhưng đặc biệt đối với người dân ở các nền kinh tế đang phát triển,

countries which have industry that's less developed

những quốc gia có nền công nghiệp kém phát triển hơn

and have lower living standards. Cách dùng từ

và có mức sống thấp hơn.

Another possible consequence of inflation is recession. Ghi chú

Một hậu quả có thể khác của lạm phát là suy thoái kinh tế.

This economic term describes a situation where a country's production starts going down, Cụm động từ

Thuật ngữ kinh tế này mô tả một tình huống mà hoạt động sản xuất của một quốc gia bắt đầu đi xuống,

people's incomes go down,

thu nhập của người dân giảm,

and unemployment goes up. Cụm động từ

và tỷ lệ thất nghiệp tăng lên.

This all sounds like a very bleak economic outlook. Cách dùng từ

Tất cả điều này nghe có vẻ là một viễn cảnh kinh tế rất ảm đạm.

So, what can be done? Ngữ pháp

Vậy có thể làm gì?

Well, that's the million-dollar question, Thành ngữ

Chà, đó là câu hỏi trị giá hàng triệu đô la,

and economists are trying to work it out. Cụm động từ

và các nhà kinh tế học đang cố gắng giải quyết nó.

Speaking on the Real Story program,

Phát biểu trên chương trình The Real Story,

economist Vicky Pryce gave an overview of how to control inflation. Cụm từ

nhà kinh tế học Vicky Pryce đã đưa ra một cái nhìn tổng quan về cách kiểm soát lạm phát.

One of the things that actually is most effective is by slowing down demand. Ngữ pháp

Một trong những điều thực sự hiệu quả nhất là làm chậm nhu cầu.

And if you increase interest rates, Cụm từ

Và nếu bạn tăng lãi suất,

what you do is you discourage people from borrowing, Cụm từ

những gì bạn làm là không khuyến khích mọi người vay mượn,

whether they're individuals or whether they are businesses. Ngữ pháp

cho dù họ là cá nhân hay doanh nghiệp.

And of course,

Và tất nhiên,

the economy starts slowing down. Cụm từ

nền kinh tế bắt đầu chậm lại.

So, she says what is most effective,

Vậy, bà ấy nói điều mang lại hiệu quả nhất,

meaning what works well and gets the best results,

có nghĩa là hoạt động tốt và đạt kết quả tốt nhất,

is slowing down demand.

là làm chậm lại nhu cầu.

Increasing interest rates can do this because it causes people will borrow less money.

Việc tăng lãi suất có thể làm được điều này vì nó khiến mọi người vay ít tiền hơn.

Interest rates are fees banks and financial institutions charge you for borrowing money. Ghi chú

Lãi suất là khoản phí mà các ngân hàng và tổ chức tài chính tính cho bạn khi vay tiền.

And if we borrow less money, Ngữ pháp

Và nếu chúng ta vay ít tiền hơn,

we buy fewer things,

chúng ta mua ít đồ hơn,

which can reduce inflation.

điều này có thể làm giảm lạm phát.

I think it makes sense now. Cụm từ

Tôi nghĩ bây giờ nó đã có lý rồi.

And if you were in Venezuela in 2018, Ngữ pháp

Và nếu bạn ở Venezuela vào năm 2018,

you would really want inflation to go down,

bạn sẽ thực sự muốn lạm phát giảm xuống,

wouldn't you? Ý định

phải không?

Oh, yes.

Ồ, đúng vậy.

Now, earlier,

Bây giờ, ban nãy,

I asked you what one report said the inflation rate was there Ngữ pháp

tôi đã hỏi bạn theo một báo cáo tỷ lệ lạm phát ở đó là bao nhiêu

between November 2017 and 2018.

trong khoảng thời gian từ tháng 11 năm 2017 đến năm 2018.

And I said a very high 1,300%.

Và tôi đã nói là 1.300% rất cao.

Well, it was even higher, Beth.

Chà, nó thậm chí còn cao hơn, Beth.

According to a study by the opposition-controlled National Assembly, Văn hóa

Theo một nghiên cứu của Quốc hội do phe đối lập kiểm soát,

the annual inflation rate reached 1,300,000% Cụm từ

tỷ lệ lạm phát hàng năm đạt 1.300.000%

in the 12 months to November 2018. Cách dùng từ

trong 12 tháng tính đến tháng 11 năm 2018.

This extreme financial situation was known as hyperinflation. Cách dùng từ

Tình hình tài chính khắc nghiệt này được gọi là siêu lạm phát.

That's not good at all.

Điều đó hoàn toàn không tốt.

In this program,

Trong chương trình này,

we have been talking about inflation.

chúng ta đã và đang nói về lạm phát.

That's the increase in prices over time.

Đó là sự gia tăng giá cả theo thời gian.

Other vocabulary we used included the expression

Từ vựng khác mà chúng ta đã sử dụng bao gồm cụm từ

hit in the pocket,

đau ví (hit in the pocket),

which means you have less money to spend.

có nghĩa là bạn có ít tiền để chi tiêu hơn.

Volatile describes something that is unpredictable

Dễ biến động (volatile) mô tả một cái gì đó không thể đoán trước

and can change suddenly.

và có thể thay đổi một cách đột ngột.

Something that is sustained

Một cái gì đó được duy trì (sustained)

continues at the same level for a long period of time.

tiếp tục ở cùng một mức độ trong một thời gian dài.

And something that is effective

Và một cái gì đó hiệu quả (effective)

works well and gets the best results.

hoạt động tốt và mang lại kết quả tốt nhất.

And interest rates are fees

Và lãi suất là những khoản phí

banks and financial institutions charge you for borrowing money.

mà các ngân hàng và tổ chức tài chính tính cho bạn khi bạn vay tiền.

Well,

Chà,

we hope you found our brief lesson about the economy useful. Ngữ pháp

chúng tôi hy vọng bạn thấy bài học ngắn gọn của chúng tôi về nền kinh tế hữu ích.

Thanks for listening.

Cảm ơn vì đã lắng nghe.

Goodbye for now.

Tạm biệt nhé.

Bye-bye.

Tạm biệt.

Six Minute English from the BBC.

Six Minute English từ BBC.