Giải Thích Sự Cái Chết Của Loài Ong – Ký Sinh Trùng, Chất Độc và Con Người: tài liệu học tiếng Anh

Human society is extremely complex and fragile, built upon various pillars. Cụm động từ

Xã hội loài người cực kỳ phức tạp và mong manh, được xây dựng trên nhiều trụ cột khác nhau.

One of them is the honey bee.

Một trong số đó là loài ong mật.

One out of three meals eaten by humans is made possible by honey bees. Cụm từ

Một phần ba lượng thức ăn mà con người tiêu thụ có được là nhờ ong mật.

They are so important that if all the honey bees were to die out, Ghi chú

Chúng quan trọng đến mức nếu tất cả loài ong mật tuyệt chủng,

thousands of plants would follow,

hàng nghìn loài thực vật cũng sẽ nối gót theo sau,

which could lead to millions of people starving in the following years. Ngữ pháp

điều này có thể khiến hàng triệu người chết đói trong những năm tiếp theo.

On top of that, Mạch ý

Thêm vào đó,

honey bees have a huge economic impact.

ong mật có tác động kinh tế vô cùng to lớn.

The dollar value of plants pollinated by them each year

Giá trị quy ra đô la của các loài thực vật được chúng thụ phấn mỗi năm

is around 265 billion.

là khoảng 265 tỷ.

Food we take for granted would just stop existing without them, Thành ngữ

Những thực phẩm mà chúng ta coi là hiển nhiên sẽ ngừng tồn tại nếu không có chúng,

or there would be a massive decrease in productivity.

hoặc năng suất sẽ bị sụt giảm nghiêm trọng.

Food including apples, onions, pumpkins,

Các thực phẩm bao gồm táo, hành tây, bí ngô,

and also plants used for feeding livestock,

và cả các loài thực vật dùng làm thức ăn cho gia súc,

and thus extremely important for our milk and meat.

do đó vô cùng quan trọng đối với nguồn sữa và thịt của chúng ta.

Einstein is often quoted as having said, Ngữ pháp

Einstein thường được trích dẫn với câu nói:

"If honey bees die out,

"Nếu loài ong mật tuyệt chủng,

humans will follow a few years later."

nhân loại cũng sẽ diệt vong vài năm sau đó."

Actually, he probably didn't say that,

Thực ra, có lẽ ông ấy không nói vậy,

but there might be some truth in the statement. Cụm từ

nhưng có thể có vài phần sự thật trong câu nói đó.

It's unsettling,

Thật đáng lo ngại,

but honey bees have started to disappear.

nhưng ong mật đã bắt đầu biến mất.

Millions of hives have died in the last few years.

Hàng triệu tổ ong đã chết trong vài năm qua.

Beekeepers all over the world

Những người nuôi ong trên toàn thế giới

have seen an annual loss of 30 to 90% of their colonies.

đã chứng kiến thiệt hại hàng năm từ 30 đến 90% số bầy ong của họ.

In the US alone,

Chỉ riêng ở Mỹ,

bees are steadily declining, Cụm từ

số lượng ong đang giảm dần,

from 5 million hives in 1988 to 2.5 million today.

từ 5 triệu tổ năm 1988 xuống còn 2,5 triệu như hiện nay.

Since 2006,

Kể từ năm 2006,

a phenomenon called colony collapse disorder has affected honey bees in many countries, Cách dùng từ

một hiện tượng gọi là hội chứng sụp đổ bầy đàn đã ảnh hưởng đến ong mật ở nhiều quốc gia,

and we're not entirely sure what's causing it. Ý định

và chúng ta không hoàn toàn chắc chắn điều gì gây ra nó.

All we know is that it's pretty serious. Ngữ pháp

Tất cả những gì chúng ta biết là nó khá nghiêm trọng.

Over the last few decades,

Trong vài thập kỷ qua,

bees have seen an invasion of very dangerous foes, Cách dùng từ

ong đã chứng kiến sự xâm lăng của những kẻ thù rất nguy hiểm,

parasites straight out of a horror movie, Thành ngữ

những loài ký sinh trùng bước ra từ phim kinh dị,

like Acarapis woodi,

như Acarapis woodi,

microscopic mites that infect the tracheae

những con ve siêu nhỏ lây nhiễm vào khí quản

that's the breathing tubes of bees.

tức là ống thở của ong.

Here,

Tại đây,

they lay their eggs and feed from the fluids of their victims,

chúng đẻ trứng và hút dịch từ nạn nhân,

weakening them considerably,

làm chúng suy yếu đáng kể,

and spending their whole life inside the bees.

và dành cả cuộc đời bên trong cơ thể ong.

Or Varroa destructor,

Hoặc Varroa destructor,

a fitting name because they can only reproduce in honey bee hives

một cái tên phù hợp vì chúng chỉ có thể sinh sản trong tổ ong mật

and are one of the bees' greatest enemies.

và là một trong những kẻ thù lớn nhất của loài ong.

The female mite enters a honey bee brood cell

Con ve cái đi vào một lỗ tổ nuôi ấu trùng ong

and lays eggs on the bee larva

và đẻ trứng lên ấu trùng ong

before it's about to pupate Ngữ pháp

ngay trước khi ấu trùng sắp hóa nhộng

and before the hive bees cover the cell with a wax capping.

và trước khi ong thợ đóng nắp lỗ tổ bằng sáp.

The eggs hatch

Trứng nở

and the young mites and their mother feed on the developing bee

và những con ve non cùng mẹ của chúng ăn thịt con ong đang phát triển

in the safety of the capped cell.

trong sự an toàn của lỗ tổ đã được bịt kín.

The bee is not normally killed at this stage,

Con ong thường không bị giết chết ở giai đoạn này,

just weakened,

mà chỉ bị suy yếu,

so it still has enough strength to chew its way through the wax capping Ngữ pháp

vì vậy nó vẫn đủ sức để cắn nát nắp sáp

and release itself from the cell.

và thoát ra khỏi lỗ tổ.

As it does, Mạch ý

Khi nó làm vậy,

it releases the mother mite and her new offspring from the cell,

nó đã giải phóng con ve mẹ và lứa con mới của bà ta ra khỏi tổ,

and these are free to spread across the hive,

và chúng được tự do lây lan khắp tổ ong,

starting the process over again in a cycle of about 10 days. Cụm động từ

bắt đầu lại quá trình trong một chu kỳ khoảng 10 ngày.

Their numbers grow exponentially,

Số lượng của chúng tăng theo cấp số nhân,

and after a few months,

và sau vài tháng,

this can lead to the collapse of the entire beehive.

điều này có thể dẫn đến sự sụp đổ của toàn bộ tổ ong.

Once outside of the cell, Ngữ pháp

Khi đã ra khỏi lỗ tổ,

adult mites also suck the bodily fluids of bees

ve trưởng thành cũng hút dịch cơ thể của ong

and weaken them considerably.

và làm chúng suy yếu nghiêm trọng.

To make things worse, Mạch ý

Tệ hơn nữa,

they also transmit viruses that harm the bees even more

chúng còn truyền các loại vi rút gây hại cho ong nhiều hơn

and can lead to birth defects like useless wings.

và có thể dẫn đến các dị tật bẩm sinh như đôi cánh vô dụng.

But there are other threats too,

Nhưng cũng có những mối đe dọa khác,

such as viruses and fungi.

chẳng hạn như vi rút và nấm.

Under normal circumstances,

Trong trường hợp bình thường,

these phenomena should be manageable

những hiện tượng này lẽ ra có thể kiểm soát được

and are not enough to explain the horrendous amount of dying going on in bees.

và không đủ để giải thích cho lượng ong chết chóc kinh hoàng đang diễn ra.

Over recent years,

Trong những năm gần đây,

new insecticides have been introduced

các loại thuốc trừ sâu mới đã được đưa vào sử dụng

that are deadly to bees.

gây chết người đối với loài ong.

Neonicotinoids, Cách dùng từ

Neonicotinoids,

a chemical family similar to nicotine,

một họ hóa chất tương tự như nicotine,

was approved in the early 1990s

đã được phê duyệt vào đầu những năm 1990

as an alternative to chemicals like DDT. Cụm từ

như một sự thay thế cho các hóa chất như DDT.

They attack insects by harming their nervous systems.

Chúng tấn công côn trùng bằng cách gây tổn thương hệ thần kinh của chúng.

Today,

Ngày nay,

they are the most widely used insecticides in the world.

chúng là loại thuốc trừ sâu được sử dụng rộng rãi nhất trên thế giới.

Globally,

Trên toàn cầu,

they saw sales of 1.5 billion Euros in 2008,

chúng đạt doanh thu 1,5 tỷ Euro vào năm 2008,

representing 24% of the global market for insecticides. Ngữ pháp

chiếm 24% thị trường thuốc trừ sâu toàn cầu.

In 2013,

Vào năm 2013,

neonicotinoids were used in the US

neonicotinoids đã được sử dụng ở Mỹ

on about 95% of corn and canola crops,

trên khoảng 95% diện tích trồng ngô và cải dầu,

and also on the vast majority of fruit and vegetables

và trên phần lớn các loại trái cây và rau quả

like apples, cherries,

như táo, anh đào,

peaches, oranges,

đào, cam,

berries, leafy greens,

các loại quả mọng, rau xanh ăn lá,

tomatoes, potatoes,

cà chua, khoai tây,

cereal grains, rice,

ngũ cốc, lúa gạo,

nuts, grapes, and many more.

các loại hạt, nho, và nhiều hơn thế nữa.

Bees come into contact with the toxin while collecting pollen Cụm từ

Ong tiếp xúc với độc tố trong khi thu thập phấn hoa

or via contaminated water,

hoặc qua nguồn nước bị ô nhiễm,

often bringing material into the hive

chúng thường mang vật liệu về tổ

where it can accumulate and slowly kill the whole colony.

nơi độc tố có thể tích tụ và từ từ giết chết toàn bộ bầy.

The toxins harm bees in a variety of horrible ways.

Độc tố gây hại cho ong theo nhiều cách thức khủng khiếp.

In high enough doses, Ngữ pháp

Ở liều lượng đủ cao,

it quickly leads to convulsions,

nó nhanh chóng dẫn đến co giật,

paralysis, and death.

tê liệt và tử vong.

But even in small doses,

Nhưng ngay cả ở liều lượng nhỏ,

it can be fatal.

nó cũng có thể gây tử vong.

It may lead to bees forgetting how to navigate the world, Ngữ pháp

Nó có thể khiến ong quên mất cách định hướng thế giới,

so bees fly into the wild,

nên ong bay vào nơi hoang dã,

get lost,

đi lạc,

and die alone,

và chết cô độc,

separated from their hives.

tách biệt khỏi tổ của chúng.

If this happens often enough,

Nếu điều này xảy ra đủ thường xuyên,

a hive can lose its ability to sustain itself.

một tổ ong có thể mất đi khả năng tự duy trì.

We know that neonicotinoids are harmful to bees

Chúng ta biết rằng neonicotinoids có hại cho ong

and that we urgently need an alternative to it.

và chúng ta khẩn cấp cần một biện pháp thay thế.

But there are billions of dollars to be made in delaying this. Ngữ pháp

Nhưng có hàng tỷ đô la để kiếm được từ việc trì hoãn điều này.

Studies sponsored by the chemical industry

Các nghiên cứu do ngành công nghiệp hóa chất tài trợ

magically appear to prove a much lower toxicity to bees Ý định

dường như đã chứng minh một cách kỳ diệu rằng độc tính đối với ong thấp hơn nhiều

compared to those produced by independent scientists.

so với những kết quả do các nhà khoa học độc lập đưa ra.

There are even more factors contributing to the demise of bees,

Thậm chí còn có nhiều yếu tố hơn góp phần vào cái chết của loài ong,

like too much genetic uniformity,

như sự đồng nhất di truyền quá mức,

crop monocultures,

độc canh cây trồng,

poor nutrition due to overcrowding,

dinh dưỡng kém do quá đông đúc,

stress because of human activities,

căng thẳng do các hoạt động của con người,

and other pesticides.

và các loại thuốc trừ sâu khác.

Each of those factors on its own is a major problem for bees, Thành ngữ

Bản thân mỗi yếu tố đó đã là một vấn đề lớn đối với loài ong,

but together,

nhưng khi kết hợp lại,

they probably account for colony collapse disorder, Cụm động từ

chúng có lẽ là nguyên nhân gây ra hội chứng sụp đổ bầy đàn,

with parasites upping their game in recent decades. Thành ngữ

cùng với việc ký sinh trùng ngày càng đẩy mạnh cuộc chơi trong những thập kỷ gần đây.

The honey bees are now fighting for survival.

Loài ong mật hiện đang chiến đấu để sinh tồn.

It would be a catastrophe if they lost this fight.

Sẽ là một thảm họa nếu chúng thua cuộc chiến này.

This is a conundrum we have to solve

Đây là một bài toán nan giải mà chúng ta phải giải quyết

if we want to continue living

nếu chúng ta muốn tiếp tục sống

with a relative abundance and diversity of food.

với nguồn thức ăn tương đối dồi dào và đa dạng.

Humanity is deeply interconnected with Earth

Nhân loại có mối liên hệ sâu sắc với Trái đất

and the other life forms on it,

và các dạng sống khác trên đó,

even if we pretend that we're not. Ngữ pháp

ngay cả khi chúng ta giả vờ là không phải vậy.

We have to take better care of our surroundings. Cụm từ

Chúng ta phải chăm sóc tốt hơn cho môi trường xung quanh mình.

If not to preserve the beauty of nature, Mạch ý

Nếu không phải để bảo tồn vẻ đẹp của thiên nhiên,

then at least to ensure our own survival.

thì ít nhất là để đảm bảo sự sống còn của chính chúng ta.

This video is supported by the Australian Academy of Science,

Video này được hỗ trợ bởi Viện Hàn lâm Khoa học Úc,

which promotes and supports excellence in science.

tổ chức thúc đẩy và hỗ trợ sự xuất sắc trong khoa học.

See more at nova.org.au.

Xem thêm tại nova.org.au.

It was a blast to work with them, Thành ngữ

Thật là một trải nghiệm tuyệt vời khi làm việc với họ,

so go check out their site.

vì vậy hãy truy cập trang web của họ nhé.

Our videos are also made possible

Các video của chúng tôi cũng được thực hiện

by your support on Patreon.com.

nhờ sự ủng hộ của các bạn trên Patreon.com.

Recently,

Gần đây,

we passed an important milestone, Cụm từ

chúng tôi đã vượt qua một cột mốc quan trọng,

which is why there will be an additional video in July. Mạch ý

đó là lý do tại sao sẽ có thêm một video vào tháng 7.

If you want to support us

Nếu bạn muốn ủng hộ chúng tôi

and become part of the Kurzgesagt bird army,

và trở thành một phần của đội quân chim Kurzgesagt,

check out our Patreon page.

hãy truy cập trang Patreon của chúng tôi nhé.