Biến Trọng Lực Thành Ánh Sáng - Smarter Every Day 146: tài liệu học tiếng Anh

Hey, it's me Destin.

Này, tôi là Destin đây.

Welcome back to Smarter Every Day.

Chào mừng trở lại với Smarter Every Day.

If you've ever watched Smarter Every Day,

Nếu bạn đã từng xem Smarter Every Day,

you know that I spend a lot of time off the grid. Thành ngữ

bạn sẽ biết rằng tôi dành rất nhiều thời gian ở những nơi xa lưới điện.

Right now,

Ngay bây giờ,

I'm in the Amazon rainforest and I don't really know what this thing is.

tôi đang ở trong rừng nhiệt đới Amazon và tôi thực sự không biết thứ này là gì.

I think it's some kind of termite thing on a tree.

Tôi nghĩ nó là một loại tổ mối nào đó trên cây.

I don't know.

Tôi không biết nữa.

Anyway,

Dù sao thì,

so one thing about being off the grid or in a developing nation is light is always an issue.

một điều về việc sống xa lưới điện hoặc ở một quốc gia đang phát triển là ánh sáng luôn là một vấn đề.

Right now,

Ngay bây giờ,

I'm using a headlamp.

tôi đang dùng đèn pin đội đầu.

I've done this all over the world.

Tôi đã làm điều này ở khắp nơi trên thế giới.

I've done this in Africa.

Tôi đã làm thế này ở Châu Phi.

I've taken showers by headlamp.

Tôi đã đi tắm với đèn pin đội đầu.

It's an important thing.

Đó là một thứ quan trọng.

But what if you live off the grid so far that you don't have access to batteries? Cụm từ

Nhưng nếu bạn sống ở nơi xa lưới điện đến mức không thể tiếp cận với pin thì sao?

Today,

Hôm nay,

I want to talk about a new invention

tôi muốn nói về một phát minh mới

that I'm really stinking excited about. Cách dùng từ

mà tôi đang vô cùng hào hứng.

It's a company called Gravity Light.

Đó là một công ty tên là Gravity Light.

Check this out.

Hãy xem cái này đi.

I'm about to make light in the middle of the rainforest Ngữ pháp

Tôi chuẩn bị tạo ra ánh sáng giữa rừng nhiệt đới

alone with nothing but gravity. Cụm từ

một mình mà không dùng gì khác ngoài trọng lực.

This is awesome.

Thật tuyệt vời.

I'm going to have to put this head strap camera on because I don't have enough hands.

Tôi sẽ phải đeo chiếc camera gắn đầu này vì tôi không có đủ tay.

But check this out.

Nhưng hãy xem cái này.

So there you go.

Đấy, xong rồi.

I'm in the middle of the rainforest

Tôi đang ở giữa rừng nhiệt đới

powering a light with nothing but gravity

thắp sáng một ngọn đèn mà không dùng gì khác ngoài trọng lực

and that's a pretty big deal Cụm từ

và đó là một điều khá lớn lao

because humans have powered things with gravity for thousands of years,

bởi vì con người đã vận hành mọi thứ bằng trọng lực trong hàng ngàn năm,

but we've never done personal source lighting.

nhưng chúng ta chưa bao giờ dùng nó để làm nguồn chiếu sáng cá nhân.

So we're gonna figure out how this thing works, Cụm động từ

Vậy nên chúng ta sẽ tìm hiểu xem thứ này hoạt động như thế nào,

because that's obviously the next question,

bởi vì đó rõ ràng là câu hỏi tiếp theo,

how does it work,

nó hoạt động thế nào,

let's go to the UK

hãy đến Vương quốc Anh

where the offices are,

nơi văn phòng của họ tọa lạc,

but let's make a pit stop on the way. Cụm từ

nhưng hãy ghé qua một trạm dừng chân trên đường đi.

Harnessing the energy of gravity to power things

Việc khai thác năng lượng trọng lực để vận hành mọi thứ

is not a new idea at all.

hoàn toàn không phải là một ý tưởng mới.

In fact,

Thực tế,

here at Salisbury Cathedral in the UK,

tại Nhà thờ Salisbury ở Vương quốc Anh,

they've been using the power of gravity

họ đã sử dụng sức mạnh của trọng lực

to power something

để vận hành một thứ gì đó

for hundreds of years.

trong hàng trăm năm.

It's a clock

Đó là một chiếc đồng hồ

and we're about to go mess with it

và chúng ta chuẩn bị tới vọc vạch nó một chút

and see if we can come up with any bright ideas. Ghi chú

và xem liệu chúng ta có thể nảy ra ý tưởng sáng suốt nào không.

The cathedral at Salisbury is over 750 years old.

Nhà thờ tại Salisbury đã hơn 750 năm tuổi.

It's home to beautiful choral music,

Đây là nơi có những bản nhạc hợp xướng tuyệt đẹp,

one of the original copies of the Magna Carta, Văn hóa

một trong những bản sao gốc của Đại hiến chương Magna Carta,

and what's claimed to be the oldest working mechanical clock in the entire world.

và thứ được cho là chiếc đồng hồ cơ đang hoạt động lâu đời nhất trên toàn thế giới.

Clock expert Chris McKay agreed to walk me through the ancient technology of powering something using gravity. Cụm động từ

Chuyên gia đồng hồ Chris McKay đã đồng ý hướng dẫn tôi về công nghệ cổ đại trong việc vận hành thứ gì đó bằng trọng lực.

So it's ancient technology.

Vậy đó là công nghệ cổ đại.

It's very ancient technology.

Đó là công nghệ rất cổ đại.

Clocks generally work backwards.

Đồng hồ thường hoạt động ngược lại.

Most machinery is you're turning something fast and

Hầu hết các máy móc là bạn quay thứ gì đó thật nhanh và

making it slower.

làm cho nó chậm lại.

With a clock,

Với một chiếc đồng hồ,

you've got a you know slow faster

bạn có, anh biết đấy, từ chậm sang nhanh hơn

and sort of fast as if it were.

và kiểu như là làm cho nó có vẻ nhanh.

The motive power is this thing here.

Động lực là thứ này đây.

This is a weight

Đây là một quả tạ

and it's suspended by some pulleys

và nó được treo bằng vài ròng rọc

which go all the way up.

kéo dài lên tít trên kia.

So the rope pulling on here

Vậy nên sợi dây kéo ở đây

tries to turn this wooden barrel

cố gắng quay cái thùng gỗ này

and in fact it's turning it now,

và thực tế là nó đang quay ngay lúc này,

but at a very slow rate.

nhưng với tốc độ rất chậm.

And the rate is being governed by the escapement.

Và tốc độ đó đang được kiểm soát bởi bộ thoát.

There it goes.

Nó chạy rồi kìa.

And it's stopped with the pawl and ratchet here.

Và nó được dừng lại bằng chốt và bánh cóc ở đây.

The pawl and ratchet's very clunky,

Cái chốt và bánh cóc trông rất cồng kềnh,

isn't it? Ngữ pháp

phải không?

It's really loud.

Nó thực sự ồn ào.

So it's like you have this nice sound with the chimes

Vậy nên giống như anh có âm thanh êm ái này cùng với tiếng chuông

and then you have this clunk clunk clunk clunk clunk.

và sau đó anh lại có tiếng cạch cạch cạch cạch cạch này.

Okay,

Được rồi,

so there's two takeaways to remember about clocks powered by gravity. Mạch ý

vậy có hai điểm chính cần nhớ về những chiếc đồng hồ chạy bằng trọng lực.

Number one, Mạch ý

Số một,

they take a slow moving object

chúng lấy một vật thể chuyển động chậm

and speed up the movement with gears.

và tăng tốc chuyển động bằng các bánh răng.

And number two,

Và số hai,

there's an escapement that regulates the release of potential energy. Cụm từ

có một bộ thoát điều chỉnh việc giải phóng thế năng.

Let's go to London.

Hãy đến London nào.

Hey, what's up, man? Ý định

Này, khỏe không anh bạn?

I'm Destin.

Tôi là Destin.

Pleased to meet you, Jim. Ý định

Rất vui được gặp anh, Jim.

Jim?

Jim?

This is Jim Reeves,

Đây là Jim Reeves,

co-inventor of GravityLight.

đồng phát minh của GravityLight.

Jim told me that he had visited Kenya Ngữ pháp

Jim nói với tôi rằng anh ấy đã từng đến thăm Kenya

where he had met people who had to use kerosene lamps at night

nơi anh ấy gặp những người phải sử dụng đèn dầu vào ban đêm

so their children could do their homework. Ngữ pháp

để con cái họ có thể làm bài tập về nhà.

Children can get burned,

Trẻ em có thể bị bỏng,

the soot causes respiratory problems.

bồ hóng gây ra các vấn đề về hô hấp.

You've got to pay for the kerosene Ngữ pháp

Bạn phải trả tiền cho dầu hỏa

and think about it.

và hãy nghĩ mà xem.

You're burning an open container of fuel inside your house.

Bạn đang đốt một bình chứa nhiên liệu mở nắp ngay trong nhà mình.

It's a fire hazard. Cụm từ

Đó là một nguy cơ hỏa hoạn.

Jim let me inside the secret lair

Jim đã cho tôi vào bên trong căn cứ bí mật

where they developed GravityLight.

nơi họ phát triển GravityLight.

I wasn't really surprised when we took one apart Cụm động từ

Tôi không thực sự ngạc nhiên khi chúng tôi tháo một cái ra

and found a DC generator on the inside.

và tìm thấy một máy phát điện DC ở bên trong.

Okay,

Được rồi,

so now what we're going to do is

vậy bây giờ những gì chúng ta sẽ làm là

we're going to set up the GravityLight prototype up here

chúng ta sẽ thiết lập nguyên mẫu GravityLight ở trên này

without a cover on it

mà không có nắp đậy

and we're going to look at how it actually works.

và chúng ta sẽ xem xét cách nó thực sự hoạt động.

So I would expect that the side under tension is where it's going to be moving slowest Ý định

Vậy tôi đoán rằng bên chịu lực căng là nơi nó sẽ di chuyển chậm nhất

and near the gear on the or the belt on the motor with the generator,

và gần bánh răng trên hoặc dây đai trên động cơ đi cùng máy phát điện,

they're the same thing by the way,

nhân tiện thì chúng là một,

that's where it's going to be driving fastest.

đó là nơi nó sẽ quay nhanh nhất.

So let's check it out.

Hãy cùng kiểm tra nhé.

So the weight on GravityLight moves very slow

Vậy quả tạ trên GravityLight di chuyển rất chậm

and takes over 20 minutes to fall.

và mất hơn 20 phút để rơi xuống.

So how is this slow motion converted into something fast enough to move that generator?

Vậy chuyển động chậm này được chuyển hóa như thế nào thành một thứ đủ nhanh để làm máy phát điện đó chạy?

The clock in the church had really large metal teeth

Chiếc đồng hồ trong nhà thờ có những bánh răng kim loại rất lớn

capable of holding back that large weight. Cụm từ

đủ sức giữ lại trọng lượng lớn đó.

But GravityLight is just made of plastic.

Nhưng GravityLight chỉ được làm bằng nhựa.

Wouldn't those teeth just break off under such a large load? Cụm động từ

Chẳng phải những răng đó sẽ gãy dưới tải trọng lớn như vậy sao?

Jim taught me something interesting about how gears work.

Jim đã dạy tôi một điều thú vị về cách bánh răng hoạt động.

If you have two gears touching on the outer diameter,

Nếu anh có hai bánh răng chạm nhau ở đường kính ngoài,

only one tooth is engaged at any time.

chỉ có một răng ăn khớp tại một thời điểm.

But if you have a gear running on the inner diameter of another gear,

Nhưng nếu anh có một bánh răng chạy trên đường kính trong của một bánh răng khác,

multiple teeth are engaged at the same time,

nhiều răng sẽ ăn khớp cùng một lúc,

which has serious implications for the life of the gear. Cụm từ

điều này có ý nghĩa to lớn đối với tuổi thọ của bánh răng.

So if a gear is mounted internally,

Vậy nên nếu một bánh răng được lắp ở bên trong,

then you get multiple teeth touching.

thì anh sẽ có nhiều răng tiếp xúc với nhau.

Exactly.

Chính xác.

Therefore,

Do đó,

you transmit the force over multiple teeth

anh truyền lực lên nhiều răng

and so you decrease the contact stress,

và như vậy anh giảm được ứng suất tiếp xúc,

Exactly.

Chính xác.

increasing the life of the gear.

làm tăng tuổi thọ của bánh răng.

Precisely.

Hoàn toàn đúng.

I went to school for 4 years and you just taught me something in 10 seconds. Mạch ý

Tôi đã đi học 4 năm và anh vừa dạy tôi một điều chỉ trong 10 giây.

Thank you so much.

Cảm ơn anh rất nhiều.

Think about that.

Hãy nghĩ về điều đó.

One side of the mechanism is closest to the weight

Một bên của cơ cấu nằm gần quả tạ nhất

so the forces are larger.

nên lực ở đó lớn hơn.

Jim uses internal gearing here to distribute that load across more teeth. Cụm từ

Jim sử dụng bánh răng bên trong ở đây để phân bổ tải trọng đó qua nhiều răng hơn.

The further through the drivetrain you go, Ngữ pháp

Càng đi xa trong hệ thống truyền động,

the fewer the teeth you have to engage

số răng anh cần phải ăn khớp càng ít

because the torque gets lighter and lighter as the speed runs faster.

bởi vì mô-men xoắn ngày càng nhẹ đi khi tốc độ chạy nhanh hơn.

Eventually,

Cuối cùng,

they're even light enough so that the generator can run with just a small rubber band, which has the added bonus of being quiet at high speeds. Cụm từ

chúng thậm chí nhẹ đến mức máy phát điện có thể chạy chỉ bằng một sợi dây chun nhỏ, thứ có thêm lợi thế là yên tĩnh ở tốc độ cao.

When you said the motor itself is at 1,600 RPMs?

Khi anh nói bản thân động cơ ở tốc độ 1.600 vòng/phút?

That's right.

Đúng vậy.

And that's one of the reasons why we use a belt at the end Ngữ pháp

Và đó là một trong những lý do tại sao chúng tôi sử dụng dây đai ở đoạn cuối

because if you did that just with a spur gear,

bởi vì nếu anh chỉ làm điều đó với một bánh răng thẳng,

it'd sound like a bag of nails. Thành ngữ

nghe nó sẽ như một túi đinh lạch cạch.

So the secret that you guys have uncovered

Vậy bí mật mà các anh đã khám phá ra

to creating light with gravity

để tạo ra ánh sáng bằng trọng lực

with these low powered LEDs

với những đèn LED công suất thấp này

is using ancient technology,

là sử dụng công nghệ cổ đại,

which is just falling weights

chỉ là những quả tạ rơi xuống

But the way you've done it is distributed the load

Nhưng cách các anh làm là phân bổ tải trọng

on the teeth in a very particular way

lên các bánh răng theo một cách rất đặc biệt

so that these things last a long time

để những thứ này tồn tại được lâu dài

and they don't break or wear out. Cụm động từ

và chúng không bị gãy hay hao mòn.

That's genius.

Đúng là thiên tài.

Okay,

Được rồi,

so we talked about the gearing,

vậy chúng ta đã nói về bánh răng,

but what about the escapement?

nhưng bộ thoát thì sao?

Why doesn't the weight just speed up until it hits the ground?

Tại sao quả tạ không tăng tốc cho đến khi chạm đất?

LEDs are way more efficient than traditional bulbs, Ngữ pháp

Đèn LED hiệu quả hơn nhiều so với bóng đèn truyền thống,

but there's something else.

nhưng còn có điều khác nữa.

LEDs have a voltage limit.

Đèn LED có một giới hạn điện áp.

Once the generator turns up to a certain speed

Một khi máy phát điện quay đến một tốc độ nhất định

and that voltage limit is reached,

và đạt đến giới hạn điện áp đó,

the LED won't let it turn any faster. Ngữ pháp

đèn LED sẽ không cho nó quay nhanh hơn nữa.

It acts just like the escapement in a clock.

Nó hoạt động hệt như bộ thoát trong đồng hồ.

In fact,

Thực tế,

if you hang 10 rocks on it

nếu bạn treo 10 cục đá lên đó

or if you hang 12 rocks on it,

hoặc nếu bạn treo 12 cục đá lên đó,

it's always going to fall at the same rate.

nó sẽ luôn rơi ở cùng một tốc độ.

This is how GravityLight can run for so long.

Đây là cách GravityLight có thể chạy lâu đến vậy.

Right.

Đúng.

One of the advantages of GravityLight is there's no limit

Một trong những ưu điểm của GravityLight là không có giới hạn

to that reservoir of power

đối với kho chứa năng lượng đó

as long as you're willing to go back over Ngữ pháp

miễn là anh sẵn sàng quay lại

and re-hoist the weight off the ground.

và kéo quả tạ lên khỏi mặt đất một lần nữa.

You can let that run all night for no cost.

Anh có thể để nó chạy cả đêm mà không tốn chi phí.

So there you go.

Thế đấy.

Jim and his team are using their technical talent

Jim và nhóm của anh ấy đang sử dụng tài năng kỹ thuật của họ

to provide a safe, clean, sustainable alternative to kerosene lamps. Cụm từ

để cung cấp một giải pháp thay thế an toàn, sạch sẽ và bền vững cho đèn dầu.

I love this story.

Tôi yêu câu chuyện này.

I think it's because the solution was so obvious,

Tôi nghĩ đó là vì giải pháp quá rõ ràng,

but nobody connected the dots. Thành ngữ

nhưng không ai kết nối các manh mối lại.

All we had to do was apply an ancient technology Ngữ pháp

Tất cả những gì chúng ta phải làm là áp dụng một công nghệ cổ đại

to a technology that we have now

vào một công nghệ mà chúng ta có hiện nay

and we could give light to 1.3 billion people

và chúng ta có thể mang lại ánh sáng cho 1,3 tỷ người

that didn't have it before.

những người trước đây không có nó.

I'm Destin.

Tôi là Destin.

You're getting smarter every day.

Bạn đang trở nên thông minh hơn mỗi ngày (Smarter Every Day).

Have a good one.

Chúc một ngày tốt lành.

So you plug the audio plug in the side of the product

Vậy là bạn cắm phích cắm âm thanh vào cạnh sản phẩm

and that interrupts the power to the LED

và điều đó sẽ ngắt điện vào đèn LED

so you've got a really bright task light.

thế là bạn có được một chiếc đèn làm việc rất sáng.

You can turn off.. What like a child's schoolwork or something at night,

Bạn có thể tắt đi... Giống như cho việc làm bài tập ở trường của trẻ em hay gì đó vào ban đêm,

like homework.

như bài tập về nhà.

Exactly.

Chính xác.

What we're attempting to do here is to provide a really cost-effective solution

Những gì chúng tôi đang nỗ lực làm ở đây là cung cấp một giải pháp thực sự tiết kiệm chi phí

to people off grid.

cho những người sống xa lưới điện.

But one of the ways in which we're doing that Ngữ pháp

Nhưng một trong những cách chúng tôi đang làm điều đó

is to market the product in on-grid markets Cách dùng từ

là tiếp thị sản phẩm ở các thị trường có lưới điện

for people who might be wanting to put something away Cụm động từ

dành cho những người có thể muốn cất giữ một thứ gì đó

for the next hurricane or the next tsunami

cho trận bão tiếp theo hoặc trận sóng thần tiếp theo

when the power's gonna go out. Cụm động từ

khi điện sẽ bị cúp.

Because GravityLight has no batteries in it,

Vì GravityLight không có pin bên trong,

it doesn't degrade over time. Cụm từ

nó không bị xuống cấp theo thời gian.

So you can store it under the stairs

Vậy nên bạn có thể cất nó dưới gầm cầu thang

and it's still going to be ready to go for you whenever you need it. Cụm từ

và nó sẽ luôn sẵn sàng hoạt động cho bạn bất cứ khi nào bạn cần.

If you'd like to learn more about the GravityLight project,

Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về dự án GravityLight,

I'll leave links in the video description.

tôi sẽ để lại các liên kết trong phần mô tả video.

And thank you very much to Shell

Và rất cám ơn Shell

for connecting me with Jim and letting me learn more about this project.

vì đã kết nối tôi với Jim và cho tôi tìm hiểu thêm về dự án này.

It means a lot to me. Ý định

Điều đó có ý nghĩa rất lớn với tôi.

I've spent a lot of time in Africa and South America

Tôi đã dành nhiều thời gian ở Châu Phi và Nam Mỹ

and I think it's really important.

và tôi nghĩ nó thực sự quan trọng.

Thanks.

Cảm ơn.

So to summarize everything that we've come up with here,

Vậy tóm lại mọi thứ chúng ta đã tìm ra ở đây,

this weight pulls this chain,

quả tạ này kéo sợi xích này,

which drives these gears, Mạch ý

sợi xích truyền động cho những bánh răng này,

which drives this motor,

chúng truyền động cho động cơ này,

which powers this light,

nó cung cấp năng lượng cho chiếc đèn này,

which changes the world.

điều làm thay đổi cả thế giới.

Absolutely.

Chắc chắn rồi.