Những bài học từ Mặt Trăng ⏲️ 6 Minute English: tài liệu học tiếng Anh

6 Minute English from bbclearningenglish.com.

6 Minute English từ bbclearningenglish.com.

Hello,

Xin chào,

this is 6 Minute English from BBC Learning English.

đây là 6 Minute English từ BBC Learning English.

I'm Neil.

Tôi là Neil.

And I'm Georgie.

Và tôi là Georgie.

That's one small step for man, Văn hóa

Đó là một bước đi nhỏ của một người,

one giant leap for mankind.

nhưng là một bước tiến khổng lồ của nhân loại.

Famous words,

Những câu nói nổi tiếng,

but do you know who said them?

nhưng bạn có biết ai đã nói chúng không?

Of course,

Tất nhiên rồi,

that was Neil Armstrong,

đó là Neil Armstrong,

the first person to land on the moon. Ngữ pháp

người đầu tiên đặt chân lên mặt trăng.

Right.

Đúng vậy.

The Apollo 11 spacecraft landed Neil Armstrong on the moon Cách dùng từ

Tàu vũ trụ Apollo 11 đã đưa Neil Armstrong đáp xuống mặt trăng

on the 20th of July, 1969.

vào ngày 20 tháng 7 năm 1969.

But in decades after that famous event,

Nhưng trong nhiều thập kỷ sau sự kiện nổi tiếng đó,

interest in returning to the moon faded away, Ghi chú

sự quan tâm đến việc trở lại mặt trăng đã phai nhạt,

until now.

cho đến nay.

Summer 2023 saw the start of a new race for the moon Ghi chú

Mùa hè năm 2023 chứng kiến sự khởi đầu của một cuộc đua mới lên mặt trăng

between Russia's Luna-25 spacecraft

giữa tàu vũ trụ Luna-25 của Nga

and India's Chandrayaan-3.

và Chandrayaan-3 của Ấn Độ.

Russia's rocket crashed on landing, Cụm từ

Tên lửa của Nga đã bị rơi khi hạ cánh,

but Chandrayaan-3 successfully touched down on the 23rd of August, Cụm động từ

nhưng Chandrayaan-3 đã hạ cánh thành công vào ngày 23 tháng 8,

making India only the fourth country Ngữ pháp

đưa Ấn Độ trở thành quốc gia thứ tư

to successfully land on the moon.

hạ cánh thành công lên mặt trăng.

But why this sudden interest in going back to the moon?

Nhưng tại sao lại có sự quan tâm đột ngột đến việc quay trở lại mặt trăng?

That's what we'll be discussing in this program. Mạch ý

Đó là những gì chúng ta sẽ thảo luận trong chương trình này.

And as usual,

Và như thường lệ,

we'll be learning some useful new vocabulary too.

chúng ta cũng sẽ học một số từ vựng mới hữu ích.

But before we blast off, Thành ngữ

Nhưng trước khi chúng ta cất cánh,

I have a question for you, Georgie.

tôi có một câu hỏi cho bạn, Georgie.

Everyone knows that Neil Armstrong was the first man on the moon

Mọi người đều biết Neil Armstrong là người đàn ông đầu tiên trên mặt trăng

and was followed by a second astronaut, Buzz Aldrin. Ngữ pháp

và theo sau là phi hành gia thứ hai, Buzz Aldrin.

But who was the third Apollo astronaut

Nhưng phi hành gia Apollo thứ ba là ai,

who flew the command module Văn hóa

người đã lái mô-đun chỉ huy

while his crewmates walked on the moon? Ngữ pháp

trong khi các đồng đội của anh đi bộ trên mặt trăng?

Was it A, Yuri Gagarin,

Đó là A, Yuri Gagarin,

B, Michael Collins,

B, Michael Collins,

or C, Alan Shepard?

hay C, Alan Shepard?

Hmm,

Hmm,

I think it was Michael Collins.

Tôi nghĩ đó là Michael Collins.

Okay, Georgie,

Được rồi, Georgie,

we'll find out the answer at the end of the program. Mạch ý

chúng ta sẽ tìm ra câu trả lời ở cuối chương trình.

In some ways, Mạch ý

Theo một số khía cạnh,

the current interest in the moon is really more about the origins of Earth. Mạch ý

sự quan tâm hiện tại đối với mặt trăng thực sự thiên về nguồn gốc của Trái Đất.

One theory is that during the early days of the solar system, Ghi chú

Một giả thuyết cho rằng trong những ngày đầu của hệ mặt trời,

around 4 billion years ago,

khoảng 4 tỷ năm trước,

another planet crashed into Earth, Cụm từ

một hành tinh khác đã đâm vào Trái Đất,

breaking off a part, which then formed the Moon. Cụm động từ

làm vỡ ra một phần, sau đó phần này hình thành nên Mặt Trăng.

Unlike the Earth's surface, which is constantly moving, Ngữ pháp

Khác với bề mặt Trái Đất, nơi liên tục dịch chuyển,

the Moon is completely still,

Mặt Trăng hoàn toàn tĩnh lặng,

frozen in time to create a perfectly preserved record Ghi chú

bị đóng băng trong thời gian để tạo ra một bản ghi nhận được bảo tồn hoàn hảo

of what happened at the birth of the solar system. Thành ngữ

về những gì đã xảy ra vào lúc hệ mặt trời được sinh ra.

Here's astronomer Dr. Becky Smethurst

Sau đây là nhà thiên văn học, Tiến sĩ Becky Smethurst

explaining more to BBC Radio 4 program Inside Science.

giải thích thêm trên chương trình Inside Science của đài BBC Radio 4.

Whereas on the Moon, it's just this inert rock. Ghi chú

Trong khi trên Mặt Trăng, nó chỉ là một tảng đá trơ này.

There's no atmosphere.

Không có bầu khí quyển.

So every single thing that's happened to the Moon

Vì vậy, mọi thứ từng xảy ra với Mặt Trăng

in its 4 and 1/2 billion years' worth of history Cụm từ

trong suốt 4,5 tỷ năm lịch sử của nó

is still recorded there on it.

vẫn được ghi lại ở trên đó.

And so if anyone's ever seen an image of the far side of the Moon, Văn hóa

Và do đó, nếu ai đó đã từng nhìn thấy hình ảnh mặt khuất của Mặt Trăng,

so the side of the Moon that we cannot see from Earth,

tức là nửa mặt trăng mà chúng ta không thể nhìn thấy từ Trái Đất,

is incredibly pockmarked. Cách dùng từ

thì nó lởm chởm đến khó tin.

There are craters all over that thing.

Có những miệng núi lửa rải rác khắp nơi trên đó.

And so this is a really big deal Thành ngữ

Và vì vậy đây là một vấn đề thực sự lớn

when we're thinking about what happened to the early Earth as well,

khi chúng ta cũng đang nghĩ về những gì đã xảy ra với Trái Đất sơ khai,

because we think all of the Earth's water

bởi vì chúng ta nghĩ rằng tất cả nước của Trái Đất

came from impacts with comets and asteroids Văn hóa

đều đến từ các vụ va chạm với sao chổi và tiểu hành tinh

in the very early days of the solar system.

trong những ngày sơ khai của hệ mặt trời.

The rock which makes up the Moon is inert. Cụm động từ

Khối đá tạo nên Mặt Trăng là trơ (inert).

It doesn't move.

Nó không di chuyển.

It's also full of craters, Cụm từ

Nó cũng đầy rẫy các miệng núi lửa (craters),

large holes in the ground caused by something hitting it. Ngữ pháp

những lỗ hổng lớn trên mặt đất do thứ gì đó va vào tạo ra.

The Moon has so many of these craters,

Mặt Trăng có quá nhiều những miệng núi lửa này,

it's described as pockmarked, Cụm từ

nó được miêu tả là lởm chởm (pockmarked),

having a surface that's covered in small marks and scars. Cụm từ

có một bề mặt bị bao phủ bởi những dấu vết và vết sẹo nhỏ.

These craters play an important part in the story. Cụm từ

Những miệng núi lửa này đóng một phần quan trọng trong câu chuyện.

Because the Moon's surface does not change, Mạch ý

Bởi vì bề mặt Mặt Trăng không thay đổi,

finding water there would explain a lot Ngữ pháp

việc tìm thấy nước ở đó sẽ giải thích được rất nhiều điều

about how water and therefore life started on Earth.

về cách nước và từ đó sự sống bắt đầu trên Trái Đất.

That's why Dr. Smethhurst calls the Moon mission a big deal, Ngữ pháp

Đó là lý do tại sao Tiến sĩ Smethurst gọi sứ mệnh Mặt Trăng là một chuyện lớn (a big deal),

meaning important or significant.

có nghĩa là quan trọng hoặc có ý nghĩa.

That's right.

Đúng vậy.

Astronomers know that comets are full of ice Cụm từ

Các nhà thiên văn học biết rằng sao chổi chứa đầy băng

and think comets brought water to Earth

và nghĩ rằng các sao chổi đã mang nước đến Trái Đất

when they crashed into it.

khi chúng đâm vào hành tinh của chúng ta.

Evidence of those crashes has been erased Ngữ pháp

Bằng chứng về những vụ va chạm đó đã bị xóa sạch

by the constantly moving surfaces on Earth,

bởi những bề mặt di chuyển liên tục trên Trái Đất,

but not on the Moon. Mạch ý

nhưng trên Mặt Trăng thì không.

So comparing water from the Moon with water on Earth Cụm từ

Vì vậy, so sánh nước từ Mặt Trăng với nước trên Trái Đất

could provide scientists with vital information, Cụm từ

có thể cung cấp cho các nhà khoa học những thông tin sống còn,

as Dr. Smethurst explained to BBC Radio 4's Inside Science.

như Tiến sĩ Smethurst đã giải thích với chương trình Inside Science của BBC Radio 4.

Yeah, so they'll be looking essentially

Vâng, vì vậy về cơ bản họ sẽ tìm kiếm

to see if it has the same characteristics Cụm từ

để xem liệu nó có các đặc tính giống nhau

as water here on Earth.

như nước ở đây trên Trái Đất không.

And then we can sort of trace that back Cụm động từ

Và sau đó chúng ta có thể kiểu như truy nguyên lại nguồn gốc

from sort of the crater history as well

cũng từ lịch sử của các miệng núi lửa

to working out what actually happened, Cụm động từ

để tìm ra điều gì thực sự đã xảy ra,

how long has it been there for as well.

nó cũng đã ở đó trong bao lâu rồi.

Also various other minerals that might be there,

Cũng như nhiều loại khoáng chất khác có thể có ở đó,

these very heavy minerals that we know come from comets and asteroids. Cách dùng từ

những khoáng chất rất nặng mà chúng ta biết là đến từ sao chổi và tiểu hành tinh.

Again, that would be this sort of smoking gun Thành ngữ

Một lần nữa, đó sẽ là một bằng chứng rõ ràng (smoking gun)

to be like, Cách dùng từ

để kiểu như có thể nói,

"Yes, that's where this water came from."

"Đúng vậy, đây chính là nơi nguồn nước này đến từ đó."

And it's likely that Earth's water came from there as well. Ngữ pháp

Và rất có khả năng nước của Trái Đất cũng bắt nguồn từ đó.

Scientists can trace the existence of water on the Moon back

Các nhà khoa học có thể truy nguyên sự tồn tại của nước trên Mặt Trăng

to find out what happened on Earth.

để tìm ra những gì đã xảy ra trên Trái Đất.

If you trace something back,

Nếu bạn truy nguyên điều gì đó (trace something back),

you discover the causes of something

bạn khám phá ra nguyên nhân của một điều gì đó

by investigating how it developed.

bằng cách điều tra xem nó đã phát triển như thế nào.

For this reason, Mạch ý

Vì lý do này,

Dr. Smethurst says finding water on the Moon

Tiến sĩ Smethurst nói rằng việc tìm thấy nước trên Mặt Trăng

would be finding a smoking gun,

sẽ giống như tìm thấy một bằng chứng không thể chối cãi (a smoking gun),

a modern idiom meaning indisputable evidence or proof. Cách dùng từ

một thành ngữ hiện đại có nghĩa là bằng chứng hoặc chứng cứ không thể tranh cãi.

We've learned a lot about the Moon,

Chúng ta đã học được nhiều điều về Mặt Trăng,

but we still don't know the answer to your question,

nhưng chúng ta vẫn chưa biết câu trả lời cho câu hỏi của bạn,

Neil.

Neil.

Who was the third Apollo astronaut

Phi hành gia Apollo thứ ba là ai

on that famous first landing in 1969?

trong cuộc hạ cánh đầu tiên nổi tiếng đó vào năm 1969?

I said it was Michael Collins.

Tôi đã nói đó là Michael Collins.

Which was the correct answer.

Đó là một câu trả lời chính xác.

Michael Collins never set foot on the Moon himself, Thành ngữ

Bản thân Michael Collins chưa bao giờ đặt chân lên Mặt Trăng,

but afterwards said the experience of looking back at Earth

nhưng sau đó nói rằng trải nghiệm nhìn lại Trái Đất

from the Apollo spacecraft changed his life forever. Cụm từ

từ tàu vũ trụ Apollo đã làm thay đổi cuộc đời ông mãi mãi.

Okay, let's recap the vocabulary Mạch ý

Được rồi, hãy cùng tóm tắt lại từ vựng

we've learned from our trip to the Moon,

mà chúng ta đã học được từ chuyến đi đến Mặt Trăng,

starting with inert,

bắt đầu với inert,

not moving or unable to move.

không di chuyển hoặc không thể di chuyển.

A crater is a very large hole in the ground.

Crater là một cái hố rất lớn trên mặt đất.

Pockmarked means marked by small holes and scars.

Pockmarked có nghĩa là bị đánh dấu bởi những lỗ nhỏ và vết sẹo.

If you say something is a big deal,

Nếu bạn nói điều gì đó là a big deal,

it's important or significant in some way.

điều đó rất quan trọng hoặc có ý nghĩa về một phương diện nào đó.

To trace something back means to discover its causes

Trace something back có nghĩa là khám phá ra nguyên nhân của nó

by examining how it developed.

bằng cách xem xét nó đã tiến triển như thế nào.

And finally,

Và cuối cùng,

the idiom a smoking gun refers to indisputable evidence

thành ngữ a smoking gun dùng để chỉ bằng chứng không thể chối cãi

or conclusive proof of something.

hoặc bằng chứng mang tính kết luận về một điều gì đó.

Once again,

Một lần nữa,

our 6 minutes are up. Cụm động từ

6 phút của chúng ta đã hết.

Join us next time for more scintillating science Ghi chú

Hãy tham gia cùng chúng tôi lần tới để biết thêm những kiến thức khoa học thú vị

and useful vocabulary here at 6 Minute English.

và từ vựng hữu ích tại đây trên 6 Minute English.

Goodbye for now.

Tạm biệt nhé.

Goodbye.

Tạm biệt.

6 Minute English from bbclearningenglish.com.

6 Minute English từ bbclearningenglish.com.