Nàng tiên cá - 6 Minute English: tài liệu học tiếng Anh

Six Minute English from BBCLearningEnglish.com.

Six Minute English từ BBCLearningEnglish.com.

Hello, this is Six Minute English from BBC Learning English.

Xin chào, đây là Six Minute English từ BBC Learning English.

I'm Neil.

Tôi là Neil.

And I'm Georgina.

Và tôi là Georgina.

Do you believe in ghosts, Georgina? Cụm từ

Bạn có tin vào ma không, Georgina?

Well, I've never actually seen one,

Chà, thực ra tôi chưa bao giờ nhìn thấy ma,

not even at Halloween.

ngay cả trong lễ hội Halloween.

How about dragons then,

Thế còn rồng thì sao,

or fairies and elves?

hay tiên và yêu tinh?

Have you been reading fantasy books, Neil? Ngữ pháp

Bạn có đang đọc tiểu thuyết giả tưởng không vậy, Neil?

Lord of the Rings?

Chúa tể những chiếc nhẫn à?

I have been reading a book, Georgina,

Tôi đang đọc một cuốn sách, Georgina,

but not Lord of the Rings.

nhưng không phải Chúa tể những chiếc nhẫn.

My book is about an amphibious creature, Cách dùng từ

Cuốn sách của tôi viết về một sinh vật lưỡng cư,

a creature that lives both on land and in water. Ngữ pháp

một sinh vật sống được cả trên cạn và dưới nước.

Some kind of frog man? Cụm từ

Kiểu như người ếch à?

Mm, you've almost got the idea, Georgina, Ý định

Ừm, bạn đoán gần đúng rồi đấy, Georgina,

but think woman not man and fish not frog. Ngữ pháp

nhưng hãy nghĩ đến phụ nữ thay vì đàn ông và cá thay vì ếch.

Half woman, half fish. Ngữ pháp

Nửa người phụ nữ, nửa cá.

Mm.

Ừm.

I've got it.

Tôi hiểu rồi.

A mermaid.

Một nàng tiên cá.

That's right.

Đúng vậy.

Mermaids are magical creatures,

Tiên cá là những sinh vật huyền bí,

half woman, half fish,

nửa phụ nữ, nửa cá,

that feature in the myths and legends of many cultures around the world. Cách dùng từ

xuất hiện trong thần thoại và truyền thuyết của nhiều nền văn hóa trên thế giới.

Like the sirens whose seductive singing Ghi chú

Giống như các mỹ nhân ngư có tiếng hát quyến rũ

shipwrecked Odysseus and his sailors in ancient Greek mythology. Cách dùng từ

đã làm đắm tàu của Odysseus và các thủy thủ của ông trong thần thoại Hy Lạp cổ đại.

The sirens are perhaps the most famous, Ngữ pháp

Những mỹ nhân ngư này có lẽ là nổi tiếng nhất,

but certainly not the only mermaids we'll be hearing about.

nhưng chắc chắn không phải là những nàng tiên cá duy nhất mà chúng ta sẽ nghe đến.

But before we dive into the program, Thành ngữ

Nhưng trước khi chúng ta đi sâu vào chương trình,

it's time for my quiz question. Cụm từ

đã đến lúc cho câu hỏi đố của tôi.

The book I've been reading was, of course,

Cuốn sách tôi đang đọc, tất nhiên rồi,

The Little Mermaid.

là Nàng Tiên Cá Nhỏ.

Yes, I've seen the Disney movie.

Vâng, tôi đã xem bộ phim của Disney.

The mermaid is called Ariel.

Nàng tiên cá đó tên là Ariel.

Right, but the movie was based on a fairy tale written by Hans Christian Andersen. Cụm từ

Đúng vậy, nhưng bộ phim được dựa trên một câu chuyện cổ tích do Hans Christian Andersen viết.

It became so famous that a statue of The Little Mermaid Ngữ pháp

Nó trở nên nổi tiếng đến mức một bức tượng của Nàng Tiên Cá Nhỏ

was built in the harbor of Andersen's birthplace.

đã được dựng lên tại bến cảng quê hương của Andersen.

But where?

Nhưng ở đâu?

Was it A) Amsterdam,

Đó là A) Amsterdam,

B) Copenhagen,

B) Copenhagen,

or C) Oslo?

hay C) Oslo?

I'm going to say B) Copenhagen.

Tôi sẽ chọn B) Copenhagen.

Okay, Georgina.

Được rồi, Georgina.

I'll tell you the answer later.

Tôi sẽ cho bạn biết câu trả lời sau.

Disney's defenseless mermaid, Ariel,

Nàng tiên cá Ariel không chút phòng bị của Disney,

seems the total opposite to the seductive dangerous sirens in The Odyssey. Cụm từ

có vẻ hoàn toàn trái ngược với những mỹ nhân ngư quyến rũ nhưng nguy hiểm trong sử thi Odyssey.

In fact, Mạch ý

Trên thực tế,

descriptions and stories of mermaids have always changed from place to place. Cụm từ

những mô tả và câu chuyện về tiên cá luôn thay đổi tùy theo từng nơi.

One mermaid-like character found across Africa and the Americas is named Mami Wata. Ghi chú

Một nhân vật giống tiên cá được tìm thấy trên khắp châu Phi và châu Mỹ có tên là Mami Wata.

Here's British writer Marcelle Mateki

Đây là nhà văn người Anh Marcelle Mateki

talking about the origins of this legend

đang nói về nguồn gốc của truyền thuyết này

to BBC World Service program The Forum.

trên chương trình The Forum của BBC World Service.

Even the name Mami Wata,

Ngay cả cái tên Mami Wata,

which is pidgin English for mother water, Cách dùng từ

từ tiếng Anh bồi (pidgin) có nghĩa là mother water,

so it's loosely translated from pidgin English Cách dùng từ

nên nó được dịch một cách đại khái từ tiếng Anh bồi

as the mother of water.

là người mẹ của nước.

And the characteristics are commonly shared Cụm từ

Và những đặc điểm được chia sẻ phổ biến

when speaking about Mami Wata across the West African coast

khi nói về Mami Wata trên khắp bờ biển Tây Phi

is that this deity is the protector of the water kingdom. Ghi chú

là vị thần này là người bảo vệ vương quốc nước.

The name Mami Wata comes from Nigerian pidgin English, Cụm từ

Cái tên Mami Wata xuất phát từ tiếng Anh bồi của Nigeria,

a language which has developed from a mixture of two languages Ngữ pháp

một ngôn ngữ được phát triển từ sự pha trộn của hai ngôn ngữ

and is used as a way of communicating by people who do not speak each other's languages. Ghi chú

và được sử dụng như một cách giao tiếp của những người không nói chung ngôn ngữ của nhau.

Marcelle says that Mami Wata means the mother of water when loosely translated.

Marcelle nói rằng Mami Wata có nghĩa là người mẹ của nước khi được dịch một cách đại khái.

Translated in a way that carries over the basic ideas, Cụm động từ

Được dịch theo cách truyền tải những ý tưởng cơ bản,

but using words which may not be so accurate. Ý định

nhưng sử dụng những từ có thể không được chính xác lắm.

Mami Wata is also described as the protector of the water kingdom Cụm từ

Mami Wata cũng được mô tả là người bảo vệ vương quốc nước

and a deity, a god, goddess, or other divine being. Cách dùng từ

và là một vị thần (deity), một nam thần, nữ thần hoặc đấng thiêng liêng khác.

Another version of mermaid-like creatures called selkies Ngữ pháp

Một phiên bản khác của những sinh vật giống tiên cá có tên là selkies

are found in the remote Orkney Islands north of the Scottish mainland. Văn hóa

được tìm thấy ở quần đảo Orkney xa xôi phía bắc vùng đất liền Scotland.

The selkies can take human form and marry men, Cụm từ

Những selkies có thể biến thành hình dạng con người và kết hôn với đàn ông,

but every now and then they return to their watery kingdom under the sea. Cụm từ

nhưng thỉnh thoảng họ lại trở về vương quốc nước của mình dưới đáy biển.

Cristina Bacchilega is co-editor of The Penguin Book of Mermaids.

Cristina Bacchilega là đồng biên tập của cuốn The Penguin Book of Mermaids.

According to her, these different versions of mermaids share something in common. Ghi chú

Theo bà, những phiên bản tiên cá khác nhau này có một điểm chung.

They force us to question our relationship to water and other beings in the natural world, Cụm từ

Chúng buộc chúng ta phải đặt câu hỏi về mối quan hệ của mình với nước và các sinh vật khác trong thế giới tự nhiên,

and even to question how we see ourselves.

và thậm chí đặt câu hỏi về cách chúng ta nhìn nhận bản thân.

Here's Cristina explaining more in the BBC World Service's The Forum.

Dưới đây là lời giải thích thêm của Cristina trên chương trình The Forum của BBC World Service.

The beings, not just mermaids, Ngữ pháp

Các sinh thể, không chỉ là tiên cá,

but selkies and water deities and other water spirits,

mà cả selkies, các thủy thần và những linh hồn của nước khác,

are often shapeshifters. Cách dùng từ

thường là những sinh vật biến hình.

They have a certain kind of fluidity of being. Thành ngữ

Họ có một kiểu tồn tại uyển chuyển nhất định.

So do we approach this world with humility Cụm từ

Vì vậy, chúng ta tiếp cận thế giới này với sự khiêm tốn

or do we really uphold a kind of anthropocentric view, Cách dùng từ

hay chúng ta thực sự đang duy trì một kiểu quan điểm lấy con người làm trung tâm,

human-centered view of life?

quan điểm sống đặt con người lên trên hết?

Mythical creatures are often shapeshifters.

Các sinh vật thần thoại thường là những người biến hình (shapeshifters).

They have the power to change into a different shape or form. Cụm từ

Chúng có sức mạnh để thay đổi thành một hình dáng hoặc thể trạng khác.

Moving between the sea and the earth, Ngữ pháp

Di chuyển giữa biển cả và đất liền,

mermaids link two natural worlds. Mạch ý

tiên cá kết nối hai thế giới tự nhiên.

Christina thinks that as humans,

Christina nghĩ rằng là con người,

we should approach them with humility.

chúng ta nên tiếp cận chúng bằng sự khiêm tốn (humility).

Someone who has humility is not proud

Một người có lòng khiêm tốn sẽ không kiêu ngạo

and doesn't think they're better than others.

và không nghĩ rằng mình tốt hơn người khác.

Well, Neil, I don't think I'm better than a ghost,

Chà, Neil, tôi không nghĩ tôi tốt hơn một hồn ma,

a water spirit,

một linh hồn của nước,

or a mermaid.

hay một nàng tiên cá.

It's just that I've never seen one. Ý định

Chỉ là tôi chưa bao giờ nhìn thấy họ thôi.

But then again, Mạch ý

Nhưng nói đi cũng phải nói lại,

I've never seen electricity and I believe in that.

tôi chưa bao giờ nhìn thấy điện và tôi vẫn tin vào nó.

Maybe it would help if you saw a statue of a mermaid, Ngữ pháp

Có thể sẽ hữu ích nếu bạn nhìn thấy một bức tượng tiên cá,

if not the real thing. Ngữ pháp

nếu không phải là một tiên cá thật.

Maybe, but where would I find one?

Có thể, nhưng tôi có thể tìm thấy ở đâu?

In my quiz question,

Trong câu hỏi đố của tôi,

I asked you where you'd see the statue of Hans Christian Andersen's Little Mermaid. Ngữ pháp

tôi đã hỏi bạn có thể xem bức tượng Nàng Tiên Cá Nhỏ của Hans Christian Andersen ở đâu.

What did you say, Georgina?

Bạn đã nói gì, Georgina?

I guessed B) Copenhagen.

Tôi đã đoán là B) Copenhagen.

Which was the correct answer.

Đó là câu trả lời chính xác.

The Little Mermaid statue is found in Andersen's birthplace of Copenhagen,

Bức tượng Nàng Tiên Cá Nhỏ nằm ở nơi sinh của Andersen là Copenhagen,

and it really is little, Ý định

và nó thực sự rất nhỏ,

only 1 and 1/4 m high.

chỉ cao 1,25m.

In this program,

Trong chương trình này,

we've been talking about mermaids,

chúng ta đã nói về tiên cá,

mythical half-woman, half-fish creatures

những sinh vật huyền thoại nửa người phụ nữ, nửa cá

which are amphibious,

thuộc loài lưỡng cư (amphibious),

live both on land and in water.

sống được cả trên cạn và dưới nước.

In some cultures,

Trong một số nền văn hóa,

mermaids are deities or goddesses.

tiên cá là các vị thần (deities) hoặc nữ thần.

They can also be shapeshifters,

Họ cũng có thể là những người biến hình (shapeshifters),

imaginary creatures with the power to change into different shapes.

những sinh vật tưởng tượng có sức mạnh thay đổi thành các hình dạng khác nhau.

One African mermaid is called Mami Wata in pidgin English,

Một nàng tiên cá châu Phi được gọi là Mami Wata trong tiếng Anh bồi,

a mixture of English and local languages

một sự pha trộn giữa tiếng Anh và ngôn ngữ địa phương

which enables people who do not share a common language to communicate. Ngữ pháp

cho phép những người không dùng chung một ngôn ngữ có thể giao tiếp.

Mami Wata means mother water,

Mami Wata có nghĩa là người mẹ của nước,

but this is a loose translation,

nhưng đây là một bản dịch thoáng (loose translation),

a translation which carries over the basic idea,

một bản dịch truyền tải ý tưởng cơ bản,

but using words which may not be so accurate.

nhưng sử dụng những từ có thể không chính xác lắm.

That's all for this program,

Đó là tất cả cho chương trình này,

but the next time you're near the sea, Ngữ pháp

nhưng lần tới khi bạn ở gần biển,

keep an eye out for a splash in the waves. Thành ngữ

hãy để mắt đến những bọt nước bắn lên trong những con sóng.

You never know what you might see. Ý định

Bạn không bao giờ biết mình có thể nhìn thấy gì đâu.

Join us again soon for more discussion and vocabulary here at Six Minute English

Hãy tham gia lại với chúng tôi sớm để có thêm các cuộc thảo luận và học từ vựng tại Six Minute English

and follow us on social media.

và theo dõi chúng tôi trên mạng xã hội nhé.

Bye for now.

Tạm biệt nhé.

Bye.

Tạm biệt.

Six Minute English from the BBC.

Six Minute English từ BBC.