Ăn thực vật có sai không? ⏲️ 6 Minute English: tài liệu học tiếng Anh

Six Minute English from bbclearningenglish.com.

Six Minute English từ bbclearningenglish.com.

Hello,

Xin chào,

this is Six Minute English from BBC Learning English.

đây là chương trình Six Minute English từ BBC Learning English.

I'm Neil.

Tôi là Neil.

And I'm Rob.

Và tôi là Rob.

Many people these days choose not to eat meat. Ghi chú

Ngày nay nhiều người chọn không ăn thịt.

And for vegetarians,

Và đối với những người ăn chay,

eating animals is wrong. Ngữ pháp

việc ăn động vật là sai trái.

But what about digging up a carrot Ghi chú

Nhưng việc đào một củ cà rốt

or picking apples from a tree?

hay hái vài quả táo từ trên cây thì sao?

Is that wrong,

Điều đó có sai

too?

không?

I don't think so,

Tôi không nghĩ vậy,

Neil.

Neil.

Plants aren't alive in the same way as animals, Cụm từ

Thực vật không sống theo cách giống như động vật,

are they? Ngữ pháp

đúng không?

They can't think or feel pain,

Chúng không thể suy nghĩ hay cảm thấy đau đớn,

and even vegetarians need to eat something.

và ngay cả những người ăn chay cũng cần phải ăn gì đó chứ.

Fruit, vegetables, rice, beans,

Trái cây, rau củ, gạo, các loại đậu,

they all come from plants.

chúng đều đến từ thực vật.

It's true that plants don't have brains or nerves, Mạch ý

Đúng là thực vật không có bộ não hay dây thần kinh,

but according to some scientists, Cụm từ

nhưng theo một số nhà khoa học,

they're much more than passive things Cụm từ

chúng không chỉ là những vật thụ động

rooted in the ground.

bám rễ vào mặt đất.

Plants can learn and remember.

Thực vật có thể học hỏi và ghi nhớ.

They solve problems Cụm từ

Chúng giải quyết vấn đề

and can even recognize other plants in their family. Cách dùng từ

và thậm chí có thể nhận ra các thực vật khác trong cùng họ.

So,

Vậy nên,

given the amazing things plants do, Ngữ pháp

với những điều tuyệt vời mà thực vật làm được,

is it right to eat them? Cách dùng từ

liệu việc ăn chúng có đúng đắn không?

That's what we'll be discussing in this program. Mạch ý

Đó là những gì chúng ta sẽ thảo luận trong chương trình này.

And as usual,

Và như thường lệ,

we'll be learning some new useful vocabulary as well.

chúng ta cũng sẽ học một số từ vựng hữu ích mới.

But first,

Nhưng trước tiên,

I have a question for you, Neil.

tôi có một câu hỏi dành cho anh, Neil.

Anyone who's seen cows grazing Ngữ pháp

Bất cứ ai từng thấy bò gặm cỏ

knows it's usually animals that eat plants.

đều biết thông thường động vật sẽ ăn thực vật.

But some plants have turned the evolutionary tables Thành ngữ

Nhưng một số loài thực vật đã lật ngược thế cờ tiến hóa

to eat animals instead.

để ăn thịt động vật.

So,

Vậy,

which tropical plant is famous for trapping insects to eat? Cụm từ

loài thực vật nhiệt đới nào nổi tiếng với việc bẫy côn trùng để ăn?

Is it A,

Đó là A,

the corpse flower,

hoa xác thối,

B,

B,

the American skunk cabbage,

bắp cải chồn hôi Mỹ,

or C,

hay C,

the Venus flytrap? Văn hóa

cây bẫy ruồi Venus?

I think it's C,

Tôi nghĩ là C,

the Venus flytrap.

cây bẫy ruồi Venus.

Okay,

Được rồi,

Neil.

Neil.

We'll find out if that's the right answer later in the program. Cụm động từ

Chúng ta sẽ xem đó có phải là câu trả lời đúng không ở phần sau của chương trình.

Plants have been on the planet for hundreds of millions of years Ngữ pháp

Thực vật đã tồn tại trên hành tinh này hàng trăm triệu năm,

longer than humans Ngữ pháp

lâu hơn cả con người

and have used that time to evolve special skills. Cụm từ

và đã sử dụng thời gian đó để tiến hóa các kỹ năng đặc biệt.

Here's Professor Rick Karban,

Sau đây là Giáo sư Rick Karban,

a biologist at the University of California,

một nhà sinh vật học tại Đại học California,

explaining more to James Wong,

giải thích thêm cho James Wong,

botanist and presenter of BBC Radio 4 program

nhà thực vật học và là người dẫn chương trình của BBC Radio 4

Is eating plants wrong?

Ăn thực vật có sai không?

Without eyes, Ngữ pháp

Không có mắt,

plants can perceive a lot of information about light. Cách dùng từ

thực vật có thể cảm nhận rất nhiều thông tin về ánh sáng.

Without noses,

Không có mũi,

plants can perceive chemical information.

thực vật có thể cảm nhận thông tin hóa học.

Without ears,

Không có tai,

plants can perceive sounds.

thực vật có thể cảm nhận được âm thanh.

And so we've come to realize that plants are very perceptive Ghi chú

Và do đó chúng ta dần nhận ra rằng thực vật rất nhạy bén

about what's going on in their environments. Cụm động từ

về những gì đang diễn ra trong môi trường của chúng.

You could argue, Ý định

Bạn có thể lập luận rằng,

for example,

ví dụ,

that plants can perceive most of the senses that humans can.

thực vật có thể cảm nhận hầu hết các giác quan mà con người có thể.

I would agree with that

Tôi đồng ý với điều đó

and then some. Thành ngữ

và thậm chí còn hơn thế nữa.

What do you mean and then some?

Ý anh là sao khi nói 'thậm chí còn hơn thế nữa'?

Anyone who's had a dog knows

Bất cứ ai từng nuôi chó đều biết

that dogs have a much keener sense of smell than humans do. Ghi chú

rằng chó có khứu giác nhạy bén hơn con người rất nhiều.

And we're now learning that plants are very responsive Cụm từ

Và giờ đây chúng ta đang biết được rằng thực vật rất phản ứng

to chemicals in their environment.

với các hóa chất trong môi trường của chúng.

Even without ears, eyes, or a nose,

Thậm chí không cần tai, mắt hay mũi,

plants are very perceptive.

thực vật rất nhạy bén.

They notice things around them.

Chúng chú ý đến mọi thứ xung quanh.

In fact,

Trên thực tế,

Professor Karban says

Giáo sư Karban nói

that plants perceive as much as humans and then some,

rằng thực vật cảm nhận được nhiều như con người và thậm chí còn hơn thế (and then some),

an idiom meaning and even more,

một thành ngữ có nghĩa là 'và thậm chí còn nhiều hơn',

which is used to emphasize that what you mentioned before

được sử dụng để nhấn mạnh rằng những gì bạn đề cập trước đó

was an understatement. Cách dùng từ

chỉ là cách nói giảm nói tránh.

For example,

Ví dụ,

Bill Gates is rich

Bill Gates rất giàu

and then some.

và không chỉ có vậy.

Hmm.

Hmm.

Like dogs,

Giống như loài chó,

plants have a keen sense of smell,

thực vật có khứu giác nhạy bén (keen),

which they use to detect chemicals in the air.

mà chúng sử dụng để phát hiện các hóa chất trong không khí.

Here,

Ở đây,

keen means powerful and intense.

keen có nghĩa là mạnh mẽ và sâu sắc.

Okay,

Được rồi,

so plants can see light and smell the air,

vậy thực vật có thể nhìn thấy ánh sáng và ngửi thấy không khí,

but does that mean they're intelligent? Ngữ pháp

nhưng điều đó có nghĩa là chúng có trí thông minh không?

Maybe so. Ý định

Có thể là vậy.

Studies modeled on the famous Pavlov's dog experiment, Ghi chú

Các nghiên cứu mô phỏng theo thí nghiệm con chó của Pavlov nổi tiếng,

have trained pea seedlings Ngữ pháp

đã huấn luyện cây đậu giống

to find the quickest route to light through a maze

tìm ra con đường nhanh nhất đến ánh sáng qua một mê cung

and remember it,

và ghi nhớ nó,

evidence of memory. Cụm từ

đó là bằng chứng của trí nhớ.

In another experiment,

Trong một thí nghiệm khác,

potted plants were lined up Cụm động từ

những cái cây trồng trong chậu được xếp thành hàng

with roots joining them like a chain of people holding hands. Ghi chú

với rễ nối với nhau giống như một chuỗi người nắm tay nhau.

The plants talked to each other, Thành ngữ

Các cây này đã nói chuyện với nhau,

passing along information about water and air temperature Cụm động từ

truyền thông tin về nước và nhiệt độ không khí

through their roots,

thông qua rễ của chúng,

like children playing a game where a message is passed on

giống như những đứa trẻ chơi trò chơi truyền tin

in a whisper through a chain of people,

bằng những lời thì thầm qua một chuỗi người,

becoming distorted in the process. Cách dùng từ

trở nên bị bóp méo (distorted) trong quá trình đó.

Distorted means changed from its original form.

Distorted có nghĩa là bị thay đổi so với hình thức ban đầu.

All this takes brain power, Thành ngữ

Tất cả những điều này đều đòi hỏi sức mạnh của não bộ,

and there's clearly evidence that plants might have some kind of intelligence. Ngữ pháp

và rõ ràng có bằng chứng cho thấy thực vật có thể có một loại trí thông minh nào đó.

So,

Vậy,

given all of this, Mạch ý

với tất cả những điều này,

is it wrong to eat them?

liệu việc ăn chúng có sai không?

That's what James Wong asked Michael Marder,

Đó là những gì James Wong đã hỏi Michael Marder,

professor of philosophy at the University of the Basque Country,

giáo sư triết học tại Đại học xứ Basque,

for his BBC Radio 4 program Is Eating Plants Wrong?

cho chương trình Ăn thực vật có sai không? trên BBC Radio 4 của ông.

Is it wrong to eat plants?

Ăn thực vật có sai không?

It is not in and of itself wrong to eat plants, Thành ngữ

Bản chất (in and of itself) của việc ăn thực vật không sai,

but we have to do so while keeping in mind the context Cụm từ

nhưng chúng ta phải làm như vậy trong khi vẫn ghi nhớ bối cảnh

in which we're doing this. Ngữ pháp

mà chúng ta đang làm điều này.

We have to,

Chúng ta phải,

first of all, Mạch ý

trước hết,

think about what kinds of plants we're eating,

nghĩ xem chúng ta đang ăn những loại cây nào,

what are the parts of those plants.

các bộ phận của những loại cây đó là gì.

Are we,

Liệu chúng ta,

in fact, Mạch ý

thực chất,

destroying the entire living being Cách dùng từ

có đang phá hủy toàn bộ sinh vật đó

or just taking certain of its parts, Ngữ pháp

hay chỉ lấy đi một số bộ phận nhất định của nó,

such as fruits and leaves,

như trái cây và lá cây,

that are not essential to it, Cụm từ

những thứ không thiết yếu đối với nó,

that can actually fall off without doing harm to the whole organism? Ghi chú

những thứ thực sự có thể rụng xuống mà không gây hại cho toàn bộ cơ thể?

Professor Marder says that eating plants is not wrong in and of itself,

Giáo sư Marder nói rằng việc ăn thực vật không sai về bản chất (in and of itself),

when considered alone,

khi được xem xét một mình,

without taking anything else into account. Cụm từ

mà không tính đến bất kỳ điều gì khác.

But he thinks it's important to remember the context,

Nhưng ông nghĩ điều quan trọng là phải nhớ bối cảnh (context),

the situation or circumstances in which something happens.

tình hình hoặc hoàn cảnh mà một việc gì đó xảy ra.

Picking an apple,

Hái một quả táo,

for example,

ví dụ,

is okay

là không sao

because it doesn't kill the tree itself,

bởi vì nó không giết chết chính cái cây đó,

which can go on to produce more fruit. Cụm động từ

cây vẫn có thể tiếp tục cho ra nhiều quả hơn.

It seems plants really are clever.

Có vẻ như thực vật thực sự thông minh.

But do they know the answer to your question,

Nhưng liệu chúng có biết câu trả lời cho câu hỏi của anh không,

Rob?

Rob?

Oh,

Ồ,

yes.

có chứ.

I asked you to name the famous insect-eating tropical plant. Ngữ pháp

Tôi đã yêu cầu anh kể tên loài thực vật nhiệt đới ăn côn trùng nổi tiếng.

And I said it was the Venus flytrap.

Và tôi đã nói đó là cây bẫy ruồi Venus.

Which was the correct answer.

Đó là câu trả lời chính xác.

Well done,

Làm tốt lắm,

Neil.

Neil.

Okay,

Được rồi,

let's recap the vocabulary we've learned,

hãy cùng ôn lại những từ vựng chúng ta đã học,

starting with the adjective perceptive,

bắt đầu với tính từ perceptive (nhạy bén),

quick to notice and understand things.

nhanh chóng nhận ra và hiểu rõ sự việc.

The idiom and then some means and even more

Thành ngữ and then some có nghĩa là 'và thậm chí còn hơn thế'

and is used to show that something has been understated.

và được dùng để cho thấy rằng một điều gì đó đã bị nói giảm nói tránh.

A keen sense of smell, sight, or hearing

Khứu giác, thị giác hoặc thính giác nhạy bén (keen)

is powerful and intense.

có nghĩa là mạnh mẽ và sâu sắc.

Distorted means changed from its original form.

Distorted (bị bóp méo) có nghĩa là bị thay đổi khỏi hình dạng ban đầu.

The phrase in and of itself

Cụm từ in and of itself

means when considered alone,

có nghĩa là khi được xem xét một mình,

without taking anything else into account.

mà không tính đến bất cứ điều gì khác.

And finally,

Và cuối cùng,

the context is the general situation

context (bối cảnh) là tình hình chung

in which something happens.

mà một sự việc xảy ra.

Once again,

Một lần nữa,

our Six Minutes are up.

Sáu Phút của chúng ta đã hết.

Goodbye.

Tạm biệt.

Goodbye.

Tạm biệt.

Six Minute English from the BBC.

Six Minute English từ BBC.