Sự Sống Là Gì? Cái Chết Có Thật Không?: tài liệu học tiếng Anh

Life is fundamentally different from dead stuff,

Sự sống về cơ bản là khác biệt với vật chất vô tri,

or is it? Mạch ý

hay là không phải vậy?

Physicist Erwin Schrödinger defined life this way.

Nhà vật lý Erwin Schrödinger đã định nghĩa sự sống như thế này.

Living things avoid decay into disorder and equilibrium. Cách dùng từ

Sinh vật sống tránh sự suy tàn để không rơi vào tình trạng hỗn loạn và trạng thái cân bằng.

What does this mean?

Điều này có ý nghĩa gì?

Let's pretend that your download folder is the universe. Mạch ý

Hãy thử tưởng tượng thư mục tải xuống của bạn là vũ trụ.

It started orderly and got more and more chaotic over time. Ngữ pháp

Nó bắt đầu một cách ngăn nắp và càng ngày càng trở nên hỗn loạn hơn theo thời gian.

By investing energy, Ngữ pháp

Bằng cách đầu tư năng lượng,

you can create order and clean it up. Cụm động từ

bạn có thể tạo ra trật tự và dọn dẹp nó.

This is what living things do.

Đây là những gì sinh vật sống làm.

But what is life?

Nhưng sự sống là gì?

Every living thing on this planet is made of cells.

Mọi sinh vật trên hành tinh này đều được tạo thành từ các tế bào.

Basically, a cell is a protein-based robot too small to feel or experience anything. Ngữ pháp

Về cơ bản, một tế bào cũng là một robot dựa trên protein quá nhỏ để cảm nhận hay trải nghiệm bất cứ thứ gì.

It has the properties we just assigned to life.

Nó có những đặc điểm mà chúng ta vừa gán cho sự sống.

It has a wall that separates it from the surroundings creating order. Cụm từ

Nó có một vách ngăn tách biệt nó với môi trường xung quanh, từ đó tạo ra trật tự.

It regulates itself and maintains a constant state. Cụm từ

Nó tự điều chỉnh và duy trì một trạng thái hằng định.

It eats stuff to stay alive.

Nó ăn các chất để duy trì sự sống.

It grows and develops.

Nó lớn lên và phát triển.

It reacts to the environment and it's subject to evolution. Cụm từ

Nó phản ứng với môi trường và chịu sự chi phối của quá trình tiến hóa.

And it makes more of itself.

Và nó tự nhân lên.

But of all the stuff that makes up a cell, Cụm động từ

Nhưng trong số tất cả những thứ cấu tạo nên một tế bào,

no part is alive.

không có phần nào là sống cả.

Stuff reacts chemically with other stuff forming reactions that start other reactions which start other reactions.

Vật chất phản ứng hóa học với các vật chất khác để tạo ra các phản ứng, rồi lại khởi động các phản ứng khác và khởi động tiếp các phản ứng khác nữa.

In a single cell every second,

Trong một tế bào duy nhất mỗi giây,

several million chemical reactions take place forming a complex orchestra. Ghi chú

hàng triệu phản ứng hóa học diễn ra tạo nên một dàn nhạc phức tạp.

A cell can build several thousand types of protein.

Một tế bào có thể tạo ra hàng nghìn loại protein.

Some very simple, some complex micromachines.

Một số thì rất đơn giản, một số là những cỗ máy vi mô phức tạp.

Imagine driving a car at 100 km/h while constantly rebuilding every single part of it Mạch ý

Hãy tưởng tượng bạn đang lái một chiếc xe với tốc độ 100 km/h trong khi liên tục lắp ráp lại từng bộ phận của nó

with stuff you collect from the street.

bằng những thứ bạn thu thập được trên đường phố.

That is what cells do.

Đó chính là những gì các tế bào làm.

But no part of the cell is alive.

Nhưng không có phần nào của tế bào là sống cả.

Everything is dead matter moved by the laws of the universe.

Mọi thứ đều là vật chất chết được vận hành bởi các định luật của vũ trụ.

So, is life the aggregate of all these reaction processes that are taking place? Cách dùng từ

Vậy, sự sống có phải là tập hợp của tất cả các quá trình phản ứng đang diễn ra này không?

Eventually, every living thing will die.

Cuối cùng, mọi sinh vật đều sẽ chết.

The goal of the whole process is to prevent this by producing new entities.

Mục tiêu của toàn bộ quá trình này là ngăn chặn điều đó bằng cách tạo ra các thực thể mới.

And by this, we mean DNA. Mạch ý

Và thực thể ở đây, ý chúng tôi là DNA.

Life is, in a way, just a lot of stuff that carries genetic information around. Ý định

Theo một cách nào đó, sự sống chỉ là một đống vật chất mang thông tin di truyền di chuyển khắp nơi.

Every living thing is subject to evolution and

Mọi sinh vật đều chịu sự chi phối của quá trình tiến hóa và

the DNA that develops the best living thing around it will stay in the game. Thành ngữ

DNA phát triển ra sinh vật tốt nhất xung quanh nó sẽ được giữ lại trong cuộc chơi.

So, is DNA life then?

Vậy, DNA có phải là sự sống không?

If you take DNA out of its hull,

Nếu bạn lấy DNA ra khỏi lớp vỏ của nó,

it certainly is a very complex molecule,

nó chắc chắn là một phân tử rất phức tạp,

but it can't do anything by itself.

nhưng nó không thể tự làm bất cứ điều gì.

This is where viruses make everything more complicated. Mạch ý

Đây là lúc virus làm mọi thứ trở nên phức tạp hơn.

They are basically strings of RNA or DNA in a small hull and need cells to do something.

Về cơ bản chúng là những chuỗi RNA hoặc DNA nằm trong một lớp vỏ nhỏ và cần tế bào để làm gì đó.

We're not sure if they count as living or dead. Cách dùng từ

Chúng ta không chắc liệu chúng được tính là sống hay chết.

And still, there are 225 million cubic meters of viruses on Earth.

Vậy mà, vẫn có 225 triệu mét khối virus trên Trái Đất.

They don't seem to care what we think of them.

Chúng dường như không quan tâm chúng ta nghĩ gì về chúng.

There are even viruses that invade dead cells and reanimate them so they can be a host for them,

Thậm chí có những loại virus xâm nhập vào tế bào chết và làm chúng sống lại để chúng có thể trở thành vật chủ,

which blurs the line even more. Thành ngữ

điều này càng làm mờ đi ranh giới hơn nữa.

Or mitochondria.

Hoặc ty thể.

They are the power plants of most complex cells and were previously free-living bacteria Thành ngữ

Chúng là nhà máy điện của hầu hết các tế bào phức tạp và trước đây từng là những vi khuẩn sống tự do

that entered a partnership with bigger cells. Thành ngữ

sau đó đã hợp tác với các tế bào lớn hơn.

They still have their own DNA and can multiply on their own, Cụm từ

Chúng vẫn có DNA riêng và có thể tự nhân lên,

but they are not alive anymore.

nhưng chúng không còn sống nữa.

They are dead.

Chúng đã chết.

So, they traded their own life for the survival of their DNA, Thành ngữ

Vì vậy, chúng đã đánh đổi mạng sống của chính mình để lấy sự sống còn của DNA,

which means living things can evolve into dead things as long as it's beneficial to their genetic code. Ngữ pháp

điều đó có nghĩa là sinh vật sống có thể tiến hóa thành vật chết miễn là nó có lợi cho mã di truyền của chúng.

So, maybe life is information that manages to ensure its continued existence. Ngữ pháp

Vì vậy, có lẽ sự sống là thông tin có khả năng xoay xở để đảm bảo sự tồn tại liên tục của nó.

But, what about AI, artificial intelligence?

Nhưng, còn AI, trí tuệ nhân tạo thì sao?

By our most common definitions, Mạch ý

Theo những định nghĩa phổ biến nhất của chúng ta,

we are very close to creating artificial life in computers.

chúng ta đang tiến rất gần đến việc tạo ra sự sống nhân tạo trong máy tính.

It's just a question of time before the technology we build gets there. Cụm từ

Chỉ là vấn đề thời gian trước khi công nghệ mà chúng ta xây dựng đạt được điều đó.

And this is not science fiction either. Ngữ pháp

Và đây cũng không phải là khoa học viễn tưởng.

There are a lot of smart people actively working on this.

Có rất nhiều người thông minh đang tích cực làm việc về vấn đề này.

You could already argue that computer viruses are alive. Ý định

Bạn thậm chí đã có thể lập luận rằng virus máy tính đang sống.

Hmm. Okay.

Hmm. Được rồi.

So, what is life then?

Vậy thì, sự sống là gì?

Things, processes, DNA, information?

Vật chất, các quá trình, DNA, hay thông tin?

This got confusing very fast.

Điều này trở nên bối rối quá nhanh.

One thing is for sure, Mạch ý

Nhưng có một điều chắc chắn,

the idea that life is fundamentally different from non-living things

ý tưởng cho rằng sự sống về cơ bản là khác biệt với những vật không sống

because they contain some non-physical element

bởi vì chúng chứa một số yếu tố phi vật chất

or are governed by different principles than inanimate objects Cách dùng từ

hoặc bị chi phối bởi các nguyên lý khác với các vật vô tri

turns out to be wrong. Cụm động từ

hóa ra lại là sai lầm.

Before Charles Darwin,

Trước thời của Charles Darwin,

humans drew a line between themselves and the rest of living things. Thành ngữ

con người đã vạch ra một ranh giới giữa bản thân họ và phần còn lại của các sinh vật sống.

There was something magical about us that made us special.

Có một điều gì đó kỳ diệu ở chúng ta khiến chúng ta trở nên đặc biệt.

Once we had to accept we are like every living being,

Một khi chúng ta phải chấp nhận rằng chúng ta cũng giống như mọi sinh vật sống,

a product of evolution,

là một sản phẩm của sự tiến hóa,

we drew a different line.

chúng ta đã vạch ra một ranh giới khác.

But the more we learn about what computers can do and how life works, Ngữ pháp

Nhưng càng tìm hiểu nhiều về những gì máy tính có thể làm và cách thức sự sống vận hành,

the closer we get to creating the first machine that fits our description of life, Cụm từ

chúng ta càng tiến gần hơn đến việc tạo ra cỗ máy đầu tiên phù hợp với mô tả của chúng ta về sự sống,

the more our image of ourselves is in danger again.

hình ảnh của chúng ta về chính mình lại càng gặp nguy hiểm thêm một lần nữa.

And this will happen sooner or later. Thành ngữ

Và điều này không sớm thì muộn cũng sẽ xảy ra.

And here's another question for you.

Và đây là một câu hỏi khác cho bạn.

If everything in the universe is made of the same stuff,

Nếu mọi thứ trong vũ trụ đều được tạo thành từ cùng một vật chất,

does this mean everything in the universe is dead Ngữ pháp

điều này có nghĩa là mọi thứ trong vũ trụ đều đã chết

or that everything in the universe is alive?

hay mọi thứ trong vũ trụ đều đang sống?

That it's just a question of complexity?

Đó chỉ là vấn đề của sự phức tạp thôi sao?

Does this mean we can never die

Điều này có nghĩa là chúng ta không bao giờ có thể chết

because we were never alive in the first place? Thành ngữ

bởi vì ngay từ đầu chúng ta chưa bao giờ sống?

Is life and death an irrelevant question and we haven't noticed it yet?

Sự sống và cái chết có phải là một câu hỏi không liên quan và chúng ta chỉ là chưa nhận ra nó?

Is it possible we are much more part of the universe around us Ngữ pháp

Có thể nào chúng ta là một phần của vũ trụ xung quanh

than we thought? Ngữ pháp

hơn là những gì chúng ta từng nghĩ?

Don't look at us. Ý định

Đừng nhìn chúng tôi.

We don't have any answers for you,

Chúng tôi không có câu trả lời nào cho bạn đâu,

just questions for you to think about.

chỉ có những câu hỏi để bạn tự suy ngẫm mà thôi.

After all, Mạch ý

Rốt cuộc,

it's thinking about questions like this that makes us feel alive Ngữ pháp

chính việc suy nghĩ về những câu hỏi như thế này mới khiến chúng ta cảm thấy mình đang sống

and gives us some comfort.

và mang lại cho chúng ta một chút an ủi.