Sự Kinh Hoàng Của Loài Kiến Bắt Nô Lệ: tài liệu học tiếng Anh

Everything changed when the slaver nation attacked. Văn hóa

Mọi thứ đã thay đổi khi quốc gia chủ nô tấn công.

What used to be a thriving colony is now a captured country. Ngữ pháp

Nơi từng là một thuộc địa thịnh vượng giờ đây là một quốc gia bị bắt giữ.

Slaves do the work,

Những nô lệ làm công việc,

serving their new masters until they die,

phục vụ những người chủ mới của chúng cho đến lúc chết,

only to be replaced by new victims harvested in brutal raids. Ngữ pháp

chỉ để được thay thế bằng những nạn nhân mới thu hoạch được trong các cuộc đột kích tàn bạo.

But let's go back to the beginning. Mạch ý

Nhưng hãy quay lại từ đầu.

The World War of the ants is claiming millions of lives every day.

Thế chiến của loài kiến cướp đi hàng triệu sinh mạng mỗi ngày.

But in the brutal world of ants,

Nhưng trong thế giới tàn khốc của loài kiến,

straight up war is not the only way.

chiến tranh trực diện không phải là cách duy nhất.

Around 50 ant species practice slavery,

Khoảng 50 loài kiến thực hành chế độ nô lệ,

the most extreme division of labor.

sự phân công lao động cực đoan nhất.

We don't know how this began,

Chúng ta không biết điều này bắt đầu như thế nào,

but some ant species perfected this cruel trade.

nhưng một số loài kiến đã hoàn thiện hành vi tàn nhẫn này.

Meet Polyergus,

Hãy làm quen với Polyergus,

the most intense of the slaver ant tribes.

bộ tộc kiến nô lệ khắc nghiệt nhất.

There are different species,

Có nhiều loài khác nhau,

but generally they're 4 to 10 mm long

nhưng nhìn chung chúng dài từ 4 đến 10 mm

with brown to blackish bodies and sickle-shaped mandibles.

với cơ thể màu nâu đến đen nhạt và hàm dưới hình lưỡi liềm.

Polyergus has specialized in slavery so much that they've lost their ability to care for themselves.

Polyergus chuyên biệt hóa trong việc bắt các loài kiến khác làm nô lệ đến mức chúng mất khả năng tự chăm sóc bản thân.

They don't clean,

Chúng không dọn dẹp,

build nests,

không xây tổ,

care for their brood,

không chăm sóc con non,

or feed themselves.

hay tự kiếm ăn.

They only exist for raiding.

Chúng chỉ tồn tại để đột kích.

Slaves make up 80 to 90% of the ants in their colonies, Cụm động từ

Nô lệ chiếm từ 80 đến 90% số kiến trong đàn của chúng,

so a few hundred Polyergus and a single queen control thousands of slave ants.

nên vài trăm con Polyergus và một kiến chúa duy nhất điều khiển hàng ngàn con kiến nô lệ.

We'll summarize and simplify what we know about Polyergus into one grand story.

Chúng tôi sẽ tóm tắt và đơn giản hóa những gì chúng ta biết về Polyergus thành một câu chuyện hoành tráng.

You can find more information in our sources.

Bạn có thể tìm thêm thông tin trong các nguồn của chúng tôi.

So now,

Vậy bây giờ,

let's witness the cruel banality of nature.

hãy cùng chứng kiến sự tàn khốc tầm thường của tự nhiên.

The raid.

Cuộc đột kích.

It all begins on a mild summer morning on a sunny field. Mạch ý

Mọi chuyện bắt đầu vào một buổi sáng mùa hè ôn hòa trên một cánh đồng đầy nắng.

Witness this colony of over 10,000 Formica ants,

Hãy chứng kiến đàn kiến hơn 10.000 con Formica này,

genetically cousins of Polyergus,

về mặt di truyền là anh em họ của Polyergus,

who build a thriving nest underground.

những kẻ xây dựng một cái tổ thịnh vượng dưới lòng đất.

They are a widespread genus.

Chúng là một chi phân bố rộng rãi.

Some species are good fighters,

Một số loài là những chiến binh giỏi,

some great builders,

một số là những nhà xây dựng vĩ đại,

and some cattle farmers,

và một số là những nông dân chăn nuôi,

often welcomed by humans because they hunt vermin that hurt forests.

thường được con người chào đón vì chúng săn các loài sâu bọ gây hại cho rừng.

Nobody noticed the lone Polyergus scout that briefly showed up this morning

Không ai chú ý đến con kiến trinh sát Polyergus đơn độc xuất hiện chớp nhoáng vào sáng nay

before she bolted away again. Cụm động từ

trước khi cô ta lại chạy biến đi.

The attack begins in the early afternoon.

Cuộc tấn công bắt đầu vào đầu giờ chiều.

The scout returned from her mission to find the Formica nests.

Trinh sát đã trở về từ nhiệm vụ tìm kiếm các tổ Formica.

She dances erratically and spreads pheromones that excite and mass recruit more and more ants

Cô ta nhảy múa một cách thất thường và phát tán pheromone kích thích và tuyển mộ hàng loạt ngày càng nhiều kiến

until a large raiding party of a thousand warrioresses has formed.

cho đến khi một đội đột kích lớn gồm một ngàn nữ chiến binh được hình thành.

A close-packed, well-organized column up to 10 m long begins to move. Cụm từ

Một đội hình tập hợp sát nhau, được tổ chức tốt, dài tới 10 mét bắt đầu di chuyển.

As the Polyergus raiding party arrives at the Formica colony,

Khi đội đột kích Polyergus đến được đàn Formica,

the attack begins almost immediately.

cuộc tấn công bắt đầu gần như ngay lập tức.

Dozens of attackers begin digging and clearing up debris from the nest entrance

Hàng chục kẻ tấn công bắt đầu đào bới và dọn sạch các mảnh vụn từ lối vào tổ

to make it easier to storm.

để dễ dàng xông vào hơn.

As soon as they're done, Ngữ pháp

Ngay khi chúng hoàn tất,

hundreds of the attackers rush inside.

hàng trăm kẻ tấn công lao vào bên trong.

The defenders vastly outnumber their attackers

Những kẻ phòng thủ áp đảo hoàn toàn những kẻ tấn công về số lượng

and are formidable warriors able to shoot acid.

và là những chiến binh đáng gờm có khả năng bắn axit.

But instead of fighting back effectively, Cụm động từ

Nhưng thay vì đánh trả một cách hiệu quả,

they seem confused and scatter rather than fighting back. Ngữ pháp

chúng lại có vẻ bối rối và bỏ chạy tán loạn thay vì phản kháng.

Polyergus also seems to be somewhat resistant to the acid sprays of the defenders.

Polyergus dường như cũng có phần nào khả năng kháng lại các tia axit của những kẻ phòng thủ.

And so even if a defense is forming,

Và vì vậy ngay cả khi một tuyến phòng thủ đang hình thành,

the attackers use their mandibles to pierce and kill.

những kẻ tấn công vẫn sử dụng hàm dưới của chúng để xuyên thủng và tiêu diệt.

There are a few different ideas as to why Polyergus attacks are so efficient, Cụm từ

Có một vài ý tưởng khác nhau về lý do tại sao các cuộc tấn công của Polyergus lại hiệu quả đến vậy,

and one of the most fascinating ones is chemical warfare.

và một trong những ý tưởng hấp dẫn nhất là chiến tranh hóa học.

Instead of relying on brute force, Thành ngữ

Thay vì dựa vào sức mạnh vũ phu,

they release a propaganda pheromone that makes the defenders panic,

chúng giải phóng một loại pheromone tuyên truyền khiến những kẻ phòng thủ hoảng loạn,

unable to mount an organized defense. Cụm từ

không thể tổ chức một cuộc phòng thủ có tổ chức.

The attackers have nothing to gain from intense ant to ant combat, Ngữ pháp

Những kẻ tấn công chẳng thu được lợi ích gì từ cuộc chiến khốc liệt giữa kiến với kiến,

other than immense casualties.

ngoài những thương vong to lớn.

What's more, Mạch ý

Hơn nữa,

they actually want their victims to survive

chúng thực sự muốn các nạn nhân của mình sống sót

so that they can be raided again in a few weeks.

để có thể bị đột kích lại trong một vài tuần tới.

As the raid unfolds,

Khi cuộc đột kích mở ra,

the attackers breach deep into the colony,

những kẻ tấn công xâm nhập sâu vào tổ,

looking for their most valuable possession,

tìm kiếm tài sản quý giá nhất của chúng,

the colony's babies.

những đứa trẻ của bầy kiến.

They grab the pupae and larvae that will make up the next generation of Formica

Chúng tóm lấy nhộng và ấu trùng sẽ tạo nên thế hệ tiếp theo của Formica

and carry them out of the nest.

và mang chúng ra khỏi tổ.

Hundreds are abducted and brought back to the Polyergus colony in this raid alone.

Hàng trăm con bị bắt cóc và mang về đàn Polyergus chỉ trong cuộc đột kích này.

Well, most of them.

Chà, hầu hết trong số chúng.

A few unlucky ones are eaten as a sort of snack.

Một số ít không may mắn sẽ bị ăn như một món ăn vặt.

The surviving victims will be turned into slaves.

Những nạn nhân sống sót sẽ biến thành nô lệ.

After about an hour,

Sau khoảng một giờ,

the raid is over and the Formica can begin to recover.

cuộc đột kích kết thúc và Formica có thể bắt đầu phục hồi.

It seems their only strategy is to make even more ants.

Có vẻ như chiến lược duy nhất của chúng là tạo ra nhiều kiến hơn nữa.

A decent-sized colony can forfeit thousands of pupae in a single raiding season and still survive.

Một đàn kiến kích thước khá có thể mất đi hàng ngàn con nhộng trong một mùa đột kích mà vẫn sống sót.

Although in this case,

Mặc dù trong trường hợp này,

while the raid was going on,

trong lúc cuộc đột kích đang diễn ra,

something even more sinister happened.

một điều gì đó thậm chí còn nham hiểm hơn đã xảy ra.

Hold that thought, though, Ý định

Nhưng hãy tạm dừng suy nghĩ đó,

because how are Polyergus turning ants into slaves?

vì làm thế nào Polyergus lại biến những con kiến thành nô lệ?

How to brainwash ant slaves.

Cách tẩy não kiến nô lệ.

Ants conquered almost the entire planet over 100 million years ago.

Loài kiến đã chinh phục gần như toàn bộ hành tinh hơn 100 triệu năm trước.

They owe their success to being social animals that perfected chemical communication. Cụm từ

Chúng có được thành công là nhờ là động vật xã hội đã hoàn thiện giao tiếp hóa học.

Chemical signals and cues let ants know what their colony needs

Các tín hiệu và dấu hiệu hóa học cho kiến biết tổ của chúng cần gì

and what each individual should do.

và mỗi cá thể nên làm gì.

And most importantly in this case,

Và quan trọng nhất trong trường hợp này,

who is a friend or foe.

ai là bạn hay thù.

Slave-making ants are much less social than other ant species.

Những con kiến bắt nô lệ ít mang tính xã hội hơn nhiều so với các loài kiến khác.

Some species miss a lot of the genes other ants have to make communication possible.

Một số loài thiếu rất nhiều gen mà những loài kiến khác có để có thể giao tiếp được.

In a sense, Mạch ý

Theo một nghĩa nào đó,

they are bad at talking to each other.

chúng rất tệ trong việc nói chuyện với nhau.

So it may be that as Polyergus ancestors started to abduct other ants, Ngữ pháp

Vì vậy có thể là khi tổ tiên của Polyergus bắt đầu đi bắt cóc những con kiến khác,

they lost the ability to collaborate and work together productively.

chúng đã mất khả năng cộng tác và làm việc cùng nhau một cách hiệu quả.

Soon after the stolen Formica offspring have been brought to the slaver colony,

Ngay sau khi những con non Formica bị đánh cắp được đưa đến tổ kiến nô lệ,

they are progressively covered in Polyergus pheromones.

chúng dần dần bị bao phủ trong pheromone của Polyergus.

They are chemically imprinted,

Chúng được in dấu hóa học,

similar to a duckling who imprints on its mother after birth.

tương tự như một con vịt con gắn bó với mẹ mình sau khi sinh.

When the new slaves hatch,

Khi những nô lệ mới nở ra,

they behave as though they are part of the Polyergus colony Ngữ pháp

chúng cư xử như thể chúng là một phần của đàn Polyergus

and begin to work for them unconditionally,

và bắt đầu làm việc cho chúng vô điều kiện,

keeping the nest clean,

giữ cho tổ sạch sẽ,

caring for the next generation of slaves and masters,

chăm sóc thế hệ nô lệ và chủ nhân tiếp theo,

hunting for food,

săn lùng thức ăn,

and feeding their enslavers mouth-to-mouth.

và mớm thức ăn bằng miệng cho những kẻ bắt chúng làm nô lệ.

This sort of brainwashing goes so far that if they encounter free Formica ants in the wild, Ngữ pháp

Kiểu tẩy não này đi xa đến mức nếu chúng gặp phải kiến Formica tự do trong tự nhiên,

they will treat them as enemies.

chúng sẽ coi chúng như kẻ thù.

In a sense,

Theo một nghĩa nào đó,

they're not true slaves as they serve willingly and show no interest in freedom.

chúng không phải là những nô lệ thực sự vì chúng phục vụ một cách tự nguyện và không tỏ ra quan tâm đến tự do.

It's more like violent abduction and adoption,

Nó giống như một vụ bắt cóc bạo lực và nhận nuôi hơn,

which doesn't make things that much better. Ngữ pháp

điều này cũng không làm cho mọi thứ tốt đẹp hơn bao nhiêu.

And as the Formica only live for a few months,

Và vì Formica chỉ sống được vài tháng,

a constant new supply of victims is necessary.

nên cần phải có một nguồn cung cấp nạn nhân mới liên tục.

To survive,

Để sinh tồn,

Polyergus can never stop enslaving.

Polyergus không bao giờ có thể ngừng việc bắt nô lệ.

How to make new slave colonies.

Cách tạo ra các đàn nô lệ mới.

How are new Polyergus colonies created?

Các đàn Polyergus mới được tạo ra như thế nào?

After all, Mạch ý

Rốt cuộc,

Polyergus workers are so useless that a queen can't start a new colony without slaves.

những con kiến thợ Polyergus vô dụng đến mức kiến chúa không thể bắt đầu một đàn mới nếu không có nô lệ.

But how does she make slaves without warriors?

Nhưng làm thế nào nó tạo ra nô lệ khi không có chiến binh?

It turns out there are two main strategies. Mạch ý

Hóa ra có hai chiến lược chính.

The more dangerous one might unfold during a raid like the one we witnessed before.

Chiến lược nguy hiểm hơn có thể mở ra trong một cuộc đột kích giống như cuộc đột kích chúng ta đã chứng kiến trước đó.

A young Polyergus queen silently follows the raiding party.

Một kiến chúa Polyergus trẻ âm thầm theo sau đội đột kích.

Using the chaos of the invasion,

Sử dụng sự hỗn loạn của cuộc xâm lược,

she's able to find her way to the Formica queen and kill her,

cô ta có thể tìm đường đến chỗ kiến chúa Formica và giết cô ta,

taking over the shaken colony. Cụm động từ

tiếp quản đàn kiến đang chấn động.

Although such a victory may be very short-lived.

Mặc dù một chiến thắng như vậy có thể rất ngắn ngủi.

Polyergus do not tolerate other slaver colonies within their hunting ground.

Polyergus không chấp nhận sự hiện diện của các đàn kiến bắt nô lệ khác trong khu vực săn bắn của chúng.

They raid each other fiercely, too,

Chúng cũng đột kích lẫn nhau một cách khốc liệt,

and can destroy the competing colonies nearby.

và có thể tiêu diệt các đàn cạnh tranh gần đó.

So while this tactic sometimes works, Ngữ pháp

Vì vậy trong khi chiến thuật này đôi khi hiệu quả,

it is pretty dangerous.

nó lại khá nguy hiểm.

Another young queen is going for a different strategy. Cụm từ

Một kiến chúa trẻ khác đang thực hiện một chiến lược khác.

She's looking for a Formica colony that is further from her birthplace,

Cô ta đang tìm kiếm một đàn Formica ở xa nơi cô sinh ra hơn,

attacking a whole colony on her own. Cụm từ

tấn công cả một đàn một mình.

She bolts through an entrance,

Cô ta lao qua một lối vào,

pushing aside confused ants that try to stop her, Cụm động từ

đẩy sang một bên những con kiến đang bối rối cố gắng ngăn cản cô ta,

releasing a powerful appeasement pheromone that drives defenders away. Cụm động từ

giải phóng một loại pheromone xoa dịu mạnh mẽ xua đuổi những kẻ phòng thủ.

She has only a short time window to find the Formica queen deep in the hostile nest. Cụm từ

Cô ta chỉ có một khung thời gian ngắn để tìm thấy kiến chúa Formica sâu bên trong cái tổ thù địch.

Once she finds her target,

Một khi tìm thấy mục tiêu,

both queens engage in a fight to the death. Cụm từ

cả hai kiến chúa đều lao vào một cuộc chiến sinh tử.

The Polyergus queen is well equipped with her sharp mandibles. Cụm từ

Kiến chúa Polyergus được trang bị tốt với cặp hàm dưới sắc bén.

She bites and rips into her victim for about half an hour Cụm động từ

Cô ta cắn và xé nát nạn nhân của mình trong khoảng nửa giờ

before she finally calms down.

trước khi cô ta cuối cùng bình tĩnh lại.

Between her bites,

Giữa những lần cắn,

she licks the chemical surface of the dead Formica queen,

cô ta liếm bề mặt hóa học của kiến chúa Formica đã chết,

covering herself in her pheromones.

bao phủ cơ thể mình bằng pheromone của cô ta.

When she's done with this macabre ritual,

Khi cô ta hoàn tất nghi lễ rùng rợn này,

Formica workers approach her.

những con kiến thợ Formica tiến lại gần cô ta.

Subdued by her intense smells, Ngữ pháp

Bị khuất phục bởi mùi hương mãnh liệt của cô ta,

they start grooming and feeding her

chúng bắt đầu chải chuốt và cho cô ta ăn

as though pledging their allegiance to their new ruler.

như thể đang thề trung thành với người cai trị mới của chúng.

She still might not be done, though.

Tuy nhiên, cô ta vẫn có thể chưa xong việc.

Formica colonies often have multiple queens

Các đàn Formica thường có nhiều kiến chúa

who all need to be defeated,

tất cả đều cần phải bị đánh bại,

which is not guaranteed.

điều mà không có gì đảm bảo.

Often, attacking queens will be stopped by a phalanx of workers

Thông thường, những kiến chúa tấn công sẽ bị chặn lại bởi đội hình kiến thợ

that rip her apart or are defeated in royal battle.

chúng sẽ xé xác cô ta ra hoặc cô ta bị đánh bại trong trận chiến hoàng gia.

But if she does manage to kill all the queens, Ngữ pháp

Nhưng nếu cô ta thực sự giết được tất cả các kiến chúa,

the colony has been taken over

đàn kiến đã bị tiếp quản

and the enslaved brood will begin to serve a new queen,

và bầy con non bị bắt làm nô lệ sẽ bắt đầu phục vụ một kiến chúa mới,

the usurper.

kẻ soán ngôi.

She now begins laying eggs that are cared for by her new slaves

Giờ đây cô ta bắt đầu đẻ những quả trứng được chăm sóc bởi những nô lệ mới của mình

until new Polyergus ants hatch

cho đến khi những con kiến Polyergus mới nở ra

that will soon start new raids on neighboring colonies.

để rồi sẽ sớm bắt đầu những cuộc đột kích mới vào các đàn kiến lân cận.

No matter what we humans do, Ngữ pháp

Bất kể con người chúng ta làm gì,

quietly below our feet,

lặng lẽ dưới chân chúng ta,

the World War of the ants is raging Thành ngữ

Thế chiến của loài kiến đang diễn ra ác liệt

with wild and horrible strategies

với những chiến lược hoang dã và khủng khiếp

fought by billions of individuals every single day.

được chiến đấu bởi hàng tỷ cá thể mỗi ngày.

Polyergus will continue to hunt for slaves

Polyergus sẽ tiếp tục săn bắt nô lệ

as to stop raiding would be their demise.

vì việc dừng các cuộc đột kích sẽ là sự kết thúc của chúng.

And in the War of the Ants,

Và trong Cuộc Chiến của Loài Kiến,

there is no giving up. Cụm động từ

không bao giờ có chuyện bỏ cuộc.